Skip to main content

Автор: WeBalkans

Проектот „EU4AGRI“, поддржан од ЕУ, објавува нов јавен повик

Проектот „EU4AGRI“, финансиран од ЕУ, објави јавен повик за грантови за поддршка на воведување стандарди и сертификација во земјоделското и прехранбено производство.   
Во рамките на овој повик, ЕУ ќе ги поддржи бизнис ентитетите во земјоделско-прехранбениот сектор во БиХ; и тоа во воведување одредени стандарди во нивните операции или обезбедување сертификација за нивните производи, услуги или производствени процеси. Повикот цели кон зајакнување на земјоделските и прехранбени индустрии, подобрување на квалитетот, хигиената, следење и безбедност на храната, зголемување на конкурентноста и олеснување на пристапот до пазари.  
Повикот е отворен за микро, мали и средни претпријатија, занаетчии/претприемачи и кооперативи ангажирани во производство или преработка на земјоделски производи за човечка прехрана и здруженија на произведувачи или преработувачи за групна сертификација.
 
Целосниот износ на овој повик е во висина од 1 милион босански конвертибилни марки; додека, пак, средствата по апликација можат да варираат од 5000 до 50000 босански конвертибилни марки, со задолжително кофинансирање во висина од 30% од вкупната вредност на трошоците на проектот.
 

Достапна и здрава храна за младите

Проект, финансиран од ЕУ, поддржува стручни средни училишта во производство на здрава храна без алергени.

Дебелината (обезноста) е растечки феномен меѓу младите во БиХ и Србија. Според научни трудови, изработени во двете држави, приближно 15 % од младите се соочуваат со обезност, а преку 35 % од нив се наоѓаат во, така наречена, пред-обезна состојба. Од друга страна, пак, дури 10 % од населението имаат развиено нетолеранција кон одредена храна; манифестирајќи алергиски реакции кои го нарушуваат здравјето. Научното истражување дојде до заклучок дека главниот причинител е брзата храна; а членови од невладината организација „Limitless Association“, од Србија, презедоа акција со цел да придонесат за подобрување на ситуацијата.

Во соработка со средните стручни училишта во прекуграничните градови; Рума, во Србија, и Зворник, во Бих, невладината организација „Limitless Association“ започна проект чија цел е стимулирање вработеност за младите во прекуграничниот предел преку понуда на гастрономски производи. Заедно со вработувањето, проектот цели кон креирање здрав и безбеден избор на храна за младите и ранливите групи; и тоа по достапни цени.

„За жал, во прекуграничниот регион, здравата храна без алергени скоро и да не постои; па, затоа, моравме да преземеме акција.“

Нови хранливи авантури

Јован Јовановиќ е проектен менаџер при „Limitless Association“. Објаснува дека нивната идеја е да ги комбинираат целта за зголемување на вработувањето меѓу младите во прекуграничниот простор со мисијата за обезбедување здрава храна за младите; особено младите од ранливите групи со финансиски предизвици. „За жал, во прекуграничниот регион, здравата храна без алергени скоро и да не постои; па, затоа, моравме да преземеме акција,“ вели Јован.

Стручното средно училиште „Бранко Радичевиќ“, од Рума, и „Петар Кочиќ“, од Зворник, се дел од проектот и нудат обука за кетеринг и неколку децениско искуство во работата со млади. Меѓутоа, им недостасуваше опрема и тековна експертиза за да ги научат учениците како да подготвуваат здрава храна. Најпрво, проектот им помогна при реновацијата на нивните кујни; опремувајќи го со современа опрема. Потоа, проектот отпочна и две помошни програми за обука за наставници и ученици во доменот на здрава храна без алергени.

Здравата храна подготвена од учениците во училиштата ќе биде понудена во училишните мензи по достапни цени. Јован објаснува дека овие мензи ќе бидат регистрирани како општествени претпријатија, така што ќе се обезбеди и нивната одржливост. Мензите ќе бидат непрофитни, но, со остварените приходи, ќе можат да купат квалитетни суровини за подготовка на храната. Истовремено, учениците ќе се стекнат со значајно искуство; па, дури стигнат до моментот на матурирање, ќе бидат подготвени за пазарот на труд.

„Поддршката од ЕУ беше неопходна за спроведувањето на проектот; затоа што ниту едно од училиштата, ниту, пак, локалните влади, не беа во можност да го спроведат истиот.“

За проектот

Проектот „Здрави и безбедни гастрономски производи како потенцијал за ново вработување“, финансиран од ЕУ, е поддржан како дел од Прекуграничната програма Србија – БиХ 2014 – 2020; во рамки на Инструментот за претпристапна помош (ИПА II), со распределби за 2016, 2017 и 2018 година. Проектот започна во мај 2022 година, а се очекува да заврши на крајот од 2022 година.

Невладината организација „Limitless Association“ забележа недостаток од органска и здрава храна без алергени во училиштата во прекуграничниот простор; па, затоа, проектот ќе преземе активности за промоција на специјализираното знаење на матурантите на пазарот на труд. Проектот ќе отпочне, исто така, и веб пазарен портал за угостители кој ќе им овозможи на работодавците директно да се поврзат со квалифицираните ученици чија експертиза ќе биде загарантирана од страна на училиштето.

Овој проект е финансиран од ЕУ со преку 250000 евра. Јован објаснува дека без поддршката на ЕУ, реализацијата на проектот не би била возможна. „Поддршката од ЕУ беше неопходна за спроведувањето на проектот; затоа што ниту едно од училиштата, ниту, пак, локалните влади, не беа во можност да го спроведат истиот,“ вели тој. Исто така, се надева дека спроведените активности, во рамки на проектот, ќе послужат како пример за училиштата во другите градови ширум Србија и дека владата ќе ги употреби овие примери за умножување на проектот.

Младите европски амбасадори се среќаваат со оркестарот на млади од Западен Балкан

На 19. јули, група млади европски амбасадори од Косово го посетија оркестарот на млади од Западен Балкан за време на нивната крајна подготвителна сесија пред концертот во Приштина. Групата беше составена од Амина Каја, Десантила Муриќи, Ерис Цунаку и Јора Зенели. Младите европски амбасадори имаа прилика да разговараат со членовите на оркестарот на млади од Западен Балкан за мрежата на млади европски амбасадори и можности за соработка.

 

Оркестарот на млади од Западен Балкан е иницијатива на „Artium Eudora“, невладина организација со седиште во Приштина, која ја промовира уметноста како алатка за индивидуален и општествен развој. Оркестарот беше за првпат на турнеја во октомври 2021 година, а во мај 2022 година свиреше на Денот на Европа во Нови Сад. По концертот во Приштина, оркестарот ја продолжи својата турнеја во Скопје и Нови Сад; на 26. јули ќе гостува во Мостар, а на 28. јули во Котор. Во август, младите музичари ќе гостуваат пред германска публика со концерти во Ахен, Берлин, Есен, Касел и Кенигсвинтер.

 

Турнејата на оркестарот на млади од Западен Балкан, во 2022 година, беше реализирана со поддршка од Генералниот директорат на ЕУ за проширување и соседство, делегацијата на ЕУ во Косово и Северна Македонија, неколку Ротари клубови од регионот Ахен, „Engagement Global“, министерствата за надворешни работи на Германија и Луксембург, амбасадата на Република Чешка во Косово и Австрискиот културен форум во Србија.

ЕУ објавува повик за предлози за зајакнување на граѓанското општество во Србија

Делегацијата на ЕУ во Србија објави нов повик за предлози за организациите на граѓанското општество. Повикот за повици, финансиран од ЕУ, е во вредност од 4,8 милиони долари и има за цел зајакнување на граѓанското општество во Србија за активно учество во донесувањето одлуки преку стимулирање и овозможување средина за граѓанското општество; зајакнувајќи го, на овој начин, интегративниот процес на Србија кон ЕУ.

 

Овој повик особено ќе го зацврсти целокупниот капацитет на граѓанското општество преку Националниот центар за ресурси на ЕУ. Ќе ги зголеми, исто така, и капацитетите на масовните и неформални здруженија за застапување и следење на реформите на интегративниот процес на Србија во ЕУ; и тоа преку флексибилна финансиска поддршка за организациите на граѓанското општество и неформалните здруженија. Ќе се фокусира на зацврстување на неразвиените организации на граѓанското општество во специфични сектори и ќе ја придружи трансформацијата на неформалните здруженија во организирани организации на граѓанското општество.

 

Емануеле Жиофре, амбасадор на ЕУ во Србија, изјави: „Демократијата е посилна кога граѓанското општество е силно и способно да ги зајакне транспарентноста и одговорноста на јавните власти; промовирајќи активен ангажман на граѓаните во нивните заедници за инклузивни и партиципативни процеси. Горд сум што ЕУ ќе продолжи да го поддржува граѓанското општество во Србија и ќе придонесе истото да биде поефикасно и поодржливо. Силно граѓанско општество е неопходен дел од секој демократски систем и би требало да биде признаено и третирано како такво од сите чинители; вклучително и државните институции.“

 

Следејќи рамномерен пораст од долгорочен аспект, годишниот придонес на ЕУ ќе достигне 5,5 милиони евра; достигнувајќи целосен придонес на ЕУ за граѓанското општество во Србија во износ од 17 милиони евра во период од три години. Оваа помош ќе биде обезбедена преку мешавина од финансиски модалитети наменети за одговарање на конкретните потреби на различните видови организации на граѓанско општество од аспект на големина, ниво на капацитет и географско присуство.

 

Исто така, ќе има и континуиран досег до помалите организации, особено преку финансиска поддршка за развој на организациите на граѓанското општество, трети страни и флексибилни механизми за поддршка.

„European Spaces of Culture“: жири објавува 11 нови проектни идеи кои влегуваат во потесен избор

Жири, составено од шест експерти, објави потесен избор од 11 проектни идеи, дел од „European Spaces of Culture“, кои треба да се развијат во конкретни проекти во 2023 година. По повикот за идеи, Подготвителната акција „European Spaces of Culture“ ги избра овие извонредни проектни идеи; вклучително и проектна идеја од БиХ, за охрабрување нови форми на соработка во доменот на односите за култура.

 

Меѓу останатите земји чии проектни идеи влегоа во потесен круг се вбројуваат и: Ангола, Бангладеш, Кина, Колумбија, Палестина и Туркменистан. Избраните проектни тимови добија покана дополнително да ги развијат своите идеи во конкретни предлози.

 

Во септември, претставници од проектните тимови ќе се состанат во онлајн лабораторија „Spaces Lab“ за да дискутираат за процесот, партнерствата и моделите за евалуација. Крајниот избор на проекти ќе биде направен пред завршетокот на годината, а се очекува проектите да бидат имплементирани помеѓу јануари и октомври 2023 година.

 

Акцијата „The European Spaces of Culture Preparatory Action (2019 – 2023)“ тестира иновативни модели за соработка, во доменот на односите за култура, помеѓу Европа и локалните партнерски организации во држави надвор од ЕУ. Акцијата и нејзините пилот-проекти целат кон изнаоѓање нови начини за соработка, во сферата на односите за култура, кои го одразуваат стратешкиот приод на ЕУ кон меѓународните односи за култура. Седумнаесет пилот-проекти ширум светот веќе се имплементирани или, пак, се во процес на имплементација.

Европската Унија објавува нова шема, вредна 21 милион евра, за мобилност за уметници и професионалци од доменот на културата

Европската комисија потпиша договор со Институтот Гете за имплементирање нова шема за мобилност, вредна 21 милион евра, за уметници и професионалци од доменот на културата: „Culture Moves Europe“. Новата шема „Culture Moves Europe“ ќе прерасне во трајна акција, во рамки на програмата „Creative Europe“, и следи по успешно спроведениот пилот проект „I-Portunus“ во периодот помеѓу 2018 и 2020 година. Шемата се заснова на препораките кои потекнуваат од пилот фазата.

 

Оваа шема ќе овозможи грантови за уметници, културни оператори и организации-домаќин од сите сфери на културниот спектар на земјите кои учествуваат во програмата „Creative Europe“. Во центар на вниманието ќе бидат ставени надежните и растечки уметници.

 

Во текот на следните три години, шемата „Culture Moves Europe“ ќе располага со буџет во вредност од 21 милион евра. Со него, преку 7000 уметници, креатори и професионалци од доменот на културата ќе добијат прилика да заминат на професионално усовршување во странство; како и можности за меѓународни соработки за ко-продуцирање, ко-креирање и презентирање на нивните дела пред нова публика.

 

Првите повици се очекуваат на есен, 2022 година.

ЕУ го поддржува првиот меѓународен саем за пршута во Црна Гора

Првиот меѓународен саем за пршута во Црна Гора – „MESAP 2022“, беше организиран на плоштадот Дворски, во Цетиње, на 14. и 15. јули; со финансиска поддршка на партнери, вклучително и Европската Унија, во Црна Гора. Седумнаесет излагачи од Црна Гора, држави од регионот и пошироко, ги претставија своите производи; овозможувајќи им на посетителите бесплатно да уживаат во дегустација на нивните месни деликатеси.

 

Освен промоција на пршута, организаторите понудија и игри со награди за посетителите, натпревар за најдобро декориран штанд, како и концерт со локални изведувачи и познати регионални ѕвезди како, на пример, Јелена Томашевиќ и Калиопа.

 

Саемот имаше, исто така, и едукативен карактер. Одлични професори и предавачи; директорот на кластерот за хрватска пршута – Анте Мадир и професорот Владимир Томовиќ, од универзитетот во Нови Сад, презентираа нов процес за производство на пршута.

 

Покрај поддршка од ЕУ во Црна Гора, првиот меѓународен саем за пршута во Црна Гора – „MESAP 2022“ беше поддржан и од црногорскиот кластер за пршута, туристичката организација „Prijestonica Cetinje“, старата кралска престолнина Цетиње, министерството за земјоделство, шумарство и управување со вода, министерството за економски развој и туризам, трговската комора на Црна Гора и компанијата „Mtel Imate Prijatelje“.

ЕУ донира ладилници за БиХ за ефикасно складирање на вакцини во ладниот ланец

ЕУ донираше медицинска опрема, вредна 355000 евра, за здравствените институции во БиХ. Донацијата вклучува 253 ладилници и уреди за ладење, како и резервна опрема за ладилници, преносни уреди за вакцини, вреќички со лед и ледени соби. Оваа висококвалитетна опрема ќе биде употребена за складирање на вакцини против КОВИД-19, како и други вакцини, со цел зачувување на нивниот квалитет и ефикасност.

 

Шефот на Делегацијата на ЕУ и специјалниот претставник на ЕУ во БиХ, Јохан Сатлер, официјално ја предаде опремата на министерката за граѓански работи, Анкица Гуделјевиќ, во Сараево. Опремата дополнително ќе ги подобри капацитетите на ледениот ланец во здравствениот систем.

 

Опремата беше снабдена преку проектот „EU4Health“, финансиран од ЕУ, во вредност од 13 милиони евра, кој овозможува снабдување со вакцини, опрема и материјали за имунизација, опрема за ледениот ланец и возила за транспорт на вакцини. Проектот е дел од целокупната поддршка на ЕУ за БиХ, со цел ублажување на кризата и закрепнување на здравствениот и економски сектор од пандемијата, за којашто ЕУ намени преку 95 милиони евра.

Зајакнување на соработката со граѓанското општество

Локалните влади во Албанија го подобруваат својот капацитет за управување на соработката со граѓанското општество преку поддршка на Европската Унија.

Извештајот за напредок на Албанија за 2016 година, од Европската комисија, утврди дека локалната влада пројавува недостаток на адекватни капацитети за осигурување соодветна соработка и финансирање на граѓанското општество. Извештајот забележа, исто така, и потреба за адекватни административни и правни структурни промени; како и зголемен човечки капацитет за овозможување подобра средина за соработка помеѓу граѓанското општество и локалната влада.

Стела Мардуша осум години работи како специјалист во отсекот за европска интеграција во општината Скадар. Ги објаснува потешкотиите со кои била соочена општината при исплаќањето средства и соработката со граѓанското општество. „Немавме специфична методологија за соработка со организациите на граѓанското општество. Затоа, ни беше тешко да одредиме проекти на граѓанското општество со јасно дефинирани приоритети и резултати,“ вели Стела.

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан е регионална иницијатива, финансирана од ЕУ, а имплементирана од Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП), во шест држави во регионот на Западен Балкан. Во 2017 година, Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан отвори повик за општините во Албанија кои имаа можност да се пријават за да бидат дел од програмата за поддршка чија цел беше зголемување на ефикасноста на административните и човечки капацитети при соработката со организациите на граѓанското општество. Општината Скадар беше меѓу 35-те општини кои се пријавија и меѓу 12-те кои добија поддршка.

„Има значаен обем на работа, но, на крајот, трудот се исплаќа затоа што овозможува одлична прилика за тесна соработка со граѓанското општество.“

За Стела, главната и најзначајна новина, воведена од програмата, била методологијата „LOD“ (Локална демократија) и прирачникот одобрен, од општинскиот совет, на почетокот од соработката со Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан. „LOD“ означува „локална демократија“ и станува збор за инструмент усогласен со правилата на ЕУ во доменот на финансирање екстерни акции и осигурување отворена процедура, еднакви можности за сите кандидати, видливост и транспарентност. Прирачникот започнува со одредување на приоритетите, начинот на отворање на повикот, управување со проектот и чекори за имплементација, мониторинг и напредок. „Има значаен обем на работа, но, на крајот, трудот се исплаќа затоа што овозможува одлична прилика за тесна соработка со граѓанското општество,“ вели Стела. 

Зајакнување на човечките ресурси за подобрување на квалитетот на услугите

Зајакнување на капацитетите на персоналот на партнерските општини и организации на граѓанското општество, во циклусот на проектен менаџмент, беше еден од клучните столбови на Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан. Покрај воведувањето на методологијата „LOD“ (Локална демократија), програмата ги поддржа партнерските општини во обучување на нивниот персонал за имплементација на методологијата. Обуката вклучи техничко познавање за изготвување извештаи и буџети, проектна имплементација и мониторинг, во согласност со стандардите на ЕУ, како и други неопходни вештини. Стела вели дека освен стапувањето во близок контакт со организациите на граѓанското општество, обуката ѝ помогнала и за структурирање на добри работни практики.

Општините Скадар и Тирана брзо и успешно ја усвоија и применија методологијата „LOD“ (Локална демократија) и, сега, служат како ментори за новите партнерски општини.

„По пет години искуство, ги повикувам колегите да ја искористат можноста која ја нуди Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан. Претставува одлично искуство кое овозможува учење за администрацијата: се работи за долгорочен курс; а, на крај, победници се локалните администрации, организациите на граѓанското општество и општеството.“

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан е регионална иницијатива, финансирана од ЕУ, а имплементирана од Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП). Програмата цели кон зајакнување на партиципативните демократии и евро-интеграцискиот процес во Западен Балкан преку зајакнување на граѓанското општество за земање активен удел во носењето одлуки; како и преку стимулирање и овозможување правна и финансиска средина за граѓанското општество и плуралистичките медиуми. Програмата работи, исто така, и на зајакнување на партнерствата помеѓу локалните влади и граѓанските општества во Западен Балкан преку надоградување на успешен модел за транспарентно финансирање проекти на граѓанското општество од страна на буџетите на локалните влади; насочен кон поголемо вклучување на граѓаните во донесувањето одлуки и подобрување на испораката на локални услуги.

Во првите три години, Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан овозможи, исто така, финансирање за локалните непрофитни организации. Повеќе од 5000 жители на Скадар ги искористија иницијативите за промовирање општествена инклузија, зајакнување на жените, туризам, култура и младина. Оваа шема за грантови им овозможи на општинските службеници да ја имплементираат методологијата „LOD“ (Локална демократија), како и стекнатите знаења од обуката.

Стела вели дека многу научила од ова успешно патешествие и, сега, се чувствува подготвена да го сподели знаењето со нејзините колеги и други партнерски општини кои се приклучија во Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан во 2021 година. „По пет години искуство, ги повикувам колегите да ја искористат можноста која ја нуди Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан. Претставува одлично искуство кое овозможува учење за администрацијата: се работи за долгорочен курс; а, на крај, победници се локалните администрации, организациите на граѓанското општество и општеството,“ вели Стела.

Младите европски амбасадори на ЕГЗИТ фестивал во Нови Сад

Овој јули, младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)) се собраа во Нови Сад, Србија, за да учествуваат на фестивалот ЕГЗИТ. Младите европски амбасадори организираа четири различни активности, за време на четирите фестивалски дена, и имаа прилика да се запознаат со своите врсници од граѓанското општество.

 

На првиот ден, младите европски амбасадори разговараа со посетителите за клучните теми за кои се залагаат: еколошки активности, културна соработка, здружување со ЕУ, образовни програми и искуства во ЕУ, подобрување на третманот на ранливите групи и локалните заедници, а ја претставија, исто така, и мрежата на млади европски амбасадори. Вториот ден беше посветен на „жива библиотека“ во којашто младите европски амбасадори комуницираа со други млади и ги споделуваа своите приказни за културата во Западен Балкан, туристичките знаменитости, познати луѓе, како и нивните лични искуства.

 

На третиот фестивалски ден, младите европски амбасадори организираа дискусија на главната сцена, во зоната „Отворено расположение“ („OPENS state of mind“) со теми од доменот на ЛГБТИ+ прашања, инклузија, младинско учество и капацитети. Зедоа збор Ана Јокиќ и Маша Врачар од Младинскиот совет од Србија, Немања Обрадовиќ од „OPENS“, и младите европски амбасадори Ања Кафеџиска (Србија), Енес Пеќурица (Црна Гора) и Стјуарт Исламај (Албанија), а во улога на модератор на дискусијата беше Филип Лукиќ од Делегацијата на ЕУ во Србија.

 

На последниот ден, младите европски амбасадори и посетителите го обоија знамето на заедницата ЛГБТИ+, оставајќи пораки за поддршка за заедницата.