Skip to main content

Area of Cooperation: Culture and youth

YEA-të zhvillojnë workshop-e mbi Media Information Literacy në Serbi dhe në Mal të Zi

Më 24 dhe 25 tetor, Ambasadorët e rinj evropian (YEA-të) zhvilluan me sukses një seri workshop-esh mbi Media Information Literacy (MIL) në Novi Sad dhe Niš, Serbi si edhe në Podgoricë, Mal të Zi. Gjatë këtyre workshop-eve, YEA-të kishin mundësinë e vlefshme për të ndarë njohuritë e tyre rreth temave me në qendër median dhe aspekte të ndryshme të edukimit mediatik me kolegët e tyre. Ngjarjet u bënë të mundura falë përkushtimit dhe përpjekjeve të Ambasadorëve të Rinj Evropianë, duke përfshirë Bojana Maraš, Anđela Micić, Maja Trajković, Anja Kafedžiska, Teodora Cekić, and Aleksandra Grbović Bitić.

Eksplorimi i “xhevahireve” ndërkufitare të Kosovës dhe Malit të Zi: Zbulohet Peja dhe Gucia

Projekti i financuar nga BE-ja mbështet promovimin e trashëgimisë kulturore në Rajonin Ndërkufitar midis Kosovës dhe Malit të Zi.

Midis peizazheve të mrekullueshme të Evropës Juglindore ndodhet një thesar i fshehur, ku shkëlqimi natyror i maleve përzihet në mënyrë harmonike me mozaikun e pasur të kulturave. Hapësira ndërkufitare që përfshin Kosovën dhe Malin e Zi, pra komunat e Pejës dhe Gucisë, është një destinacion magjepsës, i cili tërheq udhëtarët e guximshëm dhe adhuruesit e kulturës. Ky rajon ndërkufitar krenohet me peizazhet mahnitëse, të cilat janë dëshmi të madhështisë së natyrës. Vargmalet e larta malore, veçanërisht Bjeshkët e Namuna, ofrojnë mundësi të pakrahasueshme për ecje, alpinizëm dhe vëzhgim të kafshëve të egra.

 

Megjithatë, përtej peizazheve magjepsëse, ky territor ndërkufitar ka kaluar shumë histori dhe kulturë. Fatkeqësisht, trashëgimia kulturore e rajonit nuk është promovuar njësoj si pasuria natyrore e saj. Si pasojë, dy komunat ndërkufitare, Peja në Kosovë dhe Gucija në Mal të Zi, kanë marrë masa proaktive për të adresuar këtë problematikë.

“Kemi kontakte të rregullta me vizitorët në qendrën tonë për informimin e turistëve. Shumica e propozimeve tona për projekt rrjedhin nga reagimet që marrim si nga vizitorët, ashtu edhe nga komuniteti.”

Blerta Harxhi Begolli mban rolin e Oficeres së Lartë të Projektit në Sektorin e Turizmit në Komunën e Pejës. Ajo shtjellon për suksesin e vazhdueshëm të komunës në mbështetjen e projekteve për Bashkëpunim Ndërkufitar, duke thënë se: “Kemi kontakte të rregullta me vizitorët në qendrën tonë për informimin e turistëve. Shumica e propozimeve tona për projekt rrjedhin nga reagimet që marrim si nga vizitorët, ashtu edhe nga komuniteti.”

Komunat e Pejës dhe Gucisë kanë themeluar një marrëveshje binjakëzimi prej kohësh. Duke pasur parasysh nevojën për promovimin e mëtejshëm të trashëgimisë kulturore, ata vendosën që të fillonin dhe të aplikonin për projektin “Trashëgimia Kulturore: Thesari i Rajonit Ndërkufitar”. Ky projekt përfshin një sërë masash që synojnë rritjen e sasisë, cilësisë, si dhe promovimin e aktiviteteve turistike, të cilat lidhen me vlerësimin e trashëgimisë kulturore dhe natyrore.

Janë blerë pajisje me regjistrim në audio për Pejën për të përmirësuar kushtet e zonave të trashëgimisë së bashku me rrugët kulturore dhe për të ofruar shërbime të përmirësuara për turistët. Përveç kësaj, janë instaluar tabela informuese në tre pikat kryesore në hyrje të Pejës, për të shpërndarë detaje rreth aseteve të trashëgimisë kulturore të qytetit. Sinjalistika është vendosur në mënyrë strategjike, përballë aseteve të trashëgimisë në Pejë, e shoqëruar me vende ku vizitorët mund të ulen për lehtësi.

Projekti ka përfunduar së fundmi dhe në kuadër të tij, komunat partnere kanë kryer një hulumtim të gjerë mbi asetet e trashëgimisë kulturore të rajonit. Gjithashtu, ata përpiluan një studim që fokusohej në vlerësimin e trashëgimive kulturore, vendosën rrugë kulturore, përmirësuan objektet në pikat e rrugëve kulturore për të përmirësuar përvojat e vizitorëve, ofruan mundësi për rritjen e kapaciteteve për ofruesit e shërbimeve, vendosën tabela për të promovuar ofertat e zhvilluara rishtazi dhe ekzekutuan nisma të tjera për promovimin e trashëgimisë kulturore.

“Ajo që ka më shumë rëndësi është se reagimet e vizitorëve tregojnë se ndërhyrjet në projekt janë shumë të dobishme. Shpesh përdoren rrugë kulturore dhe cilësia e tyre plotëson standardet e dëshiruara”.

Rreth programit

Në kuadër të Thirrjes së 2-të për Propozime për programin IPA CBC Maqedoni dhe Kosovë, Bashkimi Evropian caktoi fonde mbi dy milionë euro për projekte të bashkëpunimit ndërkufitar. Këto nisma, të udhëhequra nga përfituesit e projektit, kanë rritur ndjeshëm cilësinë e jetës në rajon. Ata e kanë arritur këtë gjë duke promovuar punësimin, duke nxitur përfshirjen sociale dhe duke përmirësuar turizmin, trashëgiminë kulturore dhe natyrore të rajonit.

Blerta thekson ndikimin pozitiv të projektit, duke u ndalur te një nga arritjet më domethënëse: vendosja e tabelave orientuese te vendet me trashëgimi kulturore në të gjithë qytetin. Ajo vëren: “Për shembull, para këtij projekti, vizitorët që hynin në qytetin e Pejës nuk kishin asnjë udhëzim për vendndodhjen e objekteve të trashëgimisë kulturore. Tani, vizitorët kanë udhëzues gjithëpërfshirës për të eksploruar trashëgiminë kulturore të qytetit dhe zonat përreth.”

Për sa i përket qëndrueshmërisë, Blerta vëren se komunat partnere, që bashkëpunojnë me shoqërinë civile dhe aktorët e tjerë, mirëmbajnë vazhdimisht rrugët kulturore dhe sinjalistikën. Ajo thekson: “Ajo që ka më shumë rëndësi është se reagimet nga vizitorët tregojnë se ndërhyrjet në projekt janë shumë të dobishme. Shpesh përdoren rrugë kulturore dhe cilësia e tyre plotëson standardet e dëshiruara”.

Young European Ambassadors (YEAs) nga Kosova Takohen me Këshillin të Evropës

Në 20 tetor ndodhi një takim mjaft i rëndësishëm midis Young European Ambassadors (YEAs) të Kosovës dhe Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë. Lista e pjesëmarrësve përfshinte Amina Kaja, Elienta Culaj, Arjana Rudari, dhe Taulant Ferati, të gjithë përfaqësues të YEAs-së Ky takim u drejtua nga Frank Power,drejtori i Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë dhe Betim Zllanoga. Fokusi parësor i këtij takimi përqendrohet rreth një eksplorimi të thellë të strukturës së Këshillit të Evropës rrolit të tij si dhe rëndësisë së tij si përkrahës i parimeve thelbësore të të drejtat e Njeriut, demokracisë dhe Shtetit të së Drejtësisë.

 

Më pas, përfaqësuesit e Këshillit të Evropës ndriçuan YEA-të për fushatën “Block the Hatred Share the Love” duke përvijuar hapat aktive që po merren në brendësinë e kornizës së kësaj iniciative. Takimi përfundoi me një dialog konstruktivë lidhur me kontributet e mundshme të YEA-së në veprimtari që përqendrohen në luftën kundër Gjuhës së urrejtjes.

Aplikoni tani për thirrjen e dytë për organizatorë rezidentë në kuadër të thirrjes “Kultura lëviz Evropën” (Culture Moves Europe)

Kjo thirrje ofron mbështetje financiare për organizatat dhe artistët individë që dëshirojnë të mirëpresin artistë ndërkombëtarë dhe profesionistë të kulturës për një projekt rezidence. Thirrja e dytë për organizatorë rezidentë në kuadër të skemës së mobilitetit “Culture Moves Europe” u hap më 16 tetor 2023. Kjo thirrje u ofron grante organizatave dhe artistëve individë, të regjistruar si persona juridikë në një nga 40 vendet e Evropës Krijuese (Creative Europe), që dëshirojnë të mirëpresin artistë ndërkombëtarë dhe profesionistë të kulturës për një projekt rezidence.

 

Aplikantët duhet t’i dërgojnë propozimet e tyre së bashku me detajet për kohëzgjatjen, objektivat dhe ndikimin e pritshëm të projektit të tyre të rezidencës. Atyre u kërkohet të sigurojnë një mjedis të përshtatshëm, pajisje dhe një mentor për artistët e ftuar. Në këtë mënyrë, pjesëmarrësve u sigurohen kushte të mira për të zbatuar projektet e tyre.

 

Veprimi për rezidencë synon organizatorët që punojnë në arkitekturë, trashëgimi kulturore, dizajn dhe dizajn veshjesh, letërsi, muzikë, arte performuese dhe arte pamore. Procesi i aplikimit ndahet në dy faza: Përzgjedhja e organizatorëve dhe konfirmimi i artistëve të ftuar, krijuesve dhe profesionistëve të kulturës të përzgjedhur nga organizatorët.

 

Aksesueshmëria dhe gjithëpërfshirja qëndrojnë në thelb të “Culture Moves Europe”. Pjesëmarrësve me aftësi të kufizuara dhe atyre me fëmijë nën 10 vjeç do u ofrohet mbështetje e veçantë financiare. Gjithashtu, mbështetje e veçantë u ofrohet edhe atyre që udhëtojnë ndërmjet vendeve dhe territoreve përtej kufijve, si dhe në rajonet më të largëta të BE-së. “Culture Moves Europe” mbetet njësoj e angazhuar për të vepruar në mënyrë të qëndrueshme dhe të përgjegjshme ndaj mjedisit, dhe aplikantët ftohen t’i përfshijnë këto aspekte në projektet e tyre të rezidencës. Profesionistët e kulturës dhe artistët pjesëmarrës nxiten të përdorin mjete më të qëndrueshme transporti. Ata që zgjedhin të mos udhëtojnë me avion do të marrin një shumë shtesë për të kompensuar kostot e larta të udhëtimit ekologjik.

Fjala përshëndetëse e Presidentes von der Leyen në Samitin e Procesit të Berlinit

Faleminderit shumë kryeministër, i dashur Edi,
Z. Kancelar,
Të dashur miq,  
Çfarë historie sapo pamë në ekran, eh çfarë historie. Dhe çfarë mesazhi të fuqishëm përcjell fakti që nuk është vetëm Procesi i dhjetë i Berlinit, por është hera e parë që zhvillohet në një vend të Ballkanit Perëndimor. Një mesazh i fuqishëm në një botë që ju, Edi, e përshkruat, në të cilën jemi dëshmitarë të një lufte të egër të ndërmarrë nga Rusia ndaj Ukrainës. Ukraina po lufton për sovranitetin dhe integritetin e saj territorial dhe për vlerat tona. Po ashtu, kemi parë edhe një sulm terrorist të egër të Hamasit që vrau mbi 1,400 persona, përfshirë burra, gra, fëmijë, foshnja, vetëm sepse janë hebrenj. Po jetojmë në një planet që po digjet. Po sfidohemi nga GenAI. Në kohë të tilla, ju nevojiten miq të mirë. Dhe siç e thatë, ju jeni ndër miqtë më të mirë që mund të kishim kërkuar. Na lini të punojmë që t’i bashkoheni Bashkimit Evropian, i cili ka dëshmuar se është e mundur që të kemi, bashkërisht, paqe afatgjatë dhe prosperitet të qëndrueshëm.  
Dhe në fakt, çfarë mesazhi i fuqishëm ai i djeshmi, kur nisëm regjistrimin në Kolegjin e Evropës në Tiranë. Dhe këta studentë të rinj tashmë do të studiojnë çështjet evropiane. Ata vijnë nga Shqipëria, i gjithë Ballkani Perëndimor, dhe nga Bashkimi Evropian. Çfarë mesazhi i fuqishëm për brezin e ardhshëm që do të çojë përpara idenë e Bashkimit Evropian.  
Sikurse e thatë, Procesi i Berlinit filloi në vitin 2014. Dhe ia vlen që të shfletojmë dokumentet e asaj kohe. “Qëllimi është të bëjmë progres real në procesin e reformës dhe në bashkëpunimin ekonomik rajonal.” Ja përse jemi këtu. Dhe falë Planit tonë Ekonomik dhe të Investimeve prej 30 miliardë eurosh kemi hedhur tashmë themele të forta. Ky plan po jep rezultat. Gjysma e planit, 16 miliardë euro, po zbatohet aktualisht. Por, duhet bërë akoma edhe më shumë. Dëshiroj të ndalem pak minuta te kjo pikë.  
Ekonomitë tona, Ballkani Perëndimor dhe Tregu i Vetëm Evropian, janë ende shumë të ndara. Ekonomitë e Ballkanit Perëndimor zënë 35% të mesatares së BE-së. Pra, duhet që të shfrytëzojmë potencialin që ekziston këtu në Ballkanin Perëndimor dhe ta bëjmë pjesë të Tregut të Vetëm Evropian. Dhe ky është thelbi i Planit të Rritjes Ekonomike. Nga përvoja e zgjerimit, dimë se fuqia e zgjerimit të kursit qëndron te vlerat që na bashkojnë me vendet që iu bashkuan Bashkimit Evropian hap pas hapi. Por, fuqia e dytë është zhvillimi ekonomik. Sa herë që ka pasur zgjerim, jo vetëm vendet që iu bashkuan Bashkimit Evropian patën një shtysë të madhe në zhvillimin e tyre ekonomik, pasi u bënë pjesë e Tregut të Vetëm, por u përmirësua edhe Bashkimi Evropian sepse u zgjerua edhe Tregu i Vetëm.  
Dhe tashmë ky është parimi i Planit të Rritjes Ekonomike. Në thelb, duam që në fusha të caktuara të hapim dyert e Tregut të Vetëm, Tregut të Vetëm Evropian, për shoqëritë e Ballkanit Perëndimor. Dhe këtë duhet ta planifikojmë tani. Po e zgjerojmë atë në fusha si: lëvizja e lirë e mallrave dhe shërbimeve, transporti rrugor, energjia, elektriciteti, Tregu i Vetëm Digjital i BE-së dhe, më e rëndësishmja, lehtësimi i kryerjes së pagesave jo me para fizike me një zonë të vetme evropiane pagesash.  
Por, sigurisht, hapja e dyerve nuk mjafton. Vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të plotësojnë Tregun e tyre të Përbashkët Rajonal. Dhe kjo do të thotë se është kusht që vendet e Ballkanit Perëndimor t’u japin akses fqinjëve të tyre në tregun e tyre [t’u japin akses fqinjëve të tyre në tregun e tyre]. Me fjalë të tjera, nëse do e shtroja ndryshe, pra nëse ka pengesa, vetëm vetveten mund të bllokoni. Të tjerët do të ecin përpara.  
Dhe për të ecur përpara nevojiten reforma, reforma të thella, për të përmirësuar klimën e biznesit dhe për ta bërë mjedisin më tërheqës. Këto reforma do të mbështeten me financim për investime nga Bashkimi Evropian, nëse do të ndërmerren. Ky Plan i Rritjes Ekonomike është një incentivë shumë e fuqishme. Është një incentivë për të hapur dyert në aspektin ekonomik, por edhe për të kërkuar hapjen e kufijve ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe për të zbatuar reformat e nevojshme. Dhe kjo shoqërohet me financim të investimeve.  
Vetëm duke punuar së bashku do ta sjellim Ballkanin Perëndimor pikërisht aty ku i takon, në zemër të Bashkimit Evropian. Në fakt, historia është në lëvizje. Mesazhi im është: Tashmë, ky është një moment vendimtar. Mos e humbni mundësinë, kapeni mundësinë, shfrytëzojeni momentin dhe ne do punojmë me ju për këtë.  
Shumë faleminderit, Edi.

Fuqizimi i Rinisë për Ruajtjen e Trashëgimisë Kulturore të Prozor-Rama

Fondi i BE-së ReLOaD2 mbështet Edukimin e Rinisë për Ruajtjen dhe Promovimin e Trashëgimisë Kulturore në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Prozor-Rama, që ndodhet në Kantonin e Hercegovinës-Neretva të Federatës së Bosnjës dhe Hercegovinës, shquhet për një histori mbresëlënëse që shtrihet nëpër shekuj. Ky qytet luajti një rol thelbësor gjatë periudhës së sundimit Osman dhe shërbeu si një qendër tregtare jetësore. Akoma edhe në ditët e sotme, gjurmët e kësaj epoke historike zbukurojnë arkitekturën e qytetit, me rrugë të dekoruara me shtëpi tradicionale në stilin osman. Në mesin e pamjeve të veçanta në Prozor-Rama ndodhet kulla mesjetare e Prozor-it, një fortesë e lashtë që ofron pamje gjithëpërfshirëse të krahinës përreth. Kjo fortesë, e ndërtuar në shekullin 14-të, qenë dëshmitare e shumë betejave dhe shërben si një dëshmi e historisë tronditëse të qytetit. Në këtë zonë përfshihen edhe vendet historike si siti arkeologjik Gradac, kulla mesjetare e Prozor-it, manastiri françeskan i Šćit-it dhe xhamia e Lizoperci-t.

“Së fundmi, kemi qenë duke punuar në sitin arkeologjik Gradac, ku jam i angazhuar profesionalisht si një specialist i historisë. Gjatë kësaj periudhe, kuptova nevojën për një organizatë të përkushtuar në promovimin e trashëgimisë sonë kulturore të pasur.”

Antun Kovcalija, një profesionist i historisë, ka themeluar së fundmi OJQ-në “Association Hereditas” me qëllim kryesor të avancojë promovimin lokal dhe më gjerë të trashëgimisë kulturore të Prozor-Rama. “Së fundmi, kemi qenë duke punuar në sitin arkeologjik Gradac, ku jam i angazhuar profesionalisht si një specialist i historisë. Gjatë kësaj periudhe, kuptova nevojën për të pasur një organizatë të përkushtuar në promovimin e trashëgimisë sonë kulturore të pasur.” shprehet ai.

Në fillim të këtij viti, Z. Kovcalija mori pjesë në takime me të rinj të organizuara nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP) në kuadër të Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2), i financuar nga Bashkimi Evropian. Këto takime kishin për qëllim identifikimin e interesave të të rinjve dhe eksplorimin e mënyrave për t’i mbështetur ata. Trashëgimia kulturore doli si një nga temat me interes në mesin e pjesëmarrësve të rinj. Si rezultat, Z. Kovcalija dhe anëtarë të tjerë të organizatës hartuan një propozim projekti dhe e nisën zbatimin me mbështetjen e ReLOaD2.

Projekti “Youth Active in Culture,” drejtuar nga Citizens’ Association “Hereditas” në Prozor-Rama, synon të përfshijë individë të rinj në promovimin dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore, historike dhe natyrore të komunës. Aktivitetet fillestare përfshijnë publikimin e një thirrjeje publike për pjesëmarrjen e të rinjve, prezantime të projekteve dhe ofrimin e një moduli mbi aktivizimin dhe vullnetarizmin e të rinjve. Faza e dytë e projektit përfshin workshop-e edukative në vende kulturore dhe historike të rëndësishme, të udhëhequra nga ekspertë në fusha përkatëse. Këto workshop-e do të zhvillohen në vendet historike si siti arkeologjik Gradac, kulla mesjetare e Prozor-it, manastiri françeskan i Šćit-it dhe xhamia e Lizoperci-t. Këto aktivitete ofrojnë për të rinjtë njohuri në lidhje me kontekstin dhe rëndësinë e këtyre vendeve, duke përfshirë ata në punëtori kreative dhe nismat vullnetare ekologjike të lidhura me këto vende. Nismat e vullnetarëve përfshijnë pastrimin dhe mirëmbajtjen e kullës mesjetare të neglizhuar në Prozor. Për më shumë, projekti synon të instalojë tabela informuese të përhershme dhe të rregullojë rrugët lidhëse midis këtyre vendeve të rëndësishme.

“Reagimi i të rinjve ka qenë fantastik. Ata janë entuziastë për fitimin e aftësive të reja, veçanërisht për fotografinë. Ne kemi zhvilluar workshop për fotografinë në disa vende të trashëgimisë kulturore, dhe dëshmia konkrete e përkushtimit të tyre shihet në cilësinë e shkëlqyer të fotove që ata kanë bërë.” 

Rreth projektit 

The Regional Programme on Local Democracy in the Western Balkans 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, të tilla si: Local Democracy Strengthening Project (LOD, 2009-2016) dhe Regional Program for Local Democracy in the Western Balkans (ReLOaD, 2017-2020). Ashtu si projektet e mëparshme, ky projekt financohet nga Bashkimi Evropian (BE) dhe zbatohet nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP). ReLOaD2 është zbatuar nga Ballkani Perëndimor, në veçanti Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina (BiH),Kosova*, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia.

Deri më tani, projekti ka realizuar gjysmën e organizimeve. Ka organizuar me sukses një workshop për fotografinë, një modul të fokusuar në aktivizimin vullnetar të rinjve, një workshop të dedikuar për trashëgiminë kulturore dhe një operacion vullnetar për pastrimin në afërsi të kalasë. Z. Kovcalija thekson se deri më tani, interesimi dhe angazhimi i pjesëmarrësve të rinj në këto aktivitete të projektit ka qenë shumë e lartë. “Reagimi i të rinjve ka qenë fantastik. Ata janë entuziastë për fitimin e aftësive të reja, veçanërisht për fotografinë. Ne kemi zhvilluar workshop-in për fotografinë në disa vende të trashëgimisë kulturore, dhe dëshmia konkrete e përkushtimit të tyre shihet në cilësinë e shkëlqyer të fotove që ata kanë bërë” shprehet ai.

Forumi Rinor i BP 2023 në Tiranë: Fuqizimi i të Rinjve për të Vepruar sipas Deklaratës së Berlinit

Nën temën “Balkan Youth Express,” ky forum mblodhi së bashku më shumë se 90 pjesëmarrës duke përfshirë 36 pjesëmarrës të rinj nga rajoni, ministra, palë interesi të ndryshëm vendor dhe rajonal, përfaqësues institucional dhe më shumë. Së fundmi, u krijua një hapësirë dhe një platformë për të rinjtë për të ndjekur zhvillimet që rrjedhin nga Deklarata e Berlinit në vitin e 2022, për të vendosur shtyllat e Deklaratës për vitin 2023, dhe për të vendosur veprime dhe aktivitete të prekshme për t’i shndërruar këto aspirata në realitet. Për më tepër, për të pasur mundësinë për t’i trajtuar të gjitha këto në tryezën e vendimmarrjes së lartë të aktorëve të BP-së dhe BE-së.

 

Gjithashtu, Ambasadorët e Rinj Evropian morën pjesë në forum. Disa si pjesëmarrësit dhe të tjerët si lehtësues.

 

Aktiviteti filloi në Center for Openness and Dialogue në Tiranë, dhe nga atje, të gjithë pjesëmarrësit gjatë udhëtimit nga Elbasani në Durrës nisën një trajnim. Gjatë udhëtimit,të rinjtë u angazhuan në diskutime produktive duke u fokusuar në 3 shtyllat kryesore të Deklaratës së Berlinit për të formësuar planet e veprimet. Një ditë më vonë, të rinjtë prezantuan zyrtarisht pikat e veprimit para palëve të interesit vendor në aktivitetin përmbyllës në Qendrën Piramida.

 

Forumi luajti një rol vendimtar në kuadrin më të gjerë të Procesit të Berlinit të nisur në vitin 2014, që synon nxitjen e integrimit rajonal dhe forcimin e lidhjeve me BE-në. Në kuadër të kësaj nisme, Zyra Rajonale për Bashkëpunimin Rinor (RYCO) është shfaqur si një mekanizëm institucional jetik, që lidh dhe fuqizon të rinjtë e Ballkanit Perëndimor. Samiti i ardhshëm i Procesit të Berlinit 2023 në Tiranë më 16 tetor premton jo vetëm të shfaqë përkushtimin e rajonit për integrim, por edhe të fuqizojë të rinjtë e tij dhe të forcojë bashkëpunimin mes vendimmarrësve.

 

36 përfaqësues të rinj nga rajoni, pjesëmarrës në Forumin Rinor të BP-së 2023, u bënë thirrje palëve të interesit dhe vendimmarrësve të reflektojnë mbi pikat e formuluara të veprimit dhe të bashkëpunojnë në mënyra të ndryshme.

Aplikimet janë të hapura për 36,000 të rinjve të lindur në 2005 për të marr një biletë udhëtimi falas falë DiscoverEU

Komisioni ka nisur thirrjen e vjeshtës DiscoverEU, falë së cilës 36,000 të rinj do të marrin një biletë udhëtimi falas për të eksploruar Evropën.

 

Raundi i aplikimit fillon sot në orën 12:00 CEST dhe do të përfundojë të mërkurën më 18 tetor në orën 12:00 CEST. Për të fituar një biletë udhëtimi, të rinjtë ftohen të aplikojnë në Portalin Evropian i Rinisë, t’i përgjigjen 5 pyetjeve të kuizit dhe një pyetje për të zgjedhur fituesin. Aplikantët e suksesshëm të lindur midis 1 janarit 2005 dhe 31 dhjetorit 2005 do të mund të udhëtojë në Evropë deri në 30 ditë gjatë periudhës së udhëtimit 1 mars 2024 dhe 31 maj 2025. Thirrja është e hapur për aplikantët nga Bashkimi Evropian dhe vendet e treta të lidhura me Programin Erasmus +, d.m.th Islanda, Lihtenshtajni, Maqedonia e Veriut, Norvegjia, Serbia dhe Turqia.

 

Pjesëmarrësit do të jenë në gjendje të zbulojnë itinerarin New European Bauhaus, i nisur në janar 2023. Ai synon të frymëzojë të rinjtë kur zgjedhin destinacionet e tyre dhe të rrisë ndërgjegjësimin për rëndësinë e bërjes së Bashkimit Evropian ‘të bukur, të qëndrueshëm, së bashku’. Pjesëmarrësit do të vazhdojnë gjithashtu të përfitojë nga iniciativat e nisura në vitin 2022 gjatë Vitit Evropian të Rinisë, siç është DiscoverEU Culture Route. Kjo e fundit ndërthur destinacione dhe degë të ndryshme kulturore, duke përfshirë arkitekturën, muzikën, artin figurativ, teatrin, modën, dizajnin dhe më shumë. Udhëtarët e DiscoverEU mund të vizitojnë Kryeqytetet e Kulturës Evropiane, destinacionet e shtuara në Listën prestigjoze të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s ose mbajtësit e Etiketës së Trashëgimisë Evropiane. Që nga viti 2018, 248,000 bileta udhëtimi janë vënë në dispozicion tët të rinjve.

New European Bauhaus: aplikimet e hapura për edicionin 2024 të NEB Prizes

Komisioni ka hapur aplikimet për ‘’2024 New European Bauhaus (NEB) Prizes’’, që përfshin aplikime nga Ballkani Perëndimor. Pasi u pranuan 4,500 aplikime gjithsej për edicionet e mëparshme, “NEB Prizes 2024“ do të shpërblejë këtë vit 20 projekte dhe koncepte inovative shembullore që përfaqësojnë qëndrueshmërinë, estetikën dhe gjithëpërfshirjen. Për herë të parë këtë vit, ne do të mirëpresim aplikimet e projekteve dhe koncepteve në Ukrainë, përveç Shteteve Anëtare të BE-së dhe Ballkanit Perëndimor. Çmimet ‘Njohja speciale për përpjekjet për rindërtim dhe rimëkëmbje të Ukrainës’ do të njohin projektet dhe konceptet që kontribuojnë në rimëkëmbjen dhe rindërtimin e Ukrainës në përputhje me vlerat e New European Bauhaus. Një tjetër veçori e re këtë vit është fokusi në projektet dhe konceptet nga rajonet e BE-së që përballen me çështje ose sfida socio-ekonomike në tranzicionin binjak digjital dhe të gjelbër.

 

Çmimet e vitit 2024 do të vlerësojnë projektet ekzistuese si dhe konceptet e zhvilluara nga talentet e reja në katër kategori: Rilidhja me natyrën; Rifitimi i ndjenjës së përkatësisë; Prioriteti i vendeve dhe njerëzve që kanë më shumë nevojë për të dhe formimi i një ekosistemi industrial rrethor dhe mbështetja e të menduarit të ciklit jetësor.

 

Çmimet e vitit 2024 do t’i jepen 20 fituesve që do të marrin shpërblim për çmimin deri në €30,000, si dhe një paketë komunikimesh që do t’i ndihmojë ata të zhvillojnë dhe promovojnë më tej projektet dhe konceptet e tyre. Ato do të shpallen gjatë Festivalit New European Bauhaus, që do të zhvillohet në Bruksel nga 17 deri më 21 prill, në një ceremoni të organizuar nga Komisioni. Festivali do të bashkojë individë me prejardhje të ndryshme, në një sërë workshop-e, aktivitetesh dhe ngjarjesh satelitore për të diskutuar dhe formësuar të ardhmen tonë. Thirrja për ngjarje satelitore është ende e hapur deri më 31 dhjetor 2023.

Shkupi propozoi të bëhej Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2028

Pas një takimi dy ditor në Bruksel, Kryetari i panelit të ekspertëve të Kryeqyteteve Evropiane të Kulturës njoftoi më 20 shtator se qyteti i Shkupit (Maqedonia e Veriut) është propozuar për titullin Kryeqytet Evropian i Kulturës për vitin 2028 në një shtet të EFTA/EEA-s shtet kandidat ose kandidat potencial për anëtarësim në BE.

 

Në përputhje me Vendimin e Parlamentit Evropian dhe Këshillit, i cili rregullon veprimin e Unionit të Kryeqyteteve Evropiane të Kulturës, në vitin 2028 do të ketë tre Kryeqytetet Evropiane të Kulturës. Një në Francë, një në Republikën Çeke dhe një në një shtet të EFTA/EEA-së, shtet kandidat ose kandidat potencial për anëtarësim në BE që merr pjesë në programin aktual Evropës Krijuese.

 

Përsa i përket konkurrencës midis qyteteve në vendet e EFTA/EEA-së, shteteve kandidate dhe kandidatëve potencialë, Komisioni bëri thirrje për aplikime nga qytetet në dhjetor 2021. Dy qytete, Budva (Mal të Zi) dhe Shkupi (Maqedonia e Veriut) ishin parazgjedhur  më 16 dhjetor 2022. Ata kishin kohë deri më 28 gusht 2023 për të plotësuar aplikimet e tyre dhe më pas u ftuan në një takim për përzgjedhjen përfundimtare në Bruksel më 19 shtator. Një panel prej 10 ekspertësh të pavarur të emëruar nga institucionet dhe organet e BE-së (Parlamenti Evropian, Këshilli, Komisioni dhe Komiteti i Rajoneve) shqyrtoi aplikimet.

 

 Kryeqytetet Evropiane të Kulturës me fillimin në vitin 1985, janë zhvilluar në një nga projektet kulturore më ambicioze në Evropë dhe një nga aktivitetet më të vlerësuara të BE-së.