Skip to main content

Poboljšanje kvaliteta života starijih građana Crne Gore

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Kako UNDP i EU podržavaju transformaciju života starijih stanovnika Andrijevice.

Starija populacija u Crnoj Gori, posebno penzioneri, suočava se sa niskim standardom života zbog svog materijalnog, socijalnog i zdravstvenog statusa. To je posebno vidljivo u manjim i udaljenijim opštinama, poput Andrijevice, koja ima populaciju od oko 4.500 stanovnika. Smještena u istočnom Polimlju Crne Gore, stariji u Andrijevici suočavaju se s ekonomskim izazovima, kao i nedostatkom rekreacionih i društvenih aktivnosti, uključujući sportske i kulturne događaje, i pristupa zdravstvenim ustanovama. Ova situacija je dodatno pogoršana tokom pandemije, što je navelo starije osobe u Andrijevici da preduzmu akciju radi poboljšanja kvaliteta svog života.

“Prepoznajući našu situaciju i ograničene ekonomske mogućnosti, tražili smo pomoć od donatora kako bismo poboljšali kvalitet života naših članova, a UNDP i EU su pozitivno odgovorili na naš zahtjev.”

Doko Elezović, 70-godišnji bivši menadžer državnog preduzeća, trenutno obavlja funkciju predsjednika Udruženja penzionera Andrijevica, nevladine organizacije koja se finansira kroz članarine osoba s niskim ekonomskim primanjima. Prema riječima gospodina Elezovića, “Dugo vremena je situacija za penzionere u Andrijevici bila teška zbog niskih primanja, kao i nedostatka rekreativnih, društvenih i informativnih aktivnosti. Prepoznajući našu situaciju i ograničene ekonomske mogućnosti, tražili smo pomoć od donatora kako bismo poboljšali kvalitet života naših članova, a UNDP i EU su pozitivno odgovorili na naš zahtjev,” rekao je gospodin Elezović.

Udruženje penzionera Andrijevica, pod vođstvom gospodina Elezovića i uz podršku UNDP-a i EU, pokrenulo je projekt “Veterani”. Projekt je finansiran kroz Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2). Cilj projekta bio je prilagoditi prostor za Klub penzionera, organizovati različite rekreativne i društvene aktivnosti te informisati penzionere o olakšanom pristupu zdravstvenim ustanovama. Zahvaljujući ovoj podršci, udruženje penzionera organizovalo je izlete u obližnje planine, sesije o zdravlju, tehnologiji i upotrebi računara te tematske večeri. “Ove aktivnosti su izuzetno korisne za starije osobe u našoj opštini i doslovno su transformisale naše živote na mnoge načine,” rekao je gospodin Elezović.

“Podrška koju pruža ReLOaD program, finansiran od strane EU-a i upravljan od strane UNDP-a, bila je izuzetno važna za nas, jer bez nje ne bismo mogli oživjeti naše udruženje i učiniti ga korisnim za naše članove.”

O projektu

Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) je nastavak inicijativa koje podržava EU – Lokalni projekat jačanja demokratije (LOD, 2009-2016) i naknadno proširen Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Opšti cilj projekta je jačanje participativnih demokratija i integracije u EU na Zapadnom Balkanu putem osnaživanja civilnog društva i podsticanja mladih da aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka, kao i poboljšanja podržavajućeg pravnog i finansijskog okruženja za civilno društvo.

Usluge pružene kroz projekt “Veterani” osigurale su bolje iskorištavanje vremena penzionera, podstakle njihovo učešće u radu Kluba penzionera, povezale starije osobe u udaljenim ruralnim područjima i povećale njihovo zadovoljstvo u različitim aspektima života. “Podrška koju pruža ReLOaD program, finansiran od strane EU-a i upravljan od strane UNDP-a, bila je izuzetno važna za nas, jer bez nje ne bismo mogli oživjeti naše udruženje i učiniti ga korisnim za naše članove”, rekao je gospodin Elezović.

Gospodin Elezović i drugi članovi vide svijetlu budućnost za Udruženje penzionera Andrijevica. Već planiraju predstojeće aktivnosti i nadaju se većoj podršci od strane vlade i donatora.

Rješavanje izazova sa kojima se suočavaju djeca sa invaliditetom na Zapadnom Balkanu

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat finansiran od strane EU podržava novi sistem procjene za djecu sa invaliditetom u Bosni i Hercegovini.

Godine 2018. UNICEF je objavio izvještaj pod nazivom “Svako se računa” koji je otkrio značajne izazove sa kojima se djeca sa invaliditetom suočavaju na Zapadnom Balkanu. Izvještaj, koji je finansiran od strane EU, naglasio je da, uprkos naporima vlada u regionu, djeca sa invaliditetom se suočavaju sa raznim preprekama, kao što su ograničen pristup programima rane identifikacije i intervencije, ukorijenjena socijalna diskriminacija i stigma, visoki finansijski troškovi za porodice, nedostatak zaštite od nasilja i zlostavljanja, i mnoge druge. Najzapaženiji nalaz izveštaja bio je da je društvo sistematski isključivalo djecu sa invaliditetom od rođenja. Izveštaj je pozvao vlade da preduzmu akciju, što su one učinile u ograničenom obimu.

Sa druge strane, uz podršku EU, UNICEF je pokrenuo projekte koji se bave ovim pitanjem. Jedan takav projekat, sproveden u Bosni i Hercegovini, tačnije u Hercegovačko-neretvanskom kantonu, fokusirao se na procjenu i upućivanje djece sa invaliditetom. Cilj projekta bio je unaprijediti sistem koji se ranije oslanjao na profesionalce koji su nezavisno donosili odluke o potrebama djeteta i njegovom razvojnom putu. Novi pristup, koji je uveo projekat, stavlja porodice i dijete na prvo mjesto.

“Naš cilj je human pristup, i zadovoljan sam što imamo roditelje koji su izabrali ovu metodu. Koncentrišemo se na dijete, porodicu, stručnjake i zajednicu. Nadam se da će naši napori biti korisni.”

Darko Kobetić, profesor rehabilitacije, UNICEF konsultant u Bosni i Hercegovini i autor “Analize politika i praksi u oblasti procjene i upućivanja djece sa invaliditetom na nivou FBiH”, uključen je u razvoj novog sistema procjene od samog početka. On kaže: “Naš cilj je human pristup, i zadovoljan sam što imamo roditelje koji su izabrali ovu metodu. Koncentrišemo se na dijete, porodicu, stručnjake i zajednicu. Nadam se da će naši napori biti korisni.”

Novi sistem procjene u potpunosti je usmjeren na dijete i porodicu, prikupljajući sve relevantne podatke o svakom djetetu od svih zainteresovanih strana u njihovom rastu i razvoju, uključujući roditelje, logopede, edukativne rehabilitatore i fizioterapeute. Osim toga, za razliku od prethodnog sistema, članovi multidisciplinarnih profesionalnih tijela koordiniraju implementaciju i rade na stvaranju prilagođenih planova podrške za svako uključeno dijete. Naglasak je na osnaživanju djeteta i porodice, utvrđivanju sposobnosti, potreba i interesa deteta. Prve povratne informacije od roditelja su pozitivne.

Martina, majka četvorogodišnjeg Noe, dijeli svoje pozitivno iskustvo sa novim sistemom procjene: “Prethodni način procjene je bio stresan jer moje dijete možda nije bilo raspoloženo tog dana i nije moglo ništa pokazati. Morao sam ga dovesti na procjenu dva ili tri puta, i to je bilo veoma uznemirujuće. Ne možete ništa utvrditi za 10 minuta. Ono što je važno za mene je da vidim da Noa napreduje, i trebamo izvući najbolje iz njega. On je napredovao, i to treba priznati. Vjerujem da može postići mnogo, i trebamo raditi s njim.”

“U Bosni i Hercegovini postojao je snažan fokus na dijagnozu, a glavni cilj procjene bio je identifikacija vrste problema kod djeteta, što je bio krajnji cilj procesa procjene. Prebacivanje fokusa na interese i potrebe djeteta, što je takođe prelazak sa medicinskog na paradigmu ljudskih prava, najuspješniji je element ovog projekta.”

O projektu

Sprovođenje procjene i upućivanja dece sa invaliditetom deo je programa “Ublažavanje uticaja COVID-19 na život djece i roditelja na Zapadnom Balkanu i u Turskoj” koji sprovodi UNICEF, a finansira ga EU putem Direktorata za susjedsku politiku i pregovore o proširenju Evropske komisije (DG NEAR). Kroz ovaj program vrijedan 5 miliona eura, očekuje se da će 490.000 djece i roditelja u okviru programa imati bolji pristup javnim uslugama koje promovišu rani razvoj djeteta, obrazovanje, zdravlje i zaštitu kao dio oporavka od COVID-19.

Prema Darkovim riječima, osnovni cilj novog sistema je rano otkrivanje problema i pružanje boljih planova podrške porodicama i djeci kako bi se spriječila institucionalizacija. Kreiraju godišnji plan za dijete i porodicu i ažuriraju ga kako se mijenja njihova situacija. “Takođe pripremamo porodice i djecu za tranzicioni period kada moraju upisati vrtić ili osnovnu školu, i takođe pripremamo škole za upis djece sa invaliditetom, kako bi kada se dijete upiše, škole imale bolji pristup”, objašnjava Darko.

Darko vjeruje da je glavni uticaj projekta bio promjena perspektive i fokusiranje na potrebe djeteta i porodice. “U Bosni i Hercegovini postojao je snažan fokus na dijagnozu, a glavni cilj procjene bio je identifikacija vrste problema kod djeteta, što je bio krajnji cilj procesa procjene. Prebacivanje fokusa na interese i potrebe djeteta, što je takođe prelazak sa medicinskog na paradigmu ljudskih prava, najuspješniji je element ovog projekta”, kaže Darko.

Poboljšanje saradnje radi suočavanja sa izazovima sa kojima se suočavaju ranjivi povratnici u Srbiji

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

UNDP i EU podržavaju lokalne savjete za migracije kako bi pomogli reintegraciju povratnika u Srbiju.

Postojanje dobro povezanih platformi na kojima lokalni pružaoci usluga (javni i nevladini) efikasno sarađuju je od suštinske važnosti za pružanje pravovremenih usluga povratnicima koji se vraćaju u svoje zajednice, bilo da se radi o pristupu ličnim dokumentima, zdravstvenoj zaštiti, obrazovanju ili zaposlenju. Iako je srpska vlada izdvojila značajna sredstva iz svog budžeta za podršku ranjivim grupama povratnika, pristup tim uslugama i programima i dalje predstavlja izazov za većinu ranjivih povratnika. Prije nekoliko godina, osnovani su lokalni savjeti za migracije kako bi se pomoglo povratnicima da se snađu u složenim birokratskim procesima i pristupe neophodnoj institucionalnoj podršci i uslugama. Međutim, od njihovog osnivanja, savjeti nisu bili previše aktivni, ostavljajući lokalnu mrežu usluga prilično fragmentiranom i nedovoljno funkcionalnom i efikasnom za povratnike.

Uz podršku EU i UNDP-a, lokalni savjeti za migracije su ponovno oživljeni i osposobljeni da efikasno pružaju integrisanu i sveobuhvatnu podršku povratnicima. Danas su lokalni savjeti za migracije žive platforme na kojima se redovno okupljaju i efikasno sarađuju različiti lokalni akteri – gradsku upravu, policiju, Centar za socijalni rad, lokalnu službu za zapošljavanje, lokalnog povjerenika za izbjeglice i migracije, Crveni krst i nevladine organizacije – kako bi se suočili sa izazovima povratnika. Lokalni savjeti za migracije imaju prekosektorski pristup, obezbjeđujući da lokalne institucije i pružaoci usluga budu povezani i dostupni povratnicima, olakšavajući im pristup mogućnostima zapošljavanja, obrazovanju i zdravstvenim uslugama. Kroz mapiranje složenih izazova s kojima se suočavaju povratnici, identifikaciju sistemskih prepreka i pronalaženje (često inovativnih) rješenja za suočavanje s izazovima povratnika, savjeti za migracije predstavljaju sistemsko rješenje i vezu između kreatora državne politike i lokalnih pružalaca usluga (javnih i nevladinih organizacija).

“U prethodnim godinama, svi akteri na lokalnom nivou su radili odvojeno na rješavanju problema povratnika. Kroz Lokalni savjet za migracije, svi ovi različiti akteri su postali povezani unutar jedne mreže.”

Pomoć je pružena u okviru projekta finansiranog od strane EU “Jačanje nacionalnih i lokalnih sistema podrške efikasnoj socijalno-ekonomskoj integraciji povratnika na Zapadnom Balkanu”. U sklopu ovog projekta, UNDP pomaže tri lokalne samouprave – Novi Sad, Valjevo i Bujanovac – u aktiviranju ili, u nekim slučajevima, ponovnom aktiviranju njihovih Lokalnih savjeta za migracije. Projekat takođe pruža podršku izgradnji kapaciteta javnih službi i lokalnih nevladinih organizacija kako bi pružili sveobuhvatnu podršku i olakšali pristup uslugama na lokalnom nivou povratnicima, kao i uvođenju novih usluga koje adresiraju specifične potrebe povratnika. Ovo je dio zajedničkih napora UNDP-a sa partnerima da eksperimentiše i implementira inovativna rješenja za sveobuhvatnu socijalno-ekonomsku reintegraciju ranjivih grupa povratnika, posebno Roma.

Lokalni savjeti za migracije imaju nekoliko važnih uloga u efikasnoj reintegraciji ranjivih povratnika. Jedna od tih uloga je skeniranje potreba povratnika i povezivanje aktera radi pružanja sveobuhvatnih rješenja. Za većinu povratnika u ekonomijama Zapadnog Balkana, jedan od najvećih izazova je nedostatak formalnih poslova, pri čemu većina povratnika zarađuje život putem neformalnih poslova. Međutim, postoje i druge ključne izazove s kojima se suočavaju povratnici, objašnjava Ljiljana Mihajlović, direktorka Kancelarije za inkluziju Roma Autonomne Pokrajine Vojvodine i članica Lokalnog saveta za migracije u Novom Sadu, Srbija.

U Novom Sadu se nalazi najveće neformalno romsko naselje u gradu, Veliki Rit, gdje većina povratnika boravi. Pored loše infrastrukture i neadekvatnih životnih uslova, ne postoji mogućnost registracije kućne adrese u Velikom Ritu. Kao rezultat toga, povratnici ne mogu dobiti lične dokumente i bez identifikacije nisu kvalifikovani za socijalnu zaštitu. Da bi se riješio ovaj hitan problem, Lokalni savet za migracije u Novom Sadu identifikovao je privremeno i kratkoročno rješenje registracije povratnika na privremenoj lokalnoj adresi, omogućavajući im brz pristup vitalnim uslugama. Istovremeno, Lokalni savjet za migracije aktivno radi na pronalaženju dugoročnog rješenja. “Radimo na uspostavljanju procedura i lokalne mreže koja će pomoći povratnicima da dobiju lične dokumente”, kaže Ljiljana. Iako ovaj proces zahtijeva koordinaciju između mnogih entiteta i više procedura, Lokalni savjet za migracije preuzima vođstvo u traženju rješenja za povratnike.

Lokalni savjeti za migracije takođe imaju vodeću ulogu u formulisanju i implementaciji Lokalnih akcionih planova (LAP). LAP-ovi su strateški i akcioni dokumenti koje lokalne vlade usvajaju zajedno sa budžetima kako bi se osiguralo da se neophodne akcije koje adresiraju potrebe sprovode u djelo. Projekat je pružio stručnu podršku lokalnom savjetu za migracije u Novom Sadu i još dvije opštine u pripremi njihovih Lokalnih akcionih planova.

“Volio bih da naglasim da je ovo prvi put da su ove institucije udružile snage kako bi radile na prioritetima i izazovima povratnika na sveobuhvatan način. U Zapadnom Balkanu, a u našem slučaju u Srbiji, ovo je značajan korak ka obezbjeđivanju podrške povratnicima da uspješno napreduju u svojim zajednicama.”

O projektu

Projekat reintegracije povratnika na Zapadnom Balkanu fokusiran je na prevazilaženje ključnih prepreka za socioekonomsku reintegraciju ranjivih povratnika na Zapadnom Balkanu, posebno u Albaniji, Sjevernoj Makedoniji i Srbiji. Projekat je dio Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA) II Multicountry Action, podrške EU za osnovna prava romske zajednice i reintegraciju povratnika, koji je povjeren UNDP-u, Svjetskoj banci i Savjetu Evrope.

U slučaju Novog Sada, pored izazova koje predstavlja nedostatak kućne adrese, identifikovani su i drugi hitni prioriteti za rješavanje potreba povratnika. Jedan od identifikovanih prioriteta je uspostavljanje centra za usluge na jednom mjestu u blizini naselja Veliki Rit, kako bi se usluge približile povratnicima. Važno je da Romi i povratnici imaju lak i brz pristup različitim uslugama putem ovog centra. Prioriteti koji su identifikovani uključeni su u LAP Novog Sada, zajedno sa predloženim budžetom za njihovu implementaciju. Na primjer, u ovom centru za usluge pruža se podrška za upis povratničke djece u škole i pomoć u učenju povratničkoj deci, što je od vitalnog značaja za sprječavanje odustajanja od škole i doprinosi poboljšanju obrazovnih rezultata i reintegraciji povratničke djece.

Bogdanka Tasev Perinović, menadžer projekta pri UNDP-u Srbija, objašnjava da lokalni savjeti za migracije imaju značajnu ulogu u osiguravanju uspješne reintegracije povratnika u njihove matične zajednice i u ostvarivanju ispunjenog života. Pružanjem pomoći i podrške povratnicima, promovisanjem socijalne inkluzije i praćenjem i procjenjivanjem procesa reintegracije, lokalni savjeti za migracije osiguravaju da povratnici imaju neophodnu podršku da uspješno napreduju u svojim zajednicama. “Bilo bih volio da naglasim da je ovo prvi put da su ove institucije udružile snage kako bi radile na prioritetima i izazovima povratnika na sveobuhvatan način. U Zapadnom Balkanu, a u našem slučaju u Srbiji, ovo je značajan korak ka obezbjeđivanju podrške povratnicima da uspješno napreduju u svojim zajednicama”, kaže Bogdanka.

Fakultet organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu dobija moderno novo krilo

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Prevazilaženje izazova i prihvatanje budućnosti sa novim najsavremenijim objektom i akreditovanim kursevima iz IT i veštačke inteligencije.

Fakultet organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu osnovan je prije 53 godine, 1969. godine. Fakultet je prvobitno osnovan kako bi pružio obrazovanje zaposlenima koji već rade u ekonomskom sektoru u različitim državnim institucijama i preduzećima, a koji nisu imali visokoškolsku diplomu. Vremenom je fakultet stekao ugled i postao jedan od najtraženijih fakulteta u Beogradu. Fakultet upisuje otprilike 900 novih studenata svake godine, ali prošle godine je primio preko 2000 prijava za upis, što je skoro duplo više od raspoloživog kapaciteta. Uprkos svom uspjehu, fakultet se suočavao sa značajnim izazovima tokom godina, a najveći je nedostatak fizičkog prostora. Do 1982. godine, fakultet je bio smješten u predgrađu Beograda, a zatim se preselio na novu centralnu lokaciju, koja je prethodno bila zgrada osnovne škole.

“Imali smo samo 900 kvadratnih metara na raspolaganju, što je bilo premalo čak i za osnovnu školu, a kamoli za fakultet. Imali smo samo pet učionica, bez amfiteatra i stručnih kabineta za rad.”

Profesor Aleksandar Marković sa Fakulteta organizacionih nauka objašnjava da je rad u tom ograničenom prostoru bio veoma izazovan. “Imali smo samo 900 kvadratnih metara na raspolaganju, što je bilo premalo čak i za osnovnu školu, a kamoli za fakultet. Imali smo samo pet učionica, bez amfiteatra i stručnih kabineta za rad”, kaže profesor Marković. Tokom godina, fakultet je proširio radni prostor dodavanjem jednog sprata postojećoj zgradi, kao i podzemnog amfiteatra i prizemnog dijela, čime je ukupna površina premašila 5000 kvadratnih metara, što je bio značajan napredak, ali i dalje nedovoljno. Fakultet je trebao dodatno proširiti postojeće kapacitete, uvesti ažurirane nastavne planove i ponuditi bolje uslove za svojih 6.000 studenata i 270 zaposlenih.

Situacija se drastično promijenila na bolje u aprilu prošle godine kada je fakultet dobio moderno novo krilo koje pokriva površinu od 6.056 kvadratnih metara. To je označilo značajan korak u modernizaciji srpskog obrazovanja. Ukupna investicija od 9,3 miliona eura finansirana je od strane vlade i Evropske investicione banke (EIB), koja je dugogodišnji partner u sektorima obrazovanja, istraživanja i razvoja u Srbiji. Novi objekat obuhvata dvije dvorane sa 200 mjesta, čitaonicu sa bibliotekom, laboratoriju, IT prostorije i multifunkcionalne sale, opremljene računarima i interaktivnim tablama. Zahvaljujući ovim poboljšanjima, fakultet će moći povećati broj upisanih studenata za 25-30% svake godine.

“Sa preko 11.000 kvadratnih metara prostora, sada imamo više nego dovoljno mjesta da sprovodimo nastavne i istraživačke aktivnosti na najbolji mogući način. Zahvaljujući tome, sada možemo planirati nove predmete i dalje proširivati i inovirati naše nastavne planove uz pomoć novih objekata i opreme.”

O projektu

Evropska investiciona banka (EIB) je kreditna institucija Evropske unije. Kao najveća multilateralna finansijska institucija na svijetu, EIB je aktivna u Srbiji od 1977. godine i pruža finansijsku podršku ključnim infrastrukturnim projektima, malim i srednjim preduzećima, industriji, uslugama i lokalnim vlastima, ukupno obezbijedivši 7,2 milijarde eura investicija do sada.

Profesor Marković objašnjava da je novi objekat omogućio fakultetu da usvoji novu strategiju razvoja i unapređenu viziju za budućnost. “Sa preko 11.000 kvadratnih metara prostora, sada imamo više nego dovoljno mjesta da sprovodimo nastavne i istraživačke aktivnosti na najbolji mogući način. Zahvaljujući tome, sada možemo planirati nove predmete i dalje proširivati i inovirati naše nastavne planove uz pomoć novih objekata i opreme”, kaže profesor Marković.

Fakultet je nedavno dobio akreditaciju ministarstva za nove kurseve, uključujući informaciono-softversko inženjerstvo, kao i vještačku inteligenciju. Ovo je značajan razvoj koji će doprinijeti rastu inovacionog i IT sektora u Srbiji. Osim toga, fakultet je postigao veliki uspjeh osvojivši prvu nagradu na prestižnom međunarodnom takmičenju u rješavanju poslovnih slučajeva CBS Global Case Competition 2022, nadmašivši 300 studentskih timova sa univerziteta širom svijeta.

EU4Municipalities: Jačanje lokalne uprave za bolje pružanje usluga u Albaniji

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Program dodjeljivanja grantova za modernizaciju lokalne javne infrastrukture i izgradnju kapaciteta u cilju poboljšanja lokalne uprave.

Albanija je zemlja sa populacijom od oko 2,8 miliona ljudi i suočava se sa brojnim izazovima kad su posrijedi upravoa i pružanje usluga. Uprkos značajnom napretku ostvarenom tokom proteklih decenija, javne institucije Albanije i dalje se suočavaju sa izazovima u vezi sa odgovornošću, transparentnošću i efikasnošću. Proces decentralizacije koji je započet u zemlji 2014. godine imao je za cilj da se suoči sa nekim od ovih izazova prenosom veće moći i odgovornosti sa centralne vlade na lokalne vlasti. Međutim, proces decentralizacije suočio se sa raznim preprekama, uključujući nedostatak resursa i kapaciteta na lokalnom nivou.

Da bi podržala Albaniju u prevazilaženju ovih izazova, između ostalih, pokrenut je projekat EU4Municipalities 2021. godine. Cilj projekta je podrška razvojnom potencijalu opština i poboljšanje socioekonomskih i ekoloških uslova lokalnih zajednica u Albaniji. Projekat ima za cilj da riješi glavne probleme koji utiču na kvalitet života i ekonomske izglede zajednice poboljšanjem lokalnih javnih usluga i usklađivanjem sa evropskim standardima. Projekat sprovodi konzorcijum partnera kojim predsjedava NALAS, mreža udruženja lokalnih vlasti Jugoistočne Evrope, a uključuje nevladine organizacije Co-Plan Institut za razvoj staništa, Eco Partners za održivi razvoj i članove NALAS-a u Albaniji – Udruženje za lokalnu autonomiju i bivše Udruženje albanskih opština.

“Potreba za projektom prepoznata je kroz direktne razmjene između ambasadora EU i predstavnika Delegacije EU sa lokalnim vlastima i lokalnim zajednicama u prethodnim godinama, što ukazuje na pristup odozdo prema gore.”

Elton Stafa, vođa tima za projekt EU4Municipalities u okviru NALAS-a, ističe značajan doprinos projekta lokalnoj upravi. “Potreba za projektom prepoznata je kroz sastanke između predstavnika Delegacije EU i lokalnih vlasti u prethodnim godinama, što ukazuje na pristup odozdo prema gore”, kaže Elton.

Glavni način podrške lokalnim vlastima u okviru projekta je program dodjeljivanja grantova koji ima za cilj unaprjeđenje lokalne javne infrastrukture, poboljšanje kvaliteta javnih usluga, sprovođenje strategijskih planova opština i izgradnju kapaciteta lokalne samouprave za upravljanje sredstvima EU. U prvom pozivu za podnošenje predloga projekata, lansiranom 2021. godine, projekat je pružio podršku šest opština putem grantova do 200.000 eura. Drugi poziv, pokrenut 2022. godine, pružio je podršku dodatnim 13 opština putem grantova do 50.000 eura. Projekti koji su dobili grantove obuhvatili su različita područja, uključujući lokalni ekonomski razvoj, zaštitu životne sredine, unaprjeđenje lokalne javne infrastrukture i usluga, osnaživanje mladih i zajednica, i još mnogo toga. Do danas, projekat je potpisao 19 ugovora o grantovima u ukupnom iznosu od 1,7 miliona eura iz EU fondova.

“Municipaliteti su pokazali veliko interesovanje za projekat, a završeni projekti koji su dobili grantove su pokazali veoma konkretni rezultati. Sve u svemu, EU4Municipalities postao je važan element ukupnog razvoja opština u Albaniji.”

O projektu

EU za opštine (EU4M) je projekat koji finansira Evropska unija. Cilj mu je unaprjeđenje razvojnog potencijala opština i poboljšanje socioekonomskih i ekoloških uslova lokalnih zajednica u Albaniji. Projekat “EU za opštine” će podržati razvoj lokalne infrastrukture pružajući bolje javne usluge i održivi lokalni ekonomski razvoj. Projekat će imati direktan uticaj na poboljšanje kvaliteta života i perspektiva građana Albanije u njihovim zajednicama, istovremeno pomažući lokalnim vlastima da ojačaju svoje kapacitete za upravljanje sredstvima EU.

Kao dio podrške jačanju kapaciteta opština, projekat je do sada pružio 15 obuka o pripremi projektnih prijedloga i upravljanju grantovima za 200 predstavnika opština. Entela Pinguli, zamjenica vođe tima EU4Municipalities, smatra da je ovaj projekat veoma uspješan. “Opštine pokazuju veliko interesovanje za EU4M grant šemu i pristup projekta, jer donose konkretne rezultate. Sve u svemu, EU4Municipalities postao je važan element ukupnog razvoja opština u Albaniji”, kaže Stafa.

Kao dio nastojanja da unaprede kapacitete opština, projekat je sproveo 12 trening sesija o pripremi projektnih prijedloga i upravljanju grantovima, koristeći se koristilo 490 predstavnika opština. Komponenta izgradnje kapaciteta je integralni deo EU4Municipalities grant šeme. Entela Pinguli, zamjenica vođe tima EU4Municipalities, smatra da je ova inicijativa veoma efikasna. “Opštine su pokazale veliko interesovanje za projekat, a očekuje se da će implementirani projekti koji su dobili grantove donijeti veoma konkretni rezultati, unaprjeđujući usluge opština i dotičući živote ljudi.”

U budućnosti se očekuje da će projekat EU4 Municipalities nastaviti da igra važnu ulogu u jačanju lokalne uprave u cilju pružanja boljih usluga u Albaniji.

Bontex: Inoviranje tekstilne industrije u Bosni i Hercegovini

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Inspirativna priča uspješnog preduzetnika o povratku u svoju domovinu.

Senaid Husić je napustio svoju domovinu Bosnu i Hercegovinu krajem 1980-ih godina. Budući da je ekonomija Jugoslavije bila u opadanju, preselio se u Švajcarsku s nadom da će pružiti bolji život sebi i svojoj porodici. Tokom nekoliko godina, obavljao je različite menadžerske pozicije u različitim industrijama, uključujući sektor informacionih tehnologija. Nakon uspješne poslovne karijere koja je trajala više od 25 godina u Švajcarskoj, Senaid je odlučio da se vrati u svoju zemlju porijekla početkom 2000-ih godina i osnuje kompaniju u Bosni i Hercegovini. U konsultaciji sa svojim poslovnim saradnicima i prijateljima u Švajcarskoj, odlučio je da investira u fabriku posvećenu proizvodnji košulja, što je rezultiralo osnivanjem kompanije Bontex 2004. godine.

“Trenutno dominiramo na oko 80% tržišta košulja u Švajcarskoj, a u skorije vrijeme ćemo uspostaviti još jedno međunarodno partnerstvo u Austriji, gde snabdijevamo medicinsku odjeću. U proteklih nekoliko godina smo takođe sarađivali sa partnerima u Njemačkoj i drugim zemljama.”

Na početku je Bontex zapošljavao oko 50 radnika i uspostavio partnerstvo sa švajcarskom kompanijom za izvoz košulja u Švajcarsku. To partnerstvo se vremenom značajno proširilo. Admira Bašić već više od sedam godina obavlja funkciju generalnog direktora u Bontexu. “Naš uspjeh leži u kvalitetu naših proizvoda, ali i u blizini naše fabrike prema zemljama Evropske unije. Osim toga, za razliku od konkurencije, mi smo sposobni da obradimo narudžbe u malim količinama”, dodaje Admira.

Iako su snabdijevali brojne kompanije i brendove tokom godina, Bontex ranije nije prodavao proizvode pod svojim brendom. “Ulagači smo mnogo u tehnologiju i našu radnu snagu i nismo imali priliku da se fokusiramo na brendiranje i marketing naših sopstvenih proizvoda”, objašnjava Admira. Međutim, otvorila se prilika sa javnim pozivom koji je pokrenut u okviru EU programa EU4 Business, koji je pomagao preduzećima u Bosni i Hercegovini da se oporave od pandemije Covid-19. Zahvaljujući podršci programa EU4 Business za oporavak, Bontex je pokrenuo novi veb sajt i online prodavnicu, uspostavio dizajnersku jedinicu unutar kompanije za kreiranje dizajna pod brendom Bontex i nabavio kvalitetne tekstilne materijale za nove linije proizvoda.

“Naš tim za dizajn, sastavljen od pet mladih kolega, ostvario je impresivne rezultate i optimistična sam u vezi sa budućnošću naše kompanije. Dobili smo šansu i pokazali smo da možemo opravdati tu povjerenje.”

O projektu

EU4 Poslovanje je projekat Evropske unije koji ima za cilj jačanje kapaciteta Bosne i Hercegovine za ekonomski rast i zapošljavanje putem podsticanja konkurentnosti i inovacija u odabranim sektorima. Ima budžet od 16,1 milion eura: 15 miliona eura finansira Evropska unija, a 1,1 milion eura Savezna Republika Njemačka.

EU4 Poslovanje je dio programa Strategija lokalnog razvoja – Program lokalne samouprave i ekonomskog razvoja u Bosni i Hercegovini Saveznog ministarstva za ekonomsku saradnju i razvoj Njemačke.

Sa nedavno dobijenom podrškom iz programa EU4 Poslovanje za oporavak, Bontex očekuje rast prihoda od 30% u bliskoj budućnosti. “Naš tim za dizajn, sastavljen od pet mladih kolega, ostvario je impresivne rezultate i optimistična sam u vezi sa budućnošću naše kompanije. Dobili smo šansu i pokazali smo da možemo opravdati tu povjerenje”, kaže Admira.

Trenutno, Bontex ima radnu snagu od 200 zaposlenih, a planiraju da taj broj prošire na preko 300 u narednim godinama. Takođe planiraju nastavak ulaganja u tehnologiju i marketing svoje marke.

NVO Mozaik osnažuje osobe sa invaliditetom u Crnoj Gori

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

A story of social inclusion, creativity and support through the EU-funded ReLOaD2 programme.

U Crnoj Gori, osobe sa invaliditetom se često suočavaju sa izazovima kada je u pitanju učešće u društvenim procesima u njihovoj lokalnoj zajednici. Ovo može biti zbog nedostatka infrastrukture koja zadovoljava njihove potrebe, finansijskih poteškoća ili nedostatka motivacije. Ovo posebno važi za Nikšić, koji je drugi po veličini grad u zemlji sa oko 60.000 stanovnika. U ovom gradu je osnovana nova nevladina organizacija (NVO) Mozaik koja se bavi ovim pitanjem. Prema organizaciji, u Nikšiću je postojao očigledan nedostatak socijalne uključenosti za osobe sa invaliditetom, pri čemu su mnoge od njih bile izolovane i nemaju pristup društvenim aktivnostima ili podršku za poboljšanje kvaliteta njihovog života.

Blagoje Šturanović i još dva prijatelja, koji su takođe osobe sa invaliditetom, su 2019. godine osnovali Mozaik da bi preduzeli akciju i riješili ova pitanja. Blagoje objašnjava da u Nikšiću nije bilo drugih organizacija koje su se posebno bavile potrebama osoba sa invaliditetom, te da je njemu i ostalim osnivačima Mozaika bila potrebna podrška. Iako su postojale druge organizacije koje su pružale određenu podršku, njihov fokus nije bio u potpunosti posvećen osobama sa invaliditetom.

„Nažalost, u Nikšiću i na Zapadnom Balkanu uopšte, pristupačnost je ozbiljan problem za osobe sa invaliditetom kada je u pitanju pristup zgradama. Većina kafića, restorana i drugih mjesta nije pristupačna za invalidska kolica, a tokom ljeta grupa je mogla da se okuplja samo na terasama.”

Osnivački partneri Mozaika su od početka imali ideju o stvaranju društvenog kluba gdje bi se osobe sa invaliditetom mogle okupljati, družiti i učestvovati u raznim kulturnim i društvenim aktivnostima. „Nažalost, u Nikšiću i na Zapadnom Balkanu uopšte, pristupačnost je ozbiljan problem za osobe sa invaliditetom kada je u pitanju pristup zgradama. Većina kafića, restorana i drugih mjesta nije pristupačna za invalidska kolica, a tokom ljeta grupa je mogla da se okuplja samo na terasama“, kaže Blagoje.

Pandemija je ove probleme pristupačnosti učinila još izazovnijim. Kako bi olakšao socijalizaciju i integraciju osoba sa invaliditetom u Nikšiću, Mozaik je osnovao prvi društveni klub za osobe sa različitim vrstama invaliditeta uz podršku programa ReLOaD2 koji finansira EU, a sprovodi UNDP.

Društveni klub, smješten u prostoru koji je obezbijedila Opština Nikšić, ponudio je 15 motivacionih radionica za psihološku pomoć i 15 radionica zasnovanih na zanimanju. Pored toga, Mozaik je osnovao mali slikarski atelje i nudio kreativne kurseve slikanja za osobe sa invaliditetom. Blagoje napominje da su slikarski atelje i kurs bili najpopularnije aktivnosti Kluba, sa najvećim učešćem članova.

„Na primjer, žena u 60-im godinama sa invaliditetom koja ranije nikada nije napuštala svoju kuću, ali je sada skoro svaki dan u gradu, učestvuje u radionicama ili se bavi drugim aktivnostima.”

O projektu

Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) je nastavak inicijativa koje podržava EU – Projekat jačanja lokalne demokratije (LOD, 2009-2016) i naknadno proširenog Regionalnog programa za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Opšti cilj projekta je jačanje participativnih demokratija i EU integracija na Zapadnom Balkanu kroz osnaživanje civilnog društva i podsticanje mladih da aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka, kao i poboljšanjem pravnog i finansijskog okruženja koje podržava civilno društvo.

Uticaj projekta na živote osoba sa invaliditetom u Nikšiću bio je značajan. „Na primjer, žena od 60 godina sa invaliditetom koja ranije nikada nije izlazila iz kuće, a sada je skoro svaki dan u gradu, učestvuje u radionicama ili se bavi drugim aktivnostima“, kaže Blagoje.

Mozaikovi budući planovi uključuju još projekata koji će dodatno unaprijediti živote osoba sa invaliditetom u Nikšiću. Blagoje se nada da će svi članovi Kluba, za koje vjeruje da imaju veliki potencijal, imati više mogućnosti da se integrišu i doprinesu zajednici.

Proton Cable: Pionirska održiva i inovativna proizvodnja kablova na Kosovu

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Kako je podrška EU omogućila Proton Cable-u da predvodi tržište kablova bez halogena na Zapadnom Balkanu i da se proširi globalno.

Proton Cable, kompanija specijalizovana za proizvodnju električnih žica i kablova na Kosovu, brzo se etablirala kao ključni igrač na Zapadnom Balkanu od svog osnivanja 2010. godine. Put do ove tačke bio je izazovan, ali uspješan uz podršku Evropske unije. Besim Dida, izvršni partner kompanije Proton Cable, objašnjava da je vizija kompanije od samog početka bila da uvede novine na tržište kablova. Prije nego što smo započeli proizvodnju, kablovi na tržištu nisu imali brendiranje. Svi su znali da je to kabl, ali na kablu nije bilo odštampanog tipa ili brenda, a kablovi se nisu distribuirali u brendiranoj ambalaži“, kaže Besim.

„Takođe smo otkrili da u našem regionu nema proizvođača kablova bez halogena, a cijena tehnologije za njihovu proizvodnju bila je relativno visoka.“

Kompanija je 2017. godine pokrenula dio za preradu bakarne žice, povećavajući njihovu nezavisnost od proizvođača sirovina i njihovu održivost na tržištu. Kao kompanija fokusirana na inovacije i praćenje razvoja na međunarodnom tržištu, otkrili su da je Evropska unija uvela novu direktivu u kojoj se navodi da kablovi koji se koriste u javnim prostorima treba da budu bez halogena. Ovi kablovi, kada su u kontaktu sa vatrom, ne bi trebalo da ispuštaju štetne gasove, koji bi štetili životnoj sredini ili ljudskom zdravlju. „Takođe smo otkrili da u našem regionu nema proizvođača kablova bez halogena i da je cijena tehnologije za njihovu proizvodnju bila relativno visoka“, kaže Besim.

Proton Cable je odlučio da postane prva kompanija u regionu koja će uvesti kablove bez halogena kompatibilne sa standardima EU. Kompanija je uspješno pokrenula fabriku kablova i bakarnih žica, ali kako je ova najnovija inicijativa bila finansijski veoma izazovna, potražili su pomoć, a podrška je stigla od Evropske unije. EU ih podržava u nabavci tehnologije za liniju za proizvodnju kablova bez halogena i za liniju granulatora za plašt.

Štaviše, kompanija je bila u mogućnosti da iskoristi priliku koju je pružio nedostatak proizvođača granulatora za plašt izazvan ratom u Ukrajini. „Kako smo imali novu tehnologiju nabavljenu uz podršku EU, odlučili smo da iskoristimo ovu priliku i proširimo naše tržište“, kaže Besim. Proton kabl je počeo da izvozi u obližnje zemlje i sada je dodatno proširio svoje tržište na Austriju i Hrvatsku.

„Ovaj grant iz EU je bio prekretnica za nas. Mi smo prvi proizvođači kablova bez halogena u regionu, a sada izvozimo, uključujući i zemlje EU.”

O projektu

Projekat finansiran od EU „Podsticanje zapošljavanja ugroženih grupa i povećanje globalne konkurentnosti industrije električnih instalacija na Kosovu u skladu sa principima održivog i socijalno inkluzivnog razvoja“ pokrenut je 2020. godine. Svrha projekta je bila podsticanje zapošljavanja, povećanje socijalnog uključivanja i kreiranja održivih modela preduzeća na Kosovu.

Proton se raduje daljem širenju svog tržišta i lobira kod institucija da prilagode direktivu EU za upotrebu električnih kablova na javnim prostorima na Kosovu.”Ovaj grant iz EU je za nas bio prekretnica. Mi smo prvi proizvođači bezhalogenih kablova u regionu, a sada izvozimo, uključujući i zemlje EU“, kaže Besim.

Zahvaljujući dobijenoj podršci, Proton je povećao i broj zaposlenih. 129 ljudi je obučeno osnovama elektroinstalacija i upotrebe bezhalogenih kablova, a njih 17 se odmah zaposlilo u Fabrici kablova Proton. Njih 50 je završilo praksu, dok je preostalih 58 usavršavalo svoje vještine i zapošljavalo se u drugim kompanijama.

Povezivanje bisera“ – ujedinjenje prekograničnih opština kroz prirodu i turizam

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Uz podršku EU, prekogranične opštine u Srbiji i Sjevernoj Makedoniji udružuju snage kako bi podijelile svoje nasljeđe sa posjetiocima.

Bogata priroda i kulturno nasljeđe zajedničke su osobine pograničnog regiona između Sjeverne Makedonije i Srbije. Osogovske planine i planinski masiv Kukavice u granicama opština Kriva Palanka i Leskovac imaju izuzetan prirodni pejzaž. Obilje divljih kupina, malina, pečuraka, ljekovitog bilja i ukusne tradicionalne hrane poput kačamaka i palente dodatno je užitak za posjetioce ovog kraja.

Obilje mogućnosti uživanja u prirodnim, kulturnim i istorijskim lokalitetima pruža mogućnost razvoja mnogih oblika turizma i zadovoljavanja radoznalosti svakog posjetioca. Međutim, ovaj turistički potencijal nije bio dovoljno poznat u regionu, a još manje na međunarodnom planu. Opštine Leskovac i Kriva Palanka su stoga odlučile da udruže snage i da, uz podršku Evropske unije, učine ovu destinaciju prepoznatljivom svojom atraktivnom turističkom ponudom, pokretanjem zajedničkog projekta prekogranične saradnje.

„Ljubitelji planina sa našeg područja redovno su posjećivali region. Međutim, očigledan je nedostatak infrastrukture za dolazak do nekih od najljepših mjesta, a malo ljudi van regiona je znalo da takve prirodne ljepote postoje u Leskovcu i Krivoj Palanci.”

Maja Kocić je projekt menadžerka iz grada Leskovca u Srbiji. Ona, kao jedan od kreatora ovog projekta, objašnjava da je potreba za ovom inicijativom bila evidentna. „Ljubitelji planina sa našeg područja redovno su posjećivali region. Međutim, očigledno je nedostajala infrastruktura da se dođe do nekih od najljepših mjesta, a malo ljudi van regiona je znalo da takve prirodne ljepote postoje u Leskovcu i Krivoj Palanci“, kaže Maja.

Okolina koja povezuje prekogranični region je lijepa kao biser, pa su gradovi odlučili da projekat nazovu „Povezujući bisere“. Projekat obuhvata niz aktivnosti i intervencija. U početku su partneri organizovali radionice kako bi olakšali saradnju između turističkih organizacija preko granice. Radionice su uključile deset organizacija sa obije strane granice koje su zatim formirale radnu grupu za prekogranične zainteresovane strane za buduće akcije.

Nakon toga, projekat je prešao na prijeko potrebne intervencije manjeg obima. Sa obije strane granice, projekat je doprinio postavljanju ruta i pješačkih staza, izgradnji dječijih igrališta i ljetnjikovaca, postavljanju klupa, solarne rasvjete, informativnih tabli i kanti za otpatke.

Pored toga, projekat je organizovao promotivne događaje pod nazivom „zeleni vikendi“, koji su okupili stotine ljudi i uključivali živu muziku, degustaciju tradicionalne hrane i pješačke izlete.

„Kao rezultat projekta Povezujući bisere, imamo značajan porast broja posjetilaca iz cijele Srbije, a očekujemo isto povećanje i međunarodnih posjetilaca.”

O projektu

Povezivanje bisera je projekat prekogranične saradnje Srbije i Sjeverne Makedonije, koji se realizuje sredstvima za pretpristupnu pomoć Evropske unije (IPA II), a realizuje ga grad Leskovac u Republici Srbiji u partnerstvu sa opštinom Kriva Palanka u Sjevernoj Makedoniji, kao i Centrom za razvoj Jablaničkog i Pčinjskog okruga.

Cilj projekta Povezivanje bisera je unaprjeđenje vidljivosti i kvaliteta regionalne prekogranične turističke ponude kroz mapiranje prirodnog, kulturnog i istorijskog nasljeđa i unaprjeđenje lokacija kroz građevinske radove kako u Leskovcu tako i u Krivoj Palanci.

Maja objašnjava da je uticaj projekta vidljiv i opipljiv i da će biti još veći u narednim mjesecima i godinama. „Kao rezultat projekta Povezujući bisere, imamo značajan porast broja posjetilaca iz cijele Srbije, a isto toliko očekujemo i međunarodnih posjetilaca“, kaže Maja.

Ona takođe objašnjava da je priroda projekta prekogranične saradnje značajno doprinijela kvalitetu uticaja. „Imali smo mnogo koristi od razmjene ideja, perspektiva i upravljačkih vještina sa opštinom Kriva Palanka u Sjevernoj Makedoniji, a uskoro idemo na još jedan zajednički projekat.

Predstavljamo svijetu jedinstveni Gacko kajmak

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat koji finansira EU pomaže nevladinoj organizaciji iz Bosne i Hercegovine u brendiranju i promociji tradicionalnog kajmaka po jedinstvenoj recepturi.

Gacko je mala opština sa oko 8.000 stanovnika u jugoistočnoj Bosni i Hercegovini. Uglavnom je poznat po obližnjem rudniku uglja i termoelektrani koja je ujedno i najveći poslodavac u ovoj oblasti. Međutim, Gacko ima i svoj jedinstven i karakterističan način proizvodnje kajmaka, vrste krem sira koja se proizvodi i konzumira širom Zapadnog Balkana.

Tradicionalni način pravljenja kajmaka je da se sirovo mlijeko polako kuva, a zatim kuva dva sata na veoma laganoj vatri. Nakon što se skine sa vatre, krema se skida i ostavi da se ohladi i blago fermentira nekoliko sati ili dana. Za razliku od ovog tradicionalnog načina proizvodnje, u recepturi Gacko kajmak se odlaže nekoliko mjeseci u vrećama od ovčije ili kozje kože. Kao rezultat toga, Gacko kajmak prelazi iz bijele u žućkastu boju, čvrste, ali ne tvrde konzistencije, blago slanog ukusa i karakteristične arome koja se dobija tokom zrenja. Kada se izvadi iz vreće, sir je suv i mrvljiv.

„Naš kajmak je jedinstven i veoma vrijedan proizvod i zato želimo da ga zaštitimo i promovišemo.”

Međutim, malo ljudi ima priliku da uživa u ovom jedinstvenom ukusu jer se uglavnom prodaje na pijacama ili restoranima Gackog kraja. Imajući to u vidu, Udruženje proizvođača kajmaka Gacko pokrenulo je inicijativu za upoznavanje svijeta sa Gackim kajmakom. Dragana Milović je predsjednica Udruženja, koje je osnovano 2021. godine. Udruženje je u početku imalo devet članova, a sada ima 24 članice, uglavnom žene sa sela. Proizvodnja mlijeka, uključujući kajmak, je glavni prihod za 90 odsto njih.

Prema Draganinim riječima, cilj Udruženja je da se njihov proizvod brendira i prepozna na lokalnom i regionalnom nivou. Da bi se to postiglo, potrebno je poštovati posebne procedure. Prvi je uspostavljanje sistema sljedljivosti proizvodnje, koji bi obezbijedio brendiranje proizvoda od strane nadležnih institucija. U Udruženju smatraju da će brendiranje kajmaka dovesti do šire prepoznatljivosti, a samim tim i do veće potražnje i bolje cijene. Težnja članova Udruženja je da poprave svoju materijalnu situaciju proizvodnjom kajmaka, posebno u ruralnim sredinama. Samim tim, proizvodnja mora biti standardizovana, uz istovremeno očuvanje tradicije i prepoznatljivog kajmaka koji se pravi u regionu. „Naš kajmak je jedinstven i veoma vrijedan proizvod i zato želimo da ga zaštitimo i promovišemo“, kaže Dragana.

„Podrška koju smo dobili i od EU i od UNDP-a kroz projekat ReLOaD2 bila je od velikog značaja jer nam je omogućila da se približimo našem cilju brendiranja i promocije gackog kajmaka što većem broju ljudi.”

O projektu

Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) je nastavak inicijativa koje podržava EU – Projekat jačanja lokalne demokratije (LOD, 2009-2016) i naknadno proširenog Regionalnog programa za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Opšti cilj projekta je jačanje participativnih demokratija i EU integracija na Zapadnom Balkanu kroz osnaživanje civilnog društva i podsticanje mladih da aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka, kao i poboljšanjem pravnog i finansijskog okruženja koje podržava civilno društvo.

Udruženje je nedavno dobilo podršku projekta koji finansira EU za svoju inicijativu. Regionalni program o lokalnoj demokratiji na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) implementira se u 63 lokalne samouprave širom Zapadnog Balkana, a opština Gacko je jedna od 13 partnerskih jedinica lokalne samouprave uključenih u Bosni i Hercegovini, koju finansira Evropska unija i sprovodi Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP).

Podrška projekta uključivala je obuku o higijeni i kvalitetu mlijeka, pravilnoj ishrani stoke i vođenju evidencije o stočnoj hrani i količinama mlijeka. Polaznici su takođe prošli obuku o načinu uspostavljanja sistema sljedivosti proizvodnje u procesu proizvodnje gackog kajmaka i zahtjevima za brendiranje. Pored toga, projekat je udruženju obezbjedio i opremu za preradu i ispitivanje mlijeka koja je ključna za kontrolu kvaliteta.

Realizacija ovog projekta je prvi korak ka brendiranju Gackog kajmaka. To je veoma važno pitanje i za lokalnu zajednicu i za regiju, jer je poljoprivreda glavni izvor prihoda u regiji Gacko. „Podrška koju smo dobili i od EU i od UNDP-a kroz projekat ReLOaD2 bila je od velikog značaja jer nam je omogućila da se približimo našem cilju brendiranja i promocije gackog kajmaka što većem broju ljudi“, kaže Dragana Milović.