Skip to main content

Area of Cooperation: Culture and youth

Претседателката Фон дер Лајен во Западен Балкан за дискусии за поддршка на ЕУ со цел справување со енергетската криза

Руското енергетско уценување и манипулирање на пазарите не го поштеди регионот на Западен Балкан. ЕУ е одлучна да ги поддржи своите партнери за справување со високите енергетски цени, како и за подобрување на нивната енергетска безбедност на долг рок. Ова е контекстот на посетата на претседателката фон дер Лајен на Западен Балкан оваа седмица. Претседателката, најпрво, ја посети Северна Македонија каде што оствари средби со претседателот Стево Пендаровски и премиерот Димитар Ковачевски. Во четвртокот, на утро, претседателката фон дер Лајен отпатува за Приштина, Косово, каде што се сретна со претседателката Вјоса Османи-Садриу и премиерот Албин Курти. Попладнето, претседателката отпатува за Тирана, Албанија, каде што се состана со претседателот Бајрам Бегај и премиерот Еди Рама.

 

Во петокот, на утро, претседателката ќе отпатува во Сараево, БиХ. Таму, ќе се состане со ново избраните членови на претседателството, како и со избрани членови на парламентарното собрание и избрани претставници од општеството. Во текот на попладнето, претседателката фон дер Лајен ќе отпатува за Белград, Србија, каде што ќе се состане со претседателот Александар Вучиќ и премиерката Ана Брнабиќ. Исто така, заедно со претседателот Вучиќ, ќе ја посети и гасоводната поврзница Србија-Бугарија, во селото Јелашница. Најпосле, во сабота, претседателката ќе биде во Подгорица, Црна Гора, каде што ќе се сретне со претседателот Мило Џукановиќ и премиерот Дритан Абазовиќ. Ќе го посети и проектот „Транс-балкански коридор за електрична енергија: мрежен дел во Црна Гора“.

Адреналински бран во Скопје

Скопскиот адреналински парк се развива со помош на средства од ЕУ

Карпош е најурбаната населба во Скопје, главниот град на Северна Македонија. Општината има преку 70000 жители и скоро сите од нив живеат во високи бетонски згради. Роберт Јанковски работи во општината Карпош и, пред 20 години, со дел од своите другари, дискутирале за потребата од активност или атракција каде што луѓето би можеле да го поминат викендот или да одат по работното време. Парковите околу зградите не ја задоволувале оваа потреба. „Мислев дека Скопје има потреба од некаква атракција како во големите европски престолнини,“ вели Роберт.

„Заедно со пријателите, мислевме дека Карпош има потреба од атракција по која ќе биде познат: нешто слично како во филмовите на Индијана Џонс или „Ограбувачи на гробници“, место за спорт и забава. Така беше иницирана идејата за авантуристичкиот парк.“

Дискутирајќи со пријател, Роберт најпрво помислил за отворање терен за голф или парк. Меѓутоа, неговата пазарна анализа покажала дека тоа би било прескапо, а интересот не би бил на завидно ниво. Потоа, неговиот пријател од Англија предложил нешто многу поавантуристичко. „Заедно со пријателите, мислевме дека Карпош има потреба од атракција по која ќе биде познат: нешто слично како во филмовите на Индијана Џонс или „Ограбувачи на гробници“, место за спорт и забава. Така беше иницирана идејата за авантуристичкиот парк,“ вели Роберт.

Роберт објаснува дека во 2005 година, општината отворила скејт парк во Карпош; прв од таков вид во државата. Од споделувањето идеи со колеги од општината, дошле на идеја да ја искористат истата локација, со проширување на паркот и додавање уште авантуристички атракции како високи јажиња. Со тек на време, идејата се доразвила, но им недостигале средства за целосно да ја имплементираат. Во рамки на општинското управување, Роберт бил задолжен за соработка со меѓународни и невладини организации и, заедно со Александра Теова – одговорна на отсекот за локален развој, дознал за проектот за локална и регионална конкурентност, финансиран од ЕУ, кој поддржувал општини кои се соочуваат со проблеми поврзани со туризмот и животната средина. „Ова беше совршена и погодна можност за нашиот проект, па одлучивме да се пријавиме,“ вели тој.

„Не ќе можевме да ја реализираме идејата без поддршката на ЕУ, затоа што нашата општина не е богата и имаме бројни други приоритети, како патишта и водоснабдување.“

За проектот

Проектот за локална и регионална конкурентност е четиригодишна инвестициска операција, финансирана од грант на ЕУ (Инструмент за претпристапна помош – ИПА II). Проектот овозможува холистички пристап кон развојот на туризмот и дестинацискиот менаџмент и нуди инвестициски средства и можности за градење капацитети за поддршка на секторски раст, инвестиции во дестинации и специфичен дестинациски просперитет. Целта на проектот за локална и регионална конкурентност е да го зацврсти придонесот на туризмот во локалниот економски развој и да го подобри капацитетот на владините и јавни ентитети за поттикнување туристички развој и олеснување на дестинацискиот менаџмент.

По неколкукратна евалуација, нивната идеја била избрана меѓу успешните со што сонот за авантуристички парк станал јаве. Денес, адреналинскиот парк, финансиран со средства од ЕУ, вклучува дел со високи јажиња и „зиплајн“, но, исто така, и терени за фудбал и одбојка на песок, како и детско игралиште. Како што Роберт објаснува, паркот го посетуваат луѓе љубители на авантура, но и семејства, а исто така го користат за настани како роденденски прослави и корпоративни собири. Истиот привлекува и меѓународни посетители од регионот и пошироко.

Навраќајќи се на почетокот на идејата, Роберт вели: „Не ќе можевме да ја реализираме без поддршката на ЕУ, затоа што нашата општина не е богата и имаме бројни други приоритети, како патишта и водоснабдување.“

Денес паркот е целосно одржлив од продажбата на влезници. Управуван е од професионален изведувач, а општината редовно го мониторира и врши инспекција на услугите; вклучувајќи ја безбедноста и сигурносните мерки. Меѓутоа, Роберт и неговите колеги планираат дополнително да го развијат. Со оглед на тоа што паркот е веднаш до реката Вардар, најпрво сакаат да изградат „зип линија“ која би се движела преку реката, а потоа би изградиле и платформа за банџи скокови. „Ова се долгорочни планови, но, ако ги имплементираме, паркот ќе стане еден од главните симболи на Скопје,“ вели Роберт.

Пакет за проширување 2022: Европската комисија ги оценува реформите во Западен Балкан и Турција и предлага кандидатски статус за Босна и Херцеговина

На 12. октомври 2022 година, Европската комисија го усвои Пакетот за проширување 2022, обезбедувајќи детална проценка за состојбата и напредокот постигнати во Западен Балкан и Турција, на нивниот пат кон ЕУ; со посебен фокус на имплементирање суштински реформи, како и јасно водство за реформските приоритети кои им претстојат.

 

Секоја година, Комисијата усвојува „Пакет за проширување“ – збир документи кои ја објаснуваат политиката за проширување на ЕУ. Суштината на пакетот е Комуникацијата за проширување која ги собира сите развојни достигнувања во текот на изминатата година. Го испитува напредокот кој го постигнале земјите-кандидати и потенцијални кандидати, предизвиците со кои се соочиле и реформите на кои треба да се насочат; нудејќи збир предлози за патот кој им претстои. Покрај главната Комуникација, пакетот содржи Извештаи во кои различните сектори на Комисијата ги претставуваат своите детални оценувања за состојбата и реформскиот напредок во секоја земја-кандидат, како и во потенцијалните кандидати, за време на минатата година. Оценувањата се придружени од препораки и насоки за реформските приоритети.

Традиционална облека за современи свадби во Косово

Проект, финансиран од ЕУ, помага за враќање во живот на традиционалните изработки

Јаничарите биле елитна пешадиска единица дел од домашните трупи на отоманскиот султан. Биле познати по својата строга дисциплина, ред, жестокост и храброст во битките. Препознатливи по својата облека, позната како „кафтан долама“. „Долама“ е унисекс наметка со должина до коленици или потколеници; со струкирана половина, тесно здолниште и долги и широки ракави. Зборот „долама“ во буквален превод значи „обвиткување“ и е придавка која значи дека наметката треба да се носи над алиштата.

 

Во текот на следните векови, „доламата“ станала облека која ја носеле не само јаничарите, туку и другите луѓе; особено богатите жени. Меѓутоа, дури и меѓу богатите слоеви, „доламата“ била функционална облека. Низ историјата, „доламата“ станала важна за многу други заедници како дел од гардеробата за посебни пригоди на поранешните територии на Отоманската Империја; вклучително и Западен Балкан.

 

Во Косово, „доламата“ го задржала својот сјај и важност, а во одредени региони, свадбите се незамисливи пригоди без ова специјално парче облека. Денес, „доламата“ ја носат младите невести и жените, во најразлични варијации ширум заедниците во Косово.

 „Имаше одреден период во кој традиционалната носија беше скоро целосно заборавена. Некако, младите станаа модерни и веќе не носеа традиционални алишта, како „долама“, на свадбите. Со тек на време, традиционалната носија се врати во мода. Денес, младите девојки ја комбинираат со здолништа: „доламата“ станува модерна.“

Во Призрен има голема побарувачка за рачно изработените „долами“, спротивно на оние кои се фабрички изработени. Потребни се недели и, се разбира, многу трпение и љубов, за да се изработи едно парче; а рачно изработените креации достигнуваат цени и до 2000 евра. Техниката за изработка на „долма“ е уникатна и не се учи во училиште или некоја формална институција. Оттука, на оваа рачна изработка ѝ претстоеше опасност од заборавање, иако истата е доста барана на пазарот.

Поради оваа причина, невладината организација од Призрен, наречена „Ec ma ndryshe“, започна со работа за одржување во живот на традицијата за „долма“, помагајќи им на оние кои сакат да ја зачуваат, да ги заживеат традициите, но со модерен пристап. Со поддршка од ЕУ, организираа обука за да ги научат жените како рачно да изработуваат „долама“.

Себахате Кабаши е искусна занаетчика за „долама“ која обучува други жени за производство на оваа рачна изработка. „Имаше одреден период во кој традиционалната носија беше скоро целосно заборавена. Некако, младите станаа модерни и веќе не носеа традиционални алишта, како „долама“, на свадбите. Со тек на време, традиционалната носија се врати во мода. Денес, младите девојки ја комбинираат со здолништа: „доламата“ станува модерна,“ вели таа.

„Знаев дека по завршувањето со обуката ќе добијам работа, но во ниту еден момент не помислив дека нарачките толку брзо ќе почнат да доаѓаат.“

За проектот

Обуката беше спроведена како дел од проектот „Жени и млади за развој на заедницата и културно наследство“, имплементиран од невладината организација „Ec Ma Ndryshe“. Проектот е имплементиран со поддршка од финансиски грант, обезбеден преку проектот „Културното наследство како двигател за дијалог меѓу заедниците и општествена кохезија“, финансиран преку инструментот на ЕУ за придонесување за стабилност и мир, а имплементиран преку Програмата за развој на ОН во Косово.

Учесниците на обуката велат дека ова е одлична можност за учење нови вештини. За нив, ова претставува чекор напред во животот, затоа што користејќи го својот талент, можат за заработат и да им помогнат на своите семејства. Една од учесничките е триесет годишната Мирлинда. Таа вели дека традицијата била отсекогаш важна, но додава дека и економскиот фактор е, исто така, битен во изработката на „долама“. „Оваа рачна изработка е профитабилна и дава можност за работа од дома, што е особено важно за нас – домаќинките. Исто така, има голема побарувачка во Призрен,“ вели таа.

Обучувачката, Себахате, додава дека многумина од учесничките на обуката започнале со работа додека сè уште го следеле курсот. Една од успешните учеснички е Ќамиле Битиќи. При крајот на обуката, објавила слика од својата работа на Фејсбук и Инстаграм и веднаш почнала да добива барања за нарачки. „Знаев дека по завршувањето со обуката ќе добијам работа, но во ниту еден момент не помислив дека нарачките толку брзо ќе почнат да доаѓаат,“ вели таа.

 

ЕУ и Косово потпишуваат договор за првата ИПА III годишна програма за финансирање

На 13. септември, Косово и ЕУ го потпишаа првиот годишен договор за финансирање во рамки на Инструментот за претпристапна помош III (ИПА III), вреден 63,96 милиони евра. По потпишувањето и стапувањето на сила на Партнерскиот договор за финансиска рамка помеѓу ЕУ и Косово, ова беше еден од последните формални чекори кој овозможува постепено отплаќање на финансиската помош на ЕУ за Косово, во склоп на договорот за партнерска рамка ИПА III, за периодот 2021 – 2027. Потребно е Собранието на Косово да го ратификува договорот исто така.

 

Преку 14 последователни годишни програми за финансирање, од 2007 до 2020 година, во склоп на ИПА I и ИПА II, ЕУ обезбеди финансиска помош за Косово во висина од 1,21 милијарда евра.

 

„Првичните 63,96 милиони евра од ИПА III ќе се употребат за зголемување на конкурентноста на косовскиот земјоделско-прехранбен сектор, како и постигнување на економските пристапни критериуми на ЕУ. Финансирањето, понатаму, ќе биде насочено кон подобрување на заштитата на човекови права и застапување за родова еднаквост; како и подобрување на обезбедувањето општински услуги и јавна безбедност во Косово,“ изјави амбасадорот на ЕУ во Косово, Томаш Суњог.

 

Годинешните финансиски средства, во рамки на ИПА III, ќе бидат комбинирани со дополнителни 16 милиони евра од косовската влада, како и финансирања од останати партнери во висина од 3,8 милиони евра. ЕУ останува најголемиот трговски партнер и обезбедувач на финансиска помош за Косово.

ЕУ го поддржува првиот „Талент пикник фестивал“ во БиХ

Околу 3000 млади од ширум БиХ уживаа во првото издание на „Талент пикник фестивал“, одржан на 9. и 10. септември во Сараево. За време на дводневниот фестивал, млади музичари, бендови, уметници и дизајнери имаа можност да ја претстават својата музичка и уметничка креативност. По ова прво издание, фестивалот би требало да прерасне во редовен настан.

 

Во текот на две последователни вечери, публиката уживаше во концерти на познати регионални и босански музичари и музички групи. Во петокот на вечер; Post Rem, Muha, Grše, и TBF направија одлична атмосфера, а саботната вечер беше резервирана за Mustra Orchestra, Frenkie, Kontra, Indigo, Z ++, и Velahavle. Сите активности во рамки на фестивалот беа бесплатни, а многумина ја искористија приликата лично да се запознаат со некои од познатите уметници од регионот.

   

Делегацијата на ЕУ и Посебното претставништво во БиХ го поддржаа „Талент пикник фестивал“ како дел од програмата „EU4All“; која има за цел да поттикне позитивна европска свест меѓу граѓаните за да станат доследни поддржувачи на интегративниот процес во ЕУ во корист на нивните локални заедници. Програмата промовира заеднички европски вредности и идентитет, еднаквост, социјална инклузија, разноликост, активно граѓанство и недискриминација во БиХ.

Развој на младинската работа во Србија

Проект, финансиран од ЕУ, поддржува младинска организација за зголемување на квалитетот на програмите за млади во Србија.

Н.А.П.О.Р. – Национално здружение на младински работници – е невладина организација од Србија, формирана во 2009 година, од организации на граѓанското општество кои се занимаваат со младинска работа во Србија. Биле поттикнати да го основаат здружението водени од потребата да го зголемат квалитетот на програмите поврзани со млади. Особено, имало потреба за поставување стандарди за неформално младинско образование, обезбедување поддршка за оние кои обучуваат млади, како и работа со јавни институции кои придонесуваат во доменот на младите. Повеќе од десет години подоцна, „НАПОР“ прерасна во еден од најзначајните чинители во сферата на младински програми во Србија; броејќи 48 организации под своја капа.

„НАПОР“ на бројни начини придонесува за зајакнување на младината. Тука спаѓаат осигурување за стандарди на квалитет за своите членови преку редовни процеси на мониторинг и акредитација за основните стандарди за изведба; едукативни програми за младински работници и лидери, вклучително и широк спектар модули за обука, како и промоција на етика во младинската работа која е особено важна компонента, земајќи ги предвид проблемите кои се јавуваат при комуникација во дигиталната сфера. Дополнително, организацијата сериозно се залага за признавање на младинската работа, општо, но и со посебен акцент на јавните институции; како, на пример, министерства, општини и други чинители инволвирани во поддршка на нивната работа.

„Навистина сме професионални во нашиот домен, особено што се однесува до младинската работа. Но, исто така сфативме дека имаме сериозни проблеми; како, на пример, собирање средства, генерирање системи за одржливост на нашите програми, како и канцелариски менаџмент и професионално комуницирање на нашето влијание врз публиката и чинителите.“

Недјелка Ивошевиќ е менаџер за комуникации во здружението „НАПОР“. Објаснува дека со природниот раст на организацијата, на површина излегле сериозни предизвици и недостатоци; особено во насока на долгорочна одржливост и корпоративни комуникациски вештини. „Навистина сме професионални во нашиот домен, особено што се однесува до младинската работа. Но, исто така сфативме дека имаме сериозни проблеми; како, на пример, собирање средства, генерирање системи за одржливост на нашите програми, како и канцелариски менаџмент и професионално комуницирање на нашето влијание врз публиката и чинителите,“ вели Недјелка.

Во потрага по поддршка, здружението „НАПОР“ стапило во контакт со „EU TACSO 3“; проект, финансиран од ЕУ, кој придонесува за подобрување на капацитетите и зајакнување на улогата на организациите на граѓанското општество во Западен Балкан и Турција. Проектот „EU TACSO 3“ обезбедил поддршка за здружението „НАПОР“ во насока на обука и менторство кои резултирале со подобрување на нивните капацитети за собирање средства и севкупната финансиска стратегија. Здружението значително се подобрило од соработката со проектот „EU TACSO“. Организацијата вели дека значително ја подобрила својата комуникација со масовните публики, како и со јавните институции и донаторите.

„Главниот проблем со кој се соочувавме беше преводот на одредени теми и професионална терминологија од доменот на младинската работа, наменети за публики кои немаат доволно предзнаење на темата. Пред соработката со проектот „EU TACSO“ користевме технички и бирократски проектен јазик; но, благодарение на нивното менторство, наменето специјално за нашето здружение преку проектот „EU TACSO 3“, добивме помош за превод на комуникацијата во форма на едноставен, јасен и секојдневен јазик, лесно разбирлив од сите; вклучително и нашите членови, како и пошироката заедница и младите. Врз основа на севкупните реакции, можам да кажам дека поддршката од проектот „EU TACSO 3“ за нас беше целосен успех,“ вели Недјелка.

„Без поддршката од проектот „EU TACSO 3“ не ќе можевме да допреме до специфични публики, ниту, пак, ќе имавме јасна визија за иднината на нашето здружение.“

За проектот

Техничка помош, на ЕУ, за организациите на граѓанското општество во Западен Балкан и Турција („EU TACSO“) е регионален проект, финансиран од ЕУ, кој ги подобрува капацитетот и улогата на организациите на граѓанското општество. Проектот обезбедува помош за организациите на граѓанското општество да можат да земат активно учество во демократските процеси во регионот и стимулира средина на можности за граѓанското општество и плуралистички медиумски развој.

Проектот делува во Албанија, БиХ, Косово, Северна Македонија, Црна Гора, Србија и Турција. Истиот е дел од механизмот на ЕУ за граѓанско општество кој овозможува поддршка за организациите на граѓанското општество кои сè уште не се дел од ЕУ. Организациите на граѓанското општество играат значајна улога за ЕУ и се клучни чинители во поддршката на пристапниот процес во своите матични држави.

Билјана Северинова, експерт за комуникации при проектот „EU TACSO 3“, вели дека одлучиле да го поддржат здружението „НАПОР“ од повеќе причини. Една од нив е затоа што „НАПОР“ е организација која има блиска соработка со младите; здружението работи на национален концепт за мотивирање на младината да преземе иницијатива, обезбедувајќи ги со вештини и алатки наменети за нивно зајакнување и осамостојување. Моментално, младинската поддршка, е во фокус на ЕУ и ќе продолжи да биде во следните години. „Друга причина е тоа што „НАПОР“ не е само организација, туку и здружение кое овозможува придонес и помош за бројни други организации. За нас, ова беше одличен модел за учење, особено во насока на идно развивање на нашата методологија за помош,“ вели Билјана.

Недјелка објаснува дека поддршката од проектот „EU TACSO 3“ била особено важна за подобрување на целосната работа на нивната организација. Сега, можат подобро да планираат однапред, а, со тоа, и да имаат подобра перспектива за развој. „Без поддршката од проектот „EU TACSO 3“ не ќе можевме да допреме до специфични публики, ниту, пак, ќе имавме јасна визија за иднината на нашето здружение,“ вели Недјелка.

Здружението „НАПОР“ планира понатамошно да ги зголеми своите операции во насока на поддршка на младинската работа во Србија. Моментално, организацијата е само здружение од младински организации, но нивната цел е понатаму да се развијат во здружение на млади професионалци; насочено кон индивидуи кои ќе имаат влијание и знаење во доменот на младинската работа.

 

Говор за состојбата на Унијата 2022 на претседателката Урсула фон дер Лајен

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, ќе го одржи својот трет говор за Состојбата на Унијата, пред Парламентот на Европа, на 14. септември 2022. Како и секоја година, говорот ќе изврши преглед на досегашните постигнувања, исцртувајќи ја визијата за иднината. Говорот ќе биде проследен од пленарна дебата.

 

По две години пандемија и со тековна војна, на европско тло, поради руската агресија кон Украина; претседателката на Европската комисија ќе сподели значајни соопштенија со цел соочување со овие предизвици, претставувајќи ја нејзината визија за иднината на Европската Унија. Со оглед на исклучителниот геополитички контекст, годинава, дури повеќе од изминатите години, говорот за состојбата на Унијата се очекува со нетрпение и надвор од ЕУ исто така.

 

Говорот за состојбата на Унијата 2022 ќе се емитува, во живо, на Ebs, како и на каналите на социјалните медиуми на Европската комисија: Facebook, Twitter, LinkedIn, Youtube и Telegram; како и на профилот на претседателката фон дер Лајен на социјалните мрежи: Twitter, Instagram и LinkedIn.

Создавање на новата генерација волонтери

Проект, финансиран од ЕУ, го поддржува воведувањето на волонтерството во училиштата во Косово.

Рина Речица има 14 години и е една од најперспективните ученици во својата генерација. Покрај учењето, се интересира за општествени проблематики како, на пример, заштита на животната средина и човекови права. Во текот на изминатите години, со нејзините другар(к)и, редовно придонесувале преку волонтерски активности во училиштето. “Организиравме иницијатива за чистење на училишниот двор и изработивме постери против врсничко насилство. Но, отсекогаш чувствував дека не правиме доволно и дека можеме повеќе,“ објаснува Рина.

Ситуацијата се сменила кога невладината организација „ТОКА“ му пристапила на училиштето, предложувајќи да се организираат волонтерски клубови со помош на двајца од нивните наставници. „Ова значително помогна,“ вели Рина, „затоа што сега имаме поредовни и добро координирани активности, а, исто така, имаме и прилика да запознаеме и други луѓе, во училиштето, кои волонтираат, а не сме ги знаеле претходно.“

„Причината за иницирање на програмата беше многу едноставна. Имаме за цел да ги активираме младите за прашања кои ја засегаат заедницата и сакаме да придонесеме, истовремено, за нивното неформално образование.“

Програмата за волонтерство започна во Косово пред пет години и во текот на последните три години е имплементирана со поддршка на ЕУ. Накратко, се работи за програма која им помага на младите да бидат повеќе инволвирани во волонтерството, истовремено стекнувајќи ново знаење, вредности и вештини; како критичко расудување, комуникација, решавање проблеми, социјални вештини, носење одлуки, лидерство и зголемена самоефикасност и свест за активно граѓанство.

Хатиџе Зека, раководителка на програмата, објаснува дека многу држави го вклучуваат волонтерството во нивниот систем за формално образование преку програми за волонтирање. Меѓутоа, Косово е меѓу оние кои не нудат волонтерство како дел од формалното образование. „Причината за иницирање на програмата беше многу едноставна. Имаме за цел да ги активираме младите за прашања кои ја засегаат заедницата и сакаме да придонесеме, истовремено, за нивното неформално образование,“ вели Хатиџе.

На почетокот, програмата започнала со повик за учество отворен за сите наставници ширум Косово, проследен од шестдневен тренинг, за избраните кандидати, за координирање и иницирање волонтерски училишни активности. Потоа, обучените наставници се вратиле во своите училишта и започнале со организација на волонтерски клубови со своите ученици. Активностите продолжиле со состаноци, во текот на неделата, на коишто наставниците и учениците започнале да разговараат за конкретни волонтерски активности. На овие состаноци, со поддршка од програмата, наставниците тестирале одредени модули за обука така што членовите на волонтерските клубови би биле подобро подготвени за волонтерски активности.

Првиот модул бил за размислување за вештините и капацитетите на самите учесници, вториот вовел циклус на подготовка за волонтерска акција; вклучително анализа на потребите на заедницата и развивање идеи за решавање проблеми, а третиот се однесувал на успесите и недостатоците на проектот. Волонтерските клубови во секое училиште редовно се состанувале во текот на неколку месеци, а покрај учењето нови вештини, секој клуб имплементирал најмалку еден волонтерски проект до крајот на програмата. Секој проект бил финансиски поддржан преку симболичен придонес таму каде што било потребно.

„Навистина беше инспиративно да се биде сведок на трудот и страста кои наставниците и учениците ги посветија на своите волонтерски проекти – а постои уште поголем интерес за новите клубови кои ќе започнеме да ги иницираме набрзо.“

За проектот

„ТОКА“ ја имплементира програмата за волонтерство уште од 2017 година. Во рамките на оваа програма, „ТОКА“ вклучи 2500 млади, на возраст помеѓу 12 и 17 години, од повеќе од 80 училишта и 20 општини во Косово. Овие млади се дел од клубовите за волонтерство, поддржани од „ТОКА“. Клубовите се предводени од наставници или членови на граѓанското општество; на возраст над 18 години, обучени со методологијата за учење преку искуство која го интегрира учењето преку искуство. Програмата ги изложува младите на конкретни искуства преку имплементирање волонтерски проекти, изработка каталог потреби за потребите на нивната заедница, решавање или намалување на проблемите во нивната заедница, поставување цели, менаџирање останати активности, собирање средства, подготвување буџети, мониторирање и оценување проекти. Од 2019 година, проектот е поддржан од Бирото на ЕУ во Косово, преку Европскиот инструмент за демократија и човекови права (European Instrument for Democracy and Human Rights (EIDHR)).

Во текот на пет години, проектот успеал да иницира 29 клубови за волонтерство во 15 општини ширум Косово, ангажирајќи 60 лидери на волонтерски клубови со повеќе од 500 волонтери кои се приклучиле во клубовите. За време на училишната година, биле имплементирани 60 волонтерски проекти во различни заедници низ Косово. Како резултат, преку 50000 ранливи луѓе биле поддржани, на директен или индиректен начин, преку проектите имплементирани како дел од волонтерските клубови. „Навистина беше инспиративно да се биде сведок на трудот и страста кои наставниците и учениците ги посветија на своите волонтерски проекти – а постои уште поголем интерес за новите клубови кои ќе започнеме да ги иницираме набрзо,“ вели Хатиџе.

Исто така, програмата вклучува и студенти од факултетот за образование, како и од катедрата за психологија, при универзитетот во Приштина, кои, во иднина, треба да станат наставници и психолози. И тие извлекле полза од неформалните наставни техники обезбедени како дел од клубовите. Според Хатиџе, целосното влијание на проектот бил трократ: наставниците научиле нови наставни методологии кои се покажале како ефикасни и практични; членовите на клубовите стекнале поголема самодоверба за координирање, аналитички и „меки“ вештини; а студентите при факултетот за образование и катедрата за психологија се здобиле со вредно искуство за фацилитирање активности за учење преку искуство, како менаџирање млади лица, клубови и проектна имплементација во нивните заедници.

Понатаму, Хатиџе објаснува дека поддршката на ЕУ за оваа програма била неопходна и тоа не само од финансиски аспект. „Поддршката на ЕУ ги зголеми кредибилитетот и важноста на програмата меѓу чинителите на општинско и централно ниво и обезбеди значаен поттик во последните три години,“ вели таа.

Поддршка на ЕУ за 16-тото издание на „Guitar Art Summer“ во Црна Гора

Еден од најдобрите акустични гитаристи во светот, Томи Емануел, и најдобриот гитарист на Балканот, Влатко Стефановски, го отворија 16-тото издание на „Guitar Art Summer“ месецов, во Канли Кула, Херцег Нови. Томи Емануел не го скри задоволството од настапот на убавата сцена во Канли Кула; потенцирајќи колку е среќен што, повторно, настапува на отворено; по долга пауза заради пандемијата со Коронавирус. Во меѓувреме, легендарниот гитарист Влатко Стефановски, кој по вторпат учествува на фестивалот, изјави дека го обожава Херцег Нови; каде што често настапува.

 

За време на фестивалот беа организирани седум бесплатни концерти на Музичкиот плоштад во стариот град; како и изложба за гитарска визуелна уметност во галеријата „Sue Ryder“ на Белависта. Петдневниот гитарски спектакл беше поддржан од ЕУ во Црна Гора, и други спонзори; вклучувајќи ги Министерството за култура и медиуми, општината Херцег Нови и училиштето за основно музичко образование.