Skip to main content

Автор: WeBalkans

Младите европски амбасадори заземаат активна улога во фестивалот „EXIT“

Во рамки на овогодинешниот фестивал „EXIT“ во Нови Сад, Србија, младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)) организираа и зедоа учество во серија активности со цел промоција на вредностите на ЕУ; запознавајќи други култури и придонесувајќи за дискусија за важни современи теми.

 

Првиот фестивалски ден беше посветен на запознавање на нивните врсници од Западен Балкан и остатокот од Европа, разменување идеи, споделување искуства и ставови. Младите европски амбасадори имаа прилика да ги информираат посетителите за тоа што нуди ЕУ и за нејзините политики. Меѓу интервјуираните посетители имаше членови на организациите на граѓанското општество и останати активисти за општествени и еколошки прашања.

 

Според посетителите, клучните теми за кои ЕУ би требало да се ангажира се рециклирањето, побројни можности за вработување за дипломците, борба против глобалното затоплување и употреба на нуклеарна енергија, права на имигрантите, важноста за посвојување деца во хомосексуалните бракови, и животната средина – особено јаглеродното согорување во ЕУ и спонзорирањето иновации за креирање обновлива енергија. Севкупното мислење беше дека граѓаните можат и треба да делуваат поактивно во решавањето на овие прашања; вклучително и во придонесот за зголемување на инклузијата на ранливите општествени групи, изјаснувајќи се за кршењето на човековите права и, општо, преку поголема општествена активност.

 

Посетителите споделија иницијативи и во секојдневниот живот, но, исто така, и за време на фестивалот „EXIT“, за зачувување на животната средина. Дел од активностите кои ги предложија вклучуваат волонтирање за расчистување на парковите и соседствата, како и едукација на децата во училиштата за можните начини за рециклирање.

 

Првите асоцијации поврзани со ЕУ вклучуваат демократски политики, мир, еднаквост, правда, човекови права, и фондови на ЕУ наменети за уметниците. Повеќето од интервјуираните изјавија дека веќе учествувале во образовните програми на ЕУ или, пак, познаваат некој кој учествувал во нив. Тука спаѓаат сесиите на Европскиот младински парламент на коишто се дискутира за проблемите со кои се соочува младината во Европа, ЕРАЗМУС+ проекти и останати проекти поврзани со уметници и култура, финансирани од ЕУ.

 

На крајот од интервјуата, учесниците им поделија пораки на младите од Западен Балкан за иднината на ЕУ. Три од најважните беа:

 

„Биди учтив кон природата, постарите и децата, бидејќи секој цени учтив гест“, „Европската Унија беше создадена за зачувување на мирот во Европа; особено помеѓу Франција и Германија. Иднината на Унијата е спречување на војни како таа во Украина“, „ЕУ донира многу финансиски средства; искористи ги“.

 

Во текот на четирите дена поминати на тврдината Петроварадин, уживајќи во одлична музика и разноликост, младите европски амбасадори уште еднаш покажаа дека вредностите на ЕУ се хумани вредности, дека Западен Балкан е дел од културата на ЕУ и дека ЕУ не претставува само иднина на регионот, туку и негова сегашност.

ЕУ и Европската банка за реконструкција и развој со поддршка за малите бизниси во Албанија

Малите и средни бизниси во Албанија ќе можат да користат финансирање овозможено преку Европската банка за реконструкција и развој (European Bank for Reconstruction and Development (EBRD)); кофинансирани преку стимулативни грантови од ЕУ.

 

Банката обезбедува заем, во висина од 3 милиони евра, за ProCredit Bank во Албанија, а ЕУ овозможува 450000 евра во форма на стимулативни грантови за поддршка на инвестиции во локални претпријатија кои имаат за цел да ја подобрат конкурентноста. Повеќе од половина од износот на заемот ќе биде наменет за финансирање инвестиции во зелена технологија и енергетска ефикасност.

 

Заемот ќе ја подобри достапноста на финансирање за малите и средни претпријатија и ќе ги поддржи во моменталната економска ситуација во која се соочуваат со растечки трошоци. Малите и средни претпријатија ќе можат да се пријават за средства наменети за инвестиција во надоградба или проширување на нивните производствени капацитети, нова опрема и операции. Претпријатијата, исто така, ќе добијат можност за инвестирање за постигнување на стандардите на ЕУ во домени како еколошка заштита, безбедност на работниците, квалитет и безбедност на производи; помагајќи им, на овој начин, да достигнат повисок степен на конкурентност.

 

Малите и средни претпријатија кои ќе земат учество во програмата, можат да се пријават за стимулативен грант во висина од 15% од вредноста на заемот.

 

Овие аранжмани се дел од Програмата за поддршка на конкурентноста на малите и средни претпријатија во Западен Балкан; кофинансирана од ЕУ. Иницијативата се фокусира на подобрување на оперативните и производствени стандарди на малите претпријатија со цел да бидат конкурентни на локалниот пазар, како и на пазарот на ЕУ.

Отворање на 21-вото издание на Докуфест

Меѓународниот фестивал за документарен и краткометражен филм, „Докуфест“, го отвори своето 21-во издание со проекција на филмот „Fire of Love“ на американската режисерка Сара Доса. Преку 250 документарни и краткометражни филмови од целиот свет ќе бидат прикажани неделава во Призрен. Покрај проекциите, посетителите ќе имаат можност да присуствуваат на активности како работилници, мастер часови и дискусии.

 

Секоја година, овој најголем филмски фестивал во Косово ги полни кино салите и импровизирани локации за проекција ширум историскиот центар на Призрен со селекција од преку 200 избрани филмови од секаде низ светот. Основан со цел заживување на кинематографскиот и културен живот во Призрен, „Докуфест“ прерасна во еден од најзначајните фестивали на документарен и краткометражен филм во Југоисточна Европа, а од 2019 година е и „BAFTA“ квалификуван фестивал за краткометражни филмови. Фестивалот е кофинансиран од Европската Унија.

 

Годинешната тема на фестивалот е „како да се преживее?“ и ќе биде покриена од различни агли; како, на пример, климатски промени, физичко преживување и војната во Украина.

„EIB Global“ во посета на Црна Гора

Делегација од Европската инвестициска банка (ЕИБ), банката на ЕУ, и неодамна воспоставената експозитура за развој – „EIB Global“, се состанаа со владата на Црна Гора, во Подгорица, на 29. јули. Нивната цел беше одредување нови проекти и продолжување на успешната соработка за забрзување на општествениот и економски развој на државата; како и пристапот кон ЕУ.

 

Предводена од вршителот на должност извршен директор Маркус Берндт, делегацијата на „EIB Global“ се состана со премиерот на Црна Гора – Дритан Абазовиќ, заменик премиерите Јована Маровиќ и Ервин Ибрахимовиќ; како и министерот за финансии – Александар Дамјановиќ. Заедно дискутираа за приликите за инвестирање во Црна Гора овозможени преку Економскиот и инвестициски план на ЕУ за Западен Балкан; како и за начините на коишто „EIB Global“ може да ја поддржи Црна Гора во привлекувањето нови фондови овозможени преку оваа и други програми на ЕУ.

 

Од 2020 година, „EIB Global“ и Фондот за инвестиции и развој на Црна Гора овозможија 150 милиони евра во форма на поволни заеми за зацврстување на пост-пандемиското закрепнување и декарбонизација на економијата на Црна Гора. Соработката на „EIB Global“ со Фондот за инвестиции и развој на Црна Гора им помогна на малите и средни претпријатија побрзо да закрепнат од пандемијата и ја поддржаа транзицијата на Црна Гора кон циркуларна, зелена, одржлива и општествено праведна економија.

Младите европски амбасадори учествуваат на форумот „So Keres Europa?!“ во Тирана, Албанија

„So Keres Europa?!“ (на ромски јазик или во превод „Како е, Европо?!“) е меѓународен еднонеделен форум, дел од активностите во склоп на Тирана – европска престолнина на младите, кој пречека преку 150 млади, вклучително и младите европски амбасадори; од цела Европа, Западен Балкан и Турција, кои заедно учествуваа во серија работилници. Меѓу учесниците имаше Роми и не-Роми, кои зедоа учество во работилници со фокус на човечки права и права на малцинства во Европа, интерсекционалност, уметности и култура, промоција на младински прашања и отпор на Ромите, во Тирана од 11. до 17. јули.

 

По една недела исполнета со работилници, форумот кулминираше со јавен настан – Меѓународен ромски младински фестивал; на којшто групите ги презентираа резултатите од нивната работа и претставниците на Европската младинска престолнина, владини претставници и државни политичари кои имаа прилика, заедно со оние од ширум Европа, да се исправат за различноста и инклузија на сите млади.

 

Домаќини на настанот беа „Roma Active Albania“ и Тирана – европска престолнина на младите, а форумот беше кофинансиран од ЕУ, ЕРАЗМУС+ и Тирана – европска престолнина на младите 2022.

Младите европски амбасадори го одбележуваат Меморијалниот ден на ромскиот холокауст

Од 2010 година, младите Роми и не-Роми се собираат заедно, секоја година, на 2. август, за одбележување на Меморијалниот ден на ромскиот холокауст. Годинава, меѓународната младинска мрежа на Роми „Ternype“ обедини околу 150 млади, од ширум Европа, во Краков и Аушвиц-Биркенау во уникатен младински настан насловен „Dikh he na bister“ („Гледај и не заборавај“). Оваа година, младата европска амбасадорка од Албанија – Олта Шеху, беше дел од настанот.

 

Настанот е дел од иницијативата за одбележување на геноцидот на Ромите; која има за цел подигнување на свеста на младите Европејци, граѓанското општество и носителите на одлуки, за геноцидот на Ромите, како и за механизмите на антициганизмот во денешниот предизвикувачки контекст на растечки расизам, говор на омраза и екстремизам во Европа. Меѓу другото, настанот цели и кон градење на капацитетите на младинските активисти и младинските организации; мотивирајќи ги да земат активно учество во промоција на образованието за сеќавање, на локално, државно и меѓународно ниво. Со оваа иницијатива, ромската младина се залага за официјално признавање на 2. август како Меморијален ден на ромскиот холокауст.

 

Покрај собирањето на 2. август, образовниот настан во Краков вклучува и други активности кои се организирани во петдневна програма во чии рамки Олта и млади од многу други држави ќе имаат можност да научат за Холокаустот, антициганизмот, како и човековите права денес.

 

Платформата на млади европски амбасадори е креативна мрежа на млади активисти од Западен Балкан (Албанија, БиХ, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија).

Завршен мостот Градишка со придонес на грант од ЕУ во вредност од 3,2 милиони евра

Завршувањето на работите на прекуграничниот мост во Градишка, еден од најзначајните проекти на реката Сава; поврзувајќи ги БиХ и Хрватска, беше одбележано на 29. јули. ЕУ ја кофинансираше изградбата на мостот со 3,2 милиони евра во форма на грантови; надополнети со 5,6 милиони евра поволен заем од Европската инвестициска банка.  
Мостот, долг 430 метри, го поврзува автопатот 2А во БиХ со експресниот автопат во Хрватска; чија изградба е во тек и кој ќе се протега од границата со БиХ, преку Окучани, па сè до границата со Унгарија. Заедно со граничниот премин, мостот ќе овозможи поврзување со тран-европската мрежа на коридорот „Vc“ и ќе претставува значајна пресвртница за локалната економија.  
Кога ќе биде отворен за транспорт, мостот Градишка значајно ќе го намали времето на чекање на границата и ќе придонесе за побрзо и побезбедно патување за бизнисите и граѓаните од БиХ и регионот; водејќи до зголемен развој и нови можности за вработување. Проектот е важен чекор кон интеграцијата на Западен Балкан во Агендата за поврзување на ЕУ; наменета за подобрување на инфраструктурните врски во регионот.  
Ова е вториот прекуграничен мост преку реката Сава, кофинансиран од ЕУ во БиХ. Минатата година беа отворени мост, автопат и прекуграничен премин во Свилај за кои ЕУ обезбеди 25 милиони евра во форма на грантови.  
Досега, ЕУ издвои 640 милиони евра, преку грантови, за 19 проекти во БиХ во доменот на транспортниот сектор; вклучително и неколку секции на коридорот „Vc“; но, исто така, и железнички пруги, водни патишта и пристаништа. Државата во значителна мера извлече полза од Агендата за поврзување на ЕУ, а сега и од Економскиот инвестициски план.

Промовирање човекови права во традиционална средина

Организација, во Албанија, помага за промоција на човекови права со младинско волонтерство и поддршка на проект финансиран од ЕУ.

Областа Дебар е лоцирана во планинскиот регион по течението на реката Црни Дрим, во североисточна Албанија; во близина на границата со Северна Македонија. Областа е сериозно погодена од емиграциски бранови; особено емиграција на младите, кои велат дека нема што да се прави во Дебар. Меѓутоа, локалната невладина организација, „Local Action Group (LAG)“, со години работи за да го направи местото интересно за младите; нудејќи им можност да придонесат за општеството и да бидат поактивни.

Ерблина има 21 година, доаѓа од областа Дебар, и студира медицина во Тирана. Дел е од невладината организација „Local Action Group“ од нејзината 16-та година, и продолжува да придонесува кога си доаѓа дома за празниците. Објаснува дека е активистка уште од деветто одделение. „Имав бројни придобивки од волонтерството: ми помогна да се оформам како личност. Исто така, прекрасно е чувството кога помагаш, а твојот придонес дава резултати,“ вели таа.

„Одлучивме дека мора да направиме нешто за да го пополниме јазот; преку застапување и лобирање за човекови права.“

Градење капацитети за зајакнување локални акции

Невладината организација „Local Action Group“ беше основана во 2016 година. На времето, Кимете работела како наставничка, а напоредно и во Меѓународниот Црвен Крст. Објаснува дека  Дебар е еден од најсиромашните региони во Албанија; каде, покрај проблемите со сиромаштија, се јавуваат и проблеми поради традиционалниот менталитет кој влијае врз човековите права. Кимете забележала дека многу малку се прави за да се реши овој проблем. „Затоа, одлучивме дека мора да направиме нешто за да го пополниме јазот; преку застапување и лобирање за човекови права,“ вели таа.

Со оглед на тоа што станува збор за локална организација во оддалечен предел, Кимете и нејзините пријатели имале многу малку искуство за тоа што е потребно за управување со невладина организација; а, истовремено, и малку можности за стекнување на неопходните вештини. За среќа, добиле можност од страна на проектот „Техничка помош за организациите на граѓанското општество“ (TACSO), финансиран од ЕУ, чија мисија била подобрување на капацитетите и зајакнување на улогата на организациите на граѓанското општество во Западен Балкан.

Со стекнатото знаење преку проектот „TACSO“, невладината организација „LAG“ добила можност да придонесе за заедницата преку имплементирање проекти фокусирани на човекови права и други теми. Нивниот прв проект, фокусиран на превенција од семејно насилство, бил исто така финансиран од ЕУ, и е еден од најзначајните за Кимете. Објаснува дека затоа што Дебар е традиционален регион; жените, обично, одбиваат да зборуваат за случаи на семејно насилство или злоупотреба од страна на мажите во семејството. „Навистина е тешко за жените во руралните подрачја да зборуваат или да бараат помош за теми во врска со насилство. Самиот факт што сме локална организација беше особено корисен затоа што имавме полесен пристап до домаќинствата и посетите од куќа до куќа, а зборувавме и со значаен број ранливи жени и ги поддржавме на најразлични начини,“ вели таа.

„Проектот „TACSO“, на ЕУ, е со нас уште од првиот ден, и е неопходен за нашиот успех.“

За проектот

Проектот „Техничка помош за организациите на граѓанското општество во Западен Балкан и Турција (TACSO)“ е регионален проект, финансиран од ЕУ, за подобрување на капацитетите и зајакнување на улогата на организациите на граѓанското општество. Проектот им помага на организациите на граѓанското општество да заземат активен дел во демократските процеси во регионот; стимулирајќи погодна средина за граѓанското општество и плуралистички медиумски развој. Проектот работи во Албанија, БиХ, Косово, Северна Македонија, Црна Гора, Србија и Турција. „TACSO“ е дел од механизмот за граѓанско општество на ЕУ кој овозможува поддршка за организациите на граѓанското општество во оние држави кои сè уште не се дел од ЕУ. Организациите на граѓанското општество играат значајна улога во ЕУ и имаат статус на клучни чинители во поддршката на пристапниот процес на државата.

За Кимете, најголемиот успех на организацијата е, можеби, инволвирањето на младите во нивните активности. Денес, организацијата има преку 300 активни волонтери кои редовно придонесуваат во активностите. „Дебар нема младински организации или претставништво на младите на локално ниво. Преку нивното вклучување во активностите на организацијата, им даваме можност да им помогнат на другите, но, исто така, добиваат можност и нивниот глас да биде слушнат,“ вели Кимете.

Но, Кимете потенцира дека без поддршка на проектот „TACSO“, можеби ниту еден од нивните проекти не би бил реализиран. Проектот „TACSO“ ја обучил неа, а и нејзиниот тим, на бројни начини; вклучително и за пишување на проектни предлози, финансиско менаџирање на проектите, најдобрите начини за искористување на волонтерите, дигитални комуникациски техники и многу други корисни вештини. Таа вели: „Проектот „TACSO“, на ЕУ, е со нас уште од првиот ден, и е неопходен за нашиот успех.“

ЕУ ја усвојува програмата ИПАРД III за Црна Гора

Европската комисија ја усвои програмата ИПАРД III за Црна Гора, вредна 63 милиони евра, за периодот 2021 – 2027. Придобивките од оваа програма беа презентирани пред општата јавност за време на церемонијата организирана од винаријата „Patrimonio“; корисник на програмата ИПАРД во Бобија, Цетиње.  
Моментално, Црна Гора ги користи преостанатите средства од програмата ИПАРД II, кои формално можат да бидат употребени до крајот на 2023 година, па затоа средствата од новата ИПАРД III програма ќе бидат употребени по овој рок. Во нејзиното обраќање, амбасадорката на ЕУ во Црна Гора – Оана Кристина Попа ги спомна инвестициите на ЕУ, преку 250 на број, во доменот на земјоделството, преку програмата ИПАРД II.  
„Особено сум среќна што денес го прославуваме усвојувањето на програмата ИПАРД III. Земјоделското и прехранбено-преработувачко производство во Црна Гора треба да биде адаптирано и подобрено за да може да биде конкурентно на европскиот пазар кога државата ќе стане членка на ЕУ. Нашата ИПАРД програма ви дава дополнителна можност да го зголемите земјоделското производство, намалувајќи ја, притоа, зависноста од внес на храна. Ги охрабрувам земјоделците и земјоделските преработувачи во Црна Гора максимално да ја искористат програмата ИПАРД II, како и новата програма ИПАРД III. Истовремено, го охрабрувам и министерството за подготовка за навремена имплементација на нови мерки за ИПАРД III; покажувајќи дека добро управува со средствата и барањата на ЕУ,“ изјави амбасадорката на ЕУ во Црна Гора – Оана Кристина Попа.

Реновирање на приемниот центар за мигранти „Бориќи“ благодарение на ЕУ

На 21. јули, беше свечено отворен ново реновираниот центар за прием на мигранти „Бориќи“ во Бихаќ. Реконструкцијата на фасадата чинеше над 200000 босански конвертибилни марки, а целосното реновирање, како и трошоците за привремениот приемен центар, во износ од повеќе од 1 милион евра, беа финансирани од ЕУ.

 

Градот Бихаќ започна со вдомување мигранти и семејства бегалци со деца во декември 2018 година. Оттогаш, поранешниот студентски дом „Бориќи“ е пренаменет во приемен центар за семејства со деца, непридружени и раздвоени деца и останати ранливи мигранти. Зградата е обележје за граѓаните на Бихаќ и реновирањето значи дека кога зградата нема веќе де биде потребна за вдомување мигранти, истата ќе му биде вратена на градот во подобра состојба од претходната.

 

ЕУ обезбеди финансиска и техничка помош вредна над 100 милиони евра за поддршка на властите во БиХ за обезбедување адекватна помош за мигрантите, барателите на азил и бегалците. Приемниот центар „Бориќи“ моментално вдомува 243 мигранти; особено семејства со деца од Авганистан, Бурунди и Куба.