Skip to main content

Area of Cooperation: Economy

Советот одобрува преговарачки мандат за безвизно патување за Косово

Објавено . Објавено во Вести.

Амбасадорите на државите-членки на ЕУ денес го одобрија преговарачкиот мандат, на Комисијата, за регулирање на безвизно патување за имателите на пасоши издадени од Косово. Врз основа на овој мандат, претседателството ќе започне преговори со Европскиот парламент.

 

Нацрт правилата ќе им овозможат на имателите на косовски пасоши да патуваат без виза во ЕУ, за престој од 90 дена во кој било период од 180 дена. Во согласност со оваа позиција на Советот, ослободувањето од визните барања ќе се примени од почетниот датум за операцијата на Европскиот патувачки систем и авторизација, не подоцна од 1. јануари 2024 година.

Босанска компанија се квалификува за Светското првенство во Катар

Објавено . Објавено во Приказни.

Мала модна компанија од Травник, во Босна и Херцеговина, со помош на ЕУ, извезува добра во Катар

Мирела Џиниќ е основач и креативен директор на модната компанија „Senses“ од Травник, БиХ. Вели дека членовите на нејзиното семејство кои работеле со шиење алишта ѝ ја пренеле љубовта за креативна работа и мода уште од нејзиното детство. Но, со оглед на околностите по војната во БиХ, морала да ја прифати првата работа која ѝ била понудена, а тоа било административна позиција во локалната банкарска експозитура. „Иако посакував да работам во бизнис поврзан со мода, немав друг избор. Можностите беа ретки, а јас имав среќа што успеав да најдам работа во банка,“ вели таа.

Мирела ја работела оваа работа цели десет години и, најверојатно, би ја работела до крајот на животот ако банката не банкротирала и целосно затворила. Во тој период, Мирела била во своите триесетти, мајка на две девојчиња, невработена и морала да најде решение. Најпосле, нашла работа во текстилна фабрика каде две години работела на различни позиции. „Беше потполно нов свет. Работев како проектен координатор, моделар, конструктор и технолог. Го покривав целиот циклус од идеја до примерок, па сè од сериска продукција до дистрибуција,“ вели таа.

„Циклусот за обучување, обезбеден од проектот финансиран од ЕУ, беше навистина креативен и инспиративен и ја зголеми мојата амбиција и мотивација да започнам нешто свое.“

Две години подоцна, со чувство на исполнетост и потреба за понатамошно истражување затоа што чувствувале дека веќе нема што да ѝ даде на оваа компанија; ниту, пак, нешто ново да научи, одлучила да направи голем и храбар скок и да отвори сопствена компанија. Практичното искуство, мотивацијата и креативноста биле присутни, но Мирела немала доволно искуство со менаџирање и собирање средства за отпочнување нова компанија. Точно тогаш, наишла на проект, финансиран од ЕУ, кој ги поддржува стартаповите со обуки за менаџмент и почетно финансирање за започнување на нивните деловни подвизи. Проектот ја поддржал со тоа што ја научил да размислува како претприемач и ја обучил за целиот деловен циклус; почнувајќи од основната бизнис идеја, па сè до разработката на деловен план, целни групи и маркетинг план. „Циклусот за обучување, обезбеден од проектот финансиран од ЕУ, беше навистина креативен и инспиративен и ја зголеми мојата амбиција и мотивација да започнам нешто свое,“ вели Мирела.

Избрала да развие идеа заснована на мода за деца, бидејќи, според неа, тоа недостасувало во БиХ; па, така, ја отворила својата компанија „Senses“. Заедно со нејзиниот тим развиле уникатен пакет за подарок со детски алишта што било нешто сосема ново на пазарот, а успехот веднаш следел по претставувањето на производот на пазарот. „Идејата беше да започнеме со нешто мало, но со висококвалитетен бренд кој е конкурентен со останатите меѓународни брендови на пазарот. Го постигнавме тоа користејќи висококвалитетни суровини, уникатни дизајни и рачна изработка,“ вели Мирела.

„Да се биде мала компанија од Травник, признаена од пазар како Катар; кој може да си дозволи да купува производи од кој и да било бренд во светот, беше привилегија и многу ни значеше.“

За проектот

„EU4Business“ е проект на ЕУ кој цели кон зајакнување на капацитетот на БиХ за економски раст и вработување преку поттикнување конкурентност и иновација во одредени сектори. Проектот располага со буџет од 16,1 милиони евра: 15 милиони евра обезбедени од ЕУ, а 1,1 милион евра од Сојузна Република Германија.

„EU4Business“ е дел од локалните развојни стратегии на Федералното министерство за економска соработка и развој од Германија; во чии рамки влегува и Програмата за локална самоуправа и економски развој во БиХ.

Поддршката и напредокот од ЕУ за „Senses“ продолжиле и по почетниот стартап процес. Годинава, ЕУ во БиХ одлучи да поддржи одреден број мали компании за промоција на нивните брендови, поврзувајќи ги со онлајн инфлуенсери. „Senses“ беше меѓу избраните компании за учество во програмата. Мирела ја споија со инфлуенсер, мајка на две девојчиња, која прифати да ги промовира производите на „Senses“.

Покрај предвидениот пораст на присуство на социјалните медиуми и промет на локалниот маркет; според Мирела, се случило нешто неверојатно. Една жена, со босанско потекло, која живее во Катар, ја следела инфлуенсерката, го видела брендот и одлучила да ја контактира Мирела за деловна зделка. Зделката резултирала со производство и достава на првиот пакет производи од „Senses“ на меѓународниот пазар. „Да се биде мала компанија од Травник, признаена од пазар како Катар; кој може да си дозволи да купува производи од кој и да било бренд во светот, беше привилегија и многу ни значеше,“ вели Мирела.

Првата испорака била со детски алишта со дизајни поврзани со Светското првенство. Со оглед на тоа што бил навистина задоволен, партнерот од Катар веќе направил порачка за втора достава која ќе биде заснована на некоја друга тема и ќе биде испорачана во 2023 година.

600000 конвертибилни марки за подобрување на здравјето и безбедноста на работното место во земјоделско-прехранбениот сектор во БиХ

Објавено . Објавено во Вести.

Во рамки на проектот „EU4BusinessRecovery“, кофинансиран од ЕУ и Сојузна Република Германија, беше објавен јавен повик за учество во техничка поддршка и програма за доделување грантови, како дел од поддршка наменета за подобрување на здравјето и безбедноста на работното место (вклучително и заштитни мерки против КОВИД-19) во земјоделско-прехранбениот сектор во БиХ.
 
Со објавување на овој јавен повик, во вредност од 600000 конвертибилни марки, ЕУ ќе им овозможи на компаниите да учествуваат во програма која вклучува обука, техничка и финансиска поддршка поврзани со здравјето и безбедноста на работното место. По учеството во обуката и техничката поддршка, овозможени од проектот, компаниите ќе можат да се квалификуваат за финансиска поддршка во форма на инвестиции во висина од 10000 до 30000 конвертибилни марки, наменети за имплементација на мерки за заштита на здравјето и безбедноста на работното место (вклучително и мерки против КОВИД-19).
 
Избраните компании ќе учествуваат во бесплатна обука за правните аспекти и важноста на применување мерки за заштита на здравјето и безбедноста на работното место. Дополнително, на компаниите ќе им биде овозможена поддршка за оценување на моменталната состојба на здравјето и безбедноста на работното место, проверка на работните услови, а, исто така, ќе бидат споделени и препораки за подобрување на работната средина.

Европски инвеститори присуствуваат на презентација за можности и предности за водење бизнис во Западен Балкан

Објавено . Објавено во Вести.

На инвестициска конференција Западен Балкан 6 „Western Balkans 6 Investment Conference“, во Љубљана, Регионалниот совет за соработка и Коморскиот инвестициски форум Западен Балкан 6, собраа инвеститори од Австрија, Хрватска, Италија и Словенија, агенции за промоција на инвестиции во Западен Балкан, министерства одговорни за инвестициски политики и промоција, регионални организации и меѓународни финансиски институции.

Конференцијата сподели информации за инвестициската рамка, презентираше можности и предности за водење бизнис во Западен Балкан, прикажа примери од успешни инвестиции во регионот и го поддржа вмрежувањето. Исто така, беа претставени и предностите на регионот на Западен Балкан, во споредба со други инвестициски дестинации, земајќи ги предвид глобалните случувања и приближувањето на синџирите за снабдување.

 

Конференцијата беше дел од имплементацијата на Акцискиот план за заеднички регионален пазар на Западен Балкан, финансиран од ЕУ. Дополнителни информации за Акцискиот план за заеднички регионален пазар на Западен Балкан се достапни на следната врска: https://www.rcc.int/pages/143/common-regional-market.

Удвојување на работната сила во „Catwalk Sarajevo“

Објавено . Објавено во Приказни.

Проект, финансиран од ЕУ, овозможува поддршка за модна компанија од БиХ да го зголеми својот бизнис.

„Catwalk Sarajevo“ е модна компанија од Сараево, основана од Ема Бурџовиќ во 2011 година; начелно, како компанија за трговија и продажба на увезени добра во БиХ во нивната продавница во Сараево. Меѓутоа, како што Ема објаснува, бизнисот не одел добро затоа што се трудела да увезува квалитетни и скапи производи, а прометот не бил доволно висок заради капацитетот на куповната моќ и економската ситуација во БиХ. Пред шест години, одлучила да ја промени стратегијата и да се пренасочи од трговија кон производство, вработувајќи два искусни кројачи.

Но, промената не била лесна. Ема е економист по професија, а во времето на пренасочувањето знаела многу малку за специфичностите на процесите за текстилно производство. Се сеќава дека била соочена со бројни предизвици при обезбедувањето суровини, соодветни машини и потребната работна сила. „За жал, постои тренд на иселување на вешти работници од БиХ во потрага по подобар живот. Не беше лесно, но успеавме да најдеме квалифицирани и амбициозни работници кои се темел на нашата компанија,“ вели Ема.

„Проектот, финансиран од ЕУ, значително го подобри нашиот бизнис и ни помогна да ги надминеме негативните ефекти на годините поминати во пандемијата КОВИД-19.“ 

Во моментот кога компанијата почнала да се зацврстува и да гради визија за подобра иднина, започнала пандемијата КОВИД-19. Текстилните компании во БиХ се соочиле со бројни предизвици за време на пандемијата. Нарачките и продажбата сериозно се намалиле, а синџирите на достава биле прекинати, со што набавката на суровини станала особено тешка од почетокот на февруари 2020 година. Индустријата смета дека секое трето загубено работно место во државата, за време на пандемијата, се случило во текстилниот сектор.

Ема не морала да отпушти работници; меѓутоа, растот на компанијата не се одвивал по планираното. Во тој период, наишла на објави за проектот „EU4Business Recovery“, финансиран од ЕУ, кој овозможувал финансиска и техничка помош за поддршка на текстилната индустрија во БиХ, ублажувајќи го влијанието на пандемијата врз продажбата и работните места. Ема се пријавила и ја добила поддршката која ѝ била неопходна. „Проектот, финансиран од ЕУ, значително го подобри нашиот бизнис и ни помогна да ги надминеме негативните ефекти на годините поминати во пандемијата КОВИД-19,“ вели таа.

Неопходниот придонес од проектот вклучил набавка на нова опрема и отворање онлајн продавница, како и нова малопродажна продавница во Црна Гора.

„Со добиената поддршка од ЕУ, го дуплиравме бројот на вработени; од 12 на 24.“

За проектот

Проектот „Инвестициски одговор КОВИД-19 – ЕУ за бизнис заздравување“ („COVID-19 Investment Response-EU4 Business Recovery”), финансиран од ЕУ, е имплементиран од Меѓународната организација на трудот, во партнерство со германската агенција за развој „ГИЗ“ и Програмата за развој на ОН. Целта на проектот е да овозможи поддршка за закрепнување на економијата на БиХ од ефектите на пандемијата КОВИД-19. Особена цел е овозможување итна поддршка за микро, мали и средни претпријатија за осигурување на нивниот деловен континуитет, задржување повеќе од 1000 работни места и создавање, најмалку, 100 нови работни места; со посебна поддршка за жените претприемачи, младите и ранливите групи.

 

Како резултат на поддршката од проектот, менаџерскиот тим оригинално планирал да креира пет нови работни места. Ема со гордост истакнува дека целта не само што била постигната, туку и надмината. „Со добиената поддршка од ЕУ, го дуплиравме бројот на вработени; од 12 на 24,“ вели таа.

Денес, компанијата ја започнува својата нова производна линија – костими за капење, а ги подобриле и своите производствени процеси преку набавка на оперативен систем за дизајн на облека. Исто така, имаат цел да започнат со извоз кон земјите во ЕУ. Според Ема, нивната визија е да изградат силна средно голема компанија која не ќе расте премногу, но ќе може да оствари доволно профит, а, што е уште поважно, ќе може и да исплаќа добри плати на своите вработени.

Одржување стандарди како најдобрите

Објавено . Објавено во Приказни.

Компанија за млечни производи во БиХ ги подобрува своите производствени процеси со помош на ЕУ.

„Meggle BH“ е една од најуспешните компании за производство на млечни производи на пазарот во БиХ. Благодарение на воведувањето нови иновативни приоди кон работата, и во согласност со највисоките производствени стандарди, сината детелина на белите млечни производи е синоним за квалитет ширум БиХ. Групацијата „Meggle“ има долгогодишна традиција во производството на млечни производи, уште од своето основање, во 1887 година, од Јозеф Антон Мегле од Баварија.

„Поради побарувачката на локалните и странски пазари, моравме да ја модернизираме фабриката и да ги прошириме капацитетите за свежо сирење и производство на кајмак, што го постигнавме со поставување најмодерна опрема, а за дел од неа добивме поддршка преку проектот „EU4AGRI“.“

„Meggle“ влезе на босанскиот пазар во деведесеттите години. Најпрво, увезуваа и дистрибуираа „Meggle“ производи. Набрзо, компанијата започна да прави планови за отворање производствени објекти во државата, а на почетокот од 2000-та година купија фабрика за млечни производи во Бихаќ и се етаблираа како компанија за млечни производи. „Meggle BH“ нуди преку 150 производи во својата палета; домашно млеко, јогурт, кефир, кисела павлака, павлака за готвење, кајмак, крем од путер и многу други производи кои заземаат посебно место во многу домаќинства.

Јадранка Пенава се приклучила во „Meggle“ уште на самиот почеток од нивното работење во БиХ, на почетокот од деведесеттите години, и денес е извршен директор на „Meggle BH“. Таа објаснува дека босанскиот пазар топло ги примил на почетокот и дека имаат континуиран успех и стабилен раст во државата уште од почетокот на нивното работење во БиХ. „Лани, собравме 50 милиони литри млеко од нашите 2500 земјоделци, ширум државата, кои ги сметаме како значаен дел од нашиот бизнис затоа што ако во соседството нема квалитетно млеко, тогаш не може да се има успех во овој бизнис,“ вели Јадранка.

Во текот на 2021 година, со поддршка на проектот „EU4AGRI“, компанијата ги подобри своите производствени процеси со набавка на модерни машини за пакување свежо сирење и кајмак. Капацитетите на старата машина за производство и пакување на сирење и кајмак беше 1800 кади, додека, пак, новата има капацитет од 3200 до 4100 кади, во зависност од тежината, за истото време. Истата овозможува пакување на производите во различни форми, што е неопходно за пласирање производи на пазарот. „Поради побарувачката на локалните и странски пазари, моравме да ја модернизираме фабриката и да ги прошириме капацитетите за свежо сирење и производство на кајмак, што го постигнавме со поставување најмодерна опрема, а за дел од неа добивме поддршка преку проектот „EU4AGRI“,“ објаснува Јадранка. 

 

„Како лидер на пазарот во БиХ, од „Meggle“ се очекува да ги исполни потребите на пазарот, да ги подобри и развие производствените процеси, како и да има постојана понуда на нови и иновативни производи. Оваа инвестиција ни е од голема помош во таа насока.“

За проектот

Проектот „EU4AGRI“ е четиригодишна иницијатива (2020 – 2024) која цели кон модернизирање на земјоделско-прехранбениот сектор во БиХ, создавање нови работни места, како и задржување на постоечките и поддршка за закрепнување од кризата КОВИД-19. Целосната вредност на проектот изнесува 20,25 милиони евра; главно финансирани од ЕУ, но заеднички имплементирани и кофинансирани од Агенцијата за развој на Република Чешка и Програмата за развој на ОН во БиХ.

Досега, проектот „EU4AGRI“ ги поддржал земјоделците и компаниите во БиХ со 45 инвестиции, вредни околу 5,5 милиони евра; од кои 3,2 милиони евра беа финансирани од ЕУ.

Набавката нова машина придонесло и за зголемување на квалитетот на производите и безбедноста на производствениот процес, а автоматизацијата на одредени чекори ја намалила можноста за човечки грешки. „Како лидер на пазарот во БиХ, од „Meggle“ се очекува да ги исполни потребите на пазарот, да ги подобри и развие производствените процеси, како и да има постојана понуда на нови и иновативни производи. Оваа инвестиција ни е од голема помош во таа насока,“ дополнува Јадранка.

Поддршката на проектот „EU4AGRI“ преку воведување нови технологии несомнено ќе придонесе за понатамошен развој и позиционирање на оваа компанија на домашните и странските пазари, а особено ќе придонесе за исполнување на високите стандарди за квалитет на производите обележани со сина детелина. Вредноста на инвестицијата преку проектот „EU4AGRI“ изнесува околу 730000 босански марки (375000 евра) од кои ЕУ кофинансираше околу 300000 босански марки (155000 евра).

Претседателката Фон дер Лајен во Западен Балкан за дискусии за поддршка на ЕУ со цел справување со енергетската криза

Објавено . Објавено во Вести.

Руското енергетско уценување и манипулирање на пазарите не го поштеди регионот на Западен Балкан. ЕУ е одлучна да ги поддржи своите партнери за справување со високите енергетски цени, како и за подобрување на нивната енергетска безбедност на долг рок. Ова е контекстот на посетата на претседателката фон дер Лајен на Западен Балкан оваа седмица. Претседателката, најпрво, ја посети Северна Македонија каде што оствари средби со претседателот Стево Пендаровски и премиерот Димитар Ковачевски. Во четвртокот, на утро, претседателката фон дер Лајен отпатува за Приштина, Косово, каде што се сретна со претседателката Вјоса Османи-Садриу и премиерот Албин Курти. Попладнето, претседателката отпатува за Тирана, Албанија, каде што се состана со претседателот Бајрам Бегај и премиерот Еди Рама.

 

Во петокот, на утро, претседателката ќе отпатува во Сараево, БиХ. Таму, ќе се состане со ново избраните членови на претседателството, како и со избрани членови на парламентарното собрание и избрани претставници од општеството. Во текот на попладнето, претседателката фон дер Лајен ќе отпатува за Белград, Србија, каде што ќе се состане со претседателот Александар Вучиќ и премиерката Ана Брнабиќ. Исто така, заедно со претседателот Вучиќ, ќе ја посети и гасоводната поврзница Србија-Бугарија, во селото Јелашница. Најпосле, во сабота, претседателката ќе биде во Подгорица, Црна Гора, каде што ќе се сретне со претседателот Мило Џукановиќ и премиерот Дритан Абазовиќ. Ќе го посети и проектот „Транс-балкански коридор за електрична енергија: мрежен дел во Црна Гора“.

Започнува скрининг на кластерот за конкурентност и инклузивен раст како дел од преговарачкиот процес со Албанија и Северна Македонија

Објавено . Објавено во Вести.

На 17. октомври, Европската комисија го продолжи скрининг процесот со Албанија и Северна Македонија. Скринингот е првиот чекор во пристапниот преговарачки процес, а самиот скрининг процес е структуриран во шест тематски кластери. Овие кластери опфаќаат релевантните поглавја на достигнување на широки теми поврзани со добро управување, меѓународен пазар, економска конкурентност и поврзаност.

 

Експерти од Европската комисија, Албанија и Северна Македонија започнаа со испитување на правните политики на ЕУ, во рамки на третиот кластер кој се однесува на конкурентност и инклузивен раст. Кластерот опфаќа дигитална трансформација и медиуми, наука и истражување, политика на претпријатија и индустрии, како и општествена политика и вработување, образование и култура. Поглавјата вклучуваат царински сојуз, економска и монетарна политика и оданочување.

 

Аналитичкото испитување на достигнувањето на правното тело на ЕУ, така наречено скрининг, им овозможува на земјите-кандидати да се запознаат со законите и стандардите на ЕУ; како и со обврските кои тие ги повлекуваат. Исто така, овозможува и испитување на нивото на подготвеност на државите, како и планови за понатамошно усогласување; нудејќи прелиминарни насоки за проблемите кои би се појавиле при преговорите.

Пакет за проширување 2022: Европската комисија ги оценува реформите во Западен Балкан и Турција и предлага кандидатски статус за Босна и Херцеговина

Објавено . Објавено во Вести.

На 12. октомври 2022 година, Европската комисија го усвои Пакетот за проширување 2022, обезбедувајќи детална проценка за состојбата и напредокот постигнати во Западен Балкан и Турција, на нивниот пат кон ЕУ; со посебен фокус на имплементирање суштински реформи, како и јасно водство за реформските приоритети кои им претстојат.

 

Секоја година, Комисијата усвојува „Пакет за проширување“ – збир документи кои ја објаснуваат политиката за проширување на ЕУ. Суштината на пакетот е Комуникацијата за проширување која ги собира сите развојни достигнувања во текот на изминатата година. Го испитува напредокот кој го постигнале земјите-кандидати и потенцијални кандидати, предизвиците со кои се соочиле и реформите на кои треба да се насочат; нудејќи збир предлози за патот кој им претстои. Покрај главната Комуникација, пакетот содржи Извештаи во кои различните сектори на Комисијата ги претставуваат своите детални оценувања за состојбата и реформскиот напредок во секоја земја-кандидат, како и во потенцијалните кандидати, за време на минатата година. Оценувањата се придружени од препораки и насоки за реформските приоритети.

ЕУ и Косово потпишуваат договор за првата ИПА III годишна програма за финансирање

Објавено . Објавено во Вести.

На 13. септември, Косово и ЕУ го потпишаа првиот годишен договор за финансирање во рамки на Инструментот за претпристапна помош III (ИПА III), вреден 63,96 милиони евра. По потпишувањето и стапувањето на сила на Партнерскиот договор за финансиска рамка помеѓу ЕУ и Косово, ова беше еден од последните формални чекори кој овозможува постепено отплаќање на финансиската помош на ЕУ за Косово, во склоп на договорот за партнерска рамка ИПА III, за периодот 2021 – 2027. Потребно е Собранието на Косово да го ратификува договорот исто така.

 

Преку 14 последователни годишни програми за финансирање, од 2007 до 2020 година, во склоп на ИПА I и ИПА II, ЕУ обезбеди финансиска помош за Косово во висина од 1,21 милијарда евра.

 

„Првичните 63,96 милиони евра од ИПА III ќе се употребат за зголемување на конкурентноста на косовскиот земјоделско-прехранбен сектор, како и постигнување на економските пристапни критериуми на ЕУ. Финансирањето, понатаму, ќе биде насочено кон подобрување на заштитата на човекови права и застапување за родова еднаквост; како и подобрување на обезбедувањето општински услуги и јавна безбедност во Косово,“ изјави амбасадорот на ЕУ во Косово, Томаш Суњог.

 

Годинешните финансиски средства, во рамки на ИПА III, ќе бидат комбинирани со дополнителни 16 милиони евра од косовската влада, како и финансирања од останати партнери во висина од 3,8 милиони евра. ЕУ останува најголемиот трговски партнер и обезбедувач на финансиска помош за Косово.