Area of Cooperation: Culture and youth

Во август, Сараево беше центар на регионот поради 28-то издание на филмскиот фестивал Сараево. Годинава, за првпат, младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)) присуствуваа, исто така, на настанот; како дел од програмата Ден за човекови права.

Во програмата зедоа учество 11 млади европски амбасадори; заедно со волонтери од Институтот за младински развој „КУЛТ“ од БиХ. Заедно гледаа посебна селекција филмови и присуствуваа на предавања и работилници водени од експерти во доменот на човекови права и ангажирана уметност; беа во посета на релевантни институции и зедоа учество во панел-дискусии со учесници од младинската програма која се занимава со минатото.

Во текот на пет дена, младите европски амбасадори имаа прилика да гледаат филмови од реномирани режисери; како Ари Фолман и Јозеф Пиерсон; слушаа приказни и искуства од најпознатиот босански воен репортер, Аида Черкез, или лидерот на невладината организација „Forgotten Children of War“ („Заборавени деца на војната“), Ања Јусиќ; но, исто така, разговараа и со амбасадорот на ЕУ, Јохан Сатлер, и амбасадорот на Кралството Холандија, Јан Валтманс. Програмата примени спој од уметност; главно филм, и академска и активистичка работа, со цел поставување на прашањето: кому му припаѓаат човековите права денес?

Во рамки на овогодинешниот фестивал „EXIT“ во Нови Сад, Србија, младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)) организираа и зедоа учество во серија активности со цел промоција на вредностите на ЕУ; запознавајќи други култури и придонесувајќи за дискусија за важни современи теми.

Првиот фестивалски ден беше посветен на запознавање на нивните врсници од Западен Балкан и остатокот од Европа, разменување идеи, споделување искуства и ставови. Младите европски амбасадори имаа прилика да ги информираат посетителите за тоа што нуди ЕУ и за нејзините политики. Меѓу интервјуираните посетители имаше членови на организациите на граѓанското општество и останати активисти за општествени и еколошки прашања.

Според посетителите, клучните теми за кои ЕУ би требало да се ангажира се рециклирањето, побројни можности за вработување за дипломците, борба против глобалното затоплување и употреба на нуклеарна енергија, права на имигрантите, важноста за посвојување деца во хомосексуалните бракови, и животната средина – особено јаглеродното согорување во ЕУ и спонзорирањето иновации за креирање обновлива енергија. Севкупното мислење беше дека граѓаните можат и треба да делуваат поактивно во решавањето на овие прашања; вклучително и во придонесот за зголемување на инклузијата на ранливите општествени групи, изјаснувајќи се за кршењето на човековите права и, општо, преку поголема општествена активност.

Посетителите споделија иницијативи и во секојдневниот живот, но, исто така, и за време на фестивалот „EXIT“, за зачувување на животната средина. Дел од активностите кои ги предложија вклучуваат волонтирање за расчистување на парковите и соседствата, како и едукација на децата во училиштата за можните начини за рециклирање.

Првите асоцијации поврзани со ЕУ вклучуваат демократски политики, мир, еднаквост, правда, човекови права, и фондови на ЕУ наменети за уметниците. Повеќето од интервјуираните изјавија дека веќе учествувале во образовните програми на ЕУ или, пак, познаваат некој кој учествувал во нив. Тука спаѓаат сесиите на Европскиот младински парламент на коишто се дискутира за проблемите со кои се соочува младината во Европа, ЕРАЗМУС+ проекти и останати проекти поврзани со уметници и култура, финансирани од ЕУ.

На крајот од интервјуата, учесниците им поделија пораки на младите од Западен Балкан за иднината на ЕУ. Три од најважните беа:

„Биди учтив кон природата, постарите и децата, бидејќи секој цени учтив гест“, „Европската Унија беше создадена за зачувување на мирот во Европа; особено помеѓу Франција и Германија. Иднината на Унијата е спречување на војни како таа во Украина“, „ЕУ донира многу финансиски средства; искористи ги“.

Во текот на четирите дена поминати на тврдината Петроварадин, уживајќи во одлична музика и разноликост, младите европски амбасадори уште еднаш покажаа дека вредностите на ЕУ се хумани вредности, дека Западен Балкан е дел од културата на ЕУ и дека ЕУ не претставува само иднина на регионот, туку и негова сегашност.

„So Keres Europa?!“ (на ромски јазик или во превод „Како е, Европо?!“) е меѓународен еднонеделен форум, дел од активностите во склоп на Тирана – европска престолнина на младите, кој пречека преку 150 млади, вклучително и младите европски амбасадори; од цела Европа, Западен Балкан и Турција, кои заедно учествуваа во серија работилници. Меѓу учесниците имаше Роми и не-Роми, кои зедоа учество во работилници со фокус на човечки права и права на малцинства во Европа, интерсекционалност, уметности и култура, промоција на младински прашања и отпор на Ромите, во Тирана од 11. до 17. јули.

По една недела исполнета со работилници, форумот кулминираше со јавен настан – Меѓународен ромски младински фестивал; на којшто групите ги презентираа резултатите од нивната работа и претставниците на Европската младинска престолнина, владини претставници и државни политичари кои имаа прилика, заедно со оние од ширум Европа, да се исправат за различноста и инклузија на сите млади.

Домаќини на настанот беа „Roma Active Albania“ и Тирана – европска престолнина на младите, а форумот беше кофинансиран од ЕУ, ЕРАЗМУС+ и Тирана – европска престолнина на младите 2022.

На 19. јули, група млади европски амбасадори од Косово го посетија оркестарот на млади од Западен Балкан за време на нивната крајна подготвителна сесија пред концертот во Приштина. Групата беше составена од Амина Каја, Десантила Муриќи, Ерис Цунаку и Јора Зенели. Младите европски амбасадори имаа прилика да разговараат со членовите на оркестарот на млади од Западен Балкан за мрежата на млади европски амбасадори и можности за соработка.

Оркестарот на млади од Западен Балкан е иницијатива на „Artium Eudora“, невладина организација со седиште во Приштина, која ја промовира уметноста како алатка за индивидуален и општествен развој. Оркестарот беше за првпат на турнеја во октомври 2021 година, а во мај 2022 година свиреше на Денот на Европа во Нови Сад. По концертот во Приштина, оркестарот ја продолжи својата турнеја во Скопје и Нови Сад; на 26. јули ќе гостува во Мостар, а на 28. јули во Котор. Во август, младите музичари ќе гостуваат пред германска публика со концерти во Ахен, Берлин, Есен, Касел и Кенигсвинтер.

Турнејата на оркестарот на млади од Западен Балкан, во 2022 година, беше реализирана со поддршка од Генералниот директорат на ЕУ за проширување и соседство, делегацијата на ЕУ во Косово и Северна Македонија, неколку Ротари клубови од регионот Ахен, „Engagement Global“, министерствата за надворешни работи на Германија и Луксембург, амбасадата на Република Чешка во Косово и Австрискиот културен форум во Србија.

Европската комисија потпиша договор со Институтот Гете за имплементирање нова шема за мобилност, вредна 21 милион евра, за уметници и професионалци од доменот на културата: „Culture Moves Europe“. Новата шема „Culture Moves Europe“ ќе прерасне во трајна акција, во рамки на програмата „Creative Europe“, и следи по успешно спроведениот пилот проект „I-Portunus“ во периодот помеѓу 2018 и 2020 година. Шемата се заснова на препораките кои потекнуваат од пилот фазата.

Оваа шема ќе овозможи грантови за уметници, културни оператори и организации-домаќин од сите сфери на културниот спектар на земјите кои учествуваат во програмата „Creative Europe“. Во центар на вниманието ќе бидат ставени надежните и растечки уметници.

Во текот на следните три години, шемата „Culture Moves Europe“ ќе располага со буџет во вредност од 21 милион евра. Со него, преку 7000 уметници, креатори и професионалци од доменот на културата ќе добијат прилика да заминат на професионално усовршување во странство; како и можности за меѓународни соработки за ко-продуцирање, ко-креирање и презентирање на нивните дела пред нова публика.

Првите повици се очекуваат на есен, 2022 година.

Овој јули, младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)) се собраа во Нови Сад, Србија, за да учествуваат на фестивалот ЕГЗИТ. Младите европски амбасадори организираа четири различни активности, за време на четирите фестивалски дена, и имаа прилика да се запознаат со своите врсници од граѓанското општество.

На првиот ден, младите европски амбасадори разговараа со посетителите за клучните теми за кои се залагаат: еколошки активности, културна соработка, здружување со ЕУ, образовни програми и искуства во ЕУ, подобрување на третманот на ранливите групи и локалните заедници, а ја претставија, исто така, и мрежата на млади европски амбасадори. Вториот ден беше посветен на „жива библиотека“ во којашто младите европски амбасадори комуницираа со други млади и ги споделуваа своите приказни за културата во Западен Балкан, туристичките знаменитости, познати луѓе, како и нивните лични искуства.

На третиот фестивалски ден, младите европски амбасадори организираа дискусија на главната сцена, во зоната „Отворено расположение“ („OPENS state of mind“) со теми од доменот на ЛГБТИ+ прашања, инклузија, младинско учество и капацитети. Зедоа збор Ана Јокиќ и Маша Врачар од Младинскиот совет од Србија, Немања Обрадовиќ од „OPENS“, и младите европски амбасадори Ања Кафеџиска (Србија), Енес Пеќурица (Црна Гора) и Стјуарт Исламај (Албанија), а во улога на модератор на дискусијата беше Филип Лукиќ од Делегацијата на ЕУ во Србија.

На последниот ден, младите европски амбасадори и посетителите го обоија знамето на заедницата ЛГБТИ+, оставајќи пораки за поддршка за заедницата.