Skip to main content

Автор: WeBalkans

Преку 1500 граѓани учествуваат во уличната акција на „YEA“ на 8 Март

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

За овогодинешниот Меѓународен ден на жената, Осми март, „WeBalkans“ и Млади европски амбасадори (YEA) заедно се здружија во промоција на кампањата #BreakTheBias. Истата ја спроведоа преку видео клипови и други содржини на социјалните мрежи, како и преку улична акција ширум Западен Балкан вклучувајќи ги Бања Лука, Белград, Куманово, Ниш, Нови Сад, Подгорица, Приштина, Сараево, Скопје и Тирана.

 

Преку 1500 жени зедоа учество во уличните акции кои имаа за цел да ја разбијат тенденциозноста кон родови стереотипи. Акциите вклучуваа запирање на жените на улица и поставување на прашањата „Која сум јас како жена во Западен Балкан?“ и „Како би се опишале себеси како жена?“ и забележување на нивните одговори на тотеми кои младите амбасадори „YEA“ ги поставиле на улицата.

 

Дел од одговорите, запишани на тотемите, од страна на жените кои зеле учество во акцијата, вклучуваат: „Сакам да видам повеќе еднаквост“, „Извонредна“, „Никогаш посилна“, „Научничка сум“ и „Горда“.

 

Мрежата „WeBalkans YEA“ беше креирана во август 2020 година како дел од Програмата за регионална комуникација за Западен Балкан (WeBalkans); управувана од Генералната дирекција за соседство и преговори за проширување (Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations – DG NEAR) на Европската Комисија. Платформата претставува креативна мрежа од идни млади носители на промени од Западен Балкан. Овие 120 млади визионери се интересираат за вредностите на ЕУ, како и за промоција на можностите кои ги нуди ЕУ; но, исто така, се залагаат за теми како што се родова еднаквост, меѓукултурно учење, заштита на животната средина и човекови права.

„YEA“ и „US Youth Council Albania“ подготвуваат иницијатива која забранува пластични кеси

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

На 16. март, во Тирана, зазеде место втората отворена дискусија помеѓу амбасадорите на ЕУ и САД во Албанија, Младите европски амбасадори и „US Youth Council“. Сите страни дискутираа за нивната соработка; со почеток од првиот состанок во јуни 2021, како и за можната идна соработка меѓу двете младински мрежи.

 

Севкупно, двата амбасадори ги охрабрија да се ангажираат, да разменуваат идеи и да учествуваат во градењето подобра и побезбедна иднина за нивната држава; потсетувајќи ги, истовремено, за нивното место во светот и разликата која можат да ја направат.

 

Се согласија дека „YEA“ и „US Youth Council“ ќе изготват нацрт верзија за заедничка иницијатива за забрана на пластичните кеси во Албанија. Следниот состанок помеѓу мрежите ќе биде во насока на споделување на резултатите.

Промена на насоката за традиционалните занаети

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во Stories.

Црногорското дрвено бродоградежништво станува светски бренд

Одредено време, Петар Боковац беше единствениот ширум црногорското крајбрежје кој применува стара техника за градење дрвени бродови. Немал формална обука за бродоградежништво; но, уште од 1960-те, нуди услуги за поправка, користејќи традиционални техники за градење бродови во својата работилница „Bokovac Calafat“ во Бар.

Поправањето бродови не носело значаен профит, но, пред дваесет години, Петар и неговиот син, Ненад, го изградиле нивниот прв рибарски брод кој тежел 30 тона. Тогаш, сопругата на Ненад, Мирославка, одлучила да ѝ се приклучи на компанијата и да го издигне бизнисот; претворајќи ја работилницата „Bokovac Calafat“ во светски познат бренд. Мирославка понудила маркетинг за дрвените бродови изработени од нејзиниот сопруг и свекорот; промовирајќи го занаетот, како значаен елемент на културното наследство и туристички потенцијал, пред локалната заедница, властите и меѓународниот пазар.

„Тоа што можеме да го споделиме е нашиот уникатен пристап.“

Локална уметност претставена пред светот

Мирославка објаснува дека кога за првпат ја претставила идејата за промоција на изработка на дрвени бродови на традиционален начин, локалната заедница имала сериозни сомнежи. „Прашаа кој би бил заинтересиран за нашите дрвени бродови во време на модерни јахти и напредна технологија,“ вели таа.

Но, таа била упорна. „Мислев дека тоа што можеме да го споделиме е нашиот уникатен пристап.“

За да ја задржи марката на ексклузивен бренд, семејството Боковац морало да го исполни условот 80 % од употребениот материјал при изградбата на бродовите да биде од црногорско потекло. Дрвото кое главно го употребуваат за изградба е црница, добро познато ширум црногорското крајбрежје, а кое семејството Боковац го нарекува „црногорска тиковина“. Се одликува со особена леснотија, но и со цврстина; клучни за квалитетот на завршниот производ, бидејќи дрвото мора да помине важни етапи на трансформација пред да биде употребено во бродот. Мирославка вели: „Не е лесно да се набави црница, но, со оглед на тоа што сè повеќе луѓе во областа знаат дека овие материјали се потребни, добиваме сè почести повици од сопствениците кои на своите поседи имаат црница и ја нудат за продажба.“

Настанот за бродоградежништво кој го привлече интересот на медиумите во Црна Гора и регионот во текот на последните неколку години е дека работилницата „Bokovac Calafat“ е признаена од кралското семејство во Абу Даби; и тоа преку порачка на три брода: еден мал брод со мотор, еден брод за метар поголем од првиот, и трет кој е десет метри подолг. Ненад и Петар напорно работеле со својот тим за да ги исполнат барањата и на време да ги завршат бродовите. Со пристигнувањето на бродовите во Емиратите, семејството Боковац станало светски признаен бренд.

„Проектот „ReLOaD“ ни помогна за понатамошна промоција на нашите вештини во заедницата и ширум светот. Што е уште поважно, ни помогна овие вештини да ги пренесеме на младите генерации.“

За програмата

 Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан (Regional Programme for Local Democracy in the Western Balkans (ReLOaD)) е финансирана од ЕУ, а имплементирана од Програмата за обединет национален развој. Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан е, моментално, во својата втора фаза; со траење до 2024 година.

Неодамна, работилницата „Calafat“ ги здружи силите со проектот „ReLOaD“, финансиран од ЕУ; започнувајќи мисија за промоција на нивната традиција ширум целото црногорско крајбрежје. Проектот „Cattaro Sail“ понудил обука за бродоградежништво за млади луѓе; како и промоција за едрење преку објави на социјалните мрежи. Големото финале беше настанот „Денови на едрење“ и регатата Котор. Модели на едрилици од овој проект беа донирани во Поморскиот музеј; а беше направен и значаен чекор за заштита на оваа историска вештина и нејзината важност за туризмот. Мирославка вели дека за работилницата „Calafat“, „Проектот „ReLOaD“ ни помогна за понатамошна промоција на нашите вештини во заедницата и ширум светот. Што е уште поважно, ни помогна овие вештини да ги пренесеме на младите генерации.“

Зборот „calafat“ може да се најде во грчкиот и арапскиот јазик, а уште од дамнешни времиња се однесува на занаетчиството за бродови со посебна експертиза за одржување дрвена рамка. Подоцна, овој термин почнал да се употребува за најискусните и најпочитувани бродоградители. Работилницата Боковац е единствената во светот која има право да го користи името „Calafat“. За нив, како и за Црна Гора, чест е што ја одржуваат оваа традиција во живот.

ЕУ во Северна Македонија за првпат ја претставува наградата „Европска жена на годината“

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Пет извонредни жени кои носат разлики во својот домен; давајќи, истовремено инспирација за целото општество, беа номинирани од #TeamEurope во Северна Македонија за наградата „Европска жена на годината“ за 2022 година.

 

Петте номинирани кандидатки се: националната координаторка за трансплантација – Маја Мојсовска Мијовска, алпинистката Илина Арсова, филмската режисерка – Дина Дума, директорката на Националната галерија – Дита Старова Ќерими, и основачката на компанијата „MaMa Organa“ – Наталија Бургиева. Истите се предложени од страна на амбасадорите на Хрватска (Нивес Тигањ), Германија (Анке Холстејн), Романија (Моника Аксинте), Шведска (Кристен Форсгрен Бенгтссон) и ЕУ (Дејвид Гир).

 

„Го одбележуваме Меѓународниот ден на жената со чествување на пет извонредни жени кои покажаа дека само небото е граница во обидот за постигнување на соништата и работа за општото добро. Нивните приказни се инспиративни. Тие ги рушат предрасудите. Покажуваат дека родот не е поврзан со можноста и дека способноста и одлучноста не препознаваат род,“ рече амбасадорот Гир на церемонијата на која присуствуваше и Првата дама – Елизабета Ѓоргиевска.

 

Наградата „Европска жена на годината“ – комплементарна на наградата „Европеец на годината“ која Делегацијата ја воведе во 2019 – цели кон подигнување на свеста за пречки и родова еднаквост, притоа, оддавајќи признание на жени кои претставуваат пример и помагаат светот да биде еднакво место за сите.

„Udhë“ наоѓа начин за автомобилско здружување во Косово

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во Stories.

Група млади иноватори, со поддршка на ЕУ, започнуваат апликација за автомобилско здружување

Како студент во Приштина, Ерол Горчи морал неколкупати неделно да патува, од својот роден град Пеќ, приближно 80 км. Такси превозот бил скап, а автобусите не биле чести. Како и други бројни патници, и тој испробал алтернативни решенија; проверувајќи дали некој од неговите пријатели или роднини оди кон главниот град за да може да им се придружи.

Ерол студирал компјутерски науки и технологии и како што ги развивал своите ИТ способности, согледал дека пополнувањето на празнините во меѓуградскиот сообраќај со мрежа за автомобилско здружување може да биде интересна бизнис прилика. Така започна и „Udhë“ (зборот значи „пат“ или „патување“ на албански); прва апликација за автомобилско здружување во јужниот дел на Балканот која ги поврзува возачите со патници.

„Пред да ја развиеме апликацијата, најпрво, сакавме да го тестираме приодот преку социјалните медиуми и функционираше.“

Ерол и неговите другари дискутирале за идејата неколку години претходно и се договориле да креираат страница на социјалните медиуми за оние кои се заинтересирани за автомобилско здружување да можат да комуницираат меѓусебно и да договорат заедничко патување. „Пред да ја развиеме апликацијата, најпрво, сакавме да го тестираме приодот преку социјалните медиуми и функционираше,“ вели Ерол.

Групата за автомобилско здружување на Фејсбук добила околу 10000 члена за краток период. Ова било доказ дека луѓето се заинтересирани, а тимот препознал прилика за развивање професионална услуга. Започнале да ја развиваат апликацијата за возачи и патници на почетокот од 2020 година. Бидејќи имале малку искуство со вакви подвизи, се пријавиле за проектот „VentureUP“, финансиран од ЕУ, за техничка помош со посебен фокус на прототипирање. Ерол и неговиот тим искористиле вебинари и алатки за маркетинг, бизнис моделирање и финансирање кои биле особено важни при градењето на нивната експертиза.

„Поддршката од ЕУ беше неопходна за развојот и реализирањето на нашата идеја.“

За проектот

Проектот „VentureUP“ (проект „Venture Incubator“ на универзитетот Приштина) е поддржан од ЕУ во Косово и им овозможува на студентите и стартапови можности за развивање бизниси за креирање работни места и зголемување на нивните шанси за вработување во Косово. Во текот на првата програма за инкубација, во 2019 година, седум стартапови со вкупно 23 члена ја завршија програмата. Од нив, четири стартапови се регистрираа како законски бизниси; креирајќи приходи и вработувајќи вкупно 15 луѓе. Во 2020 година, дванаесет стартапови со 31 член ја завршија втората програма за инкубација. Како резултат, регистрирани беа пет законски бизниси кои создаваат приходи и вработуваат вкупно 18 луѓе.

Апликацијата е на пазарот преку „Google Play“ и „Apple store“ од јануари 2021. Денес, онлајн заедницата има преку 30000 следбеници на социјалните мрежи и приближно 15000 корисници на мобилната апликација. Преку неа, наоѓаат решение за транспортните проблеми на неколку стотици патници дневно. Сега, четиричлениот тим е во потрага на позначаен опсег и помош за обезбедување бизнис-ангелска инвестиција за проширување. Планираат да ја предложат услугата во Албанија и на балканскиот пазар каде што најголемата платформа за автомобилско здружување не успеа во подвигот.

Ерол објаснува дека во косовскиот едукативен систем има недостаток на учење на претприемништвото и начините за развивање на идеите во производи, како и начини за монетизирање на идеите. За него, проектите за инкубација се неопходни за овозможување на првите чекори во светот на бизнисот и претприемништвото. „Поддршката од ЕУ беше неопходна за развојот и реализирањето на нашата идеја,“ вели тој.

Високиот претставник / Заменик-претседателот Жозеп Борел во Западен Балкан

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Високиот претставник за надворешни работи и безбедносна политика / Заменик-претседателот на Европската Комисија – Жозеп Борел, во понеделникот, беше во Северна Македоника пред да отпатува, во вторникот, за Албанија, и во Босна и Херцеговина во средата. Неговата посета ја потврдува посветеноста и поддршката на ЕУ за регионот, особено во насока на руската војна против Украина и нејзиното влијание на безбедноста во Европа во целост.

 

Високиот претставник / Заменик-претседателот Борел во Скопје оствари средба со Претседателот Стево Пендаровски и Премиерот Димитар Ковачевски, заменик-министерот за европски прашања – Бојан Маричиќ, министерот за надворешни работи – Бујар Османи и министерката за одбрана – Славјанка Петровска. Во вторник, високиот претставник ќе отпатува за Тирана каде што ќе оствари средба со Премиерот Еди Рама и други претставници на албанските авторитети и граѓанското општество, а ќе ја посети, исто така, и реставрацијата на мозаикот во Музејот за национална историја, реновиран под покровителство на програмата Поддршка на ЕУ за оправување по земјотресот (EU’s post-earthquake recovery assistance).

 

Во среда, високиот претставник / заменик-претседателот ќе биде во Сараево каде, најпрво, ќе ја посети операцијата „EUFOR Althea“ чиј капацитет на земјени трупи неодамна се зголеми за приближно двапати. Ќе се состане и со босанските авторитети, претставници на политичката опозиција и граѓанското општество

Отворање на изложба која го промовира „Зелениот договор“ на ЕУ

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

После две изложби, инспирирани од пандемијата, на теми за трансформирање на досадата во креативност и уметноста како начин за бегство од реалноста; Резиденцијата на амбасадорот на ЕУ во Северна Македонија е повторно во својство на домаќин на уште една изложба.

 

Изложбата која беше отворена на 10. март од страна на амбасадорот на ЕУ, Дејвид Гир, како и Првата дама – Елизабета Ѓоргиевска, е дел од кампањата на Делегацијата на ЕУ во Северна Македонија која ги промовира целите и можностите на „Европскиот зелен договор“. „Зелениот договор“ подразбира живеење, производство и задоволување на нашите потреби со минимално „трошење“ на планетата и нејзините ресурси. Во него, исто така, станува збор и за справување со последиците од климатските промени, заштита на биодиверзитетот и креирање одржлив развој.

 

Уметничките дела се на Озбек Ајваз, Маја Кировска, Зоран Тодовиќ, Ненад Тонкин, Вана Урошевиќ и Велимир Жерновски, а беа избрани од страна на галеријата Акантус – Скопје. Истите претставуваат видувања на темата рециклирање; не само како начин за зачувување на ресурсите, но и како начин за инспирирање креативност, покренување на свеста за нашата зависност од природата, како и исцелителната моќ на природата. Изложбата ќе биде отворена за јавноста до 20. мај. Посетителите можат да резервираат термин и бесплатни билети преку Фејсбук страната EU za Kultura Facebook page

„EIB“ ја потврдува посветеноста кон зелена транзиција во Северна Македонија

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

На посета во Северна Македонија, заменик-претседателката на Европската инвестициска банка (ЕИБ) (European Investment Bank – EIB) ја потврди посветеноста на банката на ЕУ кон зелена транзиција. Заменик-претседателката – Лилјана Павлова ја истакна поддршката за декарбонизација на „EIB“ – органот за позајмување на ЕУ – преку клучни проекти изнесени во „Економскиот и инвестициски план“.

 

Билатералните состаноци со Премиерот Димитар Ковачевски и министрите, вклучувајќи го Министерот за финансии – Фатмир Бесими, со Градоначалникот на Скопје и Директорот на Делегацијата на ЕУ во Северна Македонија, помогнаа да се идентификуваат нови можности за проширување на соработката под раководство на новата филијала „EIB Global“. Филијалата „EIB Global“ има за цел зголемување на поддршката за државите надвор од Европската Унија.

 

Заменик-претседателката Павлова ја потенцира поддршката за развој на современа железничка инфраструктура, енергетска мрежа, водоводна инфраструктура и инфраструктура за отпадна вода, како помош на државата за адаптирање на климатските промени и заштита на животната средина. Банката, исто така, има намера да развие и нови инструменти за гаранции и споделување на ризик за приватниот сектор во соработка со Европската Комисија.

 

Од почетокот на пандемијата КОВИД-19, „EIB“ одвои 156 милиони евра за Северна Македонија; со цел да им овозможи побрзо закрепнување на малите и средни претпријатија, како и да ја олесни изградбата на нова гасоводна мрежа неопходна за стабилно и безбедно енергетско снабдување. Во иднина, Банката ќе им помогне на своите партнери во Северна Македонија да го зголемат својот капацитет за проектна подготовка и имплементација, кој ќе овозможи да се реализираат инвестиции во корист на државата и нејзиниот народ.

Постигнат напредок на најголемиот проект за животна средина во Северна Македонија

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Клучен чекор во имплементација на проектот, поддржан од ЕУ, во вредност од 136 милиони евра, беше постигнат со најавата за отворање на тендерски повик за изградба на најголемиот проект за животна средина во Северна Македонија – Фабрика за обработка на отпадни води Скопје (Skopje wastewater plant).

 

Фабриката за обработка на отпадни води Скопје (The Skopje wastewater treatment plant) е еден од вкупно 21 предводнички проекти избрани во февруари за финансирање од ЕУ во 2022 преку Инвестициската рамка за Западен Балкан. Инвестициониот пакет е чекор напред кон имплементација на Инвестицискиот и економски план за Западен Балкан 2021 – 2027 (Economic and Investment Plan for the Western Balkans 2021-2027). Фабриката за обработка на отпадни води Скопје е еден од проектите за животна средина избран за финансирање во рамки на Предводникот 7 – Управување со отпад и отпадни води (Flagship 7 – Waste and Wastewater Management).

 

ЕУ го финансира проектот со грант во вредност од 70 милиони евра, надополнет со заем од 35 милиони евра од Европската инвестициска банка, како и со заем од 30 милиони евра од Европската банка за реконструкција и развој и финансиски фондови од билатерални донатори. Земајќи предвид дека отпадната вода во Скопје се исфрла во Вардар без обработка; се очекува проектот да има значајни еколошки и придобивки за јавното здравје на жителите на Скопје. Истиот ќе придонесе и за усогласувањето на Северна Македонија со релевантните еколошки закони и стандарди за вода на ЕУ.

Модернизацијата на пристаништето Брчко е во напредок

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Градежните работи во склоп на Инвестициската рамка за Западен Балкан – Реконструкција и модернизација на речното пристаниште Брчко – Фаза 1 (Reconstruction and Modernisation of the River Port of Brčko Phase 1) се во напредок, со тоа што платформата е целосно завршена. Ова е првиот чекор во проектот кој започна во јуни 2021. Изградбата ќе продолжи со набавка на нов кран и реконструкција на пристапниот пат од пристаништето до Бјелинска Цеста, како и на индустриската железничка пруга од пристаништето до железничката станица Брчко Ново.

 

Опремата на пристаништето Брчко е дотраена, а порталните кранови се стари повеќе од 50 години. Нов кран со носечки капацитет до 16 тона (трипати поголем од сегашните капацитети) ќе придонесе за зголемување на капацитетот за ракување со стоки до 150-200 тона на час.

 

Целосната вредност на проектот изнесува 10 милиони евра; финансирани од Европската Унија преку инвестициски грант од над 3 милиони евра и заем од Европската банка за реконструкција и развој (European Bank for Reconstruction and Development) во висина од 7 милиони евра.

 

Рехабилитацискиот проект за пристаништето Брчко е назначен во Економскиот и инвестициски план за Западен Балкан (Economic and Investment Plan for the Western Balkans), на Европската Комисија, како „Предводник 1 (Поврзување на исток со запад)“ во рамки на инвестициската зона за Одржлив транспорт.