Skip to main content

Area of Cooperation: Culture and youth

Rigjallërimi i trashëgimisë letrare të Shqipërisë

Written on . Posted in Tregime.

Teknologjia e avancuar e financuar nga BE-ja hap dyert për thesare të çmuara letrare në Shqipëri.

Qendra “Sotir Kolea” në Tiranë mban emrin e një figure të njohur të kulturës së Shqipërisë. Duke shërbyer si drejtor i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë nga viti 1928 deri në vitin 1937, ai luajti një rol të rëndësishëm në formimin e themeleve të shkencës bibliotekare në Shqipëri. Më tej, ai zgjeroi ndjeshëm koleksionin e bibliotekës me materiale Albanologjike. E vendosur brenda një ndërtese me rëndësi historike, qendra “Sotir Kolea” ka një rëndësi të dyfishtë. Në vitin 1912, duke ndjekur shpalljes së pavarësisë në Vlorë, aty u ngrit për herë të parë flamuri shqiptarë në Tiranë. Më pas, në vitin 1920, ky vend shërbeu si mjedis për ngritjen e Tiranës si kryeqytet të ri dhe formimin e qeverisë inauguruese pas Kongresit të Lushnjës.

Me kalimin e viteve, qendra funksionoi si një “Shtojcë” e Bibliotekës Kombëtare, ku strehonte qindra mijëra libra, shumë prej të cilëve u ishin konfiskuar individëve dhe institucioneve gjatë kohës së komunizmit në Shqipëri. Sot, pas rinovimeve të shumta, ky thesar i çmuar letrar është më në fund i aksesueshëm për publikun.

“Këta janë libra që nuk kanë qenë kurrë të aksesueshëm për publikun. Ato janë mbajtur në kushte të ndryshme, por tashmë janë vënë në dispozicion të lexuesve. Është një event i veçantë, shumë i rëndësishëm për të gjithë.”

Qendra Sotir Kolea, e njohur më parë si shtojcë e Bibliotekës Kombëtare, pësoi dëme të mëdha gjatë tërmetit të vitit 2019. Falë mbështetjes së qeverisë shqiptare dhe UNOPS-it nëpërmjet projektit EU4 Culture të financuar nga BE-ja, biblioteka është rigjallëruar. Fondi i Bibliotekës Kombëtare Shqiptare tani përmban pajisje moderne me një vlerë prej 668,922 Euro, që përfshijnë server, skaner librash dhe barkode, laptop, tableta, pastruese të specializuar për pluhurin e librave dhe fshesë me korrent, dezinfektues, dhoma dehumidifikimi, si dhe makina pastrimi dhe deacidifikimi i makinerive. Kjo teknologji do të luajë një rol kryesor në ruajtjen e kulturës dhe trashëgimisë së çmuar të Shqipërisë, duke i bërë librat të aksesueshëm në internet.

Në fillim të kësaj vere, biblioteka u rihap zyrtarisht dhe priti vizitorë të shquar, përfshirë H.E. Ministrja e Kulturës Znj.Elva Margariti, Ambasadorja e BE-së në Shqipëri Znj.Christiane Hohmann, Menaxherja e UNOPS-it në Shqipëri Znj. Pamela Lama, bashkë me ekspert të tjerë të fushës dhe anëtarë të medias. Drejtori i Bibliotekës Kombëtare Z. Piro Misha i mirëpriti me ngrohtësi dhe zhvilloi një vizitë në dhomat e mrekullueshme të bibliotekës, duke ekspozuar pajisjet e reja dhe duke sqaruar funksionalitetet e saj për të ftuarit dhe përfaqësuesit e medias. Drejtori Misha u shpreh, “Këta janë libra që nuk kanë qenë kurrë të aksesueshëm për publikun. Ato janë mbajtur në kushte të ndryshme, por tashmë janë vënë në dispozicion të lexuesve. Është një event i veçantë, shumë i rëndësishëm për të gjithë.”

“Kjo pajisje do të garantojë standardet më të larta në ruajtjen dhe restaurimin e librave, do të rrisë efikasitetin duke mundësuar trajtimin e një vëllimi më të madh librash në një afat më të shkurtër kohor dhe do të zgjerojë aksesin në koleksione për studiuesit, studiuesit dhe publikun e gjerë. Për më tepër, ajo krijon një precedent të lavdërueshme për bibliotekat dhe arkivat e tjera në mbarë vendin.”

Rreth projektit

Projekti EU4Culture financohet nga Bashkimi Evropian (BE) dhe zbatohet nga Zyra e Kombeve të Bashkuara për Shërbimet e Projekteve (UNOPS) në partneritet të ngushtë me Ministrinë e Kulturës së Shqipërisë. Ai fokusohet në rinovimin dhe rigjallërimin e vendeve kryesore të trashëgimisë kulturore të dëmtuara nga tërmeti dhe përfaqëson një nga programet më të mëdha të trashëgimisë kulturore të financuar nga Bashkimi Evropian me një buxhet total prej 40 milionë euro.

Pamela Lama,  Menaxhere e UNOPS-it në Shqipëri, përcolli vlerësimin e saj për Delegacionin Evropian në Shqipëri për përzgjedhjen e UNOPS-it si një partner të besueshëm në zbatimin e këtij projekti dhe përgëzoi Ministrinë e Kulturës për bashkëpunimin e tyre produktiv. Ajo deklaroi, “Kjo pajisje do të garantojë standardet më të larta në ruajtjen dhe restaurimin e librave, do të rrisë efikasitetin duke mundësuar trajtimin e një vëllimi më të madh librash në një afat më të shkurtër kohor dhe do të zgjerojë aksesin në koleksione për kërkuesit, studiuesit dhe publikun e gjerë. Për më tepër, ajo krijon një precedent të lavdërueshme për bibliotekat dhe arkivat e tjera në mbarë vendin,” siç theksoi Znj. Lama.

BE-ja organizon pastrimin e plazheve të Liqenit të Prespës

Written on . Posted in Lajme.

Në liqenin e Prespës, në orën 12.00 të ditës së diele, 17 shtator 2023, zëvendës shefi i Delegacionit të Bashkimit Evropian Ben Nupnau dhe kryetari i Komunës së Resnjës Jovan Tozievski, kanë nisur #EUBeachCleanup të parë të organizuar në Maqedoninë e Veriut. Aksioni i pastrimit është një iniciativë globale e përvitshme dhe këtë vit do të organizohet në plazhin e Slivnicës përmes rrjetit të Ambasadorëve të Rinj Evropianë “We Ballkans” i financuar nga BE-ja.

 

Nisma e BE-së për pastrimin e plazheve zhvillohet në të gjithë botën çdoherë në javën e tretë të shtatorit. #EUBeachCleanup është një fushatë e organizuar nga Komisioni Evropian me EEAS-in dhe Kombet e Bashkuara. Ajo zhvillohet në të gjitha llojet e brigjeve me qëllimin përfundimtar të ndërgjegjësimit për sfidat e mbetjeve detare dhe mbetjeve plastike.

 

Vlerësohet se deri në 37 milionë ton mbetje plastike do të arrijnë në oqean çdo vit deri në vitin 2040. Në ditët e sotme ndotja nga plastika është një problem masiv por mund të bëhet ndryshim i madh edhe nga veprimet e vogla. Çdo shishe, çdo pipëz, çdo pjesë mbeturine që pastrohet mund të kontribuojë për një planet më të pastër dhe më të shëndetshëm.

 

Bregu i liqenit të Prespës këtë vit u pastrua nga 20 Ambasadorë të Rinj Evropianë nga Ballkani Perëndimor të cilët u bashkëngjitën bashkëmoshatarëve të tyre maqedonas për të pastruar plazhin e Slivnicës. Ky është viti i 3-të që Ambasadorët e Rinj Evropianë nga rajoni marrin pjesë në veprimtarinë e organizuar përmes projektit “We Ballkans” të financuar nga BE-ja. Ky aktivitet në komunitet, i mbështetur nga Delegacioni i Bashkimit Evropian, Shtëpia e Evropës si dhe nga Komuna e Resnjës do të inkurajojë njerëzit të pastrojnë plazhet e liqenit të Prespës nga mbeturinat që dëmtojnë ato.

Një rrëfim frymëzues për triumfin ndaj sfidave

Written on . Posted in Tregime.

Anes Kujović: Ndryshim Pioner si Vullnetari i Parë i OKB-së me Sindromën Down

Rrugëtimi i jetës së Anes Kujović, një 21 vjeçar nga Sarajeva, Bosnje dhe Hercegovinë, dallohet nga ai i bashkëmoshatarëve të tij. Që në moshë të hershme ai ka jetuar në një botë ku ishte e vështirë të kuptoheshin aftësitë e tij të veçanta. Anes lindi me sindromën Down, një çrregullim që preku ndjeshëm rritjen dhe përvojat e tij jetësore, duke ndikuar në arsimimin, adoleshencën dhe pranimin e tij në shoqëri. Megjithatë, çdo sfidë me të cilën ai u përball u kthye në një hap drejt suksesit të tij. Ai luftoi për vendin e tij në komunitet me vendosmëri dhe mbështetje të palëkundur të familjes dhe miqve të tij.

Sot, Anes ka një pozicion në Departamentin e Arsimit, Kulturës dhe Sporteve në Bashkinë e Centar, Sarajevë. Si një vullnetar i OKB-së, ai përmbush përgjegjësitë administrative – një arritje që shënon histori pasi ai është vullnetari i parë në botë i OKB-së me sindromën Down.

 “Kam kolegë të mrekullueshëm. Ne i kryejmë detyrat tona me kujdes, por ndajmë edhe momente të gëzueshme plot të qeshura. Detyrat e mia përfshijnë hedhjen e të dhënave në fletë pune, shpërndarjen e dokumenteve për tu nënshkruar në departamente të ndryshme, pjesëmarrjen në takime me kryetarin e bashkisë, mikpritjen e të ftuarve, dhe ndonjëherë ndjekjen e seancave të Këshillit Bashkiak.”

Anes dallohet si individi i parë në botë me sindromën Down që mban rolin e një vullnetari të Kombeve të Bashkuara nëpërmjet Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2). Kjo mundësi e veçantë i ka ofruar atij një përvojë pune me vlerë. “Kam kolegë të mrekullueshëm. Ne i kryejmë detyrat tona me kujdes, por ndajmë edhe momente të gëzueshme plot të qeshura. Detyrat e mia përfshijnë hedhjen e të dhënave në fletë pune, shpërndarjen e dokumenteve për tu nënshkruar në departamente të ndryshme, pjesëmarrjen në takime me kryetarin e bashkisë, mikpritjen e të ftuarve, dhe ndonjëherë ndjekjen e seancave të Këshillit Bashkiak,” shpreh Kujović . Ai shpreh kënaqësinë e tij nëpërmjet njohurive të fituara gjatë veprimtarisë së tij në Bashkinë e Centar, Sarajevë. Megjithatë, ashtu si kolegët e tij, ai përballet me detyra të caktuara të cilat mund t’i duhet më shumë kohë për t’i kryer. “Përpilimi i raporteve mund të jetë paksa i vështirë për mua, por jam optimist se do ta zotëroj në momentin e duhur,” shton ai.

Anes nisi praktikën e tij të parë profesionale si pjesë e Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2), një projekt i financuar nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga United Nations Development Programme (UNDP). Me qëllimin e përgjithshëm për nxitjen e diversitetit dhe gjithëpërfshirjes në të gjitha fushat e shoqërisë, ReLOaD2 ka rritur mundësitë për praktika profesionale për të rinjtë që jetojnë në këtë bashki dhe në 12 qeveri të tjera vendore partnere, pavarësisht aftësive ose paaftësive të tyre.

Përtej përvojës nga praktika profesionale, Anes ka pasur mundësinë të përmirësojë aftësitë e tij nëpërmjet një game iniciativash edukuese të ofruara nga projekti ReLOaD2. Gjithashtu, ai ka marrë udhëzime të vlefshme nga Faris Bečić, një i ri entuziast homolog i angazhuar me projektin ReLOaD2. Faris merr përsipër rolin e një udhëheqësi, duke monitoruar ecurinë dhe etikën e punës së Anes. Përveç përgjegjësive të tjera, së bashku ata kryejnë edhe detyra administrative, të tilla si: menaxhimi i rasteve, skanimi dhe printimi i dokumenteve, arkivimi, zhvillimi i takimeve me palë të ndryshme të interesuara dhe organizata të shoqërisë civile, dhe regjistrimi i projekteve të ardhshme nëpërmjet kërkesave publike.

Bečić thekson rolin e rëndësishëm të një shërbimi mentorimi në programin ReLOaD2, veçanërisht gjatë tranzicionit të punësimit të personave me aftësi të kufizuar. Sipas tij, procesi i mentorimit shërben si një mjet për të vëzhguar me kujdes ecurinë e një individi për sa i përket punës, zhvillimit të aftësive, dhe rritjen e përgjithshme profesionale. Gjithashtu, përfshin vlerësimin e etikës së punës së tyre dhe qasjen për t’u përballur si me detyra të thjeshta ashtu edhe të ndërlikuara. Gjatë bashkëpunimit të tij me Anes, Bečić thekson vijimin e një marrëdhënieje të jashtëzakonshme që karakterizohet nga ndjeshmëria dhe mirëkuptimi.

“Praktika profesionale ka sjellë ndryshime të mëdha për Anes. Vetëbesimi i tij është rritur, ka zhvilluar aftësinë e të menduarit kritik dhe është bërë më i përgjegjshëm ndaj punës se sa ndaj detyrave të shkollës. Ai është i lumtur sepse po krijon një marrëdhënie miqësore me kolegët e tij të cilët janë qendra e tregimeve të tij të përditshme.”

Rreth projektit

The Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, të tilla si: Local Democracy Strengthening Project (LOD, 2009-2016) dhe Regional Program for Local Democracy in the Western Balkans (ReLOaD, 2017-2020). Ashtu si projektet e mëparshme, ky projekt financohet nga Bashkimi Evropian (BE) dhe zbatohet nga United Nations Development Program (UNDP). ReLOaD2 është zbatuar nga Ballkani Perëndimor, në veçanti Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina (BiH),Kosova*, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia.

Anes merr rregullisht një kompensim të cilin ai me shumë dashamirësi e quan “rrogën” e tij, për punën e tij vullnetare. Ai ka synime të qarta në lidhje me këto të ardhura pasi dëshiron t’i përdori ato për të mbuluar shpenzimet e provimit të patentës dhe në fund të blejë një makinë. “Praktika profesionale ka sjellë ndryshime të mëdha për Anes,” thotë nëna e Anes, Sevdija. “Vetëbesimi i tij është rritur, ka zhvilluar aftësinë e të menduarit kritik dhe është bërë më i përgjegjshëm ndaj punës se sa ndaj detyrave të shkollës. Ai është i lumtur sepse po krijon një marrëdhënie miqësore me kolegët e tij të cilët janë qendra e tregimeve të tij të përditshme.

Bashkua e Centrar, Sarajevë, synon të bëhet një shembull për institucionet e tjera duke qenë aktiv në zhvillimin e programeve që synojnë inkurajimin e të rinjve me aftësi të kufizuar. Deri sot, ReLOaD2 ka mundësuar praktika për 22 të rinj në Bosnje dhe Hercegovinë duke përfshirë katër persona me aftësi të kufizuar.

Hapja e festivalit të pikturës ‘Naïve’ në Kovačica

Written on . Posted in Lajme.

U hap për herë të dytë festivali sllovak i pikturës ‘naïve’ në Galerinë Babka në Kovačica. Ekspozita “Reformers of Slavic literacy and language among the Slavic peoples in Europe” me autor Veiroslava Svetlik u hap me praninë e ambasadorit të Bashkimit Evropian në Serbi Emanuele Giaufret, zëvendës kryeministrit të Republikës së Serbisë dhe ministres së kulturës Veiroslava Svetlik, ambasadorit sllovak në Serbi Fedor Rosocha, si dhe përfaqësuesve nga bashkia Kovačica dhe drejtorit të Forum of Slavic Cultures Andreja Rihter. Arti Naïve në Kovačica është nominuar për t’iu bashkuar listës së UNESCO-s për trashëgiminë kulturore.

 

Gjatë ceremonisë hapëse, të ftuarit e shumtë, duke përfshirë edhe artistët e pikturave naïve si dhe qytetarë të Kovačica-ës morën pjesë në prezantimin e “Primer of Slovak naïve painting in Serbia” nga Juraj Hamar. Gjatë hapjes së festivalit, ambasadorin i Bashkimit Evropian në Serbi theksoi bashkëpunimin e jashtëzakonshëm midis Bashkimit Evropian dhe Serbisë në fushën e ruajtjes së trashëgimisë kulturore dhe përmendi mbështetjen e Bashkimit Evropian për rikonstruksionin dhe mbrojtjen e qendrave të rëndësishme kulturore si Golubac, Fetislam Fortress, Bač Fortress dhe shumë të tjera.

 

Arti ‘Naïve’ në Kovačica është nominuar për t’u përfshirë në UNESCO Representative List of Intangible Cultural Heritage dhe ambasadori Giaufret shprehu kënaqësinë e tij për këtë. Bashkimi Evropian vazhdon të jetë entuziast për bashkëpunimin me Serbinë në fushën e ruajtjes së trashëgimisë kulturore dhe një nga patronët e festivalit është zëvendës presidenti i Komisionit Evropian, Maroš Šefčovič.

Fuqizimi i kineastëve të rinj: Ndikimi i Sarajevo Film Festival

Written on . Posted in Tregime.

Roli i Sarajevo Film Festival në promovimin e talenteve të reja.

Në vitin 1995, në përfundim të rrethimit 4-vjeçar të Sarajevës, Obala Art Centar ndërmori nismën për të themeluar Sarajevo Film Festival, me qëllim për të ndihmuar në rindërtimin e shoqërisë civile dhe për të ruajtur shpirtin kozmopolit të qytetit. Sot, pas pothuajse tri dekadash, Sarajevo Film Festival ka dalë në pah si festivali më i veçantë i filmit në rajon, duke u njohur si nga profesionistët e industrive të filmit ashtu edhe nga audienca e larmishme. Çdo gusht, festivali mbledh përfaqësues nga industria e filmit, kineastë, profesionistë medie dhe një audiencë të madhe nga Bonja dhe Hercegovina dhe më tej. Ngjarja kryesore në kalendarin e filmit është festivali, i cili njihet për programin e jashtëzakonshëm, për sektorin e fuqishëm të industrisë dhe për platformën ku mësojnë dhe lidhen kineastët e rinj.

Gjithashtu, festivali luan një rol thelbësor në nxitjen e rritjes personale dhe profesionale te individët e rinj, nëpërmjet mundësive të përfshirjes së vullnetarëve, perspektivave të punësimit dhe programeve të dedikuara si për shembull Talents Sarajevo. Këto nisma i japin mundësi të rinjve të zhvillojnë aftësitë e tyre dhe të përmirësojnë karrierat e tyre në industrinë e filmit.

“Besoj se Sarajevo Film Festival është mbi të gjitha vendi ku mund të takojnë profesionistët nga e gjithë bota. Keni mundësinë t’i takoni, t’i bëni pyetje dhe shpesh të pini një kafe me to dhe të mësoni prej tyre.“

Tarik Bico, 25 vjeçar i sapodiplomuar nga Academy of Performing Arts në Sarajevë, Bosnjë Hercegovinë, ka marrë pjesë aktivisht në festival prej disa vitesh. Rrugëtimi i tij nisi në vitet e para të studimit, kur ai iu bashkua festivalit dhe gradualisht punoi si ndihmës koordinator programi për tre vjet në programin e konkursit të dokumentarëve. Që nga viti i kaluar, Tarik ka marrë rolin e prodhuesit, krijuesit dhe drejtuesit, duke bashkëpunuar me kolegët e tij për të prodhuar përmbajtjen e shumëllojshme të festivalit.

Për Tarikun, Sarajevo Film Festival ka dhënë kontribute të mëdha si një platformë që lidh profesionistët nga e gjithë bota. Festivali ofron mundësi të paçmueshme për t’u lidhur me ta, për t’i bërë pyetje dhe madje për të pire një kafe ndërkohë që mëson nga eksperiencat e tyre. “Besoj se Sarajevo Film Festival është mbi të gjitha vendi ku mund të takojnë profesionistët nga e gjithë bota. Keni mundësinë t’i takoni, t’i bëni pyetje, të pini një kafe me to dhe të mësoni prej tyre.“ thotë Tarik.

Megjithëse festivali është padyshim vendi ku kalohet mirë dhe takohen kineastë të kualifikuar, Tariku thekson natyrën sfiduese të kësaj pune. Ai e shikon festivalin si një mjedis të veçantë për testimin dhe zhvillimin e aftësive, pasi i vendos individët në situata ku duhen të përshtaten dhe të përdorin të gjithë potencialin e tyre. Tariku e shikon festivalin si mjedis ideal për zhvillim personal dhe profesional.

“Mezi po pres që të fillojë festivali. Kërkon shumë punë, por çdo vit përcjell emocione të reja.”

Lidhur me programin

Creative Europe është programi i BE-së, i cili mbështet sektorët kulturor dhe kreativë. Programi i ri Creative Europe 2021-2027, me buxhet prej 2.44 miliardë euro, do të investojë në veprimtari që forcojnë diversitetin kulturor dhe që i përgjigjen nevojës dhe sfidave të sektorëve kulturorë dhe kreativë. Këto risi do të kontribuojnë për rimëkëmbin e këtyre sektorëve, duke forcuar përpjekjet e tyre që të bëhen më digjitalë, më ekologjikë, më ripërtëritës dhe më gjithëpërfshirës.

Para dy vitesh, Tariku realizoi projektin filmik për diplomim, i cili e kishte premierën në Sarajevo Film Festival. Kjo është një dëshmi për faktin se festivali shërben si një platformë thelbësore për kineastët e rinj, të cilët shfaqin punën e tyre. Aktualisht, Tariku është i zhytur në projektin e tij të filmit me metrazh të gjatë, me qëllim që ta përfundojë brenda tre viteve të ardhshme. Teksa po punon me maturi për filmin, ai merr pjesë me zell në edicionin e radhës të Sarajevo Film Festival. “Mezi po pres që të fillojë festivali. Kërkon shumë punë, por çdo vit përcjell emocione të reja,” thotë Tariku.

Gjatë dekadave të huaja, Sarajevo Film Festival ka marrë mbështetje të rëndësishme nga Bashkimi Evropian, kryesisht nëpërmjet programit Creative Europe. Kjo gjë ka luajtur një rol të rëndësishëm në rritjen dhe suksesin e festivalit.

Ndërtimi i urave lidhëse nëpërmjet Artit

Written on . Posted in Tregime.

Një projekt i financuar nga BE-ja që ndihmon organizatat kulturore nga Kosova dhe Serbia të krijojnë lidhje dhe zhvillojnë partneritete.

Ana Pinter, një drejtore teatri nga Beogradi në Serbi e cilëson veten si një Artiste eksperimentale. Ajo është një anëtare e Association of Independent Cultural Scene of Serbia (ICSS) një platformë bashkëpunimi  e përbërë nga mbi 80 organizata nga 21 qytete në sektorin e kulturës dhe arteve në Serbi. Aktualisht, Ana është në një vizitë në qytetin e Pejës në Kosovë si një pjesëmarrëse në Festivalin ndërkombëtar të filmave të animuar (International Animated Film Festival) (ANIBAR). Kjo është vizita e saj inauguruese në Kosovë dhe Pejë. “Jam e mahnitur nga gjallëria i këtij qyteti dhe nga festivali i këndshëm i cili ka zgjedhur Dashurinë si temën e këtij viti. Mezi pres të takoj dhe të angazhohen në diskutime me kolegët e mi nga ANIBAR, duke eksploruar themelet e bashkëpunimeve tona të mundshme,“ thotë Ana.

“Kështu që ne e menduam të rëndësishëm krijimin e një mundësie bashkëpunimi (formal dhe jo formal) për të rinjtë nga Kosova dhe Serbia. Prandaj ne zhvilluam një projekt, aplikuam për fonde dhe tani kemi filluar me zbatimin e tij.”

Ana dhe artistë të tjerë nga Association of Independent Cultural Scene of Serbia (ICSS) po vizitojnë ANIBAR si pjesë e projektit të financuar nga BE-ja “Fostering Sustainable Partnerships and Dialogue: Arts and Culture Collaboration between Kosovo and Serbia.” Ky Projekt u zbatua bashkërisht nga ANIBAR dhe ICSS-ja. Luka Knjezevic Strika përfaqësues i ICSS-së, shpjegon se ata po bashkëpunojnë me ANIBAR për dy vitet e fundit brenda kontekstit të kufijve rajonalë, duke u fokusuar në zhvillimin e bashkëpunimit kulturor ndërkombëtar dhe bashkëpunimin ndërsektorial në fushën e kulturës në Serbi dhe Kosovë. Synimi i tyre është ngritja e modeleve të reja të organizimit dhe partneritetit midis sektorit qytetar dhe atij publik.

Edhe pse ka pasur disa iniciativa  bashkëpunimi midis organizatave kulturore në të dy sektorët, akoma mbetet një mungesë bashkëpunimi të qëndrueshëm strukturor midis Organizatave në Serbi dhe Kosovë. Për më tepër ka një pamjaftueshmëri të aftësive teknike dhe komunikuese në sektorin e të dy shteteve si dhe mundësi të kufizuara për organizata të reja dhe individë për të hyrë në këtë sektor. Shumë nga personat e rinj/reja në të dyja shtetet kanë mungesë në motivim dhje aftësitë e nevojshme për tu përfshirë aktivisht në komunitetin e tyre vendas. „Kështu që ne e menduam të rëndësishëm krijimin e një mundësie bashkëpunimi (formal dhe jo formal) për të rinjtë nga Kosova dhe Serbia. Prandaj ne zhvilluam projektin, aplikuam për fonde morëm mbështetje dhe tani kemi filluar me zbatimin e tij,“ shpjegon Luka.

Projekti përfshin një sërë veprimtarish të modeluara për të përforcuar kapacitetet e sektorit kulturor dhe për tu kujdesur për bashkëpunimin midis artistëve të pa varur, hapësirave kulturore dhe institucioneve në Kosovë dhe Serbi. Këto veprimtari përfshijnë sigurimin e hapësirave kulturore me pajisje, organizimin e programeve dhe eventeve kulturore publike, dhe lehtësimin e shkëmbimit të kulturës bashkëkohore dhe programeve artistike. Gjithashtu, projekti përfshin mbledhjen e asambleve të anëtarëve të rrjetit, prodhimin e një reviste të kulturës së pavarur, publikimin në internet të artikujve të blogjeve për të mbuluar skenën e kulturës së pavarur, zhvillimin e workshop-eve dhe seancave trajnuese për artistët e rinj dhe mbështetjen e 24 shkëmbimeve artistike dhe bashkëprodhimeve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

„Ne gjithashtu synuam të eksploronim dhe eksperimentonim me modele të reja të bashkëpunimit kulturor midis Kosovës dhe Serbisë, duke mësuar nga njëri tjetri për të përforcuar performancën dhe ndikimin tonë.“

Rreth projektit

Nxitja e Partneriteteve dhe Dialogut të Qëndrueshëm: Projekti Arts and Culture Collaboration between Kosovo and Serbia mbështetet nga financimi i BE-së “EU Civil Society Facility and Media Programme/Western Balkans and Turkey for 2021-2023 (IPA III)”. I nisur në vitin 2023, projekti është planifikuar të zgjasë 48 muaj. Qëllimi i tij kryesor është të forcojë dhe kultivojë praktika dhe struktura bashkëpunimi kulturore bashkëkohore të qëndrueshme, gjithëpërfshirëse dhe pjesëmarrëse ndërmjet Serbisë dhe Kosovës.

Me ndihmën e këtyre përpjekjeve bashkëpunuese, partnerët synojnë të thellojnë kuptimin mbi ndryshimet dhe ngjashmëritë midis kontekstit kulturor dhe shoqëror të Kosovës dhe Serbisë. „Ne gjithashtu synojmë të eksploronim dhe eksperimentonim me modele të reja të bashkëpunimit kulturor midis Kosovës dhe Serbisë, duke mësuar nga njëri tjetri për të përforcuar performancën dhe ndikimin tonë,“ shprehet Luka.

Organizatat kulturore dhe nismat në rajon vazhdimisht marrin iniciativën për të promovuar çështje të rëndësishme tërthore të tilla si: të drejtat e njeriut, barazia gjinore, demokracia, qeverisja e mirë, dhe qëndrueshmëria mjedisore. Anibar dhe ICSS, në veçanti kanë qenë thelbësorë në advokimin për modele inovative të partneriteteve publike qytetare për të qeverisur infrastrukturën publike. Nëpërmjet këtij projekti, organizata zbatuese do të ketë mundësinë të krijojë partneritete dhe t’i integrojë këto çështje në programet kulturore dhe artistike që zhvillohen në hapësirat kulturore.

 

YEA Pop-Up Event në Universitetin e Regensburg zgjon interesin e studentëve të BE-së.

Written on . Posted in Lajme.

Më 13 korrik në Universitetin e Regensburg-ut u zhvillua një Pop-Up Event si pjesë e Sommerfest. Jovana Jaćimović, moderatorja e YEA dhe studente në universitet prezantoi Rrjetin YEA së bashku me projektin WeBalkans dhe fushatën Made of Us. Kjo shërbeu si mundësi për të shpalosur rajonin dhe çfarë ofron ai. Studentët nga vende të ndryshme të BE-së morën pjesë në event dhe treguan entuziazëm të madh për rrjetin YEA, duke shprehur dëshirën e tyre për të mësuar më shumë për YEA dhe rajonin e Ballkanit Perëndimor. Eventi u nderua nga prezenca e Silvana Farrukut, një YEA nga Shqipëria, e cila aktualisht po vazhdon doktoraturën në Universitetin e Regensburg-ut.

Duke shpëtuar Kinemanë Lumbardhi

Written on . Posted in Tregime.

Një histori qëndrueshmërie dhe rigjallërimi

Kinemaja Lumbardhi është themeluar në vitin 1952 në Prizren, Kosovë, gjatë epokës së Jugosllavisë Socialiste. Ajo Ishte pjesë e një ndërtimi kulturor modern në një vend të sapoformuar, që synonte të edukonte masat me ideologjinë e re përmes filmit. Fillimisht kinemaja funksiononte në ambiente të mbyllura dhe në vitin 1959 u hap edhe një kinema në natyrë për shfaqje publike.  Megjithatë, kinemaja u përball me kërcënime të vazhdueshme shembjeje që në vitet e para. Në vitin 1972, kur kinemaja kishte vetëm 20 vite hapur, autoritetet morën një vendim për ta shembur atë. Më vonë në vitet 1980, madje u mbajt një konkurs arkitekturor për të riprojektuar të gjithë lagjen, duke përfshirë edhe kinemanë, si një kompleks i madh kulturor. Pavarësisht këtyre përpjekjeve, të gjitha tentimet për shembje ose rizhvillim dështuan për arsye të ndryshme. Në vitin 2007, autoritetet bashkiake vendosën edhe një herë të shembin kinemanë, duke paraqitur një kërcënim më serioz me makineritë e shembjes në gatishmëri. Për fat të mirë, një iniciativë e rezistencës civile e minutës së fundit arriti të ndalojë shembjen e saj, duke e shpëtuar atë nga shkatërrimi.

“Ceremonia e hapjes së DokuFest-it u zëvendësua me një akt proteste , e cila më vonë mori mbështetjen e 58 organizatave të shoqërisë civile nga mbarë Kosova, publikut dhe shumë palëve të interesuara institucionale. Ishte një sukses i jashtëzakonshëm dhe hodhi hapin e parë drejt shpëtimit të Kinemasë Lumbardhi”.

Iniciativa „Nisma për Mbrojtjen e Kinemasë  Lumbardhi ” e udhëhequr nga DokuFest dhe EC Ma Ndryshe, së pari mblodhi me sukses mbi 8 mijë nënshkrime, dhe organizoi protesta për të ushtruar presion publik mbi autoritetet, duke parandaluar në mënyrë efektive shembjen që po afrohej. Megjithatë, nuk u ndërmor asnjë veprim i mëvonshëm për aktivizimin  e kinemasë e cila ishte mbyllur pas luftës.. Megjithëse kinemaja u rihap jo zyrtarisht si SHKA – Shoqëria  Kulturore Artistike me iniciativë private për një periudhë të shkurtër dyvjeçaremidis viteve 2012-2014,  me një bar lokal dhe ambient eventesh që funksiononin në ato ambiente, për pjesën më të madhe të 7 viteve nuk u bënë përpjekje  për të rihapur kinemanë dhe rikthimin e saj në përdorim publik, shpjegon Ares Shporta,  drejtori i Fondacionit  Lumbardhi. Në vitin 2014, u bë një përpjekje tjetër dhe e fundit për të shembur kinemanë, përmes  privatizimit nga AKP dhe planet e bashkisë për të “zgjeruar rrugën”, duke rihapur debatet për një parking apo një qendër tregtare, siç ndodhi në shumë qytete të Rajonit.

Ares rrëfen se vendimi për shembjen e kinemasë është shpallur tre javë para festivalit të filmit të njohur ndërkombëtarisht, DokuFest, i cili mbahet çdo vit në Prizren dhe e shfrytëzon kinemanë si vendin kryesor që nga viti 2002 ,”

Dështimi i përpjekjes  së mëparshme për shembje shërbeu si një mësim i vlefshëm, duke nxitur aktivistët në Prizren të ndërmarrin veprime vendimtare dhe të themelojnë Fondacionin Lumbardhi si një organizatë joqeveritare të pavarur. Misioni i tyre ishte të përdornin kinemanë si një vend të trashëgimisë kulturore të aksesueshme për të gjithë dhe të advokonin në mënyrë aktive për zbatimin e 7 qëllimeve të nismës.. Nën iniciativën e fondacionit, përveç ndërhyrjeve emergjente në çati dhe ndërhyrjeve të vogla që e bënë kinemanë më të përdorshme,, restaurimi i kinemasë në natyrë, i njohur ndryshe si Kino Bahçe, u ndërmor midis 2019 dhe 2020në bashkëpunim me CHwB Kosova dhe projektimit nga Khora Office përmes një projekti të menaxhuar nga UNDP-ja dhe fondet e Bashkimit Evropian. Më pas,, projekti i detajuar për planin gjithëpërfshirës të restaurimit të kompleksit të kinemasë dhe trotuarit u zbatua në vjeshtën e vitit 2022.

Paralelisht, Fondacioni Lumbardhi lehtësoi një proces bashkëpunimi që përfshin shumë aktorë për të zhvilluar një plan menaxhimi për Kinema Lumbardhi. Plani synonte të ruante rëndësinë e trashëgimisë kulturore të kinemasë, të nxiste zhvillimin e qëndrueshëm socio-ekonomik, ta rigjallëronte atë si qendër kulturore publike dhe ta integronte atë në strukturën kulturore të Prizrenit. Për të arritur këto synime, fondacioni mblodhi së bashku artistë, shkencëtarë socialë dhe studiues të cilët filluan projekte të ndryshme, duke gjeneruar njohuri të reja dhe duke u angazhuar me një audiencë të gjerë.

Në ndjekje të një modeli të qëndrueshëm ekonomik, Kinemaja Lumbardhi kombinoi me sukses të ardhurat e veta të fituara nga kafeneja, të ardhurat nga qiratë dhe shitjet e biletave me burime të jashtme financimi. Si rezultat, fondacioni tani punëson mbi 1 2 anëtarë të stafit dhe bashkëpunon me rreth 10 bashkëpunëtorë të jashtëm, duke dhënë një kontribut pozitiv në ekonominë lokale

“Rasti ynë tregon se shembja dhe ndërtimi nga e para nuk janë mundësitë e vetme. Ripërdorimi i një ndërtese duke restauruar dhe përmirësuar  vlerat e saj historike, sociale dhe artistike mund ta bëjë atë përsëri funksionale.”

Rreth programit

Instrumenti për Asistencën e Para-Aderimit (IPA) është mjeti me të cilin BE-ja ka mbështetur reformat në rajonin e zgjerimit me asistencë financiare dhe teknike që nga viti 2007. Fondet IPA ndërtojnë kapacitetet e përfituesve gjatë gjithë procesit të anëtarësimit, duke rezultuar në zhvillime progresive dhe pozitive në rajon.

Për periudhën 2007-2013, Instrumenti i Asistencës së Para-Aderimit (IPA) kishte një buxhet prej 11.5 miliardë euro. Pasardhësit të tij, IPA II, iu ndanë 12.8 miliardë euro për periudhën 2014-2020. Për periudhën e kornizës financiare shumëvjeçare 2021-2027, zarfi buxhetor IPA III është 14,162 miliardë euro.

Gjatë përpjekjes së fundit për shembjen e kinemasë në vitin 2014, Bashkimi Evropian mbështeti fuqishëm iniciativën qytetare për mbrojtjen e saj. Më pas, në vitin 2018, Bashkimi Evropian u zotua gjithashtu për një mbështetje të konsiderueshme, duke siguruar 1.5 milionë euro financim për restaurimin e ardhshëm të kinemasë. Projekti i restaurimit përfshin instalimin e sistemeve të reja të ngrohjes, ventilimit dhe ftohjes, përshtatjen e prapaskenave dhe hapësirave të punës, ruajtjen e zonave të dukshme si ballkoni dhe salla e shfaqjes, si dhe mirëmbajtjen e elementëve të tjerë që kontribuojnë në identitetin unik të kinemasë. Për më tepër, projekti do të lehtësojë krijimin e një hapësire kafeneje dhe do të përfshijë ndërhyrje të jashtme për t’u përshtatur me planifikimin urban.

„Përkrahja nga Bashkimi Evropian është thelbësore, pasi kinemaja aktualisht funksionon me kapacitet të plotë vetëm për pesë muaj çdo vit. Me përfundimin e restaurimit do të  mundësohet shfrytëzimi i kinemasë gjatë stinës së dimrit dhe vjeshtës për filma, koncerte, shfaqje dhe veprimtari të ngjashme”, shpjegon Ares. Ai thekson më tej se projekti i financuar nga BE do të rrisë rentabilitetin e ndërtesës, duke rezultuar në rritjen e të ardhurave. Për më tepër, nga pikëpamja estetike, ndërtesa do të bëhet më tërheqëse për publikun e gjerë. “Veprimi ynë tregon se shembja dhe ndërtimi nga e para  nuk janë mundësitë e vetme. Ripërdorimi i një ndërtese duke rigjallëruar dhe ruajtur vlerat e saj historike, sociale dhe artistike mund ta bëjë atë sërish funksionale”, shton Ares.

MADE OF US: Përfundimi i suksesshëm i një aventure të jashtëzakonshme!

Written on . Posted in Lajme.

“Made of Us – një fushatë rrugëtimi BE-Ballkani Perëndimor”, e financuar nga Bashkimi Evropian dhe e sjellë për ju nga WeBalkans përfundoi me sukses. Fushata synonte të nxiste perceptimin pozitiv të BE-së mes popullsisë së Ballkanit Perëndimor, dhe anasjelltas. Fushata paraqiti dymbëdhjetë vlogerë të rinj nga BE-ja dhe Ballkani Perëndimor; individë dinamikë të cilët u nisën në një udhëtim rreth Ballkanit Perëndimor. Çiftet e vlogerëve dokumentuan përvojat e tyre dhe gjatë rrugës ndanë online përmbajtje ditore shumë interesante.

 

Javën e kaluar, më 12 qershor 2023, vlogerët patën mundësinë të vizitojnë Berlaymont, zyrat qendrore të Komisionit Evropian dhe të takoheshin me anëtarët e kabinetit të Komisionerit Varhelyi, si pjesë e eventit përmbyllës të fushatës “Made of Us”. Eventi ishte mundësia që vlogerët të shfaqnin përmbajtjen e tyre më të mirë dhe të flisinin për momentet e paharrueshme gjatë udhëtimit, si dhe që ekipi i “Made of Us” të prezantonte rezultatet paraprake të fushatës. Pas prezantimeve të para, vlogerët lëvizën drejt zyrave qendrore të DG NEAR, ku u pritën ngrohtë nga Sigrid Brettel, Ushtruesja e detyrës së Shefit të Njësisë së Marrëdhënieve Ndërinstitucionale dhe Komunikimit në DG NEAR. Gjatë këtij ndërveprimi, vlogerët patën mundësinë të ndajnë përvojat e tyre personale të udhëtimit dhe vlogimit, si dhe të japin feedback dhe mësime të vlefshme të nxëna nga udhëtimet e kryera. Eventi u mbyll me një tur për të vizituar Brukselin, që ishte organizuar posaçërisht që vlogerët të përshëndeteshin me njëri-tjetrin dhe të festonin përfundimin e projektit.

 

Fushata nisi më 18 prill dhe vazhdoi deri më 30 maj, dhe çdo javë iu kushtua një nga partnerëve të WB6-s. Vlogerët vizituan gjithsej 18 projekte të mbështetura nga BE-ja, përshkruan 6000 km me autovetura dhe takuan personalitete vendase interesante dhe frymëzuese përgjatë rrugës, ndërkohë që shfaqën gjithë peizazhet natyrore, vendndodhjet e jashtëzakonshme me interes për t’u vizituar dhe trashëgiminë unike kulturore të Ballkanit Perëndimor. Dymbëdhjetë vlogerët regjistruan përvojat e tyre nëpërmjet pajisjeve të tyre personale dhe kanaleve të medias sociale, duke e kthyer udhëtimin e tyre në përmbajtje me cilësi të lartë rrjeti dhe mediash sociale, me foto dhe video që u shpërndanë nëpër kanalet e WeBalkans.

 

Për më shumë informacion rreth këtij udhëtimi emocionues ju lutem ndiqni faqen e fushatës Made of Us

WeBalkans në Eventin Rinor Evropian 2023 në Strasburg

Written on . Posted in Lajme.

European Youth Event (EYE) mbahet çdo vit në Parlamentin Evropian në Strasburg, si dhe online, duke mbledhur mijëra të rinj nga i gjithë Bashkimi Evropian dhe bota. Qëllimi i tij është shkëmbimi dhe formësimi i ideve në lidhje me të ardhmen e Evropës. Edhe njëherë, kjo ngjarje emocionuese dhe domethënëse solli ide të reja dhe nxiti lidhje të reja në Strasburg, qyteti që strehon institucionet evropiane. Kjo përfshinte pjesëmarrjen e ambasadorëve të rinj evropianë dhe vlogerëve të BE-së të përfshirë në fushatën “Made of Us“.

 

Udhëtimi i jashtëzakonshëm filloi më 8 qershor në Këshillin e Evropës për ambasadorët e Rinj Evropianë nga Ballkani Perëndimor, Partneriteti Lindor, fqinjësia Jugore dhe vlogerët e BE-së të përfshirë në fushatën WeBallkans “Made of Us“ Ngjarja interaktive njëditore paraqiti workshops kushtuar luftimit të diskriminimit, mbrojtjes së lirisë së shprehjes dhe avancimit të barazisë gjinore. Pjesëmarrësit patën mundësinë të vizitojnë Këshillin dhe të përfshihen në një panel diskutimi të nivelit të lartë me Ambasadoren e BE-së në Këshillin Evropian, Vesna Batistic Kos, Drejtorin e Çështjeve Politike dhe Marrëdhënieve me Jashtë në Këshillin Evropian, Miroslav Papa, si edhe Drejtorët e të Drejtave të Njeriut dhe Demokracisë, Christophe Poirel dhe Matjaž Gruden, përkatësisht. Kjo platformë synonte të sheshonte hendekun midis punës së Këshillit të Evropës dhe brezit të ri, duke theksuar detyrimet e vazhdueshme për të promovuar parimet e të drejtave të njeriut, demokracinë, dhe Shtetin e së Drejtës.

 

Dy ditët në vijim u përcaktuan nga Eventi Rinor Evropian, mbledhja e rëndësishme vjetore për të rinjtë e mbajtur në Parlamentin Evropian. Brenda këtij eventi, Ambasadorët e Rinj Evropian nga Ballkani Perëndimor dhe vlogerët e BE-së zhvilluan një sërë panelesh të rëndësishme diskutimi. Veçanërisht, një panel shfaqi udhëtimin mbresëlënës të “Made of us“ BE-Ballkani Perëndimor, pjesë e programit rajonal të komunikimit të BE-së, WeBalkans për Ballkanin Perëndimor.

 

Fushata “Made of us“ paraqiti dymbëdhjetë vlogerë të rinj nga BE-ja edhe Ballkani Perëndimor, të cilët nisën një udhëtim rreth rajonit. Ata ndan eksperiencat e tyre, promovuan projektet e BE-së, dhe theksuan trashëgiminë unike kulturore të pranishme në Ballkanin Perëndimor. Për më tepër, Young European Ambassadors bashkëpunuan me përfaqësues nga partneritete Lindore dhe Jugore për të organizuar një “Thinkaton“ angazhues për rininë. Kjo “Thinkaton“ trajton tema lidhur me rininë në mbarë botën, si çështje sociale, fushën digjitale, mbrojtje mjedisore dhe ndryshime klimatike. Ata krijuan kuize të ndryshme për të familjarizuar pjesëmarrësit me tre rajonet dhe mbajtën një panel diskutimi të quajtur ‘Roli dhe ndikimi i aktivizmit rinor – Perspektivat nga Lindja, Jugu dhe Ballkani Perëndimor’, i cili tërhoqi një audiencë shumë të madhe. Eurodeputeti Thomas Waitz mori pjesë në një nga panelet më të ndjekura, duke diskutuar anëtarësimin e BE-së të Ballkanit Perëndimor dhe Lindjes. Si përfundim, Ambasadorët e Rinj Evropian dhe vlogerët patën mundësinë të takohen personalisht me Eurodeputeten Rookmaker për të diskutuar aktivizmin e jetës reale dhe rëndësinë e qytetarisë aktive mes të rinjve.

 

Të gjitha aktivitetet dhe ngjarjet kryesore nga aventurat e të rinjve në Strasburg ishin paraqitur në kanalet e webalkans.eu Kjo u ofroi të rinjve nga gjithë Ballkani Perëndimor dhe Evropa mundësinë për të marr pjesë virtualisht në këtë event të jashtëzakonshëm.