Skip to main content

Автор: WeBalkans

„Денови на зелена енергија 2022“ во Косово

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Како дел од иницијативата „Европеизација на косовската еколошка агенда“, од 16. до 22. мај, се одржува иницијативата „Денови на зелена енергија 2022“ во Косово. Иницијативата е финансирана од Канцеларијата на ЕУ во Косово, а е имплементирана од Балканската мрежа за истражувачко новинарство во Косово, „CEE Bankwatch“, „ERA Group“ и „TV Mreža“.

 

Иницијативата го поддржува проактивното учество на косовското граѓанско општество, медиумите и еколошките активисти во политичките реформи и носењето одлуки во доменот на енергија, екологија и јавно здравство. Целта на проектот е да се обезбеди помош за Косово да се доближи до еколошките политики и законодавство на ЕУ и да се поттикне дијалог помеѓу организациите на граѓанското општество, медиумите, активистите и јавниот сектор.

 

По вторпат, домаќин на иницијативата „Денови на зелена енергија“ е Балканската мрежа за истражувачко новинарство и нивните партнери. Целта на неколкудневната активност е да се укаже внимание на важноста од енергетска ефикасност, заштита на животната средина и јавното здравје; особено меѓу релевантните функционери. Годинава, иницијативата ќе предложи бројни активности кои ќе придонесат за најдобрите енергетски практики во Косово.

Објавен натпреварот „Млади европски создавачи на наследство 2022“

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

„Млади европски создавачи на наследство“ е натпревар за млади од Европа, вклучително и млади од Западен Балкан. Истиот им овозможува да го истражат окружувањето, да ги откријат најинтересните елементи од своето наследство и да ги претстават пред светот.  
Натпреварот треба да ги охрабри младите да го сфатат концептот на наследство и да ги искажат своите видувања. Годинешната тема е „Одржливо наследство“.  
Натпреварот е дел од „Европски денови на наследството“. Со приближно 70000 настани организирани годишно во европските држави-потпишнички на Европската културна конвенција и проценети 30 милиони посетители; оваа заедничка акција на Советот на Европа и Европската комисија е единствен пример за масовна иницијатива организирана и споделена од милиони луѓе кои живеат во Европа.

Грант, од Европската инвестициска банка, до 2,9 милиони евра за подобрување на образованието во Црна Гора

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Грант во висина до 2,9 милиони евра ќе биде обезбеден за владата на Црна Гора од страна на Европската инвестициска банка (ЕИБ) – банката на ЕУ, за забрзување на модернизацијата на националниот образовен систем. Средствата ќе бидат употребени за надградба, конструкција и реконструкција на претшколските, школските и стручните училишни инфраструктури во државата и ќе обезбедат, исто така, техничка и советодавна поддршка за подготовка на проекти и процеси на јавни набавки, како и развој на националниот надзор и евалуациски стандарди. На овој начин, ќе се забрзаат доградбите кои се очекува да создадат 2070 дополнителни школски места ширум Црна Гора и да отворат 530 нови работни места со полно работно време.  
Операцијата ја поддржува тековната модернизација на националниот образовен систем како дел од црногорската образовна програма, вредна 18 милиони евра, која ЕИБ ја договори со Црна Гора во 2019 година. Програмата ги финансира набавките на модерна опрема, изградба и реновација на јавни образовни инфраструктури; вклучително и градинки, основни, средни и стручни училишта, како и набавка на опрема од доменот на информациски и комуникациски технологии и училиштен мебел. Грантот потекнува од Иницијативата за економски отпор која цели кон поддржување на економскиот раст, создавање работни места, општествена кохезија и развој на неопходните инфраструктурни проекти во Западен Балкан.

Програмата за јаглени региони започнува размени помеѓу Западен Балкан и ЕУ

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Програмата за размена помеѓу јаглените региони започна шест размени помеѓу подрачја во Западен Балкан и нивните еквиваленти во ЕУ. Размените претставуваат можност за овие региони да отпочнат директни дијалози и да учат од меѓусебните искуства со цел оддалечување од јагленот како дел од транзицијата кон чиста енергија.

 

Вкупно 32 апликации, покривајќи широк географски опсег, беа поднесени за учество во програмата. Врз основа на експертски проценки, 14 од барањата се групирани заедно во 6 групи на разменувачки партнери кои, во моментов, ги подготвуваат размените. Предвидени се дополнителни две групи, секоја од нив предводена од украински апликанти, но, во моментов, истите се ставени на пауза.

 

Три размени ќе започнат на пролет, во 2022 година, а деталното планирање и подготовка на останатите три ќе започне во втората половина од годината. Водени од посветени олеснувачи за размена, учесниците развиваат нови рути за нивните размени. Тие ќе вклучат една или две посети во живо, кои ќе бидат однапред планирани преку виртуелни интеракции и дискусии преку кои регионите ќе можат да ја зајакнат својата врска и кои би резултирале со плодна соработка и надвор од програмата.

 

Програмата за размена е една од клучните активности на Иницијативата за јаглени региони во транзиција во Западен Балкан и Украина која има за цел да им помогне на регионите да преминат од јаглен кон јаглено-неутрална економија; осигурувајќи се, истовремено, дека транзицијата е спроведлива. Програмата е управувана од страна на Европската комисија и шест соработувачки партнери: Колеџот на Европа во Натолин, Секретаријатот за енергетска заедница, Европската банка за реконструкција и развој, Европската инвестициска банка, Полскиот национален фонд за еколошка заштита и управување со вода и Светската банка.

Претставувајќи го босанскиот лук пред светот

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во Stories.

Претпријатие од БиХ станува регионален лидер на пазарот во доменот на производство на лук со поддршка на проект финансиран од ЕУ.

Преку 300 сончеви дена и почва богата со варовник се дел од карактеристиките кои го одликуваат теренот околу градот Љубиње во јужна БиХ. Со децении наназад, полињата на Љубиње биле насадени со босански тутун кој, благодарение на квалитетот, овозможувал пристојна живеачка за населението во регионот. Меѓутоа, поради падот на домашната тутунска индустрија, земјоделците морале да го диверзифицираат својот производ.

Со оглед на тоа што почвата е исклучиво плодна, немале проблем да го постигнат тоа; фокусирајќи се на лук кој со векови наназад се одгледувал во регионот како здрава намирница за готвење, но и во борбата против болести. Бизнис можноста која ја понудил лукот била забележана од „Farmavit“, претпријатие во регионот Љубиње, кои се обиделе не само да одгледуваат лук, туку истиот и да го преработуваат со цел дистрибуција до големите маркети.

„Анализи, изработени од светски познати институции, покажуваат дека босанскиот лук е рангиран меѓу првите пет во светот; според својот квалитет и влијание врз здравјето.“

Модерна технологија за подобрување на квалитетот

Стефан Шалварица е  менаџер одговорен за производство и преработка на лук во претпријатието на кое му се приклучил во 2020 година. Претпријатието е формирано во 2000 година; на почетокот со фокус на производство на храна за добиток. Но, забележувајќи го потенцијалот на производството на палета други култури, одлучиле да пробаат нешто што би било поинтересно и би одговарало на поширокиот пазар. „Анализи, изработени од светски познати институции, покажуваат дека босанскиот лук е рангиран меѓу првите пет во светот; според својот квалитет и влијание врз здравјето,“ вели Стефан.

Денес, „Farmavit“ е водечко претпријатие за производство на лук во БиХ, со поголем дел од своето производство насочено кон извоз, вклучително и кон ЕУ. На патот кон успехот, биле поддржани од иницијативата „EU4 Business“, финансирана од ЕУ, а имплементирана од Програмата за развој на Обединетите Нации. Со оваа поддршка, претпријатието решило значаен проблем со грејните извори, како и проблем со пареата која се создава во процесот на термална преработка на лукот и истиот го отежнува. „Со вентилација и климатизација на нашите простории се ослободуваме од пареата за неколку минути. Исто така, во минатото, значаен дел од работата се одвиваше мануелно, а сега, со помош на неколку нови машини, процесот на полнење, ставање етикети и затворање на теглите е подобрен и забрзан,“ објаснува Стефан.

Претпријатието има сопствени насади со лук, но, исто така, откупува одредена количина од своите кооперанти во БиХ. По откупот, лукот се праќа на анализи, пред да биде преработен во производи достапни за купувачите на полиците во супермаркетите во БиХ под брендот „Мирисот на Херцеговина“.

„Благодарение на проектот „EU4Business“, успеавме да ги подобриме условите за работа и производството; намалувајќи ги трошоците и понудувајќи им уникатни производи на нашите купувачи. Преку подобрување на производството на лук, нашите годишни количини достигнаа 10 тона.“

За проектот

„EU4Business“ е проект на ЕУ кој цели кон зајакнување на капацитетот за економски развој и вработување преку поттикнување конкурентност и иновација во одредени сектори во БиХ. Проектот располага со буџет од 16,1 милиони евра: 15 милиони евра финансирани од ЕУ и 1,1 милион евра од Федералната Република Германија.

„EU4Business“ е дел од програмата Стратегии за локален развој – локално самоуправување и економски развој во БиХ на германското министерство за економска соработка и развој.

Понатаму, Стефан објаснува дека произведуваат пире од лук и маринади со лук и зачини, маслинки и сончогледово масло.  Дополнително, благодарение на поддршката од проектот „EU4Business“, сега произведуваат и, така наречен, црн лук. Црниот лук се добива како резултат од ферментација на свежиот лук. Во процесот на забрзано зреење, лукот ја менува својата боја и карамелизира, а неговите својства се подобрени. Овој вид лук е високо вреднуван на светскиот пазар; а со набавката на машина за ферментација, благодарение на поддршката од ЕУ, претпријатието „Farmavit“ стана единствениот производител на ваков вид лук во БиХ.

„Благодарение на проектот „EU4Business“, успеавме да ги подобриме условите за работа и производството; намалувајќи ги трошоците и понудувајќи им уникатни производи на нашите купувачи. Преку подобрување на производството на лук, нашите годишни количини достигнаа 10 тона,“ вели Стефан.

Покрај плановите за нови маринади и пласманот на црн и свеж лук на меѓународниот пазар, претпријатието „Farmavit“ продолжува да инвестира во значајни планови за задржување на својата позиција на лидер на пазарот. „Инвестиравме дополнителни сопствени средства во набавка на опрема која ќе ни помогне во производството на желатински капсули полнети со екстракт од лук. Ќе бидеме првото претпријатие во регионот кое ќе произведува прехранбени додатоци од овој вид,“ со задоволство изјавува Стефан.

Претпријатието „Farmavit“ беше поддржано преку проектот „EU4Business“ со 15000 босански марки, а вредноста на инвестицијата изнесува 300000 босански марки.

7. годишен форум на стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Денес, европскиот комесар за кохезија и реформи, Елиза Фереира, го отвори, со видео порака, 7. годишен форум на стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион. Дводневниот форум, кој се одржа во Тирана; под покровителство на албанското претседателство со Стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион, се фокусира на проблематики поврзани со предизвиците на енергетската безбедност и климатските промени, транспортните политики, инвестициските можности во јадранскиот и јонскиот макрорегион и олеснување на проширувањето на ЕУ во Западен Балкан.

 

Комесарот Фереира изјави: „Мило ми е што гледам дека годинешниот форум на стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион се совпаѓа со европската година на младите во европската престолнина на младите, Тирана. Младите се движечка сила за регионална соработка, помирување и градење мир, и би сакала да го охрабрам креирањето на младински совет во рамки на стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион со цел младите кои живеат во јадранскиот и јонскиот макрорегион да можат да споделуваат меѓусебно за предизвиците со кои се соочуваат, а и да добијат можност за влијание врз својата иднина.“

 

Министерскиот состанок во рамки на стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион ќе ја усвои Тиранската декларација за да ја искажат својата солидарност со Украина, осудувајќи ја руската инвазија, а истовремено повикувајќи ја ЕУ да го забрза пристапниот процес на земјите од Западен Балкан во ЕУ. За време на настанот, ќе биде доделена наградата „EUSAIR Young business model Popri“ за најдобри претприемнички идеи меѓу младите од јадранскиот и јонскиот макрорегион.

 

Стратегијата на ЕУ за јадранскиот и јонски регион беше отпочната во октомври 2014 година, а покрива макрорегион од повеќе од 70 милиони луѓе во четири земји-членки (Хрватска, Грција, Италија и Словенија), како и шест земји кои не се дел од ЕУ (Албанија, БиХ, Црна Гора, Северна Македонија, Србија и Сан Марино) меѓу кои пет се од Западен Балкан; соработувајќи со цел надминување на заедничките предизвици групирани во четири столба: „Син развој“, „Поврзување на регионот“ (транспорт и енергија), „Еколошки квалитет“ и „Одржлив туризам“. Погледнете ја програмата на настанот.

ЕУ поддржува зелени згради во Призрен, Косово

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Европската Унија ќе обезбеди инвестициски грант од 1 милион евра за Косово за подобрување на енергетската ефикасност на јавните згради; како, на пример: градинки, училишта и примарни здравствени установи во градот Призрен. Дополнително на грантот од ЕУ, Европската банка за реконструкција и развој ќе обезбеди заем од 5 милиони евра за проектот имплементиран во рамки на Програмата за регионална енергетска ефикасност за Западен Балкан.

 

Договорот за проектот беше потпишан од страна на косовскиот министер за финансии, Хекуран Мурати, и Ален Пилу – заменик претседател на Европската банка за реконструкција и развој; за време на Сесијата за инвестициски перспективи во Косово во рамки на годинешниот состанок и бизнис форум на Европската банка за реконструкција и развој во Мароко.

 

Зелената транзиција во Косово е поддржана преку бројни однапред договорени финансиски рамки. За проектите за енергетска ефикасност, како тој во Призрен, грантовите се обезбедуваат преку Програмата за регионална енергетска ефикасност во склоп на Инвестициската рамка за Западен Балкан; поддржана од ЕУ, билатерални донатори и самите корисници. Програмата за регионална енергетска ефикасност е одредена во Економскиот и инвестициски план за Западен Балкан, на Европската комисија, како еден од клучните проекти за чиста енергија. Ваквите проекти значајно придонесуваат за намалување на емисијата стакленички гасови и подобрување на животните стандарди и здравјето на граѓаните. Активностите во рамки на Програмата за регионална енергетска ефикасност се во согласност со Регулацијата на ЕУ и целите на Зелената агенда за Западен Балкан; засновани на петте столба на Европскиот зелен договор.

Регионалниот совет за соработка домаќин на министерска конференција за развој на туризам во Западен Балкан

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

На 12. мај, Регионалниот совет за соработка организираше министерска конференција во Тирана на тема развој на туризмот во Западен Балкан. Настанот ги собра, на едно место, министрите одговорни за туризам во Западен Балкан, претставници на Европската комисија и други важни чинители од туристичкиот домен. Со наслов „Подигнување на бариерите за одржлив туристички развој“, настанот послужи како форум за дискусија на важни теми за туризмот во регионот.

 

Настанот го отвори Мајлинда Брегу – генерален секретар на Регионалниот совет за соработка; Мирела Кумбаро – министер за туризам и животна средина на Албанија; Ерион Велиај – градоначалник на Тирана; како и вршителот на должност шеф на Европската делегација во Албанија – Алекси Ипен. Панелисти во склоп на четири тематски панел-дискусии беа Татјана Матиќ – министер за трговија, туризам и телекомуникации во Србија; Крешник Бектеши – министер за економија во Северна Македонија; Сташа Кошарац – министер за надворешна трговија и економски односи во БиХ; Розета Хајдари – министер за трговија и индустрија во Косово; и Александра Гардашевиќ-Славуљица – генерален директор во Министерството за економски развој и туризам во Црна Гора.

 

Дополнителен настан со наслов „Совладување на тековните предизвици во туристичката индустрија“ треба да се случи на 13. мај кој ќе ги обедини сите туристички оператори, креатори на политики и државни туристички организации, со цел дискутирање за предизвиците во туристичката индустрија и начинот на кој може да се подобри туристичката понуда во регионот.

Шопен пијано ФЕСТ во Косово со големи класични музички имиња

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Еден од најзначајните фестивали на класична музика во Косово, Шопен пијано ФЕСТ Приштина, официјално започна годинава, на денот на Европа, 9 мај, со концерт на светски реномираниот пијанист Мартин Гарсија Гарсија. Фестивалот ќе претстави, пред косовската публика, повеќе од 15 концерти, мастер часови, работилници, натпревари за инструменталисти и композитори, како и други културни активности.

 

Дополнителен елемент на годинешното издание на Шопен пијано ФЕСТ Приштина е учеството на фестивалот во програмата „СИНЕРЏИ“ („SYNERGY“); поддржана од ЕУ преку програмата „Креативна Европа“ („Creative Europe“).

 

Дванаесеттото издание на фестивалот продолжува да ги кани големите музичари да настапуваат во Приштина. „И годинава, исто така, имаме познати пијанисти како Франсоа Димон (François Dumont), Флориан Илиг (Florian Uhlig) и Стефан Владар (Stefan Vladar) кои ќе настапат на фестивалот,“ вели проф. Лејла Хаџиу Пула, претседателка и уметничка директорка на фестивалот.

 

Фестивалот завршува на 8. јуни.

Европската инвестициска банка обезбеди 300000 евра за забрзување на енергетскиот сектор и зелена транзиција во БиХ

Напишал/ла WeBalkans на . Објавено во News.

Европската инвестициска банка (ЕИБ), телото за позајмување на ЕУ, обезбедува грант од 300000 евра за претпријатието „Elektroprivreda Bosne i Hercegovine“ со цел спроведување еколошка проценка на подрачјето Влашиќ за изградба на нова фарма со ветерници. Оваа техничка помош ќе ја олесни изградбата на фарма со ветерници, со капацитет од 50 мегавати, во регионот Тревник; која ќе ја поддржи транзицијата кон обновливи, безбедни и одржливи енергетски извори, како и декарбонизација на локалната и економијата на Западен Балкан. Се работи за вториот грант кој ѝ се доделува на БиХ од страна на новата експозитура „EIB Global“ со кој се покажува решителноста на банката да ја зголеми својата техничка и финансиска поддршка за исполнување на најитните потреби на државата како и нејзиниот зелен транзициски процес.

 

Во склоп на Инвестициската рамка за Западен Балкан, Европската инвестициска банка веќе обезбеди грантови во износ од, околу, 655000 евра. Средствата се употребени за развој на физибилити студија за изградба на фармата со ветерници Влашиќ; вклучувајќи и ветерна анализа, географско истражување, истражување во доменот на „0 јаглени емисии“, студија за општествено влијание и подготовка на тендерска документација. Уште од почетокот на кризата КОВИД-19, во февруари 2020, Европската инвестициска банка обезбеди 658 милиони евра, во форма на заем, за БиХ; како и 6 грантови за поддршка на одржливиот развој на земјата.