Skip to main content

Автор: WeBalkans

Амбасадорот на ЕУ во Србија го посетува саемот за земјоделство во Нови Сад

Емануел Жиофре – амбасадор на ЕУ во Србија, Бранислав Недимовиќ – министер за земјоделство, и Јадранка Јоксимовиќ – министерка за европска интеграција, го посетија саемот за земјоделство во Нови Сад на 25. мај.  
Минатата година, во контекст на вкупен извоз на храна кон ЕУ од над 2,3 милијарди евра, Србија достигна позитивно трговско салдо од скоро 700 милиони евра. Ова изнесува на повеќе од половина (55 %) од вкупниот извоз на храна кој е насочен од Србија кон ЕУ.  
Осврнувајќи се кон Инструментот за претпристапна помош за рурален развој III (ИПАРД III), амбасадорот Емануел Жиофре изјави: „Завршивме одлична работа при подготовката на програмата ИПАРД III, усвоена, од страна на Комисијата во март, годинава. Тоа резултира со дополнителни 377 милиони евра за земјоделскиот сектор во Србија, од кои 288 милиони евра се финансирани од ЕУ. Од друга страна, пак, потенцирам дека Србија треба да се потруди за успешно завршување на имплементацијата на програмата ИПАРД II и да избегне секаква дополнителна загуба на средства во рамките на оваа програма. Во 2021 година, Србија изгуби 3,7 милиони евра поради постојани проблеми со плаќањето на годинешните фондови.“  
За време на вториот циклус од програмата ИПАРД, кој се приближува кон својот крај, беа објавени девет јавни повици, а беа одобрени преку 550 грантови; од кои половина веќе се исплатени на српските земјоделци и производители на храна.  
Амбасадорот зборуваше, исто така, и за успешните проекти финансирани од ЕУ во Србија. На пример, со години не е детектиран случај на беснило во Србија, а ЕУ учествува и во елиминација на свинскиот грип. ЕУ ја поддржува контролата и искоренувањето на овие две опасни болести со преку 20 милиони евра. ЕУ финансира, исто така, и проекти за набавка на соларни панели, како и набавка на опрема за Националната референтна лабораторија.  
Потенцирајќи ја желбата за понатамошна соработка, амбасадорот Жиофре изјави: „Заедно сме подобро.“

Зелена недела на ЕУ 2022 во Србија

Циркуларна економија, нула загадување и биодиверзитет се во фокусот на годинешната Зелена недела на ЕУ која се случува во Србија од 30. мај до 5. јуни. Зелената недела на ЕУ има за цел подигнување на свеста за најважните прашања во доменот на еколошка заштита.

 

За време на прославата, серија настани и онлајн активности ќе ги претстават конкретните резултати од соработката помеѓу Србија, ЕУ и земјите членки, и неколку меѓународни партнери. Програмирани се настани во сите делови на Србија; вклучително Белград, Чачак, Крушевац, Нови Сад и Ниш. Деталната агенда на Зелената недела на ЕУ можете да ја најдете тука.

 

Секоја година, Зелената недела на ЕУ претставува можност за дебата за европската еколошка политика со креаторите на политики, водечките екологисти и чинителите од Европа и пошироко. Годинава, планирани се скоро 300 настани ширум Европа, со посебен акцент на Европскиот зелен договор – одржливата и трансформативна стратегија за раст на ЕУ, поддржувајќи поефикасна употреба на ресурсите и амбиции на ЕУ да стане климатско-неутрална до 2050 година.

 

Активностите се имплементирани во партнерство со Министерството за еколошка заштита, Министерството за европска интеграција, локалните влади, амбасадите на Шведска и Франција, Програмата за развој на Обединетите нации, Агенцијата за развој на Шведска, ГИЗ (Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ)), Банката „KFW Bank“, Европската инвестициска банка, како и многу други.

 

Европската Унија е светски лидер во доменот на еколошка заштита и ја поддржува Србија на својот пат кон поздрава животна средина. Со преку 400 милиони евра во форма на неповратни грантови, инвестирани во еколошка заштита и климатска акција во Србија, ЕУ е најголемиот донатор во овој домен во државата.

Отворен модернизиран „Дом на Европа“ („Europe House“) во Подгорица

ЕУ Инфо центарот во Подгорица беше реновиран, модернизиран и адаптиран на новите потреби на пошироката заедница, посветена на промоција на Европската Унија во Црна Гора. Овојпат, отворањето беше како „Дом на Европа“ („Europe House“), со церемонијална лента пресечена од страна на амбасадорката на ЕУ – Оана Кристина Попа, претседателот на Комитетот за надворешни работи во Европскиот парламент – Дејвид МекАлистер и заменик премиерот и министерка за европски прашања – Јована Маровиќ.

 

Во своето обраќање, амбасадорката Попа ги спомна стотиците настани кои се организирани во ЕУ Инфо Центарот, обединувајќи илјадници луѓе од различни општествени сфери уште од отворањето во 2014 година.

 

„Тука беше местото за запознавање со ЕУ, нејзините иницијативи, политики и проекти. Но, времињата се променија. Имаме големи надежи за овој дом. Сакаме да стане центар за инспиративни идеи, иновативно размислување, вмрежување и активна дискусија. Како што се надеваме дека затворените врати поради пандемијата се зад нас, така се надеваме дека ова место ќе ги поврзе луѓето од сите страни на политичкиот и општествениот спектар. Се надеваме дека ќе биде извор на неопходниот стимул за дебата за европска интеграција, нашите вредности и нашата заедничка иднина,“ изјави Попа.

 

„Домот на Европа“ („Europe House“), дизајниран од Станислав Никичевиќ, е сместен веднаш до плоштадот Аргентина. Отворен е за граѓаните, институциите, медиумите и невладините организации кои работат на проекти од ЕУ или посакуваат да започнат со таков вид на работа. Дополнително на настаните и кампањите посветени на стандардите на ЕУ, „Домот на Европа“ е, исто така, отворен за организирање работилници, семинари, изложби, предавања, прес конференции и други промотивни настани.

Искуство со дивиот свет отворено за бизнис

Со поддршка од ЕУ, прекуграничниот простор помеѓу Црна Гора и Србија е подготвен за пречек на туристи љубители на природата.

Пред пандемијата, Црна Гора имаше околу два милиона посетители годишно и преку седум милиони ноќевања во годината; што може да се смета како успех за држава со население од само 600000 жители. Посетителите се, главно, фокусирани на прекрасните крајбрежни региони за време на летниот одмор или скијачките центри во северот. Но, Црна Гора има и други возбудливи туристички можности, од аспект на дивиот свет, особено во северо-источниот дел кој граничи со Србија и кој е недоволно истражен. Центарот за заштита и истражување на птици („CZIP“), невладина организација од Подгорица, заедно со партнери од Црна Гора и Србија, работи во насока на отворање на регионот како дестинација за љубителите на дивиот свет.

Глобално, дивиот свет и набљудувањето птици станаа особено популарна туристичка активност; признаена како значајна туристичка пазарна ниша. Меѓутоа, како последица на оддалеченоста на овој предел и слабите транспортни врски, туристичката инфраструктура е недоразвиена, иако се работи за локација каде што се наоѓаат четири национални паркови.

„Со оглед на тоа што има огромен потенцијал за туристички развој, но, истовремено, и потреба за поддршка, одлучивме да преземеме акција за отворање на овој бајковит предел за посетителите.“

Задоволување на потребата за туристички развој

Лејла Абдиќ е еколошки активист и проектен менаџер во Центарот за заштита и истражување на птици. Објаснува дека заедно со своите колеги се свесни дека регионот е недоволно развиен во насока на туристичка инфраструктура и активности на отворено. „Со оглед на тоа што има огромен потенцијал за туристички развој, но, истовремено, и потреба за поддршка, одлучивме да преземеме акција за отворање на овој бајковит предел за посетителите,“ вели Лејла.

Со оваа цел, се пријавиле за повикот за прекугранична соработка помеѓу Црна Гора и Србија, финансиран од ЕУ, и добиле средства за отпочнување на така наречениот проект „Hoo“ (Создавање искуства со бувови и дивиот свет). Со оглед на тоа што птичјата популација е особено богата во регионот, главниот фокус на проектот бил насочен на активности поврзани со набљудување птици и мотивирање на локалното население за ангажирање во бизниси поврзани со туризам во доменот на дивиот свет; како и брендирање и промоција на туристички производи кои биле развиени како дел од проектот.

„Регионот има уникатни богатства, во доменот на дивиот свет, кои сè уште не се истражени, но, наскоро, ќе бидат локално и меѓународно промовирани со цел посетителите да можат да уживаат во нив.“

За проектот

Проектот „Hoo“ (Создавање искуства со бувови и дивиот свет) започна во февруари 2021 година. Главната цел на проектот е охрабрување туризам заснован на природното богатство и дивиот свет во прекуграничниот регион помеѓу Србија и Црна Гора. Целосната вредност на проектот е 262029 евра, а предвиденото времетраење на истиот е 24 месеци. Проектот предвидува, меѓу другото, основање на две патеки за туризам поврзан со дивиот свет, обука на туристички водичи за дивиот свет, набљудување птици и студиски посети, како и основање дигитална платформа за промоција на дивиот свет во регионот.

Лејла објаснува дека проектниот простор има што да понуди за туристите љубители на природата: бувовите, на пример, имаат посебна харизма која може да претставува возбудливо туристичко искуство. Но, овој регион е, исто така, дом и на други привлечни птици; како што се златните и царски орли, белоглавите мршојадци, дивите соколи, карпестите еребици и црните тетреби; како и некои други ретки видови птици кои се во потрага по природни шумски предели како живеалиште. „Регионот има уникатни богатства, во доменот на дивиот свет, кои сè уште не се истражени, но, наскоро, ќе бидат локално и меѓународно промовирани со цел посетителите да можат да уживаат во нив,“ вели Лејла.

Лејла понатаму објаснува дека проектот има огромен успех во насока на прекуграничната соработка. Партнерските организации ќе организираат студиски тури и координациски активности со цел поврзување на заедниците, бизнисите и туристичките оператори на двете страни на границата. „Најпосле, развојот на регионот е тесно поврзан со прекуграничната соработка,“ вели таа.

Отворен е новиот повик за Млади европски амбасадори!

Новиот повик за апликации за Млади европски амбасадори беше отворен на 20. мај на webalkans.eu

 

Платформата Млади европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEA)) е креативна мрежа составена од млади активисти од Западен Балкан (Албанија, БиХ, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија). Младите европски амбасадори доаѓаат од различни средини, но имаат заедничка визија: обединет Западен Балкан во различноста. Заедно учат едни за други и за ЕУ, организираат креативни проекти, стекнуваат нови вештини, се поврзуваат преку социјалните мрежи и организираат инспиративни настани – секогаш водени од идејата дека младинскиот активизам е најмоќната алатка за општествена промена.

 

Целите на мрежата се споделување на вредностите на ЕУ, подигнување на свеста за соработката на ЕУ со партнерите од Западен Балкан, покажување на видливи резултати од оваа соработка, придонес за дијалог на најразлични теми и помош за издигнување на граѓанскиот активизам. Младиот европски амбасадор е активист кој се гледа себеси како добар комуникатор, желен да ги сподели вредностите на ЕУ и да учествува во проекти и настани поврзани со: интеграција во ЕУ, еколошка заштита, човекови права, уметност и култура, и нови технологии. Сите млади, меѓу 18 и 29 години, кои доаѓаат од Западен Балкан, се добредојдени да ги испратат своите апликации.

 

Аплицирањето трае од 20. мај до 30. јуни.

„Денови на зелена енергија“ во Косово обележани со 32 препораки за одржливост

Балканската мрежа за истражувачко новинарство во Косово беше домаќин на конференција од висок ранг која се одржа во четвртокот, во Приштина, како дел од второто издание на „Денови на зелена енергија“. Балканската мрежа за истражувачко новинарство ја искористи приликата за да го претстави меморандумот за Косовскиот национален енергетски и климатски план кој вклучи 32 конкретни препораки за тоа како државата да се насочи кон енергетска ефикасност и 100 % обновлива енергија.

 

Земјите од Западен Балкан, вклучувајќи го и Косово, се согласија да изготват национален енергетски и климатски план кој ќе им помогне да ја испланираат својата енергетска иднина, на интегриран начин, во насока на енергетската политика на ЕУ. Како дел од Софиската декларација за Зелена агенда, потпишана во 2020, државите се заложија, исто така, и за ставање крај на употребата на сите фосилни горива до 2050 и намалување на стакленичките гасови до 2030 година. Додека се чека финализирање на конкретни енергетски цели за 2030 година, меморандумот определува јасни предлози за декарбонизација, засновани на блиска пазарна интеграција, флексибилно производство на електрична енергија и електрификација на косовските транспортни и грејни сектори.

 

Конференцијата од висок ранг беше одржана од Балканската мрежа за истражувачко новинарство во Косово и нивните партнери; како дел од „Денови на зелена енергија“ во склоп на „Европеизација на косовската еколошка агенда“ – проект поддржан од Бирото на ЕУ во Косово, а имплементиран од „Bankwatch“, „BIRN Kosovo“, „ERA Group“ и „TV Mreža“.

ЕУ ја поддржува културата во Западен Балкан со иницијатива вредна 8 милиони евра

ЕУ ја отпочна новата иницијатива насловена „Култура и креативност за Западен Балкан (CC4WBs)“ која ќе промовира мирољубиви односи и социо-економски развој. Проектот ќе биде имплементиран од УНЕСКО, во соработка со Британскиот совет и Италијанската агенција за соработка за развој.

 

Марија Габриел, европска комесарка за иновација, истражување, култура, образование и млади, изјави: „Горда сум што заедно со мојот колега, комесарот Вархелеј, можевме да започнеме ваква амбициозна акција, вредна 8 милиони евра, во знак на поддршка за културните и креативни сектори во Западен Балкан. Интегрирањето на културата може да доведе до меѓусебно разбирање, мирна соработка и стабилност; како и до економски придобивки, особено во регион кој изобилува со културно наследство. Посветена сум на обезбедување асистенција за интеграција на Западен Балкан во сите домени на моето портфолио и му посакувам огромен успех на УНЕСКО и неговите партнери во имплементирањето на оваа иницијатива.“

 

Клучен елемент во иницијативата ќе бидат образовните и истражувачки институции, студентите и медиумските професионалци од независните медиуми и мрежи, блогови и останати креатори на културна содржина.

Поддршка за дигитализација на малите и средни претпријатија во БиХ

Европската Унија и Европската банка за реконструкција и развој ја зголемуваат поддршката за мали и средни претпријатија во БиХ преку отпочнување на програмата „Go Digital“. Програмата започна на 19. мај со настан, одржан во Сараево, чија цел е да обезбеди помош за малите и средни претпријатија да можат да инвестираат во дигитализација на нивните бизниси; покрај дополнителни инвестиции за подобрување на продуктивноста, операционата ефикасност и отпорност.  
Еден од елементите на програмата ќе биде специјализиран кредит, обезбеден од Европската банка за реконструкција и развој во соработка со локалните финансиски институции. ЕУ ќе обезбеди стимулации за грантови, вредни до 15 % од целосната вредност на заемот, за да ги направи подостапни инвестициите на малите и средни претпријатија во дигитализација, автоматизација, конкурентност и зелени технологии.  
Шефот на Делегацијата на ЕУ во БиХ и специјален претставник на ЕУ, Јохан Сатлер, објасни дека Програмата „EU4SMEs“ е дел од претпристапната помош на ЕУ за поддршка за закрепнување од пандемијата КОВИД-19 и транзиција кон економија ориентирана кон иднината. „Малите и средни претпријатија се клучен двигател на економски раст и развој, а поддршката за нивна дигитализација ќе им помогне на бизнисите да бидат поконкурентни на локалните и меѓународни пазари. Тековниот инструмент за претпристапна помош и поддршка на ЕУ за зелена и дигитална транзиција изнесува околу 50 милиони евра и е насочен кон малите и средни претпријатија. Малите и средни претпријатија мораат целосно да ги искористат иновативните технологии, вештините и услугите, не само за раст на одржлива основа, туку и за да можат, во иднина, да преживеат во економијата.“  
Програмата е придружена од активности од германската агенција „GIZ“ која ќе помогне за изградба на екосистем за дигитализација, автоматизација и иновација во БиХ; вклучувајќи иновациски дигитални центри во насока на најдобрите практики во ЕУ.  
Новата програма „Go Digital“ во БиХ директно придонесува за Дигиталната агенда за Западен Балкан на Европската комисија, која има за цел да ја поддржи транзицијата на приватниот сектор и да им помогне на бизнисите целосно да ги искористат придобивките од дигиталната трансформација на економијата.

3 милиони евра за реновирање на училишните објекти во Северна Македонија

Заменик-гувернерот на Советот на Европската банка за развој и министерот за образование и наука на Северна Македонија, Јетон Шаќири, денес потпишаа договор за грант, од неколку донатори, вреден 3 милиони евра, за реновација на објектите за физичко образование во основните и средни училишта и набавка на спортска опрема. Грантот доаѓа од Инвестиционата рамка за Западен Балкан; заедничка иницијатива на ЕУ, финансиски организации, билатерални донатори и корисници, како и главниот двигател за имплементација на амбициозниот Економски и инвестициски план за Западен Балкан на ЕУ.

 

Повеќе од 52000 ученици во Северна Македонија ќе извлечат полза од грантот кој ќе го зголеми целосниот квалитет на физичкото образование. Ново потпишаниот грант е дел од поширока инвестициска програма за образовната инфраструктура во Северна Македонија, вредна приближно 65,8 милиони евра, а спроведена преку финансии од национални и билатерални донатори, како и финансии од Советот на Европската банка за развој во рамки на Инвестиционата рамка за Западен Балкан.

 

На овој начин, придонесот на Инвестиционата рамка за Западен Балкан изнесува 6 милиони евра, дополнителни на 42,5 милиони евра во форма на заем од Советот на Европската банка за развој; како и 17,3 милиони евра државен придонес.

Објавени добитниците на наградата „Најпријателски градоначалник кон Ромите“ за 2022 година

Денес, Европската комисија ги објави седумте добитници на третото издание на наградата „Најпријателски градоначалник кон Ромите“ во Западен Балкан и Турција. Наградата им оддава признание на локалните авторитети кои веруваат во своите граѓани и еднакво ги третираат. Истата има за цел да ги промени ставовите кон инклузијата на Ромите и да ги истакне авторитетите кои им даваат моќ на ромските заедници и ги слушаат нивните потреби. Церемонијата за доделување на наградите се случи во рамки на Неделата на Ромите, организирана во Европскиот парламент, од 16. до 19. мај, во присуство на европскиот парламентарец Ромео Франз и вршителката на должноста директор за Западен Балкан во Генералниот директорат за соседство и проширување во склоп на Европската комисија, Мишела Матуелла, која ги додели наградите.

 

Оливер Вархелеј, комесер за соседство и проширување, изјави: „Сметам дека е особено важно што церемонијата за доделување на наградите се одвива за време на Неделата на Ромите. Оваа награда не само што ја признава исклучителната работа на одредени градоначалници за срушувањето бариери помеѓу локалните авторитети и ромските заедници, туку им докажува на носителите на политики, активистите и експертите дека промената е возможна. Навистина ме инспирира посветеноста на годинешните добитници за давање моќ и мобилизирање на ромските заедници, како и за зајакнување на нивната можност за стапување во дијалог со јавните авторитети. Горд сум на сите и се надевам дека оваа награда ќе ги инспирира и другите да го следат нивниот пример.“

 

Главната цел на Неделата на Ромите е да ја зајакне посветеноста на Европскиот парламент и другите институции во борбата против дискриминацијата на Ромите и трансформација на оваа посветеност во вистинско дело. Прославувањето на добитниците на наградата „Најпријателски градоначалник кон Ромите“ е значаен момент за обединувањето во рамки на Европската недела на Ромите, во живо, после две години изолација. Церемонијата за доделување на наградите е врвот на кампањата во Брисел и цели кон создавање цврсти синергии со активности кои зедоа место ширум Западен Балкан и Турција, но, исто така, и во земјите-членки на ЕУ; на локално и државно ниво.

 

Од проценетите 10 – 12 милиони Роми кои живеат во Европа, околу 1 милион живеат во Западен Балкан, а 2,8 милиони во Турција. Целосна интеграција и инклузија на Ромите е клучен приоритет на ЕУ; кој започнува со зголемување на дијалогот со јавните авторитети и проектните партнери фокусирани на подигнување на свеста за проблемите на Ромите во општинските администрации. Интеграцијата на Ромите е еден од условите за проширување кој партнерите мора да го исполнат за станување земја-членка на ЕУ.