Skip to main content

Autor: WeBalkans

Një epokë e re e subvencioneve të eficiencës së energjisë në Kosovë

Aplikimi për pakon gjithëpërfshirëse të subvencioneve u hap zyrtarisht më 18 gusht 2023 si një lëvizje historike të krijuar për të promovuar eficiencën e energjisë dhe për të forcuar përdorimin e energjisë së ripërtërishme në Kosovë, duke përmirësuar gjithashtu mirëqenien sociale të banorëve të saj (një iniciativë e mbështetur nga Bashkimi Evropian). Ministria e Ekonomisë së Kosovës njoftoi këtë paketë subvencionim për familjet që dëshirojnë të investojnë në pajisje shtëpiake me eficiencë energjetike dhe sisteme diellore për ngrohjen e ujit sanitar. “Mbështetja e BE-së në këtë nismë thekson angazhimin tonë të ndërsjellë për zhvillim të qëndrueshëm dhe përfshirje sociale”, tha Alessandro Bianciardi në ditën e shpalljes, duke ilustruar rolin integral të Bashkimit Evropian në këtë lëvizje progresive.

 

Si pjesë e Paketës më të madhe të Mbështetjes së Energjisë të mbështetur nga BE-ja, pakoja e re e subvencioneve është krijuar për të lehtësuar presionin financiar mbi familjet,duke i bërë pajisjet dhe shërbimet jetike shtëpiake më të aksesueshme dhe duke ndihmuar Kosovën në rrugën e saj për një tranzicion të qëndrueshëm dhe të gjelbër. Artikujt e subvencionuar përfshijnë lavatriçet, lavastoviljet, frigoriferë, madje edhe sisteme diellore të dizajnuara për ngrohjen e ujit sanitar. Ndërsa paketa është e disponueshme për publikun e gjerë, ka një theks të veçantë në ndihmën ndaj grupeve të cenueshme financiarisht. Konkretisht, nga këto masa të reja do të përfitojnë më shumë prindërit vetë-mbështetës dhe qytetarët që janë përfitues të skemave të asistencës sociale të kategorive I dhe II. Për lavatriçet ofrohet një subvencion standard prej 200 eurosh, ndërkohë nënat beqare dhe ato me asistencë sociale do të marrin subvencione më të larta përkatësisht 300 dhe 400 euro. Lavastoviljet subvencionohen në përgjithësi me 150 euro, por rriten në 250 dhe 300 euro për kategoritë vetë-mbështetëse dhe për kategoritë me asistencë sociale. Për popullatën e përgjithshme frigoriferët ose ngrirësit subvencionohen me 100 euro, me një rritje në 150 dhe 200 euro për grupet të cenueshëm të synuar.

 

Kjo iniciativë përfaqëson skemën e parë të eficiencës energjetike të krijuar posaçërisht për sektorin e banimit nga institucionet e Republikës së Kosovës. Programi administrohet nga Fondi i Kosovës për Eficiencën e Energjisë. Me afrimin e dimrit, intensifikohet dhe urgjenca për këto përmirësime të eficiencës së energjisë, duke i ofruar popullit të Kosovës shtëpi më komode por edhe një gjurmë më të vogël karboni. Këto iniciativa janë pjesë e përgjigjes vendimtare të BE-së ndaj nevojave urgjente, me shpërndarjen e shpejtë të 75 milionë eurove nga Paketa e saj e konsiderueshme për Mbështetjen e Energjisë prej 1 miliardë eurosh për Ballkanin Perëndimor.  Kjo paketë, një kundërveprim vendimtar ndaj rritjes së çmimeve të energjisë si pasojë e agresionit të papritur të Rusisë ndaj Ukrainës, cakton fonde të konsiderueshme për të luftuar krizën energjetike mbizotëruese në Kosovë dhe vendet fqinje.

Kursimi i energjisë për lëvizshmërinë e qëndrueshme urbane: Java Evropiane e Lëvizshmërisë në Bosnje dhe Hercegovinë

Zyra e Bashkimit Evropian në Bosnje dhe Hercegovinë së bashku me partnerë dhe organizata të shumta lokale dhe administratat lokale të Banja Llukës, Mostarit dhe Sarajevës organizuan një sërë aktivitetesh edukative dhe rikrijuese për të gjitha gjeneratat me qëllim që të tregonte rëndësinë dhe avantazhet e shumta të lëvizshmërisë së qëndrueshme urbane.

 

Shëtitja popullore dhe tradicionale e kohës së lirë “Two Wheels are Enough” këtë vit më 22 shtator shënoi Ditën pa Makina në Banja Luka. Një nga qëllimet e ecjes në rrugë është që t’i bëjë qytetet të përshtatshme për çiklizëm dhe të theksojë nevojën për t’u siguruar çiklistëve rrugë urbane për biçikleta dhe të drejtën për pjesëmarrje të barabartë dhe aktive në trafik. Në të njëjtën ditë, më 22 shtator, në kuadër të kremtimit të dytë të Javës Evropiane të Lëvizshmërisë në Mostar, qytetarë të shumtë morën pjesë në Shëtitjen e Tretë të Mostarit me biçikletë duke përfshirë një shëtitje me biçikletë nëpër rrugët e qytetit dhe një garë për më të rinjtë.

 

Java Evropiane e Lëvizshmërisë, nisma kryesore e Bashkimit Evropian për të rritur ndërgjegjësimin për lëvizshmërinë e qëndrueshme urbane zhvillohet çdo vit nga 16 deri më 22 shtator me pjesëmarrjen në rritje të qyteteve, organizatave dhe iniciativave në të gjithë Evropën dhe botën. Kjo nismë evropiane promovon ndryshime të sjelljes në favor të lëvizshmërisë aktive, transportit publik dhe zgjidhjeve të tjera të pastra dhe inteligjente të transportit.

 

Tema e këtij viti e Javës Evropiane të Lëvizshmërisë “Kurseni energjinë” me sloganin Mix and move! pasqyron lidhjen midis eficencës së energjisë dhe lëvizshmërisë së qëndrueshme urbane. Varfëria e energjisë dhe lëvizshmërisë janë në rritje për shkak të kostove më të larta për banorët dhe bizneset. Operacionet e transportit publik vazhdojnë të jenë një shpenzim i lartë për buxhetet e qytetit dhe ulja e këtyre shpenzimeve nëpërmjet transportit me efikasitet energjetik mbështet infrastrukturat e transportit të përballueshëm dhe të qëndrueshëm.

Fuqizimi i sektorit privat të Kosovës në epokën digjitale

Kosova po prezanton sistemin e Identifikimit Elektronik (Electronic ID) me mbështetjen e Bashkimit Evropian.

Sektori privat dhe ekonomia digjitale luajnë rol të rëndësishëm për zhvillimin ekonomik të çdo shteti, dhe Kosova nuk bën përjashtim. Mënyra me të cilën ndërmerret një biznes në kohët e sotme, ka shumë ndryshim nga praktikat e përdorura para fillimit të mijëvjeçarit të ri. Ekonomia digjitale paraqet mundësi të rralla, duke revolucionarizuar ekonomitë, tregjet, dhe dinamikat ndërmjet organizatave, furnizuesve dhe konsumatorëve. Ajo është kthyer në një shtysë për rritje, inovacion dhe krijim të vendeve të punës. Në kohët e sotme, rrjetet sociale dhe platformat online janë integruar në mënyrën më të mirë në mjedisin e ekonomisë digjitale, duke përforcuar rëndësinë e saj. Gjithashtu, ekonomia digjitale paraqet një sektor premtues për nxitjen e zhvillimit ekonomik të Kosovës.

“Qëllimi kryesor i projektit është krijimi i një sistemi identifikimi digjital për individët dhe bizneset. Rrjedhimisht, dokumentacione të rëndësishme të bizneseve, të tilla si licenca, certifikata regjistrimi biznesesh, e shumë të tjera, do të jenë lehtësisht të aksesueshme nga aplikacioni në celularin e një përdoruesi, duke krijuar një pjesë thelbësore të eID solution.”

Krijimi i një sistemi identifikimi dhe verifikimi elektronik, zakonisht referuar si sisteme identifikimi elektronike (eID), është një parakusht kyç për përshpejtimin e zhvillimit të tregtisë elektronike (e-commerce) dhe biznesit elektronik (e-business). Teksa individët dhe bizneset po përdorin gjithnjë e më shumë internetin për veprimtari të cilat më parë kërkonin ndërveprime fizike, kryerja e transaksioneve online që kërkojnë identifikim të besueshëm, të tilla si aksesi në shërbime qeveritare ose rifinancimi i hipotekave mbetet ende një sfidë. Gjithashtu, identifikimi elektronik rrit ndjeshëm kapacitetet e NVM-ve për t’u angazhuar në tregtinë elektronike duke mbështetur sigurinë e transaksioneve.

Në përgjithësi, bizneset në Kosovë janë në fazat e para të përdorimit të internetit dhe shërbimeve të tjera elektronike për veprimtaritë e tyre. Megjithatë vlen për t’u përmendur se popullsia e Kosovës po aftësohet gjithnjë e më shumë në këtë fushë. Për shembull, shumë NVM në Kosovë kanë hyrë në mediat sociale dhe kanë krijuar faqe biznesi në platforma si Facebook-u. Gjithashtu, me mbështetjen e Bashkimit Evropian, qeveria ka nisur aplikimin e sistemit të identifikimit elektronik (eID) për Kosovën. Ky projekt i financuar nga BE nisi në fillim të këtij viti dhe pritet të përfundojë në fillim të vitit 2024. Fokusi kryesor i këtij projekti është kultivimi i një ekosistemi të fortë të biznesit elektronik dhe tregtisë elektronike, përmirësimi i ofrimit të shërbimit elektronik për qytetarët dhe bizneset dhe rritja e efikasitetit dhe produktivitetit në sektorin privat nëpërmjet përdorimit të TIK-ut.

Ahmet Jetullahu, përfaqësues i OJQ-së Prishtina Rea me përfshirje aktive në zbatimin e projektit, shpjegon se krijimi i një lloji identifikimi elektronik gjerësisht të pranuar, jo vetëm që do të rrisë sigurinë e aplikimeve online për individët, por do të lehtësojë ofrimin e një game të gjerë shërbimesh dhe produktesh inovative që nxisin produktivitetin, si nga sektorët publikë dhe ato privatë. Shpesh, këto shërbime kërkojnë konfirmimin e identitetit të dikujt ose të një aspekti që lidhet me të. Sipas tij, ky projekt hedh bazat për përdorim të pakufizuar të fushës digjitale për qëllime biznesi si dhe personale zyrtare.

Ai thekson se objektivi parësor i projektit është të garantojë identifikim të sigurt digjital si për individët edhe për bizneset. Kjo nënkupton se të gjitha dokumentet e rëndësishme të bizneseve, përfshirë licencat, certifikatat e regjistrimit të bizneseve, e shumë të tjera do të jenë të aksesueshme nëpërmjet një aplikacioni në celular, si pjesë e një eID solution. Ahmet Jetullahu shtjellon se: “Qëllimi kryesor i projektit është krijimi i një sistemi identifikimi digjital për individët dhe bizneset. Rrjedhimisht, dokumentacione të rëndësishme të bizneseve, të tilla si licenca, certifikata regjistrimi biznesesh, e shumë të tjera, do të jenë lehtësisht të aksesueshme nga aplikacioni në celularin e një përdoruesi, duke krijuar një pjesë thelbësore të eID solution.”

“Kjo iniciativë do të përshpejtojë ndjeshëm tranzicionin e Kosovës në fushën digjitale, duke nxitur një mjedis ku bizneset dhe institucionet financiar motivohen për integrimin dhe shfrytëzimin e avantazheve të sistemit digjital.”

Rreth projektit

Objektivi i përgjithshëm i projektit është rritja e efikasitetit dhe produktivitetit në sektorin privat nëpërmjet rritjes së përdorimit të TIK-ut, krijimi i një ekosistemi të përshtatshëm dhe të sigurt të biznesit elektronik/tregtisë elektronike, dhe përmirësimi i ofrimit të shërbimit elektronik për qytetarët dhe bizneset. Kjo nismë do të kontribuojë në përpjekjet e qeverisë së Kosovës për të digjitalizuar dhe rritur konkurrencën dhe përfitueshmërinë e bizneseve në Kosovë. Duke ofruar një sistem të përshtatshëm identifikimi elektronik dhe një mjedis të mirë për biznesin elektronik/tregtinë elektronike, ndërveprimi mes Kosovës dhe Shteteve Anëtare do të ishte më produktiv dhe efikas. Ky projekt zbatohet nga një konsorcium të drejtuar nga Evoluxer.

Krahas zgjidhjes software, projekti do të ofrojë trajnim gjithëpërfshirës për institucione në nivel vendor dhe qendror, për të siguruar zbatimin dhe përdorimin efektiv të sistemit të identifikimit elektronik. Z. Jetullahu pohon se “Kjo iniciativë do të përshpejtojë ndjeshëm tranzicionin e Kosovës në fushën digjitale, duke nxitur një mjedis ku bizneset dhe institucionet financiar motivohen për integrimin dhe shfrytëzimin e avantazheve të sistemit digjital.”

Fillon Java Evropiane e Lëvizshmërisë

Slogani Javës Evropiane të Lëvizshmërisë për këtë vit është “Let’s move better – save energy!” e cila filloi të shtunën. Çdo vit në një periudhë nga 16 shtator deri në 22, është mbajtur një shfaqje e cila është financuar dhe sponsorizuar nga Komisioni Evropian. Fushata synon të favorizojë mënyrat e transportit pa motor në qytete në vend të trafikut automobilistik që përdor lëndë djegëse, të gjitha me synimin për të përmirësuar cilësinë e mjedisit në zonat urbane.

 

Fushata është zhvilluar që nga viti 2002 dhe vitin e fundit gati 3.000 qytete nga 50 shtete në Evropë dhe botë e festuan këtë ngjarje. Këtu mund të gjeni listën e qyteteve dhe komunave nga Serbia që kanë regjistruar aktivitetet deri më tani.

 

Për komunat dhe qytetet JAVA EVROPIANE E LËVIZSHMËRISË ofron një mundësi të shkëlqyer për t’i njohur banorët e tyre me alternativat e transportit të qëndrueshëm dhe tu shpjegojë sfidat mjedisore që po përballen. Duke marrë pjesë në aksion, qytetet dhe komunat mund t’u tregojnë qytetarëve përparësitë e zgjedhjes së llojeve më të pastra të trafikut dhe në këtë mënyrë të përmirësojnë situatën e trafikut në mjedisin e tyre lokal.

 

Qeveritë vendore janë inkurajuar fortë këtë javë për të provuar masat e reja të trafikut duke marrë reagime nga publiku. Është gjithashtu një mundësi e shkëlqyer për palët e interesuara vendore që të mblidhen së bashku dhe të diskutojnë aspekte të ndryshme të lëvizshmërisë dhe cilësisë së ajrit, të kërkojnë zgjidhje inovative për të reduktuar përdorimin e makinave, për të provuar zgjidhje të reja teknologjike dhe planifikimi. Fushata u jep qytetarëve mundësinë për të eksploruar mundësi të reja për përdorimin e rrugëve të qytetit dhe të eksperimentojnë me zgjidhjet praktike që kontribuojnë në zgjidhjen e çështjeve të rëndësishme të qytetit, të tillë si ndotja e ajrit.

Shkupi propozoi të bëhej Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2028

Pas një takimi dy ditor në Bruksel, Kryetari i panelit të ekspertëve të Kryeqyteteve Evropiane të Kulturës njoftoi më 20 shtator se qyteti i Shkupit (Maqedonia e Veriut) është propozuar për titullin Kryeqytet Evropian i Kulturës për vitin 2028 në një shtet të EFTA/EEA-s shtet kandidat ose kandidat potencial për anëtarësim në BE.

 

Në përputhje me Vendimin e Parlamentit Evropian dhe Këshillit, i cili rregullon veprimin e Unionit të Kryeqyteteve Evropiane të Kulturës, në vitin 2028 do të ketë tre Kryeqytetet Evropiane të Kulturës. Një në Francë, një në Republikën Çeke dhe një në një shtet të EFTA/EEA-së, shtet kandidat ose kandidat potencial për anëtarësim në BE që merr pjesë në programin aktual Evropës Krijuese.

 

Përsa i përket konkurrencës midis qyteteve në vendet e EFTA/EEA-së, shteteve kandidate dhe kandidatëve potencialë, Komisioni bëri thirrje për aplikime nga qytetet në dhjetor 2021. Dy qytete, Budva (Mal të Zi) dhe Shkupi (Maqedonia e Veriut) ishin parazgjedhur  më 16 dhjetor 2022. Ata kishin kohë deri më 28 gusht 2023 për të plotësuar aplikimet e tyre dhe më pas u ftuan në një takim për përzgjedhjen përfundimtare në Bruksel më 19 shtator. Një panel prej 10 ekspertësh të pavarur të emëruar nga institucionet dhe organet e BE-së (Parlamenti Evropian, Këshilli, Komisioni dhe Komiteti i Rajoneve) shqyrtoi aplikimet.

 

 Kryeqytetet Evropiane të Kulturës me fillimin në vitin 1985, janë zhvilluar në një nga projektet kulturore më ambicioze në Evropë dhe një nga aktivitetet më të vlerësuara të BE-së.

Rigjallërimi i trashëgimisë letrare të Shqipërisë

Teknologjia e avancuar e financuar nga BE-ja hap dyert për thesare të çmuara letrare në Shqipëri.

Qendra “Sotir Kolea” në Tiranë mban emrin e një figure të njohur të kulturës së Shqipërisë. Duke shërbyer si drejtor i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë nga viti 1928 deri në vitin 1937, ai luajti një rol të rëndësishëm në formimin e themeleve të shkencës bibliotekare në Shqipëri. Më tej, ai zgjeroi ndjeshëm koleksionin e bibliotekës me materiale Albanologjike. E vendosur brenda një ndërtese me rëndësi historike, qendra “Sotir Kolea” ka një rëndësi të dyfishtë. Në vitin 1912, duke ndjekur shpalljes së pavarësisë në Vlorë, aty u ngrit për herë të parë flamuri shqiptarë në Tiranë. Më pas, në vitin 1920, ky vend shërbeu si mjedis për ngritjen e Tiranës si kryeqytet të ri dhe formimin e qeverisë inauguruese pas Kongresit të Lushnjës.

Me kalimin e viteve, qendra funksionoi si një “Shtojcë” e Bibliotekës Kombëtare, ku strehonte qindra mijëra libra, shumë prej të cilëve u ishin konfiskuar individëve dhe institucioneve gjatë kohës së komunizmit në Shqipëri. Sot, pas rinovimeve të shumta, ky thesar i çmuar letrar është më në fund i aksesueshëm për publikun.

“Këta janë libra që nuk kanë qenë kurrë të aksesueshëm për publikun. Ato janë mbajtur në kushte të ndryshme, por tashmë janë vënë në dispozicion të lexuesve. Është një event i veçantë, shumë i rëndësishëm për të gjithë.”

Qendra Sotir Kolea, e njohur më parë si shtojcë e Bibliotekës Kombëtare, pësoi dëme të mëdha gjatë tërmetit të vitit 2019. Falë mbështetjes së qeverisë shqiptare dhe UNOPS-it nëpërmjet projektit EU4 Culture të financuar nga BE-ja, biblioteka është rigjallëruar. Fondi i Bibliotekës Kombëtare Shqiptare tani përmban pajisje moderne me një vlerë prej 668,922 Euro, që përfshijnë server, skaner librash dhe barkode, laptop, tableta, pastruese të specializuar për pluhurin e librave dhe fshesë me korrent, dezinfektues, dhoma dehumidifikimi, si dhe makina pastrimi dhe deacidifikimi i makinerive. Kjo teknologji do të luajë një rol kryesor në ruajtjen e kulturës dhe trashëgimisë së çmuar të Shqipërisë, duke i bërë librat të aksesueshëm në internet.

Në fillim të kësaj vere, biblioteka u rihap zyrtarisht dhe priti vizitorë të shquar, përfshirë H.E. Ministrja e Kulturës Znj.Elva Margariti, Ambasadorja e BE-së në Shqipëri Znj.Christiane Hohmann, Menaxherja e UNOPS-it në Shqipëri Znj. Pamela Lama, bashkë me ekspert të tjerë të fushës dhe anëtarë të medias. Drejtori i Bibliotekës Kombëtare Z. Piro Misha i mirëpriti me ngrohtësi dhe zhvilloi një vizitë në dhomat e mrekullueshme të bibliotekës, duke ekspozuar pajisjet e reja dhe duke sqaruar funksionalitetet e saj për të ftuarit dhe përfaqësuesit e medias. Drejtori Misha u shpreh, “Këta janë libra që nuk kanë qenë kurrë të aksesueshëm për publikun. Ato janë mbajtur në kushte të ndryshme, por tashmë janë vënë në dispozicion të lexuesve. Është një event i veçantë, shumë i rëndësishëm për të gjithë.”

“Kjo pajisje do të garantojë standardet më të larta në ruajtjen dhe restaurimin e librave, do të rrisë efikasitetin duke mundësuar trajtimin e një vëllimi më të madh librash në një afat më të shkurtër kohor dhe do të zgjerojë aksesin në koleksione për studiuesit, studiuesit dhe publikun e gjerë. Për më tepër, ajo krijon një precedent të lavdërueshme për bibliotekat dhe arkivat e tjera në mbarë vendin.”

Rreth projektit

Projekti EU4Culture financohet nga Bashkimi Evropian (BE) dhe zbatohet nga Zyra e Kombeve të Bashkuara për Shërbimet e Projekteve (UNOPS) në partneritet të ngushtë me Ministrinë e Kulturës së Shqipërisë. Ai fokusohet në rinovimin dhe rigjallërimin e vendeve kryesore të trashëgimisë kulturore të dëmtuara nga tërmeti dhe përfaqëson një nga programet më të mëdha të trashëgimisë kulturore të financuar nga Bashkimi Evropian me një buxhet total prej 40 milionë euro.

Pamela Lama,  Menaxhere e UNOPS-it në Shqipëri, përcolli vlerësimin e saj për Delegacionin Evropian në Shqipëri për përzgjedhjen e UNOPS-it si një partner të besueshëm në zbatimin e këtij projekti dhe përgëzoi Ministrinë e Kulturës për bashkëpunimin e tyre produktiv. Ajo deklaroi, “Kjo pajisje do të garantojë standardet më të larta në ruajtjen dhe restaurimin e librave, do të rrisë efikasitetin duke mundësuar trajtimin e një vëllimi më të madh librash në një afat më të shkurtër kohor dhe do të zgjerojë aksesin në koleksione për kërkuesit, studiuesit dhe publikun e gjerë. Për më tepër, ajo krijon një precedent të lavdërueshme për bibliotekat dhe arkivat e tjera në mbarë vendin,” siç theksoi Znj. Lama.

BE-ja organizon pastrimin e plazheve të Liqenit të Prespës

Në liqenin e Prespës, në orën 12.00 të ditës së diele, 17 shtator 2023, zëvendës shefi i Delegacionit të Bashkimit Evropian Ben Nupnau dhe kryetari i Komunës së Resnjës Jovan Tozievski, kanë nisur #EUBeachCleanup të parë të organizuar në Maqedoninë e Veriut. Aksioni i pastrimit është një iniciativë globale e përvitshme dhe këtë vit do të organizohet në plazhin e Slivnicës përmes rrjetit të Ambasadorëve të Rinj Evropianë “We Ballkans” i financuar nga BE-ja.

 

Nisma e BE-së për pastrimin e plazheve zhvillohet në të gjithë botën çdoherë në javën e tretë të shtatorit. #EUBeachCleanup është një fushatë e organizuar nga Komisioni Evropian me EEAS-in dhe Kombet e Bashkuara. Ajo zhvillohet në të gjitha llojet e brigjeve me qëllimin përfundimtar të ndërgjegjësimit për sfidat e mbetjeve detare dhe mbetjeve plastike.

 

Vlerësohet se deri në 37 milionë ton mbetje plastike do të arrijnë në oqean çdo vit deri në vitin 2040. Në ditët e sotme ndotja nga plastika është një problem masiv por mund të bëhet ndryshim i madh edhe nga veprimet e vogla. Çdo shishe, çdo pipëz, çdo pjesë mbeturine që pastrohet mund të kontribuojë për një planet më të pastër dhe më të shëndetshëm.

 

Bregu i liqenit të Prespës këtë vit u pastrua nga 20 Ambasadorë të Rinj Evropianë nga Ballkani Perëndimor të cilët u bashkëngjitën bashkëmoshatarëve të tyre maqedonas për të pastruar plazhin e Slivnicës. Ky është viti i 3-të që Ambasadorët e Rinj Evropianë nga rajoni marrin pjesë në veprimtarinë e organizuar përmes projektit “We Ballkans” të financuar nga BE-ja. Ky aktivitet në komunitet, i mbështetur nga Delegacioni i Bashkimit Evropian, Shtëpia e Evropës si dhe nga Komuna e Resnjës do të inkurajojë njerëzit të pastrojnë plazhet e liqenit të Prespës nga mbeturinat që dëmtojnë ato.

“United in diversity” – BE në Belgrade Pride

Anëtarët e EU Delegation në Serbi dhe të ambasadave të shteteve anëtare morën pjesë në Pride Parade në Beograd nën sloganet #EUForAll dhe “United in diversity”. “Jemi të lumtur që po marrim pjesë në Pride dhe duam të themi që ne jemi pro barazisë dhe kundër çdo forme diskriminimi. Ne duam që të gjithë të gëzojnë të njëjta të drejta të njeriut, të zgjedhin vetë se kë do të duan dhe misioni i Pride është që personat në komunitetin LGBT+ të gëzojnë të njëjtat të drejta si çdokush tjetër”, u shpreh Emanuele Giaufret, ambasadori i BE-së në Serbi.  
Së bashku me ambasadat e shteteve anëtare, Giaufret dërgoi një mesazh tolerance, dashurie dhe mosdiskriminimi.  
Pride Walk nisi në rrugët qendrore të Beogradit nga Manjež Park. Midis pjesëmarrësve në Pride ishte edhe Ministrja e Integrimit Evropian, Tanja Mišćević, e cila theksoi se mesazhi i paradës së këtij viti është “mbrojtja e të drejtave të çdo qytetari” për anëtarët e çdo minoriteti. “Këtë javë po flasim për të drejtat e komunitetit LGBT+ që vazhdojnë të mbeten specifike dhe kërkojnë mbrojtje shtesë, sepse ajo çfarë po themi është keqkuptuar,” u tha gazetarëve Miščević gjatë Pride.  
Ajo u shpreh se shteti po punon për të gjitha çështjet që janë të rëndësishme për mbrojtjen e komunitetit LGBTQI, që sipas saj, lidhen kryesisht me të kuptuarit më të mirë të respektit për të drejtat e tyre, por edhe me mbrojtjen specifike.  
Drejtori i Belgrade Pride, Goran Miletić, rikujtoi se kjo është Pride e 15-të, por që pesë të tilla janë ndaluar. “Jemi shumë larg përmbushjes së kërkesave, sepse nga viti 2014 e deri vitin e shkuar kemi menduar se diçka po ndodhte, kishte gjithnjë e më pak policë, Ligji për Martesat e të Njëjtit Seks u hartua, por u pezullua, si dhe Europride u ndalua”, u shpreh Miletić.  
Kërkesat që komuniteti LGBT+ në Serbi po i bën për të dhjetën herë janë ligjet për martesat e të njëjtit seks dhe identitetin gjinor, shqyrtimin më të shpejtë të rasteve të dhunës kundër personave të komunitetit LGBT dhe të tjerë.  
Gjatë Pride Week, ambasadori i BE-së, Emanuele Giaufret dhe zëvendës ambasadorja Plamena Halacheva morën pjesë në disa evente të organizuara nga organizatorët e Pride. Së bashku ata morën pjesë në hapjen e Pride Week në Kalemegdan dhe zëvendësja Halacheva mori pjesë në hapjen e konferencës për të drejtat e njeriut.

Transformimi i arsimit në Shqipëri: Mijëra fëmijë fillojnë vitin e ri shkollor në ambiente bashkëkohore

Më shumë se 11 mijë nxënës dhe 748 mësues filluan vitin e ri shkollor në Shqipëri në ambiente tërësisht të reja falë mbështetjes të programit EU4Schools. Më shumë se 40 shkolla, pjesë të këtij programi, kanë përfunduar dhe 16 të tjera janë aktualisht në ndërtim. Këto shkolla dhe kopshte moderne janë më të forta, më të sigurta dhe më të aksesueshme; të ndërtuara së bashku me komunitetin lokal.  
“Jam krenar që jam kthyer sot në Shqipëri dhe që po shoh rezultatet e mrekullueshme që kemi arritur me partnerin tonë zbatues UNDP në Shqipëri. Përgjigja e shpejtë dhe efektive e BE-së ndaj procesit të rikuperimit pas tërmetit në sektorin e arsimit në Shqipëri është tashmë realitet për popullin shqiptar,“ u shpreh Charge d’affaires, ambasadori Luigi Soreca.  
“EU4Schools” është një program i financuar nga Bashkimi Evropian në përgjigje të procesit të rikuperimit pas tërmetit të 26 nëntorit, 2019. Programi zbatohet nga UNDP-ja në bashkëpunim me qeverinë shqiptare. Synon të mbështetë qytetarët në njëmbëdhjetë bashkitë e prekura, përkatësisht në: Krujë, Durrës, Kurbin, Kamzë, Kavajë, Tiranë, Mirditë, Lezhë, Rrogozhinë, Shijak, Vorë në fushën e arsimit. Programi do të ofrojë ndihmë të shpejtë në rikthimin e shërbimeve arsimore në komunitetet lokale për të garantuar që nxënësit të humbin minimumin e mundshëm të ditëve të shkollës dhe të do të mundësojë normalizimin gradual të jetës për popullsitë e prekura në këto bashki, duke pasur si prioritet kryesor arsimin.

Një rrëfim frymëzues për triumfin ndaj sfidave

Anes Kujović: Ndryshim Pioner si Vullnetari i Parë i OKB-së me Sindromën Down

Rrugëtimi i jetës së Anes Kujović, një 21 vjeçar nga Sarajeva, Bosnje dhe Hercegovinë, dallohet nga ai i bashkëmoshatarëve të tij. Që në moshë të hershme ai ka jetuar në një botë ku ishte e vështirë të kuptoheshin aftësitë e tij të veçanta. Anes lindi me sindromën Down, një çrregullim që preku ndjeshëm rritjen dhe përvojat e tij jetësore, duke ndikuar në arsimimin, adoleshencën dhe pranimin e tij në shoqëri. Megjithatë, çdo sfidë me të cilën ai u përball u kthye në një hap drejt suksesit të tij. Ai luftoi për vendin e tij në komunitet me vendosmëri dhe mbështetje të palëkundur të familjes dhe miqve të tij.

Sot, Anes ka një pozicion në Departamentin e Arsimit, Kulturës dhe Sporteve në Bashkinë e Centar, Sarajevë. Si një vullnetar i OKB-së, ai përmbush përgjegjësitë administrative – një arritje që shënon histori pasi ai është vullnetari i parë në botë i OKB-së me sindromën Down.

 “Kam kolegë të mrekullueshëm. Ne i kryejmë detyrat tona me kujdes, por ndajmë edhe momente të gëzueshme plot të qeshura. Detyrat e mia përfshijnë hedhjen e të dhënave në fletë pune, shpërndarjen e dokumenteve për tu nënshkruar në departamente të ndryshme, pjesëmarrjen në takime me kryetarin e bashkisë, mikpritjen e të ftuarve, dhe ndonjëherë ndjekjen e seancave të Këshillit Bashkiak.”

Anes dallohet si individi i parë në botë me sindromën Down që mban rolin e një vullnetari të Kombeve të Bashkuara nëpërmjet Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2). Kjo mundësi e veçantë i ka ofruar atij një përvojë pune me vlerë. “Kam kolegë të mrekullueshëm. Ne i kryejmë detyrat tona me kujdes, por ndajmë edhe momente të gëzueshme plot të qeshura. Detyrat e mia përfshijnë hedhjen e të dhënave në fletë pune, shpërndarjen e dokumenteve për tu nënshkruar në departamente të ndryshme, pjesëmarrjen në takime me kryetarin e bashkisë, mikpritjen e të ftuarve, dhe ndonjëherë ndjekjen e seancave të Këshillit Bashkiak,” shpreh Kujović . Ai shpreh kënaqësinë e tij nëpërmjet njohurive të fituara gjatë veprimtarisë së tij në Bashkinë e Centar, Sarajevë. Megjithatë, ashtu si kolegët e tij, ai përballet me detyra të caktuara të cilat mund t’i duhet më shumë kohë për t’i kryer. “Përpilimi i raporteve mund të jetë paksa i vështirë për mua, por jam optimist se do ta zotëroj në momentin e duhur,” shton ai.

Anes nisi praktikën e tij të parë profesionale si pjesë e Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2), një projekt i financuar nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga United Nations Development Programme (UNDP). Me qëllimin e përgjithshëm për nxitjen e diversitetit dhe gjithëpërfshirjes në të gjitha fushat e shoqërisë, ReLOaD2 ka rritur mundësitë për praktika profesionale për të rinjtë që jetojnë në këtë bashki dhe në 12 qeveri të tjera vendore partnere, pavarësisht aftësive ose paaftësive të tyre.

Përtej përvojës nga praktika profesionale, Anes ka pasur mundësinë të përmirësojë aftësitë e tij nëpërmjet një game iniciativash edukuese të ofruara nga projekti ReLOaD2. Gjithashtu, ai ka marrë udhëzime të vlefshme nga Faris Bečić, një i ri entuziast homolog i angazhuar me projektin ReLOaD2. Faris merr përsipër rolin e një udhëheqësi, duke monitoruar ecurinë dhe etikën e punës së Anes. Përveç përgjegjësive të tjera, së bashku ata kryejnë edhe detyra administrative, të tilla si: menaxhimi i rasteve, skanimi dhe printimi i dokumenteve, arkivimi, zhvillimi i takimeve me palë të ndryshme të interesuara dhe organizata të shoqërisë civile, dhe regjistrimi i projekteve të ardhshme nëpërmjet kërkesave publike.

Bečić thekson rolin e rëndësishëm të një shërbimi mentorimi në programin ReLOaD2, veçanërisht gjatë tranzicionit të punësimit të personave me aftësi të kufizuar. Sipas tij, procesi i mentorimit shërben si një mjet për të vëzhguar me kujdes ecurinë e një individi për sa i përket punës, zhvillimit të aftësive, dhe rritjen e përgjithshme profesionale. Gjithashtu, përfshin vlerësimin e etikës së punës së tyre dhe qasjen për t’u përballur si me detyra të thjeshta ashtu edhe të ndërlikuara. Gjatë bashkëpunimit të tij me Anes, Bečić thekson vijimin e një marrëdhënieje të jashtëzakonshme që karakterizohet nga ndjeshmëria dhe mirëkuptimi.

“Praktika profesionale ka sjellë ndryshime të mëdha për Anes. Vetëbesimi i tij është rritur, ka zhvilluar aftësinë e të menduarit kritik dhe është bërë më i përgjegjshëm ndaj punës se sa ndaj detyrave të shkollës. Ai është i lumtur sepse po krijon një marrëdhënie miqësore me kolegët e tij të cilët janë qendra e tregimeve të tij të përditshme.”

Rreth projektit

The Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, të tilla si: Local Democracy Strengthening Project (LOD, 2009-2016) dhe Regional Program for Local Democracy in the Western Balkans (ReLOaD, 2017-2020). Ashtu si projektet e mëparshme, ky projekt financohet nga Bashkimi Evropian (BE) dhe zbatohet nga United Nations Development Program (UNDP). ReLOaD2 është zbatuar nga Ballkani Perëndimor, në veçanti Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina (BiH),Kosova*, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia.

Anes merr rregullisht një kompensim të cilin ai me shumë dashamirësi e quan “rrogën” e tij, për punën e tij vullnetare. Ai ka synime të qarta në lidhje me këto të ardhura pasi dëshiron t’i përdori ato për të mbuluar shpenzimet e provimit të patentës dhe në fund të blejë një makinë. “Praktika profesionale ka sjellë ndryshime të mëdha për Anes,” thotë nëna e Anes, Sevdija. “Vetëbesimi i tij është rritur, ka zhvilluar aftësinë e të menduarit kritik dhe është bërë më i përgjegjshëm ndaj punës se sa ndaj detyrave të shkollës. Ai është i lumtur sepse po krijon një marrëdhënie miqësore me kolegët e tij të cilët janë qendra e tregimeve të tij të përditshme.

Bashkua e Centrar, Sarajevë, synon të bëhet një shembull për institucionet e tjera duke qenë aktiv në zhvillimin e programeve që synojnë inkurajimin e të rinjve me aftësi të kufizuar. Deri sot, ReLOaD2 ka mundësuar praktika për 22 të rinj në Bosnje dhe Hercegovinë duke përfshirë katër persona me aftësi të kufizuar.