Skip to main content

Автор: WeBalkans

Отворен повик за учество на новинари на патувања за медиуми 2023/24

Проектот „The Pulse of Europe – Media Trips to EU“ („Пулсот на Европа – медиумски патувања во ЕУ“) го објави новиот повик за предлози за учество на новинари во патувања за медиуми кои ќе се организираат во текот на 2023 година и првата половина на 2024 година. Повикот ќе биде отворен во текот на истиот период.  
Како и во претходниот циклус на имплементација на проекти, поканата е отворена за сите медиуми во Србија; национални, регионални и локални, печатени и електронски медиуми; под услов исполнување на Кодексот за етика (Кодексот за новинари во Србија) и почитување на професионалните и етички стандарди.  
Проектот организира групни и тематски патувања за медиуми кои вклучуваат позначаен број медиуми, како и индивидуални патувања на кои новинарите патуваат сами; со логистичка поддршка од проектот. Групните медиумски патувања ќе бидат организирани од земјите-членки на ЕУ, државите од Западен Балкан, како и државите од Источното партнерство (Азербејџан, Белорусија, Грузија, Ерменија, Молдавија и Украина) и Велика Британија.  
Проектот е финансиран од ЕУ, а имплементиран од институтот „Гете“, во соработка со Здружението на независни новинари од Србија и Центарот за културна деконтаминација.

Иновации во прецизни проценки на машката неплодност

Проект, финансиран од ЕУ, ги поддржува научниците во Србија да го пласираат своето откритие на пазарот.

Според Светската здравствена организација (СЗО), неплодноста е глобален здравствен проблем и доживува пораст од 10 % секоја година. Целосниот товар на тешката плодност и неплодноста е значаен и, веројатно, потценет, не бележејќи пад во текот на последните 20 години. Според СЗО, зголемениот број необјаснети случаи неплодни мажи во цутот на репродуктивната возраст, како и намалувањето на стапката плодност кај мажите под 30 години, посочуваат на итна потреба од прецизна дијагноза. Но, сега, тимот научници „Mito-REBELS“ од Универзитетот во Нови Сад најде изводливо решение за справување со овој глобален проблем.

„Преку овој проект смисливме целосно нов пристап за проценување на неплодноста или тешката плодност кај мажите.“

Професорката Силвана Андриќ е лекторка на Факултетот за науки при Универзитетот во Нови Сад. Има докторски студии од доменот на машка репродуктивна ендокринологија и постдокторска обука во клеточно сигнализирање поврзано со репродуктивна ендокринологија. Севкупно, има 30 години искуство во истражување поврзано со машката репродуктивна биологија и 20 години искуство во предавање материи поврзани со репродуктивна биологија и клеточно сигнализирање. Минатата година, заедно со тимот „Mito-REBELS“ ја започнале амбициозната задача за пронаоѓање решение за растечкиот проблем на машката неплодност и смислиле иновативно решение засновано на односот на митохондриите и функционалноста на спермата.

Професор Андриќ објаснува дека јасна била блиската врска помеѓу митохондриите и функционалноста на спермата; но, за жал, истата не била применета во клиничка пракса. Нејзиниот тим работел на оваа проблематика; на почетокот со животински примероци, а потоа и со човечки, кои покажале добри резултати на стандардните процедури за тестирање, но кои се, всушност, неплодни. „Преку овој проект смисливме целосно нов пристап за проценување на неплодноста или тешката плодност кај мажите,“ вели таа.

Професор Андриќ објаснува како нивниот пронајдок е заснован на молекуларен пристап, а технологијата, пак, се заснова на тестот за Полимераза верижна реакција (ПЦР), кој редовно се користи за дијагноза; вклучително и за КОВИД-19. Затоа, немале потреба од нова технологија за да започнат со имплементација на нивното решение.

„Поддршката која ја добивме од проектот „EU4TECH“ беше огромна и неопходна.“

За проектот

EU4TECH Proof of Concept (PoC) Western Balkans“ беше двегодишен ИПА проект, финансиран од ЕУ, преку Инструментот за развој на претпријатија и иновации во Западен Балкан. Проектот опфати шест економии од регионот на Западен Балкан. Поддржаните проекти потекнуваат од државни истражувачки организации, старт-апови и мали и средни претпријатија.

И покрај нивниот научен успех, професорката и нејзиниот тим морале дополнително да работат за да ја оживеат нивната иновација, а оваа работа била надвор од нивниот професионален домен. Вклучувала документи поврзани со пазарна стратегија, трговски марки и прототипирање. За ова, добиле помош од проектот „EU4TECH“. Сега, професор Андриќ и нејзиниот тим ќе можат да добијат дополнително финансирање или инвеститори за проектот за да го понудат производот на пазарот. „Поддршката која ја добивме од проектот „EU4TECH“ беше огромна и неопходна,“ вели професор Андриќ.

Откритието се очекува да биде понудено на пазарот в година. Професор Андриќ вели дека заинтересирана е да го задржи откритието како дел од универзитетот; и тоа преку креирање „спин-оф“ (реорганизација) која ќе му овозможи на тимот „Mito-REBELS“ и, што е уште поважно, на студентите, да растат и развиваат други значајни иновации.

ЕУ и Европската банка за реконструкција и развој со поддршка за бран реновации во Србија

ЕУ и Европската банка за реконструкција и развој ѝ помагаат на Србија за подобрување на енергетската ефикасност на јавните згради со финансиски пакет вреден 14 милиони евра.  
Пакетот, кој вклучува 12 милиони евра заем од Европската банка за реконструкција и развој и 2 милиони евра грант од ЕУ, ќе помогне за финансирање на ефикасни енергетски мерки во 80 јавни згради; вклучително и образовни, здравствени, административни, спортски и културни згради, во 20 општини во Војводина. Овие згради ќе бидат реновирани со термичка изолација, нови прозорци, надоградени системи за греење, ладење и вентилација, како и енергетски ефикасно осветлување.  
Се очекува подобрувањата да придонесат за примарно енергетско намалување од 53 %, како и годишно намалување од 56 % на емисијата CO2.  
Покрај грантот од 2 милиони евра од ЕУ, проектот ќе добие и грант од околу 2 милиони евра за техничка соработка, обезбеден од Шведската агенција за меѓународна соработка за развој и од Италија преку Централната европска иницијатива.  
Зградите сочинуваат 34 % од потрошувачката на енергија во Србија. Реновирањата можат да помогнат за намалување на потрошувачката на енергија и емисиите CO2, но потребен е значаен напор за стимулирање и давање приоритет на вакви инвестиции; особено во станбениот сектор со повеќе станови. 

Балканската истражувачка репортерска мрежа го објавува извештајот за постапување на судовите и трудовиот инспекторат по предметите за работнички права за 2022 година

Извештајот за 2022 година откри дека, во просек, секој месец во Косово, најмалку една личност умира на работното место; додека, пак, само 1,5 % од бизнисите ги исполниле своите обврски за проценка на ризиците на работното место. Иако нема точна статистика за бројот нерегистрирани работници во Косово, податоците на трудовиот инспекторат покажуваат дека само во 2021 година, 1459 работници работеле без работни договори, додека 433 вработени не биле регистрирани при Даночната администрација „ТАК“ во Косово.  
За наодите на извештајот се дискутираше на две панел-дискусии, во рамки на конференцијата „Постапување на судството и трудовиот инспекторат по предметите за работнички права“, вклучувајќи различни чинители од јавните институции,.  
Оваа активност беше имплементирана како дел од проектот „Заштита и промоција на работничките права на ранливите групи на пазарот на труд“, финансиран од Европската канцеларија во Косово, а имплементиран од Балканската истражувачка репортерска мрежа, во партнерство со Центарот за обука за лобирање и ресурси (Advocacy Training and Resource Center ATRC).

Запознајте ги 17-те избрани супер училишта од Албанија

Регионалната канцеларија за младинска соработка, заедно со ГИЗ, го организираше настанот „Запознајте ги супер училиштата од Албанија“, на 25. јануари 2023 година, во Тирана; во рамки на програмата за размена „Супер училишта“. Настанот собра 17 средни училишта од Албанија, добитници на награди, претставени од нивните директори и наставници одговорни за координирање на претстојните регионални размени, со цел не само меѓусебно да се запознаат, но и да бидат дел од еден значаен момент како што е потпишувањето на спогодбите за партнерство.

 

На настанот учествуваше и г-ѓа Евис Куши, министерка за образование и спорт, Н. Е. Кристијане Хоман, амбасадор на ЕУ во Албанија, г. Мартин Карл Зикендрат, прв секретар одговорен за секцијата за култура и печат при германската амбасада и г-ѓа Алба Бројка, раководителка на локалната подружница на Регионалната канцеларија за младинска соработка.

 

Амбасадорката Крисијане Хоман изјави дека ЕУ е горда што го поддржува овој проект. „Среќни сме што ќе има сè повеќе и повеќе супер училишта во регионот. На овој проект гледаме како поголема цел за поддршка на младински ангажман, како и регионална соработка и помирување. ЕУ и понатаму ќе ги става младите и децата во центарот на нашата соработка со Западен Балкан,“ потенцираше амбасадорката.

 

Имплементацијата на проектите ќе биде поделена на два дела: првиот дел размени ќе се случува од април до јуни, а вториот ќе продолжи од август до октомври 2023 година. Секое училиште-партнер ќе организира една размена со друго училиште-партнер, со траење до 7 дена и со група до 12 ученика и еден или два наставници. Преку оваа шема за размени, учениците и наставниците ќе добијат можност да патуваат, да се претстават себеси и своето училиште, како и нивните обичаи, пред домаќините, а ќе можат и да научат нешто ново за локалните заедници ширум регионот.

ЕУ и Германија помагаат да се подобри управувањето со отпад во Косово, инвестирајќи дополнителни 49 милиони евра во секторот

ЕУ во Косово, во соработка со амбасадата на Република Германија, ГИЗ, Министерството за животна средина и Здружението на косовски општини, на 25. јануари, го одбележа завршувањето на тригодишниот проект посветен на подобрување на управувањето со тврд отпад во Косово и ги презентира ново започнатите активности во секторот.  
Неодамна завршениот проект, во вредност од 7 милиони евра, беше заеднички финансиран од ЕУ и Германското федерално министерство за економска соработка и развој, а имплементиран од ГИЗ. Истиот доведе до зголемување на собирањето тврд отпад во сите 38 косовски општини од 57,8 % на 90,2 %, зголемување на собирањето отпад и услугите за негово управување за дополнителни 77000 домаќинства, како и затворање на повеќе од 1500 незаконски депонии.  
ЕУ и владата на Германија продолжуваат со поддршка за обновливи реформи во секторот за управување со отпад во Косово.

ЕУ договара 24 нови гарантни програми за поттикнување инвестиции во регионите на проширување и соседството

Управниот одбор на Европскиот фонд за одржлив развој плус (EFSD+) денес одобри дополнителен пакет од 24 гарантни програми за поддршка на инвестиции во државите за проширување и во соседството. Заедно со трите гарантни програми за поддршка на малите и средни претпријатија во  Западен Балкан, одобрени во декември; новите гарантни програми, вредни 2,4 милијарди евра, се очекува да генерираат инвестиции во висина од 17 милијарди евра во приоритетни сектори, вклучително и обновлива енергија, дигитално поврзување и конкурентност на приватниот сектор; и тоа во рамки на Економските и инвестициски планови кои претставуваат начин за испорака на Глобалниот портал во Западен Балкан, како и во Јужното и Источното соседство. Европскиот фонд за одржлив развој плус (EFSD+) е финансискиот орган во чии рамки Инструментот за соседство, развој и меѓународна соработка на ЕУ – Глобална Европа, овозможува гарантни програми за ублажување на ризикот за инвестиции во насока на приоритетите на ЕУ во партнерските држави.

 

Европските и меѓународни финансиски институции; како, на пример, Европската инвестициска банка, Европската банка за реконструкција и развој и националните банки за развој во ЕУ, заеднички ќе работат со Европската комисија за да овозможат можности за инвестиции, усогласени со водечките планови на Економскиот и инвестициски план, кои се очекуваат да привлечат приватни инвеститори.

 

По потпишувањето на гарантните спогодби од страна на ЕУ и единаесет европски и меѓународни финансиски институции; како Европската инвестициска банка, Европската банка за реконструкција и развој и националните банки за развој; овие ентитети ќе добијат три години за да генерираат инвестиции во следните сфери: конкурентност на приватниот сектор и агенда за иновации во Западен Балкан, поврзаност на Црното Море со Источното соседство, енергетска транзиција и безбедност во Јужното соседство итн. Се очекува, исто така, гарантните програми на ЕУ да ги зголемат финансиите на банките за малите и средни претпријатија, како и да го зголемат издавањето на зелени обврзници во партнерските држави на ЕУ.

Започнуваат работилници за медиумска и информациска писменост, организирани од младите европски амбасадори, во Западен Балкан

Знаеш ли како се создаваат новости? Како може да препознаеш вистина од дезинформација? Зошто ни е потребна медиумска писменост? Кои се најверодостојни извори на новости? Зошто некои приказни го заобиколуваат целиот свет? Придружи ни се за да дознаеш!

 

По интензивниот процес на учење за медиумска и информациска писменост, младите европски амбасадори од Западен Балкан ќе го започнат своето патување ширум Западен Балкан, споделувајќи го своето знаење со младите кои се интересираат за медиуми, социјални медиуми и општество, и сакаат да научат повеќе за светот околу нас.

 

Ако:

 

– се интересираш за теми поврзани со медиумска и информациска писменост;

– имаш помеѓу 13 и 16 години;

– доаѓаш од Западен Балкан;

 

придружи ни се на нашето патување!

 

Преку забавни вежби, многу дискусија, видеа и примери, ќе добиеш можност да ги запознаеш нашите млади европски амбасадори и да научиш за:

 

– медиуми и медиумска писменост;

– лажни новости;

– „кликбејт“ (или мамки за кликнувања);

– новинарство;

– медиумска манипулација;

– и многу друго.

 

Сите работилници ќе бидат спроведени на локалните јазици. Исто така, ќе добиеш можност да дознаеш за мрежата на млади европски амбасадори и да добиеш подароци од нашиот тим! Точните датуми и термини за работилниците во Западен Балкан ќе бидат наскоро објавени на нашите канали. Максималниот број учесници на работилниците е 25; па, затоа, побрзај со пополнување на овој формулар и редовно проверувај ги информациите за датумите и локациите за да се осигураш дека на време ќе зачуваш место. Со пополнување на формуларот, го обезбедуваш своето место, а ние директно ќе те контактираме со информации за датумот и најблиското место на работилница!

 

За повеќе информации, контактирај нè на yea@webalkans.eu. Остани во тек и следи го нашиот канал.

Во ново руво

Проект, финансиран од ЕУ, овозможува техничка помош за текстилните компании во БиХ.

Текстилните компании во БиХ се соочија со бројни предизвици за време на пандемијата. Нарачките и продажбата сериозно се намалија, а синџирите за снабдување беа нарушени со што набавката на суровини беше особено тешка од почетокот на февруари 2020 година. Индустријата проценува дека секој трет отказ во државата, за време на пандемијата, беше во текстилниот сектор. Една од компаниите која се соочи со овие предизвици беше текстилната компанија, со долга историја; „Sana Linea“, од Костајница, во северот на БиХ. Основана во 1947 година, компанијата моментално има 74 работници и е бизнис целосно раководен од жени. Имаат 13 малопродажни продавници ширум БиХ, како и две во Србија.

„Работевме на развој на нова колекција. Како што сите знаат, пандемијата создаде големи проблеми при снабдувањето со материјали и при доставата. Во нашиот случај, еден од проблемите беше финансирање на одредени машини, со повисока цена, кои ни беа потребни за модернизација на производството.“

Маријана Бучевац е извршна директорка на „Sana Linea“. Објаснува дека компанијата добро работела пред почетокот на пандемијата КОВИД-19 кога планирале проширување на производството и бројот на вработени. Меѓутоа, пандемијата довела до застој во развојот, но и опасност за оперативниот тек на компанијата. „Работевме на развој на нова колекција. Како што сите знаат, пандемијата создаде големи проблеми при снабдувањето со материјали и при доставата. Во нашиот случај, еден од проблемите беше финансирање на одредени машини, со повисока цена, кои ни беа потребни за модернизација на производството,“ вели Маријана.

Тогаш виделе соопштение за проектот „EU4BusinessRecovery“, финансиран од ЕУ; па, одлучиле да се пријават. Поддршката од проектот дошла во вистинско време, а ЕУ ги поддржала со набавка на специјални машини за производството, како и снабдување со суровини. Проектот придонел и за поздрава работна средина за работниците и тоа со делумна реконструкција на фабриката. Маријана додава дека една од останатите значајни инвестиции бил развојот на мобилна апликација за платформите iOS и Android која им овозможила да ја зголемат онлајн продажбата и да привлечат поголем број купувачи.

„Благодарение на оваа поддршка, успеавме да го модернизираме производството преку набавка на специјални машини и вработивме 10 нови работници. Исто така, ја развивме нашата онлајн продавница, како и онлајн сајт, со цел привлекување нови клиенти. Започнавме да извозуваме и во ЕУ.“

За проектот

Проектот „Инвестициска реакција КОВИД-19 – ЕУ за деловно закрепнување“ (“COVID-19 Investment Response – EU4 Business Recovery”), финансиран од ЕУ, е имплементиран од Меѓународната организација на трудот, во партнерство со Агенцијата за развој на Германија – GIZ и Програмата за развој на ОН. Целта на проектот е поддршка за закрепнување на економијата на БиХ од ефектите на пандемијата КОВИД-19. Конкретната цел е овозможување итна поддршка за микро, малите и средни претпријатија за да можат да го осигурат својот деловен континуитет; задржувајќи над 1000 работни места, создавајќи, најмалку, 100 нови работни места, со особена поддршка за жените претприемачи, младите и останатите ранливи групи.

Денес, компанијата работи на дополнително зајакнување на брендот и проширување на продажбата надвор од БиХ. Преку постојано следење на промените на пазарот, компанијата, засега, работи успешно.

Маријана објаснува дека инвестирањето во машинерија и маркетинг придонело за зголемување на продажбата. „Благодарение на оваа поддршка, успеавме да го модернизираме производството преку набавка на специјални машини и вработивме 10 нови работници. Исто така, ја развивме нашата онлајн продавница, како и онлајн сајт, со цел привлекување нови клиенти. Започнавме да извозуваме и во ЕУ,“ вели таа.

Регионалниот совет за соработка отпочнува кампања за охрабрување на младите жени и девојки ширум Западен Балкан за избирање кариери во доменот на наука, технологија, инженерство и математика

Регионалниот совет за соработка отпочнува кампања, насловена „Избери иднина во доменот на наука, технологија, инженерство и математика“, за охрабрување на младите жени и девојки ширум Западен Балкан за избирање кариери во доменот на наука, технологија, инженерство и математика. Кампањата претставува модели на успешни жени во професиите од доменот на наука, технологија, инженерство и математика во Западен Балкан и истата беше создадена како дел од регионалната мрежа „Жени во наука, технологија, инженерство и математика“; заедничка иницијатива на Регионалниот совет за соработка и Програмата за развој на Обединетите Нации.  
„65 % од денешните деца еден ден ќе работат работа која сè уште не постои. До 2030 година, помеѓу 40 и 160 милиони жени ќе треба да транзитираат во улоги кои бараат посложени дигитални, општествени и емоционални вештини. На глобално ниво, во најсовремените полиња; како што е вештачката интелигенција, само еден од пет професионалци е жена. Развивањето и адаптирањето на вештините и држењето чекор со новите технологии е особено важно за младите; особено за жените, како што е и одржувањето креативност и отворено размислување, затоа што нивната идна работа можеби сè уште не постои. Па, ако сакаш да имаш подобар избор за работа, да заработуваш повеќе и да живееш подобро, како Аница, Анила, Јана, Јасминка, Валентина и Зана, со кои ќе се запознаеш во приказните кои ќе ги споделиме во следните денови; избери иднина во доменот на наука, технологија, инженерство и математика. Тоа е најдобриот совет кој можам да ти го дадам,“ изјави генералната секретарка на  Регионалниот совет за соработка, Мајлинда Брегу, најавувајќи го почетокот на кампањата „Избери иднина во доменот на наука, технологија, инженерство и математика“.