Skip to main content

Autor: WeBalkans

YEA Pop-Up Event në Universitetin e Regensburg zgjon interesin e studentëve të BE-së.

Më 13 korrik në Universitetin e Regensburg-ut u zhvillua një Pop-Up Event si pjesë e Sommerfest. Jovana Jaćimović, moderatorja e YEA dhe studente në universitet prezantoi Rrjetin YEA së bashku me projektin WeBalkans dhe fushatën Made of Us. Kjo shërbeu si mundësi për të shpalosur rajonin dhe çfarë ofron ai. Studentët nga vende të ndryshme të BE-së morën pjesë në event dhe treguan entuziazëm të madh për rrjetin YEA, duke shprehur dëshirën e tyre për të mësuar më shumë për YEA dhe rajonin e Ballkanit Perëndimor. Eventi u nderua nga prezenca e Silvana Farrukut, një YEA nga Shqipëria, e cila aktualisht po vazhdon doktoraturën në Universitetin e Regensburg-ut.

Shqyrtimi analitik i grupimit për burimet, bujqësinë dhe kohezionin nis nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut

Më 17 korrik u mbajt mbledhja e parë shpjeguese për grupimin e burimeve, bujqësisë dhe kohezionit (Grupimi 5) Grupimi 5 mbulon bujqësinë dhe zhvillimin rural, sigurinë ushqimore, politikat veterinare dhe fitosanitare, peshkimin, politikat rajonale dhe koordimin e instrumenteve strukturore si dhe dispozitat financiare dhe buxhetore. Dy ditët e para të mbledhjeve u përqendruan në bujqësi, zhvillimin rural dhe peshkimin, ndjekur nga siguria ushqimore dhe dispozitat buxhetore. Takimet dypalëshe për shqyrtimin analitik të Grupimit 1,2,3, dhe 4 janë përmbyllur.

 

Ekzaminimi analitik i grupimit të ligjeve të BE-së (acquis), i ashtuquajturi shqyrtim analitik, u mundëson vendeve kandidate të njihen me ligjet e BE-së, dhe standardet e detyrimet që ato përfshijnë. Ky proces lejon shqyrtimin e niveleve të përgatitjes së vendeve dhe planet për përafrim të mëtejshëm, dhe rrjedhimisht ofron të dhëna paraprake për çështjet që kanë më shumë gjasa të trajtohen gjatë negociatave. Shqyrtimi analitik është hapi i parë në procesin e procesin e negociatave të aderimit. Procesi i shqyrtimit analitik është i strukturuar në gjashtë grupime tematike. Këto grupime përfshijnë kapitujt përkatës të acquis-it për tema të gjera lidhur me qeverisjen e mirë, tregun e brendshëm, konkurrueshmërinë dhe ndërlidhjen ekonomike.

 

Për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, ka filluar më 19 korrik 2022, menjëherë pas konferencave ndërqeveritare dhe ka rifilluar në shtator me Grupimin 1 – Themeloret, në tetor me Grupimin 2 – Tregu i brendshëm, në shkurt me Grupimin 3 – Konkurrueshmëria dhe rritja gjithëpërfshirëse dhe në qershor me Grupimin 4 – Agjenda e gjelbër dhe lidhja e qëndrueshme.

 

Ushtrimi i shqyrtimit analitik konsiston në dy faza:

 

– seanca shpjeguese, ku departamentet e komisionit shpjegojnë ligjet e BE-së (acquis) kapitull për kapitull.

 

– seanca dypalëshe, ku çdo vend kandidat është i ftuar të prezantojë se në cilën pikë ndodhet, sipas kapitullit, në përpjekjet e tij për të miratuar dhe zbatuar ligjet.

 

Komisioni Evropian do të vlerësojë dhe do t’i raportojë Këshillit për shkallën e përgatitjes së vendit kandidat mbi grupimin e dhënë, për planet e vendit kandidat për përgatitjet në të ardhmen dhe për indikacionet paraprake që me shumë gjasë do të përmenden gjatë negociatave.

 

Këshilli do të vendosë, në mënyrë unanime nëse do të përcaktojë standardet që duhen për hapjen për secilin grupim bazuar në propozimin e Komisionit në raportin e shqyrtimit analitik.

Tejkalimi i Sfidave të Ujit në Maqedoninë e Veriut

Maqedonia e Veriut transformon infrastrukturën e saj ujore me mbështetjen e Bashkimit Evropian.

Božin Spasov, një banor i vjetër i fshatit Leski në pjesën lindore të Maqedonisë së Veriut, ka qenë dëshmitar i sfidave për të pasur ujë të pastër për gati shtatë dekada. Si mësues i shkollës fillore, ai vazhdimisht theksoi rëndësinë e të qenit të kujdesshëm gjatë pirjes së ujit lokal dhe të kuptuarit e disponueshmërisë së tij jo të besueshme. “Duke jetuar në një klimë kaq të nxehtë, ne jemi përballur me probleme të vazhdueshme të furnizimit me ujë”, shpjegon Spasov. Sidomos gjatë verës do të na mungonte uji i pijshëm pothuajse çdo ditë”.

“Tani kemi qasje në ujë si në verë ashtu edhe në dimër. Në Leski nuk ka njeri që nuk është i kënaqur”.

Tubat e ujit të vjetërsuar dhe të instaluar keq përkeqësuan mungesën e ujit dhe rrezikuan cilësinë e ujit të pijshëm në fshat gjatë gjithë vitit. Uji shpesh ndotej me substanca organike, duke paraqitur një rrezik për shëndetin. Për të adresuar këtë problem, pushteti vendor mori vendimin për të lidhur Leskin me ujësjellësin e Vinicës, një qytet më i madh aty pranë, përmes një tubacioni 3.5 kilometra. Njëkohësisht, në Vinicë u vendos një stacion filtrues më i avancuar për pastrimin e ujit të pijshëm dhe një njësi pompimi.

Në shkurt 2023, Banka Evropiane e Investimeve miratoi një kredi prej 50 milionë eurosh për Maqedoninë e Veriut për të trajtuar sfidat e lidhura me ujin në vend. Ky zhvillim solli përmirësime të ndjeshme në situatën në Leski. “Tani kemi në ujë si në verë ashtu edhe në dimër. Në Leski nuk ka njeri që nuk është i kënaqur”, thotë me gëzim Spasov.

Huaja e miratuar në Maqedoninë e Veriut do të zgjerojë përfitimet e saj përtej Leskit, duke arritur në qytete dhe qyteza të tjera që përballen me sfida të ngjashme të ujit. E referuar si një “hua kornizë”, ajo ofron financime për një sërë projektesh. Me mbështetjen e një garancie nga European Fund for Sustainable Development, një program i BE-së, kjo hua kornizë do të lehtësojë ndërtimin dhe rinovimin e infrastrukturës së furnizimit me ujë, ujërave të zeza dhe mbrojtjes nga përmbytjet në 80 qytete në të gjithë Maqedoninë e Veriut. Gjithashtu, Banka Evropiane e Investimeve ka dhënë 1.2 milionë euro për asistencë teknike.

Ndikimi i projektit do të jetë thelbësor, pasi rreth 700.000 persona do të përfitojnë dhe pasi kjo do të nxisë mundësi të reja ekonomike. Ai do të rrisë gjithashtu qëndrueshmërinë e vendit ndaj ndryshimeve klimatike, duke përfituar rreth 40% të popullsisë.

“Është prioritet për sigurimin e kushteve më të mira të jetesës dhe në rrugën drejt anëtarësimit në BE, duke përputhur me standardet e BE-së. Investimi do të ndihmojë në mbushjen e një boshllëku të rëndësishëm investimi në sektorin e ujit dhe do t’u sigurojë partnerëve tanë vendorë financim afatgjatë për të përmbushur nevojat e tyre dhe objektivat e qëndrueshmërisë.”

Rreth nismës

E nisur në vitin 2016, ERI është pjesë e përgjigjes së Bashkimit Evropian ndaj sfidave në Fqinjësinë Jugore dhe Ballkanin Perëndimor, të tilla si zhvendosja e detyruar dhe migrimi, rëniet ekonomike, krizat politike, thatësirat dhe përmbytjet. ERI krijon vende pune dhe rritje ekonomike në rajon duke investuar në infrastrukturën kyçe dhe në zhvillimin e sektorit privat. Mund të ndihmojë gjithashtu flukset e migracionit. ERI ofron një paketë kredish dhe produktesh inovative financiare, duke kombinuar fondet nga komuniteti i donatorëve me financimin e EIB. Nisma zbatohet në bashkëpunim të ngushtë me vendet e BE-së, Komisionin Evropian dhe partnerë të tjerë. Bullgaria, Kroacia, Italia, Lituania, Luksemburgu, Polonia, Sllovakia, Sllovenia dhe Mbretëria e Bashkuar ishin vendet e para që dhanë kontribut në ERI.

Fondet e alokuara do t’u mundësojnë Bashkive të përzgjedhura të përmirësojnë dhe modernizojnë infrastrukturën e tyre të ujit dhe ujërave të zeza, duke përfshirë rrjetet e shpërndarjes dhe grumbullimit. Për më tepër, masat emergjente për mbrojtjen nga përmbytjet do të zbatohen për të rritur rimëkëmbjen. Programi Bashkiak për investime në ujë do të zbatohet nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor të Maqedonisë së Veriut, me mbështetje teknike nga EBI në vlerën prej 1.2 milionë euro. Kjo nismë është pjesë e Iniciativës për Rezistencën Ekonomike, e cila synon të mobilizojë financime shtesë për të mbështetur rritjen, infrastrukturën thelbësore dhe kohezionin social në Ballkanin Perëndimor.

Nënkryetarja e EIB Lilyana Pavlova, përgjegjëse për operacionet në Maqedoninë e Veriut, theksoi natyrën strategjike të këtij investimi, të mbështetur nga Team Europe. “Është prioritet për sigurimin e kushteve më të mira të jetesës dhe në rrugën drejt anëtarësimit në BE, duke përafruar me standardet e BE-së. Investimi do të ndihmojë në mbylljen e një boshllëku të rëndësishëm investimi në sektorin e ujit dhe do t’u sigurojë partnerëve tanë vendorë financim afatgjatë për të përmbushur nevojat e tyre dhe qëllimet e qëndrueshmërisë, “tha Pavlova. Pavlova theksoi më tej përfitimet sociale dhe ekonomike që do të lindin nga përmirësimi i kushteve mjedisore dhe të jetesës, duke rritur gjithashtu qëndrueshmërinë e infrastrukturës ujore ndaj ndryshimeve klimatike – një objektiv kyç për EIB si bankë e BE-së për klimën.

Bashkimi Evropian dhuron pajisje të specializuara për Drejtorinë e Koordinimit të Organeve Policore në Bosnje dhe Hercegovinë

Si pjesë e mbështetjes së vazhdueshme për zhvillimin e kapaciteteve për menaxhimin e fluksit të migracionit në Bosnje dhe Hercegovinë, Bashkimi Evropian i ka dhuruar sot në Sarajevë Drejtorisë së Koordinimit të Organeve Policore të Bosnje dhe Hercegovinës pajisje me vlerë 170,900 KM.

 

Karel Lizerot, kryetari i Seksionit për Drejtësinë dhe Çështjet e Brendshme, Migrimin dhe Reformën e Administratës Publike në Delegacionin e Bashkimit Evropian ia dorëzoi pajisjet Enes Karić, drejtorit të Drejtorisë së Koordinimit të Organeve Policore në Bosnje dhe Hercegovinë. “Bashkimi Evropian investon në ngritjen e kapaciteteve të agjencive që janë përfshirë në përgjigjen e fluksit të migracionit të Bosnje dhe Hercegovinë, duke përfshirë edhe Drejtorinë e Koordinimit të Organeve Policore në Bosnje dhe Hercegovinë. Mbështetja jonë do të vazhdojë në periudhën në vazhdim,” u shpreh Lizerot.

 

Këto pajisje përfshijnë veshje dhe këpucë mbrojtëse të specializuara dhe janë pjesë e mbështetjes gjithëpërfshirëse për punën e Drejtorisë së Koordinimit të Organeve Policore, që do të lehtësojnë në mënyrë të konsiderueshme punën e oficerëve të policisë në terren. Saktësisht, Bashkimi Evropian i dhuroi drejtorisë 10 automjete të specializuara për të gjitha terrenet me vlerë 725,000 KM në mars të këtij viti, që do t’i ndihmojnë oficerët e policisë të shtojnë lëvizshmërinë dhe eficiencën operacionale.

 

Bashkimi Evropian vijon angazhimin për të mbështetur Bosnjën dhe Hercegovinën në menaxhimin e fluksit të migracionit në vend. Nëpërmjet përpjekjeve të përbashkëta dhe mbështetjes së vazhduar, BE-ja synon të garantojë mirëqenien dhe mbrojtjen e emigrantëve, ndërsa mbështet rolin udhëheqës të shtetit në përgjigjen ndaj fluksit të migracionit dhe zgjidhjeve të qëndrueshme. Projekti zbatohet nga IOM në partneritet me UNHCR, UNICEF dhe UNFPA.

Nxitja e përfshirjes dhe kreativitetit tek fëmijët e Gradishkës (Gradiška)

Një projekt i financuar nga BE-ja mbështet një iniciativë për përfshirjen e fëmijëve me vështirësi në zhvillim në Gradiška, Bosnje dhe Hercegovinë.

Nevena Gvozdenac është një psikologe në Gradiška, një qytet i vogël në pjesën veriperëndimore të Bosnjë dhe Hercegovinës me një popullsi prej pak më shumë se 14,000 banorë. Fokusi i saj është tek puna me fëmijët, veçanërisht ata me vështirësi në zhvillim. Megjithëse studimet e kryera nga organizatat ndërkombëtare tregojnë njëfarë përmirësimi në situatën e përgjithshme të fëmijëve me aftësi të kufizuara në Bosnje dhe Hercegovinë gjatë 20 viteve të fundit, ajo ende është shumë larg standardeve të përcaktuara nga kornizat ligjore ndërkombëtare si Konventa e OKB-së për të Drejtat e personave me aftësi të kufizuara (CRPD), si dhe legjislacioni dhe politika e aftësive të kufizuar të Bosnje dhe Hercegovinës.

Znj. Gvozdenac personalisht i përjetoi këto sfida gjatë punës së saj në Gradiška dhe kështu vendosi të ndërmarrë veprime duke ofruar aktivitete shtesë falas për të mbështetur integrimin e fëmijëve me aftësi të kufizuara në shoqëri. Ajo krijoi workshop-e ku fëmijët me aftësi të kufizuara mund të ndërveprojnë me fëmijët më zhvillim tipik, duke synuar të nxisë pranimin tek të parët dhe ndjeshmërinë mes të dytëve.

“Ky nuk është një workshop i veçuar për fëmijët me vështirësi në zhvillim. Nevena ka lehtësuar përfshirjen e tyre dhe ne mund të shohim se këto workshop-e të përbashkëta nuk paraqesin sfida të rëndësishme për ta, gjë që është vendimtare për ne si prindër”.

Koncepti i saj u prit mirë nga Qendra Rinore “Petar Kočić”, e cila bashkëpunoi me znj. Gvozdenac për të zhvilluar projektin e quajtur “Creative Buddies të zbatuar në Gradiška që nga maji 2022 si pjesë e projektit ReLOaD2 (Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans), financuar nga Bashkimi Evropian dhe zbatuar nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP). Žana Kovačević, koordinatore e projektit dhe Presidente e Qendrës Rinore, ndau perspektivën e saj si nënë e një fëmije me vështirësi në zhvillim. Ajo e pa idenë e Nevenës si një mundësi për t’iu qasur këtyre fëmijëve në një mënyrë ndryshe duke i integruar ata me fëmijët më zhvillim tipik. “Ky nuk është një workshop i veçuar për fëmijët me vështirësi në zhvillim. Nevena e ka lehtësuar përfshirjen e tyre dhe ne mund të shohim se këto Workshop-e të përbashkëta nuk paraqesin sfida të rëndësishme për ta, gjë që është vendimtare për ne si prindër”, shpjegoi Kovaçeviq.

Gjatë gjithë vitit 2022, Qendra Rinore “Petar Koçić” në Gradiška organizoi një sërë punëtorish kreative dhe edukative për fëmijët me vështirësi në zhvillim dhe miqtë e tyre me zhvillim tipik. Nën drejtimin e stafit profesional, këta të rinj kaluan kohë të vlefshme së bashku, duke kontribuar ndjeshëm në rritjen dhe përfshirjen e tyre sociale. Gjatë gjithë verës, rrugët e Gradiška-s shpesh dëshmonin pamjen e fëmijëve lozonjarë që merreshin me aktivitete të ndryshme artizanale. Domethënia e lojërave të tyre imagjinare mbart një mesazh mjaft të rëndësishëm për komunitetin vendor.

Žana Kovačević nga Qendra Rinore “Petar Kočić” theksoi se prindërit zakonisht vijnë me ide për veprimtari edukative dhe krijuese vetë ose me mbështetjen e psikologëve. “Këta fëmijë në radhë të parë kanë nevojë për edukim joformal, të tillë si këto Workshop-e. Shumë prej tyre luftojnë për të fituar aftësitë e mësuara në shkollën fillore. Ata mund të kenë vështirësi të shkruajnë ose të flasin saktë, por është thelbësore që ne të vazhdojmë t’i mësojmë ata. Gjëja më e rëndësishme për ta është të kalojnë kohë me fëmijët e tjerë dhe të angazhohen në krijimtarinë bashkëpunuese”, theksoi Kovačević.

“Të gjitha Workshop-et u krijuan për të nxitur punën në grup dhe ne bëmë përpjekje për të përfshirë fëmijët në mënyrë të rastësishme. Fokusi ynë ishte kryesisht në aktivitetet krijuese që u mundësonin fëmijëve të shpalosnin imagjinatën e tyre dhe të krijonin vepra artizanale të ndryshme duke përdorur materiale nga natyra.”

Rreth projektit 

The Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, të tilla si: Local Democracy Strengthening Project (LOD, 2009-2016) dhe Regional Program for Local Democracy in the Western Balkans (ReLOaD, 2017-2020). Ashtu si projektet e mëparshme, ky projekt financohet nga Bashkimi Evropian (BE) dhe zbatohet nga Programi i zhvillimit të Kombeve të bashkuara (UNDP). ReLOaD2 është zbatuar nga Ballkani Perëndimor, në veçanti Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina (BiH),Kosova*, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia.

Qendra Rinore “Petar Kočić” organizoi serinë e parë të workshop-eve rinore në fillim të qershorit 2022, të cilat vazhduan deri në tetor të po këtij viti. “Të gjitha punëtoritë u krijuan për të nxitur punën në grup dhe ne bëmë përpjekje për të përfshirë fëmijët në mënyrë të rastësishme theksoi Nevena Gvozdenac. Fokusi ynë ishte kryesisht në aktivitetet krijuese që u mundësonin fëmijëve të shpalosnin imagjinatën e tyre dhe të krijonin vepra artizanale të ndryshme duke përdorur materiale nga natyra.”

Nëpërmjet workshop-eve të ndërmarra në kuadër të projektit “Creative Buddies”, Qendra Rinore “Petar Kočić” ka prezantuar një model të ri për promovimin e kulturës së Gradiška-s. Punonjësit e qendrës shpjegojnë se punimet artizanale të krijuara nga fëmijët gjatë workshop-eve u përdorën për të ndërtuar një hartë të qytetit dhe fshatit, e cila u ekspozua në Qendrën Kulturore të Gradiška. Kjo ekspozitë, e mbajtur në fund të vitit 2022, shfaqi krijimtarinë e jashtëzakonshme të fëmijëve me vështirësi në zhvillim.

Thirrja për Çmimin e Gazetarisë Investigative të BE-së 2023 është mbyllur tashmë

Gazetarë nga Ballkani Perëndimor dhe Turqia dorëzuan më shumë se 260 aplikime për Thirrjen për Çmimin e Gazetarisë Investigative të BE-së 2023. Një total prej 267 aplikime janë dorëzuar për Çmimin e Gazetarisë Investigative të BE-së 2023, duke përfshirë kategoritë kombëtare dhe rajonale. Këto aplikime erdhën nga shtatë vende të ndryshme. Ky çmim prestigjioz vlerëson histori të jashtëzakonshme investigative të botuara në vitin kalendarik pararendës.

 

Nga grupi i aplikimeve të pranuara, juria vlerësuese do të zgjedhë tre histori kryesore nga secili prej shtatë vendet, duke rezultuar në 21 histori të përzgjedhura. Ky proces përzgjedhjeje siguron që historitë më të jashtëzakonshme nga çdo vend të njihen dhe të vlerësohen. Këtë vit, Çmimi i BE-së ka prezantuar një shtesë emocionues në formën e një çmimi rajonal. Kjo kategori ka për qëllim të njohë historitë më të bukura që tejkalojnë kufijtë kombëtar dhe trajtojnë çështje të rëndësishme të të gjithë rajonit. Duke krijuar këtë kategori të re, çmimi ka për qëllim të frymëzojë gazetarët të zgjerojnë perspektivat e tyre dhe të përballojnë çështjet që kanë një ndikim më të lartë.

 

Një juri vlerësimi e veçantë do të vendoset për të vlerësuar dorëzimet e çmimit rajonal. Ky panel i dedikuar do të rishqyrtojë dhe do të përzgjedhë tre historitë që kanë ndikim më thelbësor rajonal. Kjo iniciativë do të nxisë një ndjenjë bashkëpunimi midis gazetarëve dhe do t’i inkurajojë ata të shqyrtojnë çështje rajonale që prekin një audiencë më të madhe. Në katër vitet e fundit, janë shpërblyer 84 histori investigative nga Ballkani Perëndimor dhe Turqia të krijuara nga 124 gazetarë. Këto histori kontribuuan në zgjidhjen e çështjeve të keqpërdorimit të pushtetit, korrupsionit, krimit të organizuar, ndotjes së ekosistemit dhe shkelje të tjera.

 

Çmimi i BE-së për Gazetarinë Investigative 2023 është pjesë e projektit “Strengthening Quality Journalism in Western Balkans and Türkiye II”. Kjo synon të njoh dhe promovojë arritjet e jashtëzakonshme në gazetarinë investigative si dhe të përmirësojë dukshmërinë e gazetarisë cilësore në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi.

3.6 milionë € për bashkëpunimin mes Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut

Mbështetja për kujdesin shëndetësor dhe përfshirjen sociale dhe kulturore, si dhe promovimi i turizmit, janë qëllimi i programit të ri të bashkëpunimit ndërkufitar ndërmjet Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut, i financuar nga Bashkimi Evropian. Marrëveshja trepalëshe është nënshkruar sot në Nish, në kuadër të Opportunity Week të BE-së, nga ministrja e Integrimit Evropian Tanja Miščević, Zëvendës Kryeministri Bojan Maričić dhe Kreu i Delegacionit të BE-së në Serbi Emanuele Giaufret. Ky është programi i dytë i bashkëpunimit ndërkufitar mes këtyre dy shteteve. Buxheti i përgjithshëm i programit të miratuar nga Komisioni Evropian më 3 qershor 2022 arrin në 9.7 milionë €, nga të cilat 8.4 milionë € janë të bashkëfinancuara nga BE-ja. Kjo është më shumë se dyfishi i fondeve në krahasim me perspektivën e mëparshme financiare shtatëvjeçare. Marrëveshja Trepalëshe korrespondon në alokime dyvjeçare në vlerë totale prej 3.6 milionë €, të cilat do të plotësohen në një fazë të mëvonshëm të Programit në mënyrë që të mund të shfrytëzohen fondet e përgjithshme të BE-së të llogaritura për të gjithë programin.

 

Pritet që, falë Programit, shërbimet e kujdesit shëndetësor dhe social për grupet e cenueshme do të jenë më të aksesueshëm për qytetarët, si dhe të ketë më shumë përmbajtje kulturore për të gjithë banorët e territorit ku zbatohet Programi. Zhvillimi i turizmit ndërkufitar dhe mbrojtja e trashëgimisë kulturore dhe natyrore në të dy anët e kufirit do të rrisë ndjeshëm numrin e vizitave të turistëve dhe kohëzgjatjen e qëndrimit të turistëve në zonën kufitare. Zona e këtij programi bashkëpunues ndërkufitar përfshin rrethet e Jabllanicës dhe Pçijës në Serbi dhe rajonin verilindor dhe një pjesë të rajonit të Shkupit në Maqedoninë e Veriut, me rreth 850,000 banorë në të dy vendet.

Maqedonia e Veriut i bashkohet programit LIFE për veprime për mjedisin dhe klimën

Dje pasdite, në Bruksel, Komisioneri për Mjedisin, Oqeanin dhe Peshkimin Virginijus Sinkevičius dhe Ministrja e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor të Maqedonisë së Veriut, Kaja Sukova, nënshkruan një marrëveshje për asociimin e Maqedonisë së Veriut me programin LIFE për veprime për mjedisin dhe klimën. Maqedonia e Veriut është vendi i katërt jashtë BE-së që i bashkohet programit mbas Islandës, Ukrainës dhe Moldavisë. Duke u bashkuar me programin LIFE, Maqedonia e Veriut do të ketë mundësinë që të përfitojë nga mbështetja e LIFE për mobilizimin e burimeve publike dhe private për veprimin për klimën, mbrojtjen e biodiversitetit, ekonominë qarkulluese dhe tranzicionin e energjisë së pastër.

 

Komisioneri Sinkevičius tha: “Asociimi i Maqedonisë së Veriut me LIFE është një mundësi për të forcuar veprimin tonë të përbashkët, për të trajtuar ndryshimet klimatike, për të adresuar ndotjen, për të nxitur tranzicionin e energjisë së pastër, për të arritur një ekonomi qarkulluese dhe për të mbrojtur dhe rehabilituar biodiversitetin. Bashkëpunimi i ngushtë do t’u shërbejë qytetarëve, bizneseve dhe shoqërisë civile në Maqedoninë e Veriut dhe do të kontribuojë për një kontinent më të gjelbër dhe më të qëndrueshëm në përputhje me objektivat e European Green Deal.“

 

Organizatat publike dhe private nga Maqedonia e Veriut do të jenë në gjendje të marrin mbështetje financiare për projektet mbi veprimin për mjedisin dhe klimën, si për shembull për të rritur eficiencën e energjisë, të pastrojë zonat e ndotura, të përmirësojë menaxhimin e burimeve ujore dhe të mbështesë zhvillimin , monitorimin dhe zbatimin e ligjeve të ngjashme me ato të BE-së.

 

Aplikuesit nga Maqedonia e Veriut mund të dorëzojnë propozime në kuadër të thirrjeve për propozime të LIFE të shpallura në 2023.

Raporti Hije për Kapitullin 27 “Progress on Hold” prezantuar në Europe House Podgorica

Në prag të European Green Week, Coalition 27 prezantoi Raportin Hije për Kapitullin 27: “Progress on Hold “, me synimin për të ofruar një pamje të përgjithshme të progresit të Malit të Zi në procesin e anëtarësimit në BE nga Janari i vitit 2022 deri në Maj të vitit 2023, për sa i përket përmirësimit të situatës së mbrojtjes së mjedisit dhe ndryshimeve klimatike.

 

Vlerësimi i aktiviteteve të kryera në këtë fushë është shprehur tashmë në titullin e raportit, “Progress on Hold” “ (drafti). Krahas analizës së çështjeve të rëndësishme, raporti përfshin gjithashtu një sërë rekomandimesh për forcimin e procesit të transpozimit dhe zbatimit të legjislacionit të BE-së të mbuluar nga Kapitulli 27.

 

Raporti është përgatitur si pjesë e projektit “Empowering Civil Society Participation in the Environmental Sector in the EU Accession Process (4E),” i cili mbështetet financiarisht nga Bashkimi Evropian përmes Civil Society Facility 2021 and the Thematic Programme on Human Rights and Democracy 2021.

Pajisja e të rinjve me përvojë pune

Të zhvillojmë potencialin: Financimi i BE-së rrit mundësinë e punësimin e të rinjve nga Gjakova përmes trajnimeve praktike

Kosova po përballet me një kërkesë të madhe për punëtorë të kualifikuar të gatshëm për të punuar personalisht ose nga distanca për pjesën tjetër të botës. Përvetësimi i mundësive të reja të mundësuara nga tranzicioni i gjelbër dhe ai digjital mund të gjendet në mësimin gjatë gjithë jetës dhe zhvillimin e aftësive të tyre. Boshllëqe të ngjashme midis forcës së aftësive janë të pranishme në zonën e BE-së, ku Komisioni Evropian (KE) shpalli 2023 vitin Evropian të Aftësive. Qëllimi është t’u ofrohen qytetarëve aftësitë përkatëse për t’iu përshtatur ndryshimeve të tregut të punës.

“Ekziston një hendek i madh i aftësive në tregun e punës në Kosovë që është rritur më thellë pas pandemisë.”

Duke pasur një ndikim më të rëndësishëm në qytetet më të vogla

Tregu i punës në Kosovë përballet me sfida të shumanshme, por në qytetet më të vogla ka edhe më pak mundësi për punëdhënësit dhe punëtorët. Në krye të listës së problemeve është hendeku i aftësive: bizneset nuk gjejnë punëtorët që u nevojiten, ndërkohë që ata që kërkojnë një punë nuk janë mjaft të kualifikuar për t’u punësuar. Në qytetin perëndimor të Gjakovës Qendra e Inovacionit Jakovaidentifikoi një potencial të madh për të adresuar mospërputhjen e nevojave për fuqi punëtore dhe shkathtësive arsimore. Ky fenomen ka të ngjarë të kontribuojë në papunësinë e më shumë se gjysmës së të rinjve në Kosovë.

“Ekziston një hendek i madh i aftësive në tregun e punës në Kosovë që është rritur më thellë pas pandemisë,” thotë Fatos Axhemi, menaxher i projektit të një projekti të bashkëfinancuar ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Komunës së Gjakovës që trajton mundësinë e punësimit të të rinjve, grave. , dhe grupet e pafavorizuara.

Për të trajtuar këtë çështje, JIC aplikoi një qasje të dyanshme: punë me punëdhënësin dhe punëkërkuesit. Pas renditjes së mundësive të mundshme të sektorit privat dhe publik, ata identifikuan tetë aftësi të kërkuara përmes një analize të tregut të punës dhe vlerësimit të nevojave – rezultati: 31 të punësuar dhe mbi njëqind praktika të kryera.

“Metodat tona për të angazhuar të rinjtë në tregun e punës rezultuan të suksesshme, për të cilat patëm vlerësime shumë pozitive”, thotë Axhemi. “Ata kanë kryer një stazh ku kanë mbajtur mbi supe peshën e punës, kanë kryer detyra profesionale bazuar në atë që janë të aftë të bëjnë”.

Përveç trajnimit, pjesëmarrësit u rritën gjatë përvojës së tyre me programin e trajnimit gjatë projektit dyvjeçar.

“Ne kemi hedhur themelet e një rrjeti të madh të bizneseve ekzistuese dhe të reja që operojnë në Gjakovë, të cilët po vazhdojnë të identifikojnë mungesat e aftësive tek autoritetet publike në mënyrë aktive, gjë që i shton arritjet tona si projekt.“

 

Rreth projektit

Si partner kryesor, Qendra Inovative Jakova dhe Komuna e Gjakovës kanë zbatuar projektin “Të bashkuar drejt fuqizimit të të rinjve, grave dhe grupeve të pafavorizuara” gjatë dy viteve, financuar nga Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë. Qëllimi kryesor i projektit ishte analizimi i tregut aktual të punës dhe krijimi i mundësive të reja për të rinjtë, gratë dhe grupet e pafavorizuara. Për më tepër, projekti synonte t’u siguronte grupeve të synuara aftësitë e nevojshme për tregun e punës, lidhjen dhe përputhjen e punëdhënësve me punonjësit për trajnime në punë, praktika dhe punësim të rregullt dhe financimin e ideve të reja inovative për krijimin e bizneseve të reja fillestare.

Start-ups, duke kapërcyer pengesën e parë

JIC gjithashtu mbështeti bizneset fillestare që kishin nevojë për ndihmë për të kapërcyer vijën fillestare, veçanërisht ato që operojnë në mjedise të qyteteve të vogla si Gjakova dhe komunat fqinje të Junikut dhe Deçanit. Midis 16 përfituesve të garancisë, projekti mbështeti gra sipërmarrëse dhe pronare fillestare me aftësi të kufizuara në industri të ndryshme, si përpunimi i ushqimit, IT, këshillime ushqimore, rritja e biznesit dhe shumë të tjera.

“Ne kemi hedhur themelet e një rrjeti të madh të bizneseve ekzistuese dhe të reja që operojnë në Gjakovë, të cilët po vazhdojnë të identifikojnë mungesat e aftësive tek autoritetet publike në mënyrë aktive, gjë që i shton të arriturat tona si projekt”, thotë Axhemi.

Identifikimi dhe adresimi i vazhdueshëm i mungesës së aftësive është një domosdoshmëri për të gjithë aktorët, siç është nevoja për të mësuar gjatë gjithë jetës dhe për të fituar aftësi për t’u përshtatur me ndryshimet që rrisin shanset e secilit për punësim. Më shumë se tre të katërtat e kompanive në BE kanë vështirësi për të gjetur punëtorë me aftësitë e nevojshme dhe vetëm një e treta e të rriturve marrin përsipër trajnime, thotë KE.