Skip to main content

Area of Cooperation: Culture and youth

Претседателката вон дер Лејен во Скопје, Северна Македонија

Објавено . Објавено во Вести.

Претседателката на Европската комисија, Урсула вон дер Лејен, го посети Скопје, главниот град на Северна Македонија, во вторникот, 14. јули. За време на нејзината посета, вон дер Лејен најпрво се состана со Стево Пендаровски, претседател на Северна Македонија. По состанокот, претседателката се состана со премиерот Димитар Ковачевски.
 
Како централен настан на нејзината посета, претседателката вон дер Лејен се обрати пред парламентот на Северна Македонија на свечена седница на која присуствуваа претседателот, премиерот, пратениците и високите државни претставници.

Совет за стабилизација и здружување ЕУ – Црна Гора

Објавено . Објавено во Вести.

Црна Гора и ЕУ се состанаа, на министерско ниво, за 11-тиот Совет за стабилизација и здружување. Состанокот се одржа во Подгорица, Црна Гора.

 

Ова беше за првпат како Советот за стабилизација и здружување се одржува во регионот на Западен Балкан. Истиот ја нагласи недвосмислената посветеност на ЕУ за интеграција на целиот регион и пристапниот процес на Црна Гора кон ЕУ.

 

Учесниците дискутираа за пристапната стратегија; особено во насока на Извештајот 2021, на Комисијата, за Црна Гора. Учесниците го поздравија досегашниот напредок за пристапните преговори; со 33 отворени поглавја, а три поглавја привремено затворени.

 

Советот за стабилизација и здружување исто така направи преглед и на билатералните односи во рамки на Договорот за стабилизација и здружување и размени ставови за неодамнешните случувања во Црна Гора и Западен Балкан.

 

ЕУ изрази големо задоволство за усогласувањето на Црна Гора со заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ; вклучително и рестриктивните мерки по непровоцираната агресија на Русија против Украина, и ги поздрави како јасен сигнал за стратешко насочување на државата и посветување кон целта за пристап кон ЕУ. Учесниците ги поздравија, исто така, и досегашните напори за имплементирање на санкциите и ја охрабрија Црна Гора да продолжи со неопходните чекори за целосна примена на усвоените рестриктивни мерки.

 

Европската Унија беше претставена од страна на високиот претставник на ЕУ – Жозеп Борел, и комесарот за соседство и проширување – Оливер Вархелеј. Црна Гора, пак, беше претставена од премиерот Дритан Абазовиќ. Со состанокот претседаваше високиот претставник на ЕУ – Жозеп Борел.

Млади претприемачи развиваат вештини преку границите

Објавено . Објавено во Приказни.

Средношколци во граничниот регион помеѓу Србија и Северна Македонија ги зголемуваат своите можности за кариера со поддршка од ЕУ.

Марина Џориќ тукушто заврши средно економско и трговско училиште во Врање, Србија. Од богатиот избор, таа го избра туризмот. „Уште од прва година знаев дека ова е мојата професионална определба,“ вели Марина. Во текот на нејзиното средно образование по туризам, Марина и нејзините соученици научиле за теми како туристички менаџмент, маркетинг и претприемништво; но, недостасувал еден значаен елемент: можност за примена на стекнатите вештини во вистинскиот живот. Можноста се појавила за време на последната година; преку проект, финансиран од ЕУ, во точниот момент кога Марина и нејзините соученици имале потреба од ваква поддршка.

Дополнителен недостаток во нејзиното образование била и старата опрема за информатика која не работела соодветно во нејзиното училиште. Притоа, проектот обезбедил поддршка за училиштето во форма на опрема. Но, Марина потенцира дека најзначајната придобивка за неа било практичното работно искуство.

„На пример, имавме заедничка работилница и натпревар со ученици од други училишта во коишто требаше да развиеме идеи за стартап бизниси и да изготвиме бизнис предлог и краток филм за нашите идеи. Соученикот и јас, добивме идеја за слаткарница. Притоа, моравме да направиме истражување и ги посетивме слаткарниците во регионот за да сфатиме како функционираат нивните бизниси и да ги препознаеме најдобрите примери за да ги вклучиме во нашиот предлог. Ова ни помогна да разбереме подобро како функционираат идеите за деловен развој,“ вели Марина.

„Поради недостатокот на опрема или можности за практично искуство во училиштата, учениците мораа да поминат една дополнителна година после завршувањето на средното училиште; и тоа со цел развивање на нивните вештини преку пракса пред да добијат работа. Сакавме да придонесеме за надминување на овој проблем.“

Практични вештини и знаење за подобар почеток на кариерата

Јован Јовановиќ е менаџер на проект, финансиран од ЕУ, за прекугранична соработка помеѓу Северна Македонија и Србија, насловен „Центри за иновативен развој на општествено претприемништво: современи перспективи за општествена интеграција на младите“. Идејата за проектот потекнува од предизвиците како, на пример, недостатокот на опрема и можности за практична работа и пракса за средношколците од двете страни на границата. „Поради недостатокот на опрема или можности за практично искуство во училиштата, учениците мораа да поминат една дополнителна година после завршувањето на средното училиште; и тоа со цел развивање на нивните вештини преку пракса пред да добијат работа. Сакавме да придонесеме за надминување на овој проблем,“ вели Јован.

Освен средното училиште во Врање, проектот го опфаќа и средното училиште „Перо Наков“ во Куманово, Северна Македонија. И во двете училишта, проектот е заснован во центар за иновативен развој на општествено претприемништво, опремен со модерна технологија; обезбедувајќи дополнителна обука за наставниците во доменот на општествено и модерно претприемништво. Проектот обезбеди, исто така, и поддршка насочена кон профилите за економско образование кое се предава во овие училишта. И во двете образовни институции, проектот започна општествени претпријатија кои можат да создаваат приход и да им помогнат на средношколците да добијат доволно практично искуство пред да матурираат.

На пример, училиштето во Куманово има секција за графички дизајн, но не поседува професионален печатач со кој учениците би можеле да ги отпечатат своите креации. Проектот го опреми училиштето со машини за печатење кои овозможуваат печатење врз шолји, текстил и други материјали. Дизајните креирани од учениците сега ќе можат да бидат отпечатени и понудени на пазарот. На истиот начин, училиштето во Врање има кулинарска секција која проектот ја опреми со современа опрема за готвење. Наскоро, училиштето ќе ги претстави своите прехранбени производи на пазарот. „Останати секции, како, на пример; продажба, финансии и реклама, ќе бидат дел од овие општествени претпријатија во кои учениците ќе можат да ги употребат своите вештини во вистински ситуации и да остварат приход за училиштата,“ вели Јован.

„Поддршката од ЕУ е значајна; и тоа во насока на финансиски придонес, но и долгорочна одржливост.“

За проектот

Севкупната цел на проектот „Центри за иновативен развој на општествено претприемништво: современи перспективи за општествена интеграција на младите“, финансиран од ЕУ, е обезбедување поддршка за младите да можат да го развијат својот потенција и да започнат општествено претприемништво со можности за тестирање на нивните идеи во пракса. Проектот има за цел да ја реализира оваа мисија преку активности како, на пример; отпочнување на центри за претприемништво во училиштата, обука на наставниците, имплементација на студиски посети за учениците и обезбедување модерна опрема за училиштата. Целосната финансиска вредност на проектот изнесува преку 170000 евра и е финансирана преку ИПА Програмата за прекугранична соработка помеѓу Србија и Северна Македонија.

Како крајна мисија, проектот ќе креира и веб-платформа од која, покрај учениците, ќе извлечат корист и малите и средни претпријатија. Порталот ќе вклучи податочна база на мали и средни претпријатија од регионот; во којашто претпријатијата ќе можат да ги претстават своите производи. Дополнително, страницата ќе содржи и дел во кој учениците ќе можат да се претстават себеси и своите вештини преку кратки видеа. „На овој начин, ќе можеме да ја зголемиме економската соработка во прекуграничниот регион, но и да ги зголемиме можностите за вработување за учениците,“ вели Јован.

Јован вели дека финансиската поддршка од ЕУ била неопходна за реализирање на проектната идеја, бидејќи овие училишта единствено добиваат финансирање од нивните соодветни влади; и тоа за итни потреби; како, на пример, поправки на старите кровови кои протекуваат. Тој додава дека и самиот факт што проектот е поддржан од ЕУ, придонесува за неговата одржливост – „печатот за одобрување“ на финансии од ЕУ дава гаранција дека проектот е заснован на детални анализи и високи стандарди; што, всушност, значи дека локалните и централни власти, како и други организации, посериозно го сфаќаат проектот.

„Поддршката од ЕУ е значајна; и тоа во насока на финансиски придонес, но и долгорочна одржливост,“ вели Јован.

Младите европски амбасадори се среќаваат со австриската министерка за правда г-ѓа Алма Задиќ

Објавено . Објавено во Вести.

Младите европски амбасадори (Young European Ambassadors – YEA) од БиХ: Армина Полјак, Никола Бодуловиќ, Хана Куниќ, Нејра Гурбета, Драгана Вучковиќ и Џулиса Отузбир имаа прилика да се сретнат со австриската министерка за правда, г-ѓа Алма Задиќ, која учествуваше во панел-дискусија, насловена „Каде одиш, БиХ?“, со амбасадорот на ЕУ, г. Јохан Сатлер и претставници на граѓанското општество од БиХ.

 

По дискусијата, младите европски амбасадори добија можност да разговараат со г-ѓа Задиќ и да ѝ ја претстават работата на Мрежата млади европски амбасадори, а зборуваа и за позицијата на младите во БиХ.

 

Платформата на млади европски амбасадори е креативна мрежа од млади активисти ширум Западен Балкан (Албанија, БиХ, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија). Младите европски амбасадори доаѓаат од различни средини, но споделуваат заедничка визија: обединет Западен Балкан во различностите. Заедно учат еден за друг и за ЕУ, спроведуваат креативни проекти, стекнуваат нови вештини и се поврзуваат преку социјалните медиуми, организираат инспиративни настани; секогаш водени од идејата дека младинскиот активизам е најголемата моќ за општествена промена.

 

Целите на мрежата се: споделување на вредностите на ЕУ, подигнување на свеста за соработката на ЕУ со партнерите во Западен Балкан, покажување на видливи резултати од соработката, придонесување за политички дијалог на различни теми и зголемување на општествениот активизам.

Косовски проект меѓу добитниците на Европските награди за наследство 2022

Објавено . Објавено во Вести.

Европската комисија и „Europa Nostra“ ги објавија добитниците на Европските награди за наследство / Наградите „Europa Nostra“ за изданието 2022. Годишната награда на ЕУ за културно наследство наградува 30 одлични иницијативи и извонредни личности од 18 европски држави; претставувајќи ги најновите развои и приоритети поврзани со политиката и практиките за културно наследство во Европа.

  Категориите на наградата вклучуваат зачувување и адаптивно ре-употребување, истражувачко образование, обуки и вештини, граѓански ангажман и подигнување на свеста, како и шампиони на културно наследство.  

Годинава, проектот „Lumbardhi Public Again“ од Призрен, Косово, беше меѓу добитниците во категоријата граѓански ангажман и подигнување на свеста. „Lumbardhi Public Again“ е иницијатива за заштита на киното „Lumbardhi“ од приватизација и демолирање, како и барање за негово станување дел од културното наследство отворено за сите. Киното, кое се состои од внатрешни платна и кино на отворено, било изградено во 1950-те и уживало голема популарност во градот Призрен сè до доцните 1980-ти. По нивните кампањи во 2007 и 2014, организациите на граѓанското општество „DokuFest“ и „EC Ma Ndryshe“ ја основаа фондацијата „Lumbardhi“ во 2015 година. Во текот на седум години, фондацијата ги достигна своите цели. Оживување на киното во соработка со „CHwB Kosovo“ и бројни локални и меѓународни партнери; вклучително и ЕУ, преку итни и реставрациски интервенции, овозможувајќи, околу 1000 јавни програми, кои допреа до повеќе од 100000 корисници и посетители.

ЕУ и Западен Балкан ги зајакнуваат врските преку првиот министерски состанок за култура

Објавено . Објавено во Вести.

На 27. и 28. јуни, во Тирана, зазеде место министерскиот состанок на платформата за култура, истражување, иновација, образование и обука – „Западен Балкан“. Состанокот со министрите за култура беше првиот од овој вид организиран во Западен Балкан. Комесерот Марија Габриел официјално ја отвори платформата.  
Комесарот ги повика министрите да ги искористат состаноците за да работат заедно во насока на развивање на соработката помеѓу ЕУ и Западен Балкан и да придонесат за интеграцијата на регионот во ЕУ. „Размената на добри практики, знаење и искуства ќе ја доведат на повисоко ниво нашата заедничка работа во доменот на културата,“ изјави Марија Габриел во нејзиниот воведен говор.  
За време на првиот состанок, комесарот Габриел и министрите за култура од регионот дискутираа за улогата на младите во промоцијата и заштитата на културното наследство. Дискусијата вклучи теми како, на пример, недостатокот на обучени професионалци, како да се направат привлечни за младите професиите поврзани со културното наследство, борбата за нелегална трговија со културни добра и улогата на културното наследство во севкупното чувство за припаѓање во Европа.  
Со настанот копретседаваа Европската Комисија, Француското претседателство на Советот на Европската Унија и министерот за култура на Албанија.

Месецот на гордоста поддржан од младите европски амбасадори ширум регионот

Објавено . Објавено во Вести.

Младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)), зазедоа бројно учество во настаните и активностите кои го одбележаа Месецот на гордоста ширум регионот. Месецот на гордоста го означува периодот посветен за подигнување глас, славење и поддршка на борбата за граѓански права и еднаквост на членовите на ЛГБТИ-заедницата (лезбијки, геј, бисексуалци, трансродови и квир лица). Во текот на месец јуни, младите европски амбасадори маршираа, учествуваа на прикажување филмови и читања, а дебатираа и за медиумско покритие.   
Во Сараево, БиХ, младите европски амбасадори учествуваа во маршот на гордоста, низ центарот на градот; активност која беше проследена од дебата за влијанието на медиумите врз семејната динамика, како и од семеен пикник кој вклучи и дискусии за подигнување на јавната свест.  
Во Подгорица, Црна Гора, младите европски амбасадори зазедоа учество во серија настани организирани од страна на организациите на граѓанското општество. Започнаа со работилница за покритието на теми поврзани со ЛГБТИ, средба за дискусија за ментално здравје, како и правни проблеми поврзани со законот за родов идентитет. Настаните во Црна Гора ќе завршат со тридневен семинар за активисти.  
Младите европски амбасадори беа дел и од настаните во Србија каде месецот на гордоста го отворија активисти со панел-дискусија за идентитет, интерсексуални луѓе и ЛГБТИ права. Во меѓувреме, во Белград имаше и проекција на филм, како и публикација на извештај.  
Младите европски амбасадори учествуваа и во маршот на гордоста во Скопје, Северна Македонија, како и во Приштина, Косово. Во Приштина, беа споделени квир албански поеми, па, на тој начин, младите европски амбасадори добија можност да искусат поетско доживување, а сите учесници имаа прилика да споделат и сопствени поетски креации.  
Промовирањето активизам во рамки на нивните заедници е една од главните одлики кои ја карактеризира платформата Млади европски амбасадори, бидејќи младинскиот активизам е најмоќната алатка за општествена промена.

Младите европски амбасадори на Форумот Преспа

Објавено . Објавено во Вести.

Младите европски амбасадори од Северна Македонија учествуваа во годинешното издание на „Преспа форум за дијалог“, организиран од 16. до 18. јуни во Охрид. Нивното учество вклучи и панел-дискусија насловена „Следната генерација на Западен Балкан“. Младата европска амбасадорка, Ирена Шуменковска, елаборираше на прашања кои ги засегаат младите; како, на пример, поголема инклузија во носењето одлуки и борбата за работа и можности.

 

„Преспа форум за дијалог“ е платформа создадена од Владата на Република Северна Македонија со цел да им овозможи на државите, лидерите, организациите и граѓаните да градат долготрајни врски и да ги зајакнат партнерствата. Овогодинешниот настан ги обедини високите претставници од Западен Балкан и останатите држави.

 

Платформата на млади европски амбасадори е креативна мрежа од млади активисти ширум Западен Балкан (Албанија, БиХ, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија). Младите европски амбасадори доаѓаат од различни средини, но споделуваат заедничка визија: обединет Западен Балкан во различностите. Заедно учат еден за друг и за ЕУ, спроведуваат креативни проекти, стекнуваат нови вештини и се поврзуваат преку социјалните медиуми, организираат инспиративни настани; секогаш водени од идејата дека младинскиот активизам е најголемата моќ за општествена промена.

 

 Целите на мрежата се: споделување на вредностите на ЕУ, подигнување на свеста за соработката на ЕУ со партнерите во Западен Балкан, покажување на видливи резултати од соработката, придонесување за политички дијалог на различни теми и зголемување на општествениот активизам.

Завршна конференција на проектот „Western Balkans Youth Lab“

Објавено . Објавено во Вести.

Настан со наслов „UNMUTE: A region fit for YOU(th)“ („Гласно: регион погоден за тебе/младината“), организиран од проектот „Western Balkans Youth Lab“ („Младинска лабораторија Западен Балкан“), на Регионалниот совет за соработка, обедини повеќе од 40 млади луѓе и креатори на политики од целиот регион. Заедно, ги претставија своите активности и решенија за проблемите на младите во работен однос, за оние кои се невработени, а зборуваа и за образование и обуки. Настанот го одбележа, исто така, и успешното финализирање на проектот „Youth Lab“ („Младинска лабораторија“) под раководство на Регионалниот совет за соработка.  
„Нашето патување беше нешто повеќе од научен проект – истото е реално и создаде резултати кои вистински ќе го трансформираат начинот на кој ги правиме нештата: проектот „Youth Lab“ изнесе 11 препораки, изгради капацитет преку обука и разви решенија. Честитки, генерацијо 2020 – 2022! Вие сте пионери. Докажавте дека процес кој беше експериментален; целејќи да ги здружи младите и креаторите на политики за да создадат подобри политики, фокусирани кон младите, може да функционира. Не само што покажавте дека истиот е возможен, туку и го поставивте патот за групата експерти во вториот проект „Youth Policy Lab“ со фокус на менталното здравје,“ изјави Огњен Марковиќ, тим лидер на проектот „Western Balkans Youth Lab“ на Регионалниот совет за соработка.

Јавна анкета покажува силна поддршка за ЕУ во Црна Гора

Објавено . Објавено во Вести.

Членството на Црна Гора во ЕУ продолжува да биде поддржано од поголемото мнозинство граѓани кои имаат позитивен став кон заедницата и би гласале, на потенцијален референдум, за Црна Гора да биде следната земја членка. Ова беше уште еднаш потврдено со јавна анкета спроведена од „DeFacto Consultancy“ за ЕУ и Владата на Црна Гора во мај. Тие ги испитаа граѓаните за нивниот став за интеграцијата во ЕУ и пристапниот процес, преку репрезентативен примерок од 1008 испитаници ширум државата.

 

Силната поддршка за европската идеја, пресликана во бројки, покажува дека 76 % од граѓаните имаат позитивен став кон ЕУ, а скоро подеднаков број (74,6 %) го поддржуваат пристапувањето на Црна Гора кон ЕУ. Доколку утре се одржи референдум, приближно 90 % од граѓаните би го дале својот глас; од кои преку четири петтини или 83,5 % би гласале за Црна Гора да ѝ се придружи на ЕУ.

  ЕУ беше признаена од 43 % од граѓаните како најголем странски донатор во Црна Гора, а 39 % изјавиле дека ЕУ покажала најголема солидарност кон Црна Гора во борбата против КОВИ