Skip to main content

Автор: WeBalkans

ЕУ го подобрува животот на Албанците

На 22. февруари 2023 г., Советот министри го одобри потпишувањето на Спогодбата за финансирање помеѓу Европската комисија и Република Албанија во рамки на Годинешниот акциски план за 2022 г.; како дел од Инструментот за претпристапна помош (ИПА) III. Придонесот на ЕУ, во вредност од 82,6 милиони евра, ќе поддржи шест акции во доменот на животна средина, младина, демократија, усогласување со владеење на правото на ЕУ, борба против организиран криминал и судство.

 

Финансиската спогодба ќе биде потпишана од страна на Европската комисија и ќе биде доставена до авторитетите на Република Албанија за потпишување од нивна страна и понатамошно одобрување од Советот министри. Инструментот за претпристапна помош (ИПА) ги поддржува земјите-кандидатки за членство во ЕУ за усвојување и имплементација на клучни политички, институционални, општествени и економски реформи за усогласување со вредностите на ЕУ и прогресивно хармонизирање со правилата, стандардите и политиките на ЕУ.

Инвестициите на „EIB Global“ во Западен Балкан во 2022 година достигнаа 824 милиони евра, надополнети со 11,2 милиони евра во форма на грантови

Банката на ЕУ, преку својот орган посветен на активности надвор од ЕУ – „EIB Global“, инвестираше 824 милиони евра ширум Западен Балкан во 2022 година за забрзување на одржлива поврзаност, чиста околина, зелена транзиција, дигитализација и раст на приватниот сектор. Овие проекти придонесуваат за спроведување на Економскиот и инвестициски план на ЕУ за регионот и иницијативата на ЕУ – „Global Gateway“. Дополнително, банката мобилизираше 11,2 милиони евра во грантови за иницирање одржлив, урбан развој, енергетска ефикасност и проекти за обновлива енергија. Најголемиот дел нови потписи беше во доменот на одржлив, безбеден и ефикасен транспорт преку железнички и водни патишта; во висина од 75 % од вкупното позајмување минатата година, проследено од инвестиции во малите бизниси, заштита на животната средина и дигитализација.

 

Како еден од главните чинители на Инвестициската рамка Западен Балкан, „EIB Global“ развива и имплементира инвестиции во тесна соработка со Европската комисија, меѓународни финансиски институции и економии од Западен Балкан. Ваквиот пристап ја максимизира употребата на финансии достапни за потребните инвестиции. Банката на ЕУ дизајнираше и иновативни финансиски инструменти; вклучително и мешавина од заеми, гаранции и грантови, во рамки на Европскиот фонд за одржлив развој + (European Fund for Sustainable Development Plus (EFSD+)), за поддршка на општините, производителите на енергија, корпорациите, малите бизниси и комерцијални банки за инвестиции во секторите на енергија, поврзаност и дигиталниот сектор.

Белградскиот филмски фестивал „FEST“ започнува со возбудлива селекција меѓународни филмови

Долгоочекуваниот филмски фестивал „FEST“ започна официјално во Белград, Србија, прикажувајќи дел од најдобрите и највозбудливи нови филмови од ширум светот. Фестивалот, кој постои од 1971 година, стана еден од најважните настани на меѓународниот филмски календар. Годинешното издание, кое ќе трае од 24. февруари до 5. март, прикажува преку 100 филма од 50 држави; со фокус на промовирање на нови таленти и иновативно раскажување. Четиринаесет филма од европски автори се дел од главната натпреварувачка програма.

 

По проекцијата на секој од филмовите, гледачите ќе можат да гласаат за најдобриот европски филм. Добитникот ќе ја добие наградата од публиката која ќе биде објавена од амбасадорот на ЕУ во Србија, Емануеле Џауфрет, на затворањето на фестивалот, на 5. март. Секоја филмска проекција започнува со воведно видео кое ја прикажува поддршката на „Creative Europe“ за српската кинематографија.

 

ЕУ продолжува да биде горд поддржувач на српската кинематографија. Покрај спонзорирањето бројни врвни филмови и серии преку „Creative Europe“ („Otac“, „Nečista krv“, „Leto kada sam naučila da letim“, „Strahinja“, „Zlogonje“, „Mrak“, „Mraz“, „Crna svadba“, „Područje bez signala“), Делегацијата на ЕУ во Србија поддржува неколку филмски фестивали во Србија, меѓу кои и „FEST“.

 

„FEST“ е познат по својата жива атмосфера и силен дух на заедништво, со илјадници филмски ентузијасти од насекаде ширум светот кои секоја година се обединуваат во Белград за да ја прослават филмската уметност. Годинешниот фестивал не е исклучок од правилото, нудејќи возбудлива програма на проекции, разговори и настани кои ќе го претстават најдоброто од современата кинематографија.

Можност за младите уметници: програма за менторство и престој во Париз

Програмата за престој „Развој на млади уметници“ е уникатна програма не само затоа што нуди тримесечен престој за млади уметници во Париз, но и затоа што нуди менторска програма која подразбира дека младите уметници ќе ги развијат своите вештини во соработка со искусни и истакнати европски уметници; како што беше кажано на презентацијата на програмата на која учествуваа млади уметници од Србија.  
Институтот на Европската инвестициска банка објави повик за апликации во рамки на Програмата за престој „Развој на млади уметници“ за 2023 година, во соработка со „Cite internationale des arts“ (Париз), за уметници под 35 години од земјите кандидати за членство во ЕУ.  
ЕУ со години го поддржува и инвестира развојот на креативната индустрија во Србија, а програмата на Европската инвестициска банка е одлична можност професионален развој на младите уметници.

Нова студија покажува отпор и реакција во соседствата на ЕУ за време на пандемиската криза

Нова студија од Европската фондација за обука (European Training Foundation (ETF)) и Eurofound ги покажува отпорот и реакцијата со кои биле соочени граѓаните на ЕУ и десет соседски држави на ЕУ за време на пандемијата КОВИД-19. Извештајот насловен „Живеење, работење и КОВИД-19“ покажува дека и покрај предизвиците, граѓаните од Албанија, Грузија, Јордан, Косово*, Либан, Молдавија, Мароко, Северна Македонија, Палестина* и Тунис остануваат оптимисти.

 

Резултатите ја потенцираат важноста од инвестирање во образование и потенцијалот на далечинското работење како алатка за рамнотежа и флексибилност помеѓу работата и животот; овозможувајќи патоказ за граѓаните во соседството на ЕУ за градење подобра иднина за сите.

 

Извештајот ја потврдува улогата на развојот на вештини за граѓаните во соседството на ЕУ за создавање подобра иднина за нив и за своите заедници. Заедно со значајната „Европска година на вештините“, извештајот е повик за акција за развивање неопходни вештини. Иницијативата на ЕУ ќе поддржи мали и средни претпријатија за справување со недостатокот вештини и промовирање обновување и надоградување на вештини на работната сила за зајакнување на општествените цели на ЕУ во 2030 година; вклучувајќи 60 % од возрасните кои учествуваат во годишни обуки и 78 % во вработувањето.

 

Анкетата „Живеење, работење и КОВИД-19“, првпат отпочната од „Eurofound“ на почетокот од 2020 година, има за цел утврдување на широкото влијание на пандемијата врз работата и животот на граѓаните на ЕУ. Петата рунда од анкетата, имплементирана во пролетта 2022 година, обелоденува и нова несигурна реалност, создадена од војната во Украина; рекордна инфлација и остар пораст на трошоците за живот. Извештајот прикажува разбирлива слика за влијанието на КОВИД-19 врз животот и егзистенцијата на луѓето во ЕУ и нејзиното соседство.

Комесарот Вархелеј ќе присуствува на церемонија за железничкиот проект „Коридор Х“ во Србија и ќе дискутира за приоритетите во рамки на преговорите за влез во ЕУ

Комесарот за соседство и проширување, Оливер Вархелеј, денес ќе биде во Србија за да го најави финансискиот пакет, вреден 2,2 милијарди евра, кој ќе овозможи значајна модернизација на железничките пруги на Коридорот Х.

 

Железничкиот проект „Коридор Х“ е една од водечките инвестиции на Економскиот и инвестициски план; поврзувајќи го регионот со ЕУ низ Хрватска, преку Белград, па сè до Ниш, Скопје и Грција. Проектот ќе придонесе за модернизација на железничката во Србија и ќе ја подобри нејзината поврзаност со останатите железнички мрежи. Истиот е дел од Економскиот и инвестициски план на ЕУ за Западен Балкан, вреден 30 милијарди евра, кој има за цел мобилизирање на инвестициите во доменот на транспорт, енергија, зелена и дигитална транзиција; креирајќи одржлив развој и работни места.

 

За овој проект предвиден е грант на ЕУ од околу 600 милиони евра. Дополнително, 265 милиони евра се веќе одобрени за железничката линија Белград – Ниш која ќе овозможи патување меѓу овие два града со брзина од 200 километри на час за околу 100 минути. Остатокот од пакетот се состои од заем во висина од 1,1 милијарда евра од Европската инвестициска банка, како и заем во вредност од 550 милиони евра од Европската банка за реконструкција и развој.

 

За време на неговата посета, комесарот Вархелеј ќе се состане со претседателот Александар Вучиќ, премиерката Ана Брнабиќ, министерката за европска интеграција – Тања Мишчевиќ и министерот за внатрешни работи – Братислав Гашиќ за да дискутираат за приоритетите на преговорите; особено во делот на владеење на правото и соработка во доменот на одржлива поврзаност, енергија и миграции.

 

Комесарот исто така ќе дискутира и за поддршката на ЕУ за Србија за соочување со тековната енергетска криза, по неодамнешното потпишување на поддршка за буџетот, во висина од 165 милиони евра, за помош за ублажување на цените на енергијата за најранливите домаќинства и мали и средни претпријатија во рамки на Пакетот за енергетска поддршка, вреден 1 милијарда евра, за Западен Балкан.

„Поврзување бисери“ – здружување на прекуграничните општини преку природа и туризам

Со поддршка на ЕУ, прекуграничните општини во Србија и Северна Македонија ги здружуваат силите за споделување на нивното наследство со посетителите.

Богата природа и културно наследство се заеднички особености на граничниот регион помеѓу Северна Македонија и Србија. Осоговските планини и планинскиот масив Кукавица околу границите на општините Крива Паланка и Лесковац поседуваат исклучителни природни пејзажи. Изобилството диви капини, малини, печурки, лековити тревки и вкусна традиционална храна како качамак (палента) се дополнителни задоволства за посетителите на регионот.

Бројните можности за уживање во природните, културни и историски локалитети нудат прилики за развивање најразлични видови туризам кои ја задоволуваат љубопитноста на некој посетител. Меѓутоа, туристичкиот потенцијал не беше познат во регионот ниту, пак, меѓународно. Затоа, општините Лесковац и Крива Паланка одлучија да ги здружат силите и, со поддршка од ЕУ, да ја направат оваа дестинација препознатлива по својата туристичка понуда преку започнување заеднички проект за прекугранична соработка.

„Љубителите на планини од околноста редовно го посетуваат регионот. Но, постоеше очигледен недостаток на инфраструктура за пристапување до некои од најубавите места, така што малкумина надвор од регионот знаеја дека таква прекрасна убавина постои во Лесковац и Крива Паланка.“

Маја Коциќ е проектен менаџер од градот Лесковац во Србија. Како една од задолжените за развивање на проектот, објаснува дека потребата од оваа иницијатива била очигледна. „Љубителите на планини од околноста редовно го посетуваат регионот. Но, постоеше очигледен недостаток на инфраструктура за пристапување до некои од најубавите места, така што малкумина надвор од регионот знаеја дека таква прекрасна убавина постои во Лесковац и Крива Паланка,“ вели Маја.

Околината која го поврзува прекуграничниот регион е убава како бисер, па, оттука, градовите одлучиле проектот да го наречат „Поврзување бисери“. Проектот вклучува низа активности и интервенции. Најпрво, партнерите организирале работилници за олеснување на соработката помеѓу туристичките организации на двете страни од границата. Работилниците вклучиле десет организации кои формирале прекугранична работна група за идни акции.

Потоа, проектот се концентрирал на неопходните интервенции од помал размер. На двете страни од границата, проектот придонел за развивање патишта и пешачки патеки, градење детски игралишта и викендички, како и поставување клупи, соларно осветлување, информациски паноа и канти за отпад.

Дополнително, проектот организирал и промотивни настани насловени „зелени викенди“, кои обединиле значаен број луѓе; вклучувајќи музика, дегустација на традиционална храна и планински тури.

„Како резултат на проектот „Поврзување бисери“, имаме значаен пораст на бројот посетители од цела Србија, а очекуваме подеднакво ист пораст и на бројот меѓународни посетители.“

За проектот
„Поврзување бисери“ е прекуграничен проект за соработка помеѓу Србија и Северна Македонија кој се имплементира со средства за претпристапна помош од ЕУ (ИПА II) и е спроведен од градот Лесковац во Република Србија во партнерство со општината Крива Паланка во Северна Македонија, како и со Центарот за развој за областа Јабланица и Пчиња.
Целта на проектот „Поврзување бисери“ е подобрување на видливоста и квалитетот на регионалната прекугранична туристичка понуда преку мапирање на природното, културното и историско наследство; како и подобрување на локациите преку градежнички работи во Лесковац и Крива Паланка.

Маја објаснува дека влијанието на проектот е видливо и реално и ќе биде уште поизразено во наредните месеци и години. „Како резултат на проектот „Поврзување бисери“, имаме значаен пораст на бројот посетители од цела Србија, а очекуваме подеднакво ист пораст и на бројот меѓународни посетители,“ вели Маја.

Таа објаснува дека прекуграничната димензија на проектот значително придонела за квалитетот на влијанието. „Извлековме полза од размената на идеи, перспективи и вештини за управување со општината Крива Паланка од Северна Македонија и, наскоро, ќе соработуваме на уште еден заеднички проект.”

Претставување на уникатниот кајмак „Гацко“ пред светот

Проект, финансиран од ЕУ, ѝ помага на невладина организација од БиХ со брендирање и промоција на традиционален кајмак со уникатен рецепт.

Гацко е мала општина со околу 8000 жители во југоисточна БиХ. Општината е, главно, позната по рудникот за јаглен и термоелектраната кои се најголемите работодавци во околината. Меѓутоа, Гацко поседува уникатен и карактеристичен начин на подготвување кајмак – вид на крем-сирење кое се произведува и консумира ширум Западен Балкан.

Традиционалниот начин на подготвување кајмак е преку бавно варење пресно кравјо млеко кое потоа се остава два часа да крчка на тивок оган. Откако ќе се тргне од огнот, кајмакот се собира и се остава да лади и ферментира неколку часа или денови. За разлика од овој традиционален начин на подготовка, во рецептот од Гацко, кајмакот се остава да зрее неколку месеци во обвивки од овча или козја кожа. Оттука, кајмакот „Гацко“ ја променува бојата и се претвора од бел во жолтеникав, со цврста, но не тврда конзистенција, соленикав вкус и карактеристична арома која ја добива за време на зреењето. Кога кајмакот се отстранува од обвивката, станува сув и ронлив.

„Нашиот кајмак е уникатен и вреден производ и затоа сакаме да го заштитиме и промовираме.“

Но, не многумина имале можност да уживаат во овој уникатен вкус, бидејќи кајмакот „Гацко“ главно се продава во маркетите и рестораните во регионот Гацко. Со таа цел, Здружението произведувачи на кајмак „Гацко“ отпочнале иницијатива за претставување на кајмакот „Гацко“ пред светот. Драгана Миловиќ е претседателка на здружението основано во 2021 година. На почетокот, здружението броело девет члена, а сега има 24; главно жени од руралните средини. Млечното производство, вклучително и кајмакот, е главниот приход за 90 % од нив.

Според Драгана, целта на здружението е да го брендираат производот за да биде препознатлив на локално и регионално ниво. За да го постигнат тоа, морале да исполнат посебни процедури. Првата е воспоставување систем за производствено следење кој ќе го осигура брендирањето на производот од страна на компетентни институции. Здружението верува дека брендирањето на кајмакот ќе доведе до поголема препознатливост која ќе резултира со поголема побарувачка и подобра цена. Аспирацијата на членовите на здружението е да ја подобрат својата материјална состојба преку производство на кајмак; особено во руралните подрачја. Затоа, производството мора да биде стандардизирано; зачувувајќи ги, истовремено, традицијата и препознатливиот вкус на кајмакот во регионот. „Нашиот кајмак е уникатен и вреден производ и затоа сакаме да го заштитиме и промовираме,“ вели Драгана.

„Поддршката која ја добивме од ЕУ и Програмата за развој на ОН преку проектот „ReLOaD2“ беше особено значајна, бидејќи ни овозможи да се доближиме до нашата цел за брендирање и промовирање на кајмакот „Гацко“ до поголем број луѓе.“

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2) е продолжение на иницијативите, поддржани од ЕУ – Проект за зајакнување на локалната демократија (LOD, 2009-2016) и проширената Регионална програма за локална демократија во Западен Балкан (ReLOaD, 2017-2020). Севкупната цел на проектот е зајакнување на партиципативните демократии и интеграција на ЕУ во Западен Балкан преку зајакнување на граѓанското општество и охрабрување на младите да земат активно учество во процесите на носење одлуки, како и преку подобрување на поддржувачка правна и финансиска средина за граѓанското општество.

Неодамна, здружението доби поддршка за иницијативата од проект финансиран од ЕУ. Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 („ReLOaD2“) е имплементирана во 63 локални влади ширум Западен Балкан, а општината Гацко е една од тринаесетте локални партнерски владини единици вклучени во БиХ, финансирани од ЕУ, а имплементирани од Програмата за развој на ОН.

Поддршката од проектот вклучува обука за хигиена и квалитет на млеко, соодветно хранење на живината и водење евиденција за количините добиточна храна и млеко. Исто така, учесниците добија и обука за методите на поставување систем за следење на производството „Гацко“ кајмак и за барањата за брендирање. Дополнително, проектот го снабди здружението со опрема за преработка на млеко и тестирање кои се неопходни за контрола на квалитетот.

Имплементацијата на овој проект е првиот чекор кон брендирање на кајмакот „Гацко“. Се работи за важно прашање за локалната заедница и за регионот, затоа што земјоделството е главниот извор на приходи во регионот Гацко. „Поддршката која ја добивме од ЕУ и Програмата за развој на ОН преку проектот „ReLOaD2“ беше особено значајна, бидејќи ни овозможи да се доближиме до нашата цел за брендирање и промовирање на кајмакот „Гацко“ до поголем број луѓе,“ вели Драгана Миловиќ.

ЕУ и Германија со поддршка за дигитална транзиција и придонес за креирање работни места во ИТ секторот во Косово

Амбасадорот на ЕУ во Косово, Томас Суњог, и раководителот за развојна соработка при амбасадата на Германија, Вера Бауман, на 14. февруари свечено ја отворија академијата „Pristina Innovemia Innovation Academy“.

 

Академијата, во соработка со компанијата за дигитални медиуми „MetDaan“ и паркот за иновации и обуки, ќе понуди обуки за дигитално и технолошко претприемништво, социјални медиуми и видео уредување на вработените или млади кои сакаат да работат во ИТ секторот, особено поддржувајќи ја дигиталната транзиција на микро и малите претпријатија.

 

Со финансирање од ЕУ и Германија, во висина од 150000 евра, академијата ќе овозможи курсеви за обука за најмалку 210 млади, на возраст под 35 години; охрабрувајќи, истовремено, учество на жени.

 

„Започнувањето на оваа академија е значаен чекор кон зајакнување на дигиталните вештини во Косово. Академијата ќе им помогне на младите да ги зголемат своите шанси за вработување. Преку дигиталната транзиција на микро и малите претпријатија, академијата ќе придонесе за севкупната конкурентност на косовската економија,“ изјави амбасадорот Суњог.

 

ЕУ и Германија се едни од најистакнатите поддржувачи на дигиталната транзиција во Косово.

Зголемување на вработеноста на ранливите повратници во Северна Македонија

Проект, финансиран од ЕУ, ја поддржува реинтеграцијата на ранливите повратници од ЕУ; со особено внимание на Ромите во Северна Македонија.

Демир Демирели е 38 годишен повратник од Европа, во моментов хонорарен градежен работник во неговиот роден град во Северна Македонија. Со завршувањето на летната сезона, побарувачката во секторот значително се намалува; оставајќи го Демир со ниска плата и долги претстојни зимски месеци, едвај успевајќи да се грижи за својата болна жена и четири деца. „Се разбира дека би сакал да имам постојана работа и плата, но не знам да читам и пишувам,“ вели Демир. Според Програмата за развој на ОН, не е мал бројот на луѓе со слична судбина во Северна Македонија. Мноштвото повратници се Роми кои одлучиле да ја напуштат државата поради сиромаштијата, невработеноста и дискриминација. Проценките спроведени од Програмата за развој на ОН, во 2021 година, покажуваат дека повеќето баратели на азил и повратници спаѓаат во возрасната група од 30 до 44 години, со низок степен на образование. Вработеноста се издвојува како најголемиот предизвик со кој се соочуваат повратниците. Вработувањето е, исто така, значаен канал за обезбедување економски и општествен просперитет на ранливите граѓани.

 „Зборувајќи со повратниците, сфативме дека првите шест месеци по враќањето се особено важни, бидејќи во тој период одлучуваат дали да заминат повторно ако се соочени со сериозни предизвици. Согледавме, исто така, дека имаат минимална или никаква поддршка од институциите или останатите органи во текот на овие шест месеци.“

Затоа Програмата за развој на ОН започна проект со холистички пристап кој ќе ги зголеми можностите за вработување на повратниците и Ромите. Проектот ги поддржува институциите со решенија за економска и општествена реинтеграција на ранливите повратници. Проектот е финансиран од ЕУ, а покрај Северна Македонија ги опфаќа и Албанија и Србија. Сузана Ахмети од Програмата за развој на ОН во Северна Македонија објаснува дека потребата од овој проект била очигледна, бидејќи моменталниот начин на кој се третираат повратниците е импровизиран и нема систем кој се фокусира на проблемите и потребите на повратниците. Дополнително, државната поддршка за реинтеграција е скоро невидлива во првите шест до дванаесет месеци.

„Зборувајќи со повратниците, сфативме дека првите шест месеци по враќањето се особено важни, бидејќи во тој период одлучуваат дали да заминат повторно ако се соочени со сериозни предизвици. Согледавме, исто така, дека имаат минимална или никаква поддршка од институциите или останатите органи во текот на овие шест месеци,“ вели Сузана.

Проектот веќе започнал со интервенции за подобрување на ситуацијата. Како што објаснува Сузана, најпрво започнале со подигнување на свеста на институциите на локално и централно ниво за проблемите на повратниците. На ниво на централна власт, започнале со поставување на специфично координативно тело кое ќе ги решава проблемите на повратниците.

На локално ниво, успеале да ја интегрираат проблематиката за повратниците во локалните економски стратегии за развој; со специфичен буџет наменет за нивна поддршка. Како најголемо постигнување во овој поглед, Сузана ја смета мерката за вработување врз чија основа повратниците се сметаат како специфична ранлива група со потреба од дополнителни услуги како дел од националниот план за вработување – значаен стратешки документ на централно ниво. „Ова е еден вид на специфична и реална интервенција, а во процес сме на започнување со конкретна имплементација која вклучува обуки и слично,“ вели Сузана.

„Повратниците се навистина вреден човечки капитал за работодавците. Не е како порано кога илјадници бараа работа; ситуацијата се сврти.“

За проектот

Проектот „Реинтеграција на повратниците во Западен Балкан“ е фокусиран на отстранување на клучните институционални бариери за реинтеграција на ранливите повратници, како и изворите на социјално и економско исклучување и емиграција во Западен Балкан; како што се ограничени можности за вработување, лошо платени работни места, широк неформален сектор и лош квалитет на социјалните услуги.

Проектот е дел од Инструментот за претпристапна помош (ИПА) II – акција во повеќе држави, поддршка на ЕУ за основните права на ромската заедница и реинтеграција на повратниците; доверен на Програмата за развој на ОН, Светската банка и Советот на Европа. Севкупната цел на проектот е да придонесе за ефективна реинтеграција на ранливите повратници од ЕУ со особено внимание на Ромите. Поддршката за Ромите ќе придонесе и за намалување на постоечкиот општествено-економски јаз помеѓу жените, мажите и децата Роми и неромското население.

Повратниците и Ромите се соочени со предизвици кога имаат добра бизнис идеја или претприемнички дух за започнување сопствен бизнис. Честопати, имаат ограничен финансиски капитал и деловна мрежа потребни за започнување бизнис; како и лимитирани вештини за менаџмент и знаење на теми како што се деловно планирање, финансиски менаџмент или законодавство; вклучително и даночни регулации и други. Многу одржливи бизнис идеи на повратниците или Ромите остануваат неформални пореди недостаток од систематска поддршка. За да ги поддржиме, особено младите и иновативни повратници со идеи кои можат да генерираат приход и работни места, проектот обезбедува стартап грантови за отворање нови или формализирање на веќе постоечки бизниси. Проектот обезбедува, исто така, и насочена поддршка за подобрување на нивните деловни менаџерски вештини, знаење за управување со формален бизнис и пристап до мрежи со претприемачи.

Сузана објаснува дека поради порастот на динамиката во миграциите, компаниите сè повеќе ја препознаваат достапноста на вештите работници. Оттука, проектот сака да инвестира повеќе во образование за возрасни затоа што, според Сузана, повеќето од повратниците немаат основно или средно образование. „Повратниците се навистина вреден човечки капитал за работодавците. Не е како порано кога илјадници бараа работа; ситуацијата се сврти,“ вели Сузана.