Автор: WeBalkans
Инклузивно образование за децата во Албанија
Виола е наставничка за претшколско образование. Со години, предавала во одделенија со голем број деца од различно потекло и со различни можности. Вели дека предизвиците се огромни: „Ми беше тешко да ги исполнам различните потреби на децата во одделението. Ја поддржувам идејата за претшколска инклузија и познати ми се придобивките, но ми недостигаа знаења и вештини за инклузивна практика“. И покрај подобрувањата во образовниот систем во Албанија, философијата на инклузија, особено на претшколска возраст, не се промовира доволно. Честопати, наставниците се препуштени сами на себе при справувањето со деца со широк спектар способности за учење, а им се обезбедува многу малку обука.
„Имаше неколку малку интервенции од невладини организации, но немаше холистички пристап за справување со инклузивното образование на претшколска возраст.“
„Инклузивното образование е скоро нова реалност во албанскиот образовен систем; особено на претшколска возраст,“ вели Мирлинда Бушати, специјалист за образование при УНИЦЕФ Албанија. Објаснува дека УНИЦЕФ е во блиска соработка со Министерството за образование во Албанија со цел разработување национална образовна стратегија која ќе вклучи значајна компонента за инклузивно образование, како и за стандарди за наставниците на претшколска возраст. Меѓутоа, и покрај добро сработеното во насока на стратегијата и стандардите, во УНИЦЕФ забележале дека има значен јаз при имплементирањето на стратегијата. „Имаше неколку малку интервенции од невладини организации, но немаше холистички пристап за справување со инклузивното образование на претшколска возраст,“ вели Мирлинда.
Наставниците имаа потреба од практични програми за обука кои поттикнуваат позитивен пристап и најдобри практики за успешна претшколска инклузија. Беа потребни интервенции за осигурување дека наставниците предаваат со добар ритам за оние кои се соочуваат со тешкотии при учењето. Со поддршка од ЕУ, УНИЦЕФ обезбеди помош за Министерството за образование и Агенцијата за осигурување квалитет во предуниверзитетското образование во Албанија со цел развивање инклузивни образовни методологии за претшколска средина.
Исто така, УНИЦЕФ развил и прирачник за обука и, заедно со Агенцијата за осигурување квалитет во предуниверзитетското образование во Албанија, обезбедиле обука за практична имплементација на методологијата за наставници и директори на училишта. Виола била една од наставниците кои зеле учество во обуката. „Новите алатки со кои се запознавме на обуката ми помогнаа да развијам иновативен пристап и да го подобрам своето предавање. Постепено, започнав да применувам нови стилови на предавање кои се инклузивни за различните начини на учење. Ако сакаме децата да си помагаат едни на други, да прифаќаат, да стапуваат во интеракција и да бидат пријателски настроени – мораме да ги научиме на тоа,“ вели таа.
„Покрај финансирањето од ЕУ, фактот дека секој дел од оваа иницијатива е во согласност со пристапните барања за влез во ЕУ направи поддршката од ЕУ да биде уште позначајна за соработката со Владата и институциите.“
За проектот
Промовирањето инклузивно образование е дел од програмата „Ублажување на влијанието на КОВИД-19 врз животите на децата и родителите во Западен Балкан и Турција“, имплементирана од УНИЦЕФ, а финансирана од ЕУ преку Генералниот директорат за соседска политика и преговори за проширување на Европската комисија („DG NEAR“). Преку оваа програма, во вредност од 5 милиони евра, 490000 деца и родители, ширум просторот опфатен со програмата, се очекува да имаат подобар пристап до јавните услуги за промовирање ран детски развој, образование, здравје и заштита како дел од закрепнувањето од КОВИД-19.
Годинава, методологијата за претшколско инклузивно учење беше акредитирана од Министерството за образование на Албанија. Според Мирлинда, ова е важен исчекор: „Ова значи дека сега сите наставници можат да ја применуваат методологија која обезбедува квалитетно инклузивно образование,“ вели таа.
Фактот дека проектот поддржан од ЕУ има огромно значење во овој контекст. „Покрај финансирањето од ЕУ, фактот дека секој дел од оваа иницијатива е во согласност со пристапните барања за влез во ЕУ направи поддршката од ЕУ да биде уште позначајна за соработката со Владата и институциите,“ вели Мирлинда.
Комесарот Вархелеј ја посетува Србија со цел дискутирање за приоритетите за пристап кон ЕУ и енергетска соработка
Комесарот за соседство и проширување на ЕУ, Оливер Вархелеј, на 1. и 2. декември 2022 година, ќе допатува во Србија за да дискутира за приоритетите на пристапниот процес кон ЕУ, со силен фокус на енергетска соработка. Во текот на попладнето, заедно со министерката за енергија, Дубравка Ѓедовиќ, и министерот за европска интеграција, Мишчевиќ, ќе ја посети „Elektromreža Srbije (EMS)“, за презентација на имплементацијата на Трансбалканскиот електричен коридор; енергетски проект, кофинансиран од ЕУ, кој ќе овозможи поголема енергетска стабилност и ефикасност на Србија. Вечерта, ќе се состане со претседателот, Александар Вучиќ; премиерката, Ана Брнабиќ; собранискиот спикер, Владимир Орлиќ; заменик премиерот и министер за надворешни работи, Дачиќ; како и со министерот за внатрешни работи, Гашиќ. Исто така, ќе биде присутен и на потпишувањето на спогодбата за финансирање, од ЕУ, кое ќе ја постави правната рамка за идна претпристапна помош на ЕУ за Србија; како и на два проекта, финансирани од ЕУ, за поддршка на капацитетот на Србија за управување со миграциските текови и граничната контрола.
Младите европски амбасадори учествуваат на настанот „Блокирај ја омразата. Сподели инклузија!“ во Пљевља, Црна Гора
Овозможувањето простор за младите да ги искажат своите мислења и да дискутираат за предизвиците со кои се соочуваат во своите локални заедници е неопходно за градење поинклузивно општество, ослободено од дискриминација. Ова беше потенцирано на работилница за студенти која се одржа во Пљевља, на 23. ноември, како дел од иницијативата на ЕУ и Советот на Европа, „Блокирај ја омразата. Сподели љубов!“, во соработка со Бирото за регионална младинска соработка. Настанот обедини студенти, претставници на институции, локални невладини организации од Пљевља и претставници од мрежата „Млади европски амбасадори“.
На настанот, младите европски амбасадори и другите млади имаа можност да дискутираат со носители на одлуки; пред општината Пљевља, народниот правобранител, министерството за образование, како и министерството за спорт и млади. Како дел од дискусиите, разговараа за начините на кои омразата се шири низ системот и општеството и што можат да направат младите за да ги поддржат институциите во борбата против говорот на омраза; покажувајќи колку се важни почитта и заедништвото. Исто така, ги потенцираа и придобивките на мултикултурните средни и потребата за охрабрување на другите млади со цел да не се откажуваат и да продолжат со својата работа во доменот на активизмот, за заедничка придобивка на нивните општества.
Завршување на работата на најсовремениот затвор во Крагујевац, Србија
ЕУ, Европската банка за реконструкција и развој и донатори му помагаат на градот Градачац во БиХ да го подобри своето водоснабдување
Градачац е мал, но динамичен град во БиХ, со околу 40000 жители и бројни локални бизниси. Градот е познат по својот претприемнички дух и агробизнисот, но се соочува со проблеми поради нестабилното и недоволно водоснабдување. Со поддршка на ЕУ, Европската банка за реконструкција и развој и билатерални донатори на Инвестициската рамка за Западен Балкан, Градачац ја прошири својата водоводна мрежа и ја надогради инфраструктурата за отпадни води.
Со поддршка на ЕУ, Европската банка за реконструкција и развој и останати донатори, градот постави 100 км нови водоводни цевки кои помогнаа да се зголеми бројот на домаќинства поврзани со главното водоснабдување за 80 %. Исто така, проектот вклучи и замена на старите азбестни цевки, кои се сметаат за небезбедни, во центарот на градот; правејќи го првиот град во БиХ кој целосно ги отстрани азбестните цевки од својата водоводна мрежа.
Инвестирањето беше финансирано со 6 милиони евра заем од Европската банка за реконструкција и развој и грант, во вредност од 3,4 милиони евра, од Инвестициската рамка за Западен Балкан и Шведска.
ЕУ во Косово се придружува на Министерството за правда во кампања за шеснаесет дневен активизам против родово насилство
Со цел подигнување на свеста за потребата од заштита и пријавување секаква форма родово насилство, ЕУ во Косово, Швајцарија и Програмата за развој на ОН, ги здружија силите со косовското министерство за правда и невладината организација „Интегра“ во имплементирање на кампањата за шеснаесет дневен активизам против родово насилство.
Глобалната кампања, иницирана во 1991 година, традиционално се одвива од 25. ноември, Меѓународен ден за елиминација на насилство врз жените, сè до 10. декември, Меѓународен ден на човековите права, и се однесува на секаква форма насилство врз жените; вклучително сексуално и семејно насилство врз жени и девојчиња.
Во Косово, кампањата ќе вклучи палета комуникациски и теренски активности координирани од Министерството за правда; како, на пример; тркалезни маси со судии, обвинители, жени и девојки, општински посети, театарски претстави и проекција на пораки на владините згради.
Советот одобрува преговарачки мандат за безвизно патување за Косово
Амбасадорите на државите-членки на ЕУ денес го одобрија преговарачкиот мандат, на Комисијата, за регулирање на безвизно патување за имателите на пасоши издадени од Косово. Врз основа на овој мандат, претседателството ќе започне преговори со Европскиот парламент.
Нацрт правилата ќе им овозможат на имателите на косовски пасоши да патуваат без виза во ЕУ, за престој од 90 дена во кој било период од 180 дена. Во согласност со оваа позиција на Советот, ослободувањето од визните барања ќе се примени од почетниот датум за операцијата на Европскиот патувачки систем и авторизација, не подоцна од 1. јануари 2024 година.
Поранешен рудник трансформиран во првата соларна централа во Северна Македонија
Над гребените и грмушките во една долина се издига оџакот на стара термоцентрала. Се работи за електраната на јаглен „Осломеј“, во Кичево, Северна Македонија; која беше изградена во 1980-тите и претставуваше гордост на Република Македонија. Низ децениите што следеа, работата во термоелектроцентралата се намали сè додека не останаа само неколку работници ветерани кои си заминуваа со автобус на крајот од смената. Електраната со капацитет од 125 MW се одржуваше на минимален погон; главно, како резерва во случај на проблеми на некое друго место во системот. Меѓутоа, тоа што се случува во околината е возбудлив развој кој ќе ѝ помогне на Северна Македонија одлучно да се придвижи кон декарбонизација.
Државите во Западен Балкан се сè уште, во значајна мера, зависни од јаглен; особено лигнит. Во 2016 година, 16 од електраните на јаглен, ширум Западен Балкан, испуштаа толкава количина сулфурен диоксид колку сите 250 електрани во ЕУ. Во Северна Македонија, сè до 2018 година, приближно половина од енергијата се добиваше од јаглен и државата беше зависна од фосилни горива. Имаше две термоелектроцентрали кои користеа лигнит – „РЕК Осломеј“ во Кичево и „РЕК Битола“, а Скопје беше најзагадената престолнина во Европа.
„Оваа електрана е пример за декарбонизација и транзиција кон обновливи извори енергија, како во Северна Македонија, така и во регионот. Се работи за првата електрана изградена на поранешно наоѓалиште за јаглен во Западен Балкан.“
Но, Северна Македонија сакаше да ги диверзифицира своите енергетски извори и да го прочисти воздухот; па, така, денес оваа амбиција станува реалност. Првата соларна централа од големи размери во државата, „Осломеј 1“, беше финансирана со поддршка на ЕУ, билатерални донатори на Инвестициската рамка Западен Балкан и Европската банка за реконструкција и развој, така што денес е поврзана со мрежата и произведува чиста електрична енергија.
Централата со капацитет од 10 MW е изградена на поранешниот рудник за лигнит „Осломеј“. Европската банка за реконструкција и развој обезбеди заем во висина од 5,9 милиони евра; а проектот, вреден 8,7 милиони евра, вклучува заем од 1,6 милиони евра од Инвестициската рамка Западен Балкан. „Оваа електрана е пример за декарбонизација и транзиција кон обновливи извори енергија, како во Северна Македонија, така и во регионот. Се работи за првата електрана изградена на поранешно наоѓалиште за јаглен во Западен Балкан,“ вели Александар Стефановски, инженер за нови технологии при Електрани Северна Македонија.
„Има иднина во зелената енергија. Ја гледаме позитивната страна затоа што оваа инвестиција треба да обезбеди трајно и сигурно вработување за работниците; бидејќи овие електроцентрали траат од 25 до 35 години и претставуваат сигурно место за некој кој сака да достигне старост за пензија и да ужива во работна сигурност.“
За проектот
Во февруари 2022 година, Европската комисија го објави инвестицискиот пакет, вреден 3,2 милијарди евра, за поддршка на 21 проект во доменот на транспортна, дигитална, климатска и енергетска поврзаност во Западен Балкан. Ова е првиот позначаен пакет проекти во рамки на амбициозниот Економски и инвестициски план на ЕУ за Западен Балкан; кој Комисијата го усвои во октомври 2020 година, а проектите се дизајнирани со цел да донесат видливи придобивки за шесте партнерски држави во регионот. Соларната електрана „Осломеј 1“ е еден од овие 21 водечки проекти, избран за финансирање од ЕУ преку Инвестициската рамка за Западен Балкан во 2022 година. Проектот е идентификуван како „Водечки проект 4 – Обновлива енергија“ во Економскиот и инвестициски план за Западен Балкан 2021 – 2027 од ЕУ.
Проектот предвидува изградба на втора фотоволтаична електрана, „Осломеј 2“, како продолжение на постоечката. Втората електрана ќе има капацитет од 10 MW. Заедно, двете електрани ќе произведуваат енергија за 5000 домаќинства во Кичево и регионот. „Има иднина во зелената енергија. Ја гледаме позитивната страна затоа што оваа инвестиција треба да обезбеди трајно и безбедно вработување за работниците; бидејќи овие електроцентрали траат од 25 до 35 години и претставуваат сигурно место за некој кој сака да достигне старост за пензија и да ужива во работна сигурност,“ вели Чедомир Арсовски, раководител на сектор за развој и инвестиции при „РЕК Осломеј“.
Се планираат дополнителни инвестиции во соларни електрани во Северна Македонија. Инвестициската рамка Западен Балкан веќе одобри финансии за продолжување на електраната „Осломеј 2“ и изградба на нова електрана во Битола со комбиниран целосен капацитет од 30 MW. ЕУ ја поддржува оваа инвестиција со инвестициски грант од 5,1 милиони евра.









