Skip to main content

Ngushtimi i hendekut arsimor

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Një vështrim i brendshëm në programin e mentorimit, i cili financohet përmes një granti nga programi i përbashkët i Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës “Ndërtimi i Kapaciteteve për Përfshirje në Arsim – PËRFSHIJ”.

Hyrije Kryezi, një gjimnaziste 15 vjeçare në qytetin e Prizrenit, u përball me sfidën për të vendosur për karrierën e saj të ardhshme dhe studimet universitare por nuk ishte e sigurt për të bërë zgjedhjen e duhur për stabilitetin e saj financiar dhe profesional. Fatmirësisht, ajo u ftua për të marrë pjesë në një program mentorimi mbështetës nga Roma Versitas. Programi financohet përmes një granti nga një projekt i përbashkët i Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës, synimi i të cilit janë nxënësit romë, ashkali dhe egjiptianë në nivelin e arsimit të mesëm të lartë. Asaj iu caktua një mentor i cili i jepte udhëzime për karrierën dhe çështje të tjera në lidhje me shkollën. Hyrije duke reflektuar mbi përvojën e saj, pranon se mbështetja dhe këshillat e këshilluesit të saj e ndihmuan atë të qartësohej mbi ëndrrat e saj dhe ia hapën sytë ndaj mundësive të reja. Ajo tani synon të bëhet një police dhe ka treguar një përmirësim të madh në performancën e saj të përgjithshme akademike.

“Mbështetja dhe këshillat e këshilluesit tim më ndihmuan të qartësohesha mbi ëndrrat e mia dhe më hapën sytë ndaj mundësive të reja.”

Genc Broqi është një nga menaxherët e projektit në Roma Versitas Kosovo (RVK). RVK ka punuar në projekte të ngjashme për më shumë se një dekadë, dhe ndikimi i tyre pozitiv në komunitet e bën të qartë nevojën për vazhdimin e këtyre projekteve. “Shumica e familjeve rome, ashkali dhe egjiptiane në Kosovë jetojnë në kushte të këqija ekonomike dhe sociale, me nivele të kufizuara arsimore në mesin e të rriturve të cilët nuk mund t’i ndihmojnë fëmijët e tyre me detyrat e shtëpisë apo detyrat e tjera akademike. Si rezultat, fëmijët romë mbesin prapa në arsimin duke e bërë këtë lloj të projektit thelbësor,” shprehet Genci

Mbështetja nga projekti është e dyfishtë. Së pari, përfshin caktimin e një mentori për të monitoruar frekuentimin dhe progresin akademik të jo më shumë se pesë nxënësve. I cili po ashtu përditëson rregullisht projektin mbi çdo shqetësim që kanë nxënësit. Kjo lejon që projekti të ofrojë mbështetje të personalizuar në trajtimin e këtyre problematikave. Së dyti, është edhe programi i tutorimit i cili ofron klasa shtesë për studentët të cilët kanë vështirësi në lëndë të caktuara. Në të kaluarën, mësuesit e shkollave të mesme përzgjidheshin si mentorë, por tani, të diplomuarit e suksesshëm nga komuniteti rom, ashkali dhe egjiptian po angazhohen si mentorë. Sipas Gencit, anëtarët e komunitetit të cilët janë përballur me probleme të tilla janë persona të duhur të cilët kuptojnë shqetësimet që kanë nxënësit e këtij komuniteti.

Për më tepër, projekti ofron trajnime mbi aftësitë e komunikimit për nxënësit e shkollave të mesme të vitit të fundit, i cili përfshin tema të tilla si përgatitja e CV-së, aftësitë për intervistën e punës dhe menaxhimi i kohës.

“Pa ndihmën e Këshillit të Evropës dhe BE-së, ne nuk do të mund ta vazhdonim këtë projekt dhe si rezultat i kësaj mbështetjeje, tani do të kemi dhjetëra kandidatë për mjekë, inxhinierë dhe të tjerë të arsimuar universitar dhe profesionistë të tjerë nga komuniteti romë, ashkali dhe egjiptian.”

Rreth projektit

Objektivi i projektit “Fuqizimi i nxënësve të shkollave të mesme përmes mentorimit” është nxitja e arsimit cilësor gjithëpërfshirës në Kosovë dhe një nga objektivet specifike është përmirësimi i aksesit në arsim për fëmijët nga komunitetet rom, ashkali dhe egjiptian. Programi i mentorimit financohet përmes një granti nga programi i përbashkët i Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës “Ndërtimi i Kapaciteteve për Përfshirje në Arsim – PËRFSHIJ” dhe zbatohet nga Roma Versitas Kosovo. Projekti filloi në janar të vitit 2023 dhe do të zhvillohet gjatë një periudhe prej 12 muaj.

Shkalla e braktisjes së shkollës në mesin e nxënësve të shkollave të mesme nga komuniteti rom, ashkali dhe egjiptian ishte një çështje serioze, me mbi 80% të nxënësve që e braktisën shkollën në vitin 2013. Megjithatë, falë nismave si ky projekt, shkalla e braktisjes së shkollës është ulur në rreth 10-15%. Fillimisht, projekti kishte përqindje të ulët të pjesëmarrjes, me vetëm 40 nxënës, 80% të cilët ishin meshkuj dhe 20% ishin femra. Gjithsesi, tani ka qindra pjesëmarrës, me mbi 100 që shkojnë në universitet çdo vit pas mbarimit të shkollës së mesme.

Projekti ofron mbështetje për mbi 600 nxënës në total. Genci thekson se projekti nuk do të ishte i mundur pa mbështetjen e Këshillit të Evropës dhe Bashkimit Evropian. “Pa ndihmën e Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës, ne nuk do të mund ta vazhdonim këtë projekt dhe si rezultat i kësaj mbështetjeje, tani do të kemi dhjetëra kandidatë për mjekë, inxhinierë dhe të tjerë të arsimuar universitar dhe profesionistë të tjerë nga komuniteti rom, ashkali dhe egjiptian”, shton Genci.

Përmirësimi i cilësisë së jetës për të moshuarit malazezë

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Si mbështetja e UNDP-së dhe BE-së transformuan jetën e banorëve të moshuar të Andrijevica-s.

Të moshuarit në Malin e Zi, veçanërisht pensionistët, kanë një standard të ulët të jetesës për shkak të gjendjes së tyre materiale, sociale dhe shëndetësore. Kjo është veçanërisht e dukshme në bashkitë më të vogla dhe me të thella, si Andrijevica, e cila ka një popullsi prej pothuajse 4,500 banorë. Të vendosur në qarkun lindor të Polimlje-s së Malit të Zi, të moshuarit në Andrijevica përballen me sfida ekonomike si edhe me mungesën e aktiviteteve rekreative dhe sociale, duke përfshirë sportet dhe eventet kulturore, dhe aksesin në strukturat e kujdesit shëndetësor. Kjo situatë u përkeqësua gjatë pandemisë, duke bërë që të moshuarit në Andrijevica të ndërmarrin veprime për të përmirësuar cilësinë e jetës së tyre.

‘’Duke njohur situatën tonë dhe kapacitetin e kufizuar ekonomik, ne kërkuam ndihmë nga donatorët për të përmirësuar cilësinë e jetës së tyre dhe UNDP-ja dhe BE-ja iu përgjigjën pozitivisht kërkesës sonë.’’

Doko Elezovic, një ish-menaxheri 70-vjeçar i një ndërmarrje shtetërore, shërben aktualisht si president i Andrijevica Retirees Association, një organizatë joqeveritare e financuar nga kontributet e anëtarësimit të atyre me të ardhura të ulëta ekonomike. Sipas Z. Elezovic, ‘’Deri para pak kohësh, situata për pensionistët në Andrijevica ishte e rëndë për shkak të pensioneve të ulëta, si dhe mungesës së aktiviteteve rekreative, sociale dhe informative. ‘’Duke njohur situatën tonë dhe kapacitetin e kufizuar ekonomik, ne kërkuam ndihmë nga donatorët për të përmirësuar cilësinë e jetës së tyre dhe UNDP-ja dhe BE-ja iu përgjigjën pozitivisht kërkesës sonë,‘’ deklaroi Z. Elezovic.

Andrijevica Retirees Association, nën udhëheqjen e Z. Elezovic dhe me mbështetjen e UNDP-së dhe BE-së, lançuan projektin ‘’Veterans’’. Projekti u financua nga Regional Programme for Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2). Projekti synon përshtatjen e një hapësire për Pensioners’ Club, organizimin e aktiviteteve të ndryshme rekreative dhe sociale, dhe informimin e pensionistëve rreth aksesit më të thjeshtë në strukturat e kujdesit shëndetësor. Me këtë mbështetje, shoqata e pensionistëve organizoi udhëtime në malet e afërt, seanca për shëndetësinë, teknologjinë dhe përdorimin e kompjuterit, dhe mbrëmje me temë. ‘’Këto aktivitete ishin shumë të dobishme për të moshuarit në bashkinë tonë dhe transformuan jetët tona në shumë mënyra,’’ deklaroi Z. Elezovic.

‘’Mbështetja e ofruar nga programi ReLOaD e financuar nga BE-ja dhe menaxhuar nga UNDP-ja ishte shumë thelbësore për ne, pasi pa të, ne nuk do të ishim në gjendje të rigjallëronim shoqatën tonë dhe ta bënim atë të dobishme për anëtarët tanë.’’

Rreth projektit

 The Regional Programme for Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, si: – Local Democracy Strengthening Project (LOD 2009 – 2016) dhe Regional Program for Local Democracy in the Western Balkans (ReLOaD, 2017-2020). Objektivi i përgjithshëm i projektit është forcimi i demokracive pjesëmarrëse dhe i integrimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor, duke fuqizuar shoqërinë civile dhe duke i nxitur të rinjtë që të marrin pjesë në mënyrë aktive në procesin e vendimmarrjes, si dhe nëpërmjet përmirësimit të një mjedisi mbështetës ligjor dhe financiar për shoqërinë civile.

Shërbimet e ofruara nga projekti ‘Veterans’’ mundësuan shfrytëzim më të mirë të kohës së pensionistëve, inkurajuan pjesëmarrjen e tyre në punën e Pensioners’ Club, mblodhën të moshuarit në zonat e thella rurale, dhe rritën kënaqësinë e tyre në aspekte të ndryshme të jetës. ‘’Mbështetja e ofruar nga programi ReLOaD të financuar nga BE-ja dhe menaxhuar nga UNDP-ja ishte shumë thelbësore për ne, pasi pa të, ne nuk do të ishim në gjendje të rigjallëronim shoqatën tonë dhe ta bënim atë të dobishme për anëtarët tanë,’’ deklaroi Z. Elezovic.

Elezovic dhe anëtarët e tjerë shohin një të ardhme më të ndritur për Andrijevica Retirees Association. Ata janë duke planifikuar aktivitetet e ardhshme dhe shpresojë për më shumë mbështetje nga qeveria dhe donatorët.

Adresimi i sfidave me të cilat përballen fëmijët me aftësi të kufizuara në Ballkanin Perëndimor

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Një projekt i financuar nga BE-ja mbështet sistemin e ri të vlerësimit për fëmijët me aftësi të kufizuara në Bosnje dhe Hercegovinë.

Në vitin 2018, UNICEF-i publikoi një raport të titulluar “Everybody Counts” që shpalosi sfidat e konsiderueshme me të cilat përballen fëmijët me aftësi të kufizuara në Ballkanin Perëndimor. Raporti i financuar nga BE-ja theksonte se pavarësisht përpjekjeve të qeverive në rajon, fëmijët me aftësi të kufizuara përballen me pengesa të ndryshme, si aksesi i kufizuar në programet e identifikimit dhe ndërhyrjes së hershme, diskriminimi dhe stigma e rrënjosur shoqërore, kostot e larta financiare për familjet, mungesa e mbrojtjes nga dhuna dhe abuzimi, dhe të tjera. Zbulimi më domethënës i raportit ishte se shoqëria përjashtonte sistematikisht që nga lindja fëmijët me aftësi të kufizuara. Raporti i bënte thirrje qeverive të merrnin veprim, që ato e bënë deri diku.

Nga ana tjetër, UNICEF, me mbështetjen e BE-së, lançoi projekte për të adresuar këtë problem. Një nga këto projekte, i zbatuar në Bosnje dhe Hercegovinë, veçanërisht në kantonin Herzegovina-Neretva, u përqendrua në vlerësimin dhe referimin e fëmijëve me aftësi të kufizuara. Qëllimi i projektit ishte të përmirësonte sistemin, që më parë bazohej në vendimmarrjen e pavarur të ekspertëve për nevojat e fëmijës dhe trajektoren e zhvillimit. Qasja e re e prezantuar nga projekti vendos në qendër të vëmendjes familjet dhe fëmijën.

“Qëllimi ynë është një qasje humane dhe jam i kënaqur që ka prindër që kanë zgjedhur këtë metodë. Ne përqendrohemi te fëmija, familja, ekspertët dhe komuniteti. Shpresoj se përpjekjet tona do të jenë të dobishme.”

Darko Kobetić, profesor rehabilitimi, konsulent i UNICEF në Bosnje dhe Hercegovinë dhe autori i “Analysis of Policies and Practices in the Area of Assessment and Referral of Children with Disabilities at the FBiH Level,” është përfshirë në zhvillimin e sistemit të ri të vlerësimit që në fillesat e tij. “Qëllimi ynë është një qasje humane dhe jam i kënaqur që ka prindër që kanë zgjedhur këtë metodë – thotë ai. Ne përqendrohemi te fëmija, familja, ekspertët dhe komuniteti. Shpresoj se përpjekjet tona do të jenë të dobishme.”

Sistemi i ri i vlerësimit përqendrohet tërësisht te fëmija dhe familja, ku mblidhen të gjitha të dhënat e rëndësishme për çdo fëmijë nga të gjitha palët e interesit të përfshira në rritjen dhe vlerësimin e tyre, duke përfshirë prindërit, logopedistët dhe fizioterapistët. Për më tepër, ndryshe nga më parë, anëtarët e organizatave eksperte në shumë sektorë do të koordinojnë zbatimin dhe punën për hartimin e planeve të personalizuara për secilin fëmijë që merr pjesë. Theksi është në fuqizimin e fëmijës dhe familjes, përcaktimin e aftësive, nevojave dhe interesave të fëmijës. Reagimi fillestar nga prindërit ka qenë pozitiv.

Martina, nëna e katër vjeçarit Noa, ndan eksperiencën e saj pozitive me sistemin e ri të vlerësimit: “Mënyra si zhvillohej vlerësimi i mëparshëm ishte stresuese sepse fëmija im mund të mos ishte në humor atë ditë dhe të mos tregonte asgjë. M’u desh ta sillja dy ose tre herë për vlerësimin dhe kjo ishte shumë e pakëndshme. Nuk mund të përcaktosh asgjë në 10 minuta. Gjëja më e rëndësishme për mua është të shoh që Noa po përparon dhe ne duhet të marrim më të mirën prej tij. Ai ka përparuar dhe ky përparim duhet vlerësuar. Unë besoj se ai mund të arrijë shumë dhe ne duhet të punojmë me të.”

“Në Bosnje dhe Hercegovinë ishin shumë të përqendruar në diagnostikim dhe objektivi parësor i vlerësimit ishte identifikimi i llojit të problemit të fëmijës, që ishte dhe përfundimi i procesit të vlerësimit. Zhvendosja e fokusit drejt interesave dhe nevojave të fëmijës, që është edhe zhvendosja nga paradigma mjekësore në atë të drejtave të njeriut është elementi më i suksesshëm i këtij projekti.”

Rreth projektit

 Zbatimi i vlerësimit dhe referimit të fëmijëve me aftësi të kufizuara është pjesë e programit “Mitigation of the impact of COVID-19 on the lives of children and parents in the Western Balkans and Turkey” të zbatuar nga UNICEF dhe financuar nga BE-ja nëpërmjet European Commission’s Directorate-General for Neighbourhood Policy dhe Enlargement Negotiations (DG NEAR). Nëpërmjet këtij programi prej 5 milionë euro, 490,000 fëmijë dhe prindër në zonën ku zhvillohet programi pritet të kenë akses më të mirë në shërbimet publike që promovojnë zhvillimin në fëmijërinë e hershme, shëndetësinë dhe mbrojtjen si pjesë e rimëkëmbjes nga COVID-19-a.

Sipas Darkos, qëllimi parësor i sistemit të ri është identifikimi i hershëm i problemeve dhe ofrimi i planeve më të mira mbështetëse për familjet dhe fëmijët për të parandaluar institucionalizimin. Ata hartojnë një plan vjetor për fëmijën dhe familjen dhe e përditësojnë atë sa herë që ndryshojnë rrethanat. “Ne përgatisim dhe fëmijët dhe familjet për periudhën transitore, kur ata duhet të regjistrohen në kopsht apo në shkollën fillore, si dhe përgatisim shkollat për regjistrimin e fëmijëve me aftësi të kufizuara, në mënyrë që ato të kenë një qasje më të mirë kur të regjistrohet fëmija,” shpjegon Darko.

Darko beson se ndikimi kryesor i projektit ishte ndryshimi i perspektivës dhe përqendrimi në nevojat e fëmijës dhe familjes. “Në Bosnje dhe Hercegovinë ishin shumë të përqendruar në diagnostikim dhe objektivi parësor i vlerësimit ishte identifikimi i llojit të problemit të fëmijës, që ishte dhe përfundimi i procesit të vlerësimit. Zhvendosja e fokusit drejt interesave dhe nevojave të fëmijës, që është edhe zhvendosja nga paradigma mjekësore në atë të të drejtave të njeriut është elementi më i suksesshëm i këtij projekti,” – shprehet Darko.

Rritja e bashkëpunimit për të trajtuar sfidat me të cilat përballen të kthyerit e cenueshëm në Serbi

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

UNDP-ja dhe BE-ja mbështesin Local Migration Councils për të ndihmuar në integrimin e kthyerve në Serbi.

Të kesh platforma të lidhura mirë ku ofruesit e shërbimeve vendore (publike dhe OJQ-të) bashkëpunojnë në mënyrë efektive është thelbësore në ofrimin e shërbimeve në kohë për të kthyerit në komunitet e tyre të origjinës, qoftë aksesi në dokumentet personale, kujdes shëndetësor, arsim apo punësim. Pavarësisht se qeveria e Serbisë ka ndarë fonde të konsiderueshme nga buxheti për të mbështetur grupet e cenueshëm të të kthyerve në këto shërbime dhe programe, sfidat vazhdojnë për më të cenueshmit. Local Migration Councils u themeluan disa vite më parë për të ndihmuar të kthyerit të orientohen në procese komplekse burokratike që të kenë akses në mbështetjen dhe shërbimet e nevojshme institucionale. Gjithsesi, që nga themelimi i tyre, këshillat nuk kanë qenë shumë ndërveprues, duke e bërë rrjetin e shërbimeve vendore mjaft të fragmentuar dhe jo plotësisht funksional dhe efektiv për të kthyerit.

Me mbështetjen e BE-së dhe UNDP-së, Local Migration Councils janë riaktivizuar dhe fuqizuar për t’i ofruar në mënyrë efektive mbështetje të integruar dhe të gjithanshme të kthyerve. Sot, Local Migration Councils janë platforma ndërvepruese ku palët vendore të ndryshme të interesit si administrata e qytetit, policia, qendra për punë sociale, zyra vendore e punësimit, Commissioner for Refugees and Migration, Red Cross dhe OShC-të mblidhen rregullisht, organizohen dhe bashkëpunojnë në mënyrë efektive për të trajtuar sfidat e të kthyerve. Local Migration Councils kanë një qasjet ndërsektoriale, duke siguruar që institucionet dhe ofruesit vendorë të jenë të lidhur dhe të aksesueshëm për të kthyerit, duke e bërë më të lehtë për to aksesin në mundësitë e punësimit, arsimit dhe shërbimeve të kujdesit shëndetësor. Duke hartëzuar sfidat komplekse me të cilat përballen të kthyerit, duke identifikuar pengesat sistematike dhe duke gjetur zgjidhje (shpesh novatore) për të trajtuar sfidat e të kthyerve, Local Migration Councils janë zgjidhjet e sistemit dhe lidhja ndërmjet politikëbërësve kombëtarë, dhe ofruesve të shërbimeve vendore (publike dhe OJQ-të).

“Në vitet e shkuara, të gjithë aktorët në nivel vendor kanë punuar veçmas për të zgjidhur çështjen e të kthyerve. Nëpërmjet Local Migration Councils, të gjithë këta aktorë të ndryshëm u lidhën brenda një rrjeti të vetëm”- shpjegon Ljiljana Mihajlovic, anëtare e Local Migration Councils në Novi Sad dhe Drejtoreshë e Provincial Office for Roma Inclusion.”

Ndihma u dha në kuadër të projektit të financuar nga BE-ja ” Strengthening National and Local Systems to Support Effective Socio-economic Integration of Returnees in the Western Balkans.” Si pjesë e këtij projekti, UNDP-ja po ndihmon tre qeveri vendore si Novi Sad, Valjevo dhe Bujanovac në aktivizimin, ose në disa raste riaktivizimin e Local Migration Councils. Projekti gjithashtu ofron mbështetje për ngritjen e kapaciteteve të ofruesve të shërbimeve publike dhe OJQ-ve vendore për të ofruar mbështetje gjithëpërfshirëse dhe për të përmirësuar aksesin e të kthyerve në shërbimet e nivelit vendor dhe për të prezantuar shërbime të reja që trajtojnë nevojat specifike të të kthyerve. Këto janë pjesë e përpjekjeve bashkëpunuese të UNDP-së me partnerët për të provuar dhe zbatuar zgjidhje novatore, në të gjithë sistemin për riintegrimin socio-ekonomik të grupeve të cenueshëm të të kthyerve, veçanërisht romëve.

Local Migration Councils luajnë një sërë rolesh thelbësore në riintegrimin efektiv të të kthyerve të cenueshëm. Një nga këto role është skanimi i nevojave të të kthyerve dhe lidhja e aktorëve për të ofruar zgjidhje të gjithanshme.  Për pjesën më të madhe të të kthyerve në ekonominë e Ballkanit Perëndimor, një nga sfidat më të mëdha është mungesa e vendeve të punës formale; pjesa më e madhe e të kthyerve fitojnë të ardhura nëpërmjet punës informale. Gjithsesi, ka dhe sfida të tjera të rëndësishme me të cilat hasen të kthyerit, shpjegon Ljiljana Mihajlovic, Drejtoreshë e Office for Roma Inclusion of Autonomous Province of Vojvodina dhe  anëtare e Local Migration Council në Novi Sad, Serbi.

Në Novi Sad, vendbanimi më i madh informal i romëve në qytet është Veliki Rit, ku banojnë pjesa më e madhe e të kthyerve. Krahas infrastrukturës së dobët dhe kushteve nën standardeve të jetesës, nuk ka asnjë dispozitë për regjistrimin e adresave të shtëpive në Veliki Rit. Si rezultat, të kthyerit e kanë të pamundur  të marrin dokumente personale dhe pa asnjë identifikim, ata nuk kanë të drejtë për mbrojtje sociale. Për të adresuar këtë çështje urgjente, Local Migration Council në Novi Sad identifikoi një zgjidhje të përkohshme, afatshkurtër të regjistrimit të të kthyerve në një adresë të përkohshme vendore, duke u mundësuar atyre aksesin e menjëhershëm në shërbime jetike. Ndërkohë, Local Migration Council po punon në mënyrë aktive drejt një zgjidhjeje afatgjatë. “Jemi duke punuar në krijimin e procedurave dhe një rrjeti vendor që do të ndihmojë të kthyerit në marrjen e dokumenteve personale”, thotë Ljiljana. Ndonëse procesi kërkon koordinim ndërmjet shumë subjekteve dhe procedura të shumta, Local Migration Council kryeson në kërkimin e një zgjidhjeje për të kthyerit.

Local Migration Council luajnë një rol drejtues edhe në formulimin dhe zbatimin e Local Action Plans (LAP-të). LAP-të janë dokumente strategjike veprimi që qeveritë vendore miratojnë së bashku me buxhetet për të siguruar që veprimet e nevojshme që trajtojnë nevojat janë vënë në veprim. Projekti ofroi mbështetje me ekspertë për këshillin vendor të migracionit në Novi Sad dhe dy komuna të tjera në përgatitjen e Local Action Plans.

“Dëshiroj të theksoj se kjo është hera e parë që këto institucione bëhen bashkë për të punuar për prioritetet dhe sfidat e të kthyerve në mënyrë specifike dhe gjithëpërfshirëse. Në Ballkanin Perëndimor dhe në rastin tonë në Serbi, ky është një hap i rëndësishëm drejt garantimit që të kthyerit të marrin mbështetjen që u nevojitet për t’u zhvilluar në komunitetet e tyre të origjinës.”

Rreth projektit

Projekti Reintegration of Returnees in the Western Balkans fokusohet në trajtimin e pengesave kyç për riintegrimin socio-ekonomik të të kthyerve të cenueshëm në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut dhe Serbi. Projekti është pjesë e Instrument for Pre-accession Assistance (IPA) II Multi-Country Action, EU support to Fundamental Rights of Roma Community, dhe Reintegration of Returnees, zbatuar nga UNDP, World Bank, dhe Council of Europe.

Në shembullin e Novi Sad-it, përveç sfidës së paraqitur nga mungesa e adresave të shtëpive, u identifikuan disa prioritete të tjera urgjente për të trajtuar nevojat e të kthyerve. Një nga prioritetet e identifikuara është ngritja e një qendre shërbimi me një ndalesë pranë vendbanimit Veliki Rit, për të afruar shërbimet për të kthyerit. Është e rëndësishme që romët dhe të kthyerit aksesojnë lehtësisht dhe shpejt shërbime të ndryshme përmes kësaj qendre. Prioritetet që janë identifikuar janë përfshirë në LAP-në e Novi Sad-it, së bashku me një buxhet të propozuar për zbatimin e tyre.  Për shembull, në këtë qendër shërbimi, ofrohet mbështetje për regjistrimin në shkolla të fëmijëve të të kthyerve dhe asistencë mësimore për ata, të cilat janë jetike për parandalimin e braktisjes së shkollës dhe për të kontribuar në përmirësimin e rezultateve arsimore dhe riintegrimin e fëmijëve të të kthyerve.

Bogdanka Tasev Perinovic, menaxhere e projektit UNDP në Serbi, shpjegon se Local Migration Councils luajnë një rol të rëndësishëm në garantimin që të kthyerit të mund të riintegrohen me sukses në komunitetet e tyre të origjinës dhe të bëjnë jetë të përmbushur. Duke ofruar ndihmë dhe mbështetje për të kthyerit, duke promovuar përfshirjen sociale dhe duke monitoruar dhe vlerësuar procesin e riintegrimit, Local Migration Councils sigurojnë që të kthyerit të kenë mbështetjen e nevojshme për t’u zhvilluar në komunitetet e tyre të origjinës. “Dëshiroj të theksoj se kjo është hera e parë që këto institucione bëhen bashkë për të punuar për prioritetet dhe sfidat e të kthyerve në mënyrë specifike dhe gjithëpërfshirëse. Në Ballkanin Perëndimor dhe në rastin tonë në Serbi, ky është një hap i rëndësishëm drejt garantimit që të kthyerit të marrin mbështetjen që u nevojitet për t’u zhvilluar në komunitetet e tyre të origjinës,” thotë Bogdanka.

Godina e Fakultetit të Shkencave Organizative në Universitetin e Beogradit bëhet me një krah të ri modern

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Kapërcimi i sfidave dhe përqafimi i së ardhmes me anë të strukturës së re dhe moderne dhe kurseve të akredituara në TI dhe IA.

Fakulteti i Shkencave Organizative në Universitetin e Beogradit u themelua 53 vite më parë në vitin 1969. Fakulteti u themelua fillimisht për t’u ofruar arsim punonjësve që ishin të punësuar në sektorin e ekonomisë në institucione të ndryshme shtetërore dhe ndërmarrje të cilët nuk zotëronin një diplomë të arsimit të lartë. Me kalimin e kohës, fakulteti u shqua dhe u bë një nga fakultetet më të njohur në Beograd. Në fakultet pranohen afërsisht 900 studentë të rinj çdo vit, por vitin e kaluar pati mbi 2000 aplikime për regjistrim, që është pothuajse dyfishi i kapaciteteve në dispozicion për studentët. Pavarësisht suksesit të tij, fakulteti ka hasur sfida të konsiderueshme gjatë viteve, ku më e ngutshme ishte mungesa e hapësirës fizike. Deri në vitin 1982 fakulteti ndodhej në periferi të Beogradit dhe më pas u zhvendos në një vendndodhje të re në qendër, e cila kishte qenë më parë një shkollë fillore.

‘’Ne kishim në dispozicion vetëm 900 metra katrorë, që është një hapësirë e vogël edhe për një shkollë fillore, jo më për një fakultet. Ne kishim vetëm 5 klasa, asnjë amfiteatër dhe asnjë kabinet studimi profesional.’’

Profesori Aleksandar Markovic nga fakulteti shpjegon se puna në këtë hapësirë të kufizuar ishte shumë sfiduese. ‘’Ne kishim në dispozicion vetëm 900 metra katrorë, që është një hapësirë e vogël edhe për një shkollë fillore, jo më për një fakultet. Ne kishim vetëm 5 klasa, asnjë amfiteatër dhe asnjë kabinet studimi profesional,’’ deklaron Profesori Markovic. Gjatë vitit, fakulteti zgjeroi hapësirën e punës duke i shtuar një kat më shumë godinës ekzistuese, si dhe një amfiteatër nëntokësor dhe një aneks, duke e çuar hapësirën totale në mbi 5000 metra katrorë, që ishte një përmirësim i konsiderueshëm, por akoma i pamjaftueshëm. Fakulteti duhej të zgjeronte më tej kapacitetet e tij ekzistuese, të prezantonte kurrikula të përditësuara dhe të ofronte kushte më të mira për 6,000 studentët dhe 270 punonjësit e tij.

 Situata ndryshoi në mënyrë drastike për më mirë në prill të vitit të kaluar, kur godina e fakultetit u bë me një krah të ri modern me një sipërfaqe prej 6,056 metra katrorë. Kjo shënoi një hap kuptimplotë në modernizmin e arsimit në Serbi. Investimi total prej 9.3 milionë euro u financua nga qeveria dhe European Investment Bank (EIB), e cila ka qenë një partner afatgjatë në sektorët e arsimit, kërkimit dhe zhvillimit të Serbisë. Struktura e re përfshin dy auditorë me 200 vende, një sallë leximi me një bibliotekë, një laborator, sallën e TI-së, dhe klasa shumëfunksionale, të gjitha të pajisura me kompjuterë dhe tabela të bardha ndërvepruese. Falë këtyre përmirësimeve, fakulteti do të jetë në gjendje të rrisë numrin vjetor të studentëve me 25-30%.

‘’Me më shumë se 11,000 metra katrorë hapësirë, ne tani kemi mjaftueshëm hapësirë për të kryer aktivitetet tona mësimore dhe kërkimore në mënyrën më të mirë të mundshme. Falë kësaj, ne tani mund të planifikojmë orë të reja mësimore dhe mund të zgjerojmë më tej dhe të sjellim risi në kurrikulat tona me ndihmën e mjeteve dhe pajisjeve të reja.”

Rreth projektit

The European Investment Bank (EIB) është krahu huadhënës i Bashkimit Evropian. Si institucioni shumëpalësh më i madh në botë, EIB ka qenë aktive në Serbi që nga viti 1977, duke ofruar financim për të mbështetur projekte kyç të infrastrukturës, NVM-të, industritë, shërbimet dhe autoritetet vendore, duke ofruar një total prej 7.2 miliardë euro investime deri sot.

Profesori Markovic shpjegon se struktura e re i ka mundësuar fakultetit të miratojë një strategji të re zhvillimi dhe një vizion të përmirësuar për të ardhmen. ‘’Me mbi 11, 000 metra katrorë hapësirë, ne tani kemi më shumë se një sallë për të kryer aktivitetet tona mësimore dhe kërkimore në mënyrën më të mirë të mundshme. Falë kësaj, ne tani mund të planifikojmë orë të reja mësimore dhe mund të zgjerojmë më tej dhe të sjellim risi në kurrikulat tona me ndihmën e mjeteve dhe pajisjeve të reja,’’ deklaron Profesori Markovic.

Së fundmi fakulteti ka marrë akreditim nga ministria për kurse të reja, duke përfshirë inxhinierinë e informacionit dhe softuerit, si dhe inteligjencën artificiale. Ky është një zhvillim i rëndësishëm që do të kontribuojë në rritjen e sektorit të novacionit të TI-së në Serbi. Për më tepër, fakulteti ka arritur një sukses të madh duke fituar çmimin e parë në konkursin prestigjioz ndërkombëtar CBS Global Case Competition 2022, duke tejkaluar 300 ekipe studentore nga universitetet në mbarë botën.

EU4Municipalities: Forcimi i qeverisjes vendore për ofrim më të mirë të shërbimeve në Shqipëri

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Një skemë granti për të modernizuar infrastrukturën publike vendore dhe për ngritjen e kapaciteteve për qeverisje vendore të përmirësuar.

Shqipëria është një vend me një popullsi prej rreth 2.8 milionë banorë dhe përballet me shumë sfida lidhur me qeverisjen dhe ofrimin e shërbimeve. Pavarësisht progresit të rëndësishëm të bërë gjatë dekadave të fundit, institucionet publike të Shqipërisë vazhdojnë të përballen me sfida që lidhen me llogaridhënien, transparencën dhe efikasitetin. Procesi i decentralizimit i nisur në vend në vitin 2014 synonte të trajtonte disa nga këto sfida duke transferuar më shumë pushtet dhe përgjegjësi nga qeveria qendrore tek autoritetet vendore. Megjithatë, procesi i decentralizimit ka hasur pengesa të ndryshme, duke përfshirë mungesën e burimeve dhe kapaciteteve në nivel vendor.

Për të mbështetur Shqipërinë në kapërcimin e këtyre sfidave, ndër të tjera, në vitin 2021 u prezantua projekti EU4Municipalities. Qëllimi i projektit është të mbështesë potencialin e zhvillimit të bashkive dhe të përmirësojë kushtet socio-ekonomike dhe mjedisore të komuniteteve vendore në Shqipëri. Projekti synon të trajtojë problemet kryesore që ndikojnë cilësinë e jetës dhe perspektivat ekonomike të komunitetit duke përmirësuar shërbimet publike vendore dhe duke i përshtatur ato me standardet evropiane. Projekti po zbatohet nga një konsorcium partnerësh të udhëhequr nga  NALAS, një rrjet shoqatash të autoriteteve vendore të Evropës Juglindore dhe përfshin Non-Governmental Organisations Co-Plan Institute for Habitat Development, Eco Partners for Sustainable Development dhe anëtarë të NALAS në Albania Association for Local Autonomy dhe ish-Association of Albanian Municipalities.

‘’Domosdoshmëria e projektit u evidentua përmes shkëmbimeve të drejtpërdrejta midis ambasadorit të BE-së dhe përfaqësuesve të EU Delegation me autoritetet bashkiake dhe komunitetet vendore në vitet e mëparshme, gjë që tregon një qasje nga poshtë-lart.’’

Elton Stafa, drejtuesi i ekipit për projektin EU4Municipalities në NALAS, thekson kontributin e rëndësishëm të projektit në qeverisjen vendore. ‘’Domosdoshmëria e projektit u evidentua përmes shkëmbimeve të drejtpërdrejta midis ambasadorit të BE-së dhe përfaqësuesve të EU Delegation me autoritetet bashkiake dhe komunitetet vendore në vitet e mëparshme, gjë që tregon një qasje nga poshtë-lart’’, deklaron Eltoni.

Instrumenti kryesor për mbështetjen e projektit për qeveritë vendore është një skemë granti që synon përmirësimin e infrastrukturës publike vendore, përmirësimin e cilësisë së shërbimeve publike, zbatimin e planeve strategjike bashkiake dhe ngritjen e kapaciteteve të qeverisjes vendore për menaxhimin e fondeve të BE-së. Në thirrjen e parë për propozime të prezantuara në vitin 2021, projekti ofroi mbështetje për gjashtë bashki përmes granteve deri në 200,000 €. Thirrja e dytë, e nisur në vitin 2022, rriti mbështetjen për 13 bashki të tjera duke filluar nga 50,000 €. Projektet që morën grante mbulonin një sërë fushash, duke përfshirë zhvillimin ekonomik vendor, mbrojtjen e mjedisit, përmirësimin e infrastrukturës dhe shërbimeve publike vendore, fuqizimin e të rinjve dhe komunitetit, etj. Deri më sot, projekti ka nënshkruar 19 kontrata granti me vlerë prej 1.7 milion euro të kontributit të BE-së.

‘’Bashkitë kanë një interes të madh për projektin dhe projekti i finalizuar i grantit ka demonstruar rezultate shumë të prekshme. Në tërësi, EU4Municipalites është bërë një element i rëndësishëm në zhvillimin e përgjithshëm të Bashkive të Shqipërisë.’’

Rreth projektit

“EU for Municipalities”   (EU4M) është një projekt i financuar nga Bashkimi Evropian.  Ai synon nxitjen e potencialit të zhvillimit të bashkive dhe përmirësimin e kushteve socio-ekonomike dhe mjedisore të komuniteteve vendore në Shqipëri. Projekti “EU4Municipalities” do të mbështesë zhvillimin e infrastrukturës vendore duke ofruar shërbime më të mira publike dhe zhvillime ekonomike vendore të qëndrueshme. Projekti do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e jetës dhe perspektivave për shtetasit shqiptarë në komunitetet e tyre ndërkohë që do të ndihmojë qeveritë vendore të forcojnë kapacitetet e tyre për menaxhimin e financimeve të BE-së.

Si pjesë të mbështetjes së tij në forcimin e kapaciteteve të bashkive, projekti ka ofruar deri tani 15 trajnime në përgatitjen e propozimit të projektit dhe menaxhimit të grantit për përfaqësuesit e 200 bashkive. Entela Pinguli, zëvendës drejtuesja e ekipit EU4Municipalities e konsideron këtë projekt shumë të suksesshëm. ‘’Bashkitë kanë një interes të madh në skemën e grantit të EU4M dhe qasjen e projektit, pasi ato sjellin rezultate të prekshme. Në tërësi, EU4Municipalites është bërë një element i rëndësishëm në zhvillimin e përgjithshëm të Bashkive të Shqipërisë“, deklaron Stafa.

Si pjesë e përpjekjes së tij për të rritur kapacitetet e bashkive, projekti ka ofruar 12 seanca trajnimi në përgatitjen e prezantimit të projektit dhe menaxhimin e grantit, nga të cilat kanë përfituar 490 përfaqësues të bashkive. Komponenti i ngritjes së kapaciteteve është një pjesë integrale e planit të grantit të EU4Municipalities. Entela Pinguli, zëvendës drejtuesja e ekipit EU4Municipalities e konsideron këtë nismë si shumë efektive: “Bashkitë kanë shfaqur një interes të madh për projektin, dhe zbatimi i projektit të grantit pritet të japë rezultate shumë të prekshme, të cilat do të përmirësojnë shërbimet bashkiake dhe prekin jetët e njerëzve.

Në të ardhmen, pritet që projekti EU4Municipalities të vazhdojë të luajë një rol të rëndësishëm në forcimin e qeverisjes vendore për ofrim më të mirë të shërbimeve në Shqipëri.

Bontex: Përtërirja e industrisë së veshjeve në Bosnje dhe Hercegovinë

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Historia frymëzuese e kthimit të një sipërmarrësi të suksesshëm në atdheun e tij.

Senaid Husić u largua nga vendlindja e tij, Bosnja dhe Hercegovina, në fund të viteve 1980. Teksa ekonomia e Jugosllavisë po përkeqësohej, ai u zhvendos në Zvicër me aspiratën për të siguruar një jetë më të mirë për veten dhe familjen e tij. Ai ka punuar në disa pozicione drejtuese në industri të ndryshme për disa vite, duke përfshirë sektorin e teknologjisë së informacionit. Pas një karriere të suksesshme në biznes që zgjati më shumë se 25 vjet në Zvicër, Senaidi vendosi të kthehej në vendin e tij të origjinës në fillim të viteve 2000 dhe të ngrinte një kompani në Bosnje dhe Hercegovinë. Pas konsultimit me bashkëpunëtorët e biznesit dhe miqtë e tij në Zvicër, ai vendosi të investojë në një fabrikë të dedikuar për prodhimin e këmishave, gjë që çoi në themelimin e Bontex në vitin 2004.

“Aktualisht ne dominojmë rreth 80% të tregut të këmishave në Zvicër dhe në momentin e duhur do të krijojmë një partneritet tjetër ndërkombëtar në Austri, ku furnizojmë me veshje mjekësore. Në vitet e fundit, ne kemi bashkëpunuar edhe me partnerë në Gjermani dhe shtete të tjera.“

Fillimisht, Bontex punësoi afërsisht 50 punonjës dhe filloi një partneritet me një kompani zvicerane për eksportin e këmishave në Zvicër. Ky partneritet u zhvillua konsiderueshëm me kalimin e kohës. Admira Basic ka punuar si menaxhere e përgjithshme në Bontex për më shumë se shtatë vjet. “Aktualisht ne dominojmë rreth 80% të tregut të këmishave në Zvicër dhe në momentin e duhur do të krijojmë një partneritet tjetër ndërkombëtar në Austri, ku do furnizojmë me veshje mjekësore. Në vitet e fundit, ne kemi bashkëpunuar edhe me partnerë në Gjermani dhe shtete të tjera,“ shpjegon Admira.

Më tej, Amira vazhdon: përveç produkteve cilësore, çelësi i suksesit të tyre qëndron në afërsinë e fabrikës me vendet e BE-së. Për më tepër, ndryshe nga konkurrentët e tyre, ata janë në gjendje të përballojnë porositë në sasi të vogla.  Pavarësisht se ka furnizuar kompani dhe marka të shumta gjatë viteve, Bontex-i nuk ka shitur më parë nën emrin e vet. “Ne kemi investuar shumë në teknologji dhe fuqinë punëtore dhe nuk kemi pasur mundësinë të fokusoheshim në dizajnin dhe reklamimin e produkteve tona,“ shpjegon Admira. Megjithatë, u krijua një mundësi me thirrjen për propozime të nisur nga programi EU4Business i financuar nga BE-ja, i cili po ndihmonte bizneset në Bosnje dhe Hercegovinë të rimëkëmbeshin nga pandemia e Covid-19-ës. Me mbështetjen e programit të rimëkëmbjes EU4Business, Bontex-i lançoi një faqe interneti të re dhe dyqan online, krijoi një njësi dizajni brenda kompanisë për të krijuar dizajne të markës së Bontex-it dhe për të blerë tekstile cilësore për linjat e tyre të reja të produkteve.

“Ekipi ynë i dizajnit, i përbërë nga pesë kolegë të rinj, ka dhënë rezultate mbresëlënëse dhe unë jam optimiste për të ardhmen e kompanisë sonë. Na u dha një shans dhe treguam që mund ta justifikonim atë besim.“

Rreth projektit

EU4Business është një projekt i BE-së që synon të forcojë kapacitetet e Bosnje dhe Hercegovinës në rritjen ekonomike dhe punësim duke nxitur konkurrencën dhe novacionin në sektorë të zgjedhur. Ka një buxhet prej 16.1 milionë euro: 15 milion euro financuar nga Bashkimi Evropian dhe 1.1 milionë euro nga Republika Federale e Gjermanisë.

EU4Business është pjesë e German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development’s Local Development Strategies – Local Self-Government and Economic Development Programme në Bosnje dhe Hercegovinë.

Me mbështetjen e fundit të marrë nga programi i rimëkëmbjes EU4Business, Bontex-i parashikon një rritje prej 30% të të ardhurave në të ardhmen e afërt. “Ekipi ynë i dizajnit, i përbërë nga pesë kolegë të rinj, ka dhënë rezultate mbresëlënëse dhe unë jam optimiste për të ardhmen e kompanisë sonë. Na u dha një mundësi dhe ne treguam aftësinë tonë për të justifikuar atë besim.“ thotë Admira.

Aktualisht, Bontex ka një fuqi punëtore prej 200 punonjësish dhe ata po planifikojnë ta shtojnë këtë numër në mbi 300 në vitet në vijim. Për më tepër, ata planifikojnë të vazhdojnë të investojnë në teknologji dhe marketingun e markës së tyre.

OJQ-ja Mozaik fuqizon personat me aftësi të kufizuara në Mal të Zi

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Një histori gjithëpërfshirjeje sociale, krijimtarie dhe mbështetjeje nëpërmjet programit të financuar nga BE-ja ReLOaD2.

Në Mal të Zi, personat me aftësi të kufizuara përballen shpesh me vështirësi kur vjen puna te pjesëmarrja në proceset sociale të komunitetit të tyre lokal. Kjo mund të ndodhë për shkak të mungesës së një infrastrukture të përshtatur për nevojat e tyre, vështirësive financiare, të mungesës së motivimit.  Kjo ndodh kështu në veçanti në Nikshiq, që është qyteti i dytë më i madh i shtetit, me një popullsi prej rreth 60,000 banorësh. Për ta trajtuar këtë problem, në këtë qytet u themelua një organizatë e re joqeveritare (OJQ) e quajtur Mozaik. Sipas organizatës, për personat me aftësi të kufizuara në Nikshiq, mungon qartësisht gjithëpërfshirja sociale, dhe shumë prej tyre ndodhen të izoluar dhe pa akses në aktivitete sociale ose mbështetje për të përmirësuar cilësinë e jetesës së tyre.

Në 2019, Blagoje Sturanovic dhe dy miq të tjerë, që janë njëkohësisht persona me aftësi të kufizuara, themeluan Mozaik-un për të ndërmarrë veprime për trajtimin e këtyre problemeve. Blagoje shpjegon se nuk ka organizata të tjera në Nikshiq që i kanë trajtuar në veçanti nevojat e personave me aftësi të kufizuara, dhe ai dhe anëtarët e tjerë themelues të Mozaik-ut kishin nevojë për mbështetje. Ndërkohë që kishte dhe organizata të tjera që ofronin mbështetje deri në një farë mase, ata nuk kishin si objektiv përkushtimin e plotë ndaj personave me aftësi të kufizuara.

“Për fat të keq, në Nikshiq dhe në përgjithësi në Ballkanin Perëndimor, aksesueshmëria është problem serioz për personat me aftësi të kufizuara kur vjen puna për hyrjen në ndërtesa. Shumica e kafeve, restoranteve dhe vendeve të tjera nuk mund të aksesohen me karroca me rrota dhe, gjatë verës, grupi mundi të mblidhej vetëm në tarraca.“

Që prej fillimit, partnerët themelues të Mozaik-ut patën idenë e krijimit të një klubi social ku personat me aftësi të kufizuara të mund të mblidheshin, të shoqëroheshin e të merrnin pjesë në aktivitete të ndryshme kulturore dhe sociale. „Për fat të keq, në Nikshiq dhe në përgjithësi në Ballkanin Perëndimor, aksesueshmëria është problem serioz për personat me aftësi të kufizuara kur vjen puna për hyrjen në ndërtesa. Shumica e kafeve, restoranteve dhe vendeve të tjera nuk mund të aksesohen me karroca me rrota dhe, gjatë verës, grupi mundi të mblidhej vetëm në tarraca,“ thotë Blagoje

Pandemia i përkeqësoi edhe më shumë të gjitha këto probleme aksesueshmërie. Për ta bërë më të lehtë socializmin dhe integrimin e personave me aftësi të kufizuara në Nikshiq, Mozaik-u krijoi klubin e parë social për personat me aftësi të ndryshme të kufizuara, me mbështetjen e programit ReLOaD2 të financuar nga BE-ja dhe të vënë në zbatim nga UNDP-ja.

Klubi social, që gjendet në një hapësirë të siguruar nga Bashkia e Nikshiqit, ofroi 15 seminare motivuese për ndihmën psikologjike dhe 15 seminare të bazuara te punësimi. Veç kësaj, Mozaik-u themeloi një studio të vogël pikture dhe ofroi kurse krijuese pikture për personat me aftësi të kufizuara. Blagoje thotë se studioja e pikturës dhe kurset qenë aktivitetet më të pëlqyera të Klubit, me pjesëmarrjen më të madhe nga anëtarët.

„Për shembull, një grua rreth të 60-ave, me aftësi të kufizuar që më parë nuk dilte kurrë nga shtëpia, tani del nëpër qytet përditë, duke marrë pjesë në seminare ose duke u angazhuar në aktivitete të tjera.“

Lidhur me projektin 

Programi Rajonal për Demokraci Vendore në Ballkanin Perëndimor 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, si: Projekti për Forcimin e Demokracisë Vendore (LOD 2009 – 2016) dhe Programi i zgjeruar Rajonal për Demokracinë Vendore në Ballkanin Perëndimor (ReLOaD, 2017-2020). Objektivi i përgjithshëm i projektit është forcimi i demokracive pjesëmarrëse dhe i integrimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor, duke fuqizuar shoqërinë civile dhe duke i nxitur të rinjtë që të marrin pjesë aktive në procesin e vendimmarrjes, si dhe nëpërmjet përmirësimit të një mjedisi mbështetës ligjor dhe financiar për shoqërinë civile.

Ndikimi i projektit në jetët e personave me aftësi të kufizuara në Nikshiq ishte domethënës. „Për shembull, një grua rreth të 60-ave, me aftësi të kufizuar që më parë nuk dilte kurrë nga shtëpia, tani del nëpër qytet përditë, duke marrë pjesë në seminare ose duke u angazhuar në aktivitete të tjera,“ thotë Blagoje.

Planet e ardhme të Mozaik-ut përfshijnë dhe projekte të tjera që do ta përmirësojnë dhe më shumë jetën e personave me aftësi të kufizuara në Nikshiq. Blagoje shpreson që të gjithë anëtarët e Klubit, që ai beson se kanë potencial të lartë, do të kenë më shumë mundësi që të integrohen dhe të kontribuojnë për komunitetin.

Proton Cable: Pioner për prodhimin e kabllove të qëndrueshme dhe novatore në Kosovë

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Si e bëri të mundur mbështetja e BE-së udhëheqjen e tregut të kabllos pa halogjenë në Ballkanin Perëndimor dhe shtrirjen globale të Proton Cable.

Proton Cable, kompani e specializuar për telat dhe kabllot elektrikë në Kosovë, ka zënë vend shpejt si lojtar kyç në Ballkanin Perëndimor, që nga themelimi në 2010-n. Deri më tani, rrugëtimi ka pasur vështirësi, por ka qenë i suksesshëm falë mbështetjes nga Bashkimi Evropian. Besim Dida, partneri menaxhues në Proton Cable, shpjegon se vizioni i kompanisë ka qenë që në krye të herës prezantimi i risive në tregun e kabllove.“ Para se të nisnim prodhimin, kabllot në treg nuk kishin ndonjë markë. Të gjithë e dinin që ishte kabllo, por nuk kishin të shënuara tipin apo emrin e markës dhe kabllot nuk shpërndaheshin me paketimin e markës,“ thotë Besimi.

“Zbuluam edhe se në rajonin tonë nuk kishte prodhues kabllosh pa halogjenë, dhe kostoja e teknologjisë për prodhimin e tyre ishte relativisht e lartë.“

Në 2017-n, kompania krijoi seksionin për përpunimin e telit të bakrit duke e rritur pavarësinë e saj nga prodhuesit e lëndëve të para dhe qëndrueshmërinë e tyre në treg. Si kompani e përqendruar te risia dhe ecja në një hap me zhvillimet në tregun ndërkombëtar, ata zbuluan se Bashkimi Evropian kishte prezantuar një direktivë të re që kërkonte që kabllot e përdorur në hapësirat publike duhet të ishin pa halogjenë. Këto kabllo, kur bien në kontakt me zjarrin, nuk lëshojnë gaze të dëmshme që do të dëmtonin mjedisin ose shëndetin e njerëzve. „Po ashtu, zbuluam edhe se nuk kishte prodhues kabllosh pa halogjenë në rajonin tonë, dhe se kostoja e teknologjisë për prodhimin e tyre ishte relativisht e lartë,“ thotë Besimi.

Proton Cable vendosi të bëhej kompania e parë e rajonit që do të fuste në treg kabllo pa halogjenë në përputhje me standardet e BE-së. Kompania e kishte nisur tashmë me sukses fabrikën e kabllos dhe telit të bakrit, por duke qenë se nisma e fundit ishte shumë e vështirë nga pikëpamja financiare, ata kërkuan ndihmë dhe u erdhi mbështetje nga Bashkimi Evropian. BE-ja i mbështet për blerjen e teknologjisë për linjën e prodhimit të kabllove pa halogjenë dhe për linjën e mbështjelljes së përbërë kokrrizore.

Për më tepër, kompania pati mundësi të shfrytëzonte mundësinë që u paraqit për shkak të mungesave të prodhuesve të mbështjelljes kokrrizore të shkaktuar nga lufta në Ukrainë. „Duke qenë se tashmë e kishim teknologjinë e blerë me mbështetjen e BE-së dhe e kishim vënë në punë, vendosëm ta përdornim këtë mundësi dhe ta zgjeronim tregun tonë,“ thotë Besimi. Proton Cable nisi të eksportonte në vendet fqinje dhe tashmë e ka zgjeruar tregun e vet më tej, duke përfshirë dhe Austrinë dhe Kroacinë.

„Ky grant nga BE-ja ishte pika e kthesës për ne. Jemi prodhuesit e parë të kabllos pa halogjenë në rajon dhe tani po eksportojmë dhe në vendet e BE-së.“

Lidhur me projektin

Projekti i financuar nga BE-ja “Nxitja e punësimit të grupeve të disavantazhuara dhe rritja e konkurrencës globale të industrisë së instalimeve elektrike në Kosovë në përputhje me parimet e zhvillimit të qëndrueshëm dhe gjithëpërfshirës social” u nis në vitin 2020. Qëllimi i projektit ishte nxitja e punësimit, rritja e gjithëpërfshirjes sociale dhe krijimi i modeleve të qëndrueshme sipërmarrëse në Kosovë.

Proton-i po shpreson ta zgjerojë më tej tregun e vet dhe po lobon me institucionet që të pranojnë direktivën e BE-së për përdorimin e kabllove elektrike në hapësirat publike në Kosovë.“ Ky grant nga BE-ja ishte pika e kthesës për ne. Jemi prodhuesit e parë të kabllos pa halogjenë në rajon dhe tani po eksportojmë dhe në vendet e BE-së,“ thotë Besimi.

Falë mbështetjes së marrë, Proton-i ka rritur dhe numrin e punonjësve të vet. U trajnuan 129 persona për bazat e instalimit elektrik dhe përdorimin e kabllove pa halogjenë dhe 17 prej tyre u punësuan menjëherë në Fabrikën e Proton Cable. Pesëdhjetë të tjerë përfunduan stazhin, ndërsa 58 të tjerët i shtuan aftësitë e tyre dhe gjetën punë në kompani të tjera.

“Ndërlidhja e Perlave” – Ndërveprimi i komunave ndërkufitare përmes natyrës dhe turizmit

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Me mbështetjen e BE-së, komunat ndërkufitare në Serbi dhe Maqedoni të Veriut kanë bashkuar forcat për të ndarë trashëgiminë e tyre me vizitorët.

Natyra dhe trashëgimia e pasur kulturore janë emëruesit e përbashkët të rajonit kufitar midis Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë. Malet e Osogovës dhe masivi malor i Kukavicës në kufijtë e komunave të Kriva Palankas dhe Leskovacit kanë një peizazh të jashtëzakonshëm natyror. Moria e boronicave të egra, mjedrave, kërpudhave, bimëve mjekësore, dhe ushqimeve tradicionale, si: polenta me kačamak janë një tjetër arsye që i tërheq vizitorët drejt këtij rajoni.

Shumëllojshmëria e mundësive për të shijuar zonat natyrore, kulturore dhe historike sjell zhvillimin e formave të ndryshme të turizmit dhe shuan kureshtjen e çdo vizitori. Megjithatë, ky potencial turistik nuk ishte i mirënjohur as në rajon, as në botë. Komunat e Leskovacit dhe Kriva Palankas vendosën të bashkonin forcat dhe, me mbështetjen e Bashkimit Evropian, ta promovonin këtë destinacion si një zonë tërheqëse turistike, duke prezantuar një projekt bashkëpunimi ndërkufitar.

“Adhuruesit e maleve nga zona jonë e vizitojnë rajonin rregullisht. Megjithatë, është e qartë se mungon infrastruktura drejt disa prej zonave më të bukura, dhe pak njerëz jashtë rajonit e dinë që kjo bukuri natyrore ekziston në Leskovac dhe Kriva Palanka.”

Maja Kocić është menaxhere projekti nga qyteti i Leskovacit në Serbi. Si një nga krijueset e projektit, ajo shpjegon se nevoja për këtë nismë ishte e dukshme. “Adhuruesit e maleve nga zona jonë e vizitojnë rajonin rregullisht. Megjithatë, është e qartë se mungon infrastruktura drejt disa prej zonave më të bukura, dhe pak njerëz jashtë rajonit e dinë që kjo bukuri natyrore ekziston në Leskovac dhe Kriva Palanka.” – shprehet Maja.

Mjedisi që lidh rajonin ndërkufitar është i bukur si një perlë, ndaj qytetet vendosën ta emërtonin projektin “Ndërlidhja e perlave”. Projekti përfshin një sërë veprimtarish dhe ndërhyrjesh. Fillimisht, partnerët organizuan workshop-e për të lehtësuar bashkëpunimin midis organizatave turistike përtej kufirit. Në workshop-e morën pjesë dhjetë organizata nga të dyja anët e kufirit, të cilat më pas formuan një grup pune me palë interesi ndërkufitare.

Në vazhdën e këtij veprimi, projekti vijoi punën me ndërhyrjet e domosdoshme në shkallë të vogël. Në të dyja anët e kufirit, projekti kontribuoi duke shtruar rrugë dhe shtigje, duke ndërtuar sheshe lojërash për fëmijët dhe shtëpiza vere, si dhe duke instaluar stola, shtylla me ndriçim diellor, kënde informuese, si dhe kosha plehrash.

Krahas kësaj, projekti organizoi veprimtari promovuese, me emrin “Fundjava të gjelbra”, në të cilat morën pjesë qindra persona për të ndjekur muzikë live, për të shijuar ushqime tradicionale, dhe për të bërë ecje në natyrë.

“Si rrjedhojë e projektit “Ndërlidhja e perlave”, ne kemi dëshmuar një rritje të ndjeshme të numrit të vizitorëve nga e gjithë Serbia, dhe presim që e njëjta gjë të ndodhë me vizitorët ndërkombëtarë.”

Lidhur me projektin

“Ndërlidhja e perlave” është një projekt bashkëpunimi ndërkufitar midis Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut, që zbatohet me fonde për asistencën e paraanëtarësimit nga Bashkimi Evropian (IPA II), dhe zhvillohet nga qyteti i Leskovacit në Republikën e Serbisë në partneritet me komunën e Kriva Palankas në Maqedoninë e Veriut, si dhe me Qendrën për Zhvillim të distrikteve të Jablanicës dhe Pčinjës.

Qëllimi i projektit “Ndërlidhja e perlave” është të rritë dukshmërinë dhe cilësinë e ofertës turistike ndërkufitare rajonale përmes hartëzimit të trashëgimisë natyrore, kulturore dhe historike, si dhe të përmirësojë vendndodhjet nëpërmjet punimeve ndërtimore në Leskovac dhe Kriva Palanka.

Maja shpjegon se ndikimi i projektit është i dukshëm dhe i prekshëm, çka do të vërehet më tepër në muajt dhe vitet e ardhshme. “Si rrjedhojë e projektit “Ndërlidhja e perlave”, ne kemi dëshmuar një rritje të ndjeshme të numrit të vizitorëve nga e gjithë Serbia, dhe presim që e njëjta gjë të ndodhë me vizitorët ndërkombëtarë.” – shprehet Maja.

Ajo gjithashtu shpjegon se projekti për bashkëpunimin ndërkufitar ka kontribuar shumë në cilësinë e ndikimit. “Ne kemi përfituar shumë nga shkëmbimi i ideve, pikëpamjeve, dhe aftësive menaxhuese me komunën e Kriva Palankas në Maqedoninë e Veriut, dhe së shpejti do të zhvillojmë një tjetër projekt të përbashkët.”