Skip to main content

Area of Cooperation: Economy

Open4Business është i hapur për regjistrim

A jeni pronar i një biznesi të vogël në Ballkanin Perëndimor? Dëshironi të zgjeroni horizontin tuaj dhe të keni më shumë ndikim? Bashkohuni me eventin informativ rajonal që premton të hedh dritë mbi mundësitë financiare për ndërmarrjet mikro, të vola dhe të mesme (MSMEs).

 

Open4Business – Hartuar në Ballkanin Perëndimor – Mbështetur nga BE-ja” është një event i dedikuar për MSME-të në Ballkanin Perëndimor për të mësuar më shumë rreth mundësive financiare, duke përfshirë disponueshmërinë e Bashkimit Evropian gjatë Kornizës së investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF).

 

Mbështetja e zhvillimit të një sektori privat të fuqishëm, rritja e konkurrencës dhe krijimi i vendeve të punës në rajon janë objektivat kryesore të Planit Ekonomik dhe të Investimeve për Ballkanin Perëndimor, plani i rimëkëmbjes për rajonin i vendosur në vitin 2020 nga BE-ja dhe i miratuar nga partnerët e Ballkanit Perëndimor.

 

Investimet e rëndësishme mbështesin bizneset e vogla, veçanërisht në fusha të tilla si investimet dhe teknologjitë e gjelbra, mikro-financimet, eficienca e energjisë, projektet e energjisë së rinovueshme, bujqësia e qëndrueshme, ekonomia qarkulluese, eko-turizmi dhe ndërmarrjet e udhëhequra nga gratë dhe të rinjtë.

 

Merrni pjesë drejtpërdrejtë, në distancë ose online

 

Organizuar nga Drejtoria e Përgjithshme e Komisionit Evropian për Fqinjësinë Evropiane dhe Negociatat e Zgjerimit (DG NEAR), në bashkëpunim me Odën Ekonomike të Maqedonisë së Veriut dhe Forumin e Investimeve të 6 Dhomave të Ballkanit Perëndimor (WB6CIF), seanca e paradites e eventit do të mbahet drejtpërdrejt në Shkup, nga distanca në pesë kryeqytete të tjera të Ballkanit Perëndimor dhe i aksesueshëm online. Ka disa mënyra për të marr pjesë dhe për të maksimizuar mundësitë tuaja të rrjetëzimit.

 

Nëse nuk mund të jeni të pranishëm në Shkup, mund ta ndiqni seancën e paradites në distancë me Dhomat e Tregtisë në kryeqytetet e tjera rajonale, së bashku me kolegët tuaj.

 

Seanca e paradites do të zhvillohet njëkohësisht, në të gjashtë kryeqytetet, kështu që ju mund të rezervoni një orar për të diskutuar me institucionet tuaja financiare vendore në një nga gjashtë vendet rajonale.

 

Dhe nëse nuk mund të arrini në ndonjë nga këto vende, mund të ndiqni përsëri eventin dhe të rezervoni një konsultë me institucionet tuaja financiare të preferuara duke përdorur platformën tonë të eventeve online.

NVM-të e suksesshme të Kosovës shfrytëzojnë fuqinë e diellit për energji

Mbështetja e BE-së ndihmon NVM-të e Kosovës të shfrytëzojnë energjinë diellore dhe të ecin drejt integrimit në BE.

Dielli është burimi kryesor i energjisë që gjendet në planetin Tokë dhe Kosova vlerësohet të ketë 240 ditë me diell në vit. Duke shfrytëzuar këtë potencial të bollshëm dhe duke kaluar në burime të pastra të energjisë, ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM) në Kosovë kanë filluar investimet në energjinë e rinovueshme, të mbështetura nga Bashkimi Evropian (BE), duke korrur përfitimet përkatëse. Për më tepër, këto investime në energjinë e rinovueshme jo vetëm që po ndihmojnë bizneset, por edhe po i hapin rrugën Kosovës drejt anëtarësimit në BE, e cila ofron mundësi të shumta, veçanërisht për NVM-të. Megjithatë, rruga drejt miratimit të acquis communautaire përfshin ndryshime thelbësore rregullatore, duke imponuar një barrë të konsiderueshme financiare për ndërmarrjet që përpiqen të përmbushin këto standarde të reja.

“Ne kemi instaluar panele diellore me kapacitet 112kwp, të cilat kanë ulur ndjeshëm shpenzimet tona të energjisë. Më parë na është dashur të paguajmë një faturë të energjisë elektrike prej përafërsisht 1200 euro në muaj. Tani, shpenzimet tona mujore janë afërsisht 200 euro. Kjo përkthehet në një reduktim të përafërt prej 80% të kostove tona të energjisë.”

Falë përkushtimit të palëkundur dhe punës së palodhur, Forma SHPK, një ndërmarrje e mesme e themeluar në vitin 2013 në fshatin Bresalc të komunës së Gjilanit/Gnjilane, ka bërë përparime të konsiderueshme në sektorin e saj. Besim Rexhi, menaxher në Forma Sh.pk, thekson objektivin e tyre parësor për zgjerimin në tregjet vendore dhe ndërkombëtare, duke tërhequr klientë të rinj. Ai thekson faktorët kritikë që kontribuojnë në suksesin e tyre, duke përfshirë një fuqi punëtore të përkushtuar dhe një angazhim për inovacion të vazhdueshëm në produkte dhe shërbime.

Kompania aktualisht punëson 70 persona, një rritje e konsiderueshme nga stafi fillestar prej 10-15 punonjësish. Prodhimi i tyre kryesor përfshin prodhimin e komponentëve plastikë që përdoren kryesisht në shërbimet e transportit, veçanërisht për shërbimet e trenave dhe tramvajit, me Gjermaninë që është destinacioni i tyre kryesor i eksportit.

Në përpjekje për të reduktuar shpenzimet e energjisë dhe për të kontribuar në ruajtjen e mjedisit, Forma SHPK investoi në panele diellore përmes një kredie të lehtësuar nga EBRD’s Kosovo SME Competitiveness Support Programme. Si pjesë e kësaj nisme, Forma SHPK mori gjithashtu udhëzime të vlefshme teknike falas nga një ekip ndërkombëtar konsulentësh dhe një grant për kthimin e parave të financuara nga BE-ja. Besim Rexhi, menaxheri i kompanisë, vlerëson rezultatet e jashtëzakonshme të këtij investimi. “Ne kemi instaluar panele diellore me kapacitet 112kwp, të cilat kanë ulur ndjeshëm shpenzimet tona të energjisë. Më parë na është dashur të paguajmë një faturë të energjisë elektrike prej përafërsisht 1200 euro në muaj. Tani, shpenzimet tona mujore janë afërsisht 200 euro. Kjo përkthehet në një reduktim të përafërt 80% të kostove tona të energjisë.” shprehet me krenari Rexhi.

“Pendimi im i vetëm është që më përpara nuk kam qenë i vetëdijshëm për avantazhet e jashtëzakonshme të energjisë së rinovueshme. Nëse do të ishte e mundur do të instaloja edhe 100 panele shtesë edhe pse panelet e tanishme diellore plotësojnë në mënyrë adekuate kërkesat e mia për energji. Përfshirja e praktikave miqësore me mjedisin jo vetëm që redukton shpenzimet tuaja të energjisë, por gjithashtu ofron një ndjenjë personale kënaqësie, duke e ditur që po kontribuon pozitivisht në planetin tonë.”

Rreth projektit

EBRD’s Kosovo SME Competitiveness Support Programme në Kosovë është zhvilluar posaçërisht për të ndihmuar NVM-të në pronësi private për të përmbushur rregulloret e reja dhe për të kuptuar kërkesat e përmirësimit në fushën e mbrojtjes së mjedisit, shëndetit dhe sigurisë në punë dhe cilësisë dhe sigurisë së produkteve. Linja e kredisë e ofruar nga BERZH-i nëpërmjet bankave partnere vendase, së bashku me një grant prej 15% dhe asistencë teknike falas të financuar nga Bashkimi Evropian, ndihmon NVM-të të identifikojnë kërkesat e tyre për investime për përmirësimin drejt përputhshmërisë me Direktivat prioritare të BE-së. Këshilla teknike falas, e ofruar nga një ekip ndërkombëtar ekspertësh, i ndihmon NVM-të në Kosovë të gjejnë zgjidhjen më të mirë për t’iu përmbajtur direktivave të BE-së, të jenë konkurruese në tregtinë e tyre me partnerët e BE-së dhe të rrisin përfitimin e tyre në vend përmes ofertave të produkteve dhe shërbimeve me cilësi më të lartë.

Udhërrëfyesi i ardhshëm i kompanisë përfshin një angazhim për të zgjeruar eksportet duke hyrë në tregje të tjera jashtë shtetit, duke nxitur marrëdhënie të forta me klientët, furnizuesit dhe partnerët e ndryshëm dhe duke përmirësuar më tej fuqinë e tyre punëtore. Gjithashtu, Besimi bën thirrje që bizneset e tjera në Kosovë të përfshijnë burimet e pastra të energjisë. “Pendimi im i vetëm është që më përpara nuk kam qenë i vetëdijshëm për avantazhet e jashtëzakonshme të energjisë së rinovueshme. Nëse do të ishte e mundur do të instaloja edhe 100 panele shtesë edhe pse panelet e tanishme diellore plotësojnë në mënyrë adekuate kërkesat e mia për energji. Përfshirja e praktikave miqësore me mjedisin jo vetëm që redukton shpenzimet tuaja të energjisë, por gjithashtu ofron një ndjenjë personale kënaqësie, duke e ditur që po kontribuon pozitivisht në planetin tonë,” përfundon prerazi Rexhi.

Rigjallërimi i Turizmit në veriun e Malit të Zi: Një projekt inovativ

Një projekt i financuar nga BE-ja mbështet fuqizimin e turizmit rural në Mal të Zi

Pjesa veriore e Malit të Zi ka pasuri të thesareve natyrore dhe kulturore, duke e bërë atë një destinacion tërheqës për vizitorët. Vitet e fundit, turizmi rural familjar ka pësuar rritje të ndjeshme në rajon, numrin e vizitorëve në rritje të vazhdueshme. Kjo mund t’i atribuohet, në një pjesë të madhe, disponueshmërisë së ushqimeve dhe pijeve të bëra në shtëpi me cilësi të lartë, si dhe mundësinë për të qëndruar në mjedise tradicionale. Megjithatë, përkundër këtyre zhvillimeve pozitive, numri i vizitorëve nuk kishte arritur ende në nivelet e dëshiruara. Arsyeja për këtë ishte mungesa e atraksioneve shtesë apo opsioneve argëtuese që do të joshin vizitorët të zgjasin qëndrimin e tyre. Duke e njohur këtë sfidë, Shoqata e Turizmit Rural, një OJQ që vepron në pjesën veriore të Malit të Zi, filloi një projekt që synonte adresimin e kësaj çështjeje dhe përmirësimin e situatës së përgjithshme.

“Ndërsa familjet rurale në veriun e Malit të Zi ofrojnë ushqim dhe akomodim të shkëlqyer, atyre u mungon përvoja në ofrimin e argëtimit për vizitorët.”

Dalibor Sekularac, përfaqësues i Shoqatës së Turizmit Rural, thekson se çështja e opsioneve të kufizuara të argëtimit për vizitorët ka qenë një temë e rregullt e diskutimit brenda shoqatës për më shumë se një vit. “Ndërsa familjet rurale në veriun e Malit të Zi ofrojnë ushqim dhe akomodim të shkëlqyer, atyre u mungon përvoja në ofrimin e argëtimit për vizitorët,” shpjegon Dalibor. Për të adresuar këtë, shoqata hartoi një plan për të krijuar një shteg ecjeje prej nëntë kilometrash që lidh fshatrat Lubnice dhe Kurkikuce. Ky shteg do t’u ofronte vizitorëve një shëtitje të lehtë dhe të këndshme, duke i lejuar ata të eksplorojnë atraksionet natyrore të rajonit. Fokusi ishte veçanërisht në turizmin familjar, pasi zona kishte tashmë shtigje sfiduese për alpinistët me përvojë, por mungonin opsionet e përshtatshme për familjet me fëmijë që preferojnë shëtitjet rekreative.

Për të zbatuar vizionin e tyre, Shoqata e Turizmit rural aplikoi për financim përmes Programit për Demokracinë Lokale në Ballkanin Perëndimor 2 (ReLOaD2), i cili mbështetet nga BE-ja dhe zbatohet nga UNDP-ja. Projekti i tyre ishte në përputhje me kriteret e programit dhe atyre iu dha mbështetja e nevojshme. Me ndihmën e ReLOaD2, ata identifikuan dhe pastruan shtegun, përdorën shënjimin profesional GPS për të siguruar saktësinë, instaluan sinjalistikën e nevojshme dhe krijuan një hartë dhe broshura që ofronin informacione për shtegun. Për më tepër, ata promovuan shtegun në platformat e turizmit në natyrë si Vikilock dhe faqen e tyre të internetit. Për të rritur shikueshmërinë, ata paraqitën 3 video promovuese—njëra tregon shtegun, tjetra nxjerr në pah familjet rurale dhe e treta ofron një pasqyrë të turizmit rural në rajon. Informacioni për shtegut përfshin gjithashtu etiketimin gjeografik, duke pasqyruar tendencën aktuale në turizmin modern.

“Shtegu është në favor të vizitorëve dhe disa pronarëve të familjeve rurale madje kanë filluar të ofrojnë shërbime udhërrëfyese.”

Rreth projektit

Programi Rajonal për Demokraci Vendore në Ballkanin Perëndimor 2 (ReLOaD2) është vazhdim i nismave të mbështetura nga BE-ja, si: Projekti për Forcimin e Demokracisë Vendore (LOD 2009 – 2016) dhe Programi i zgjeruar Rajonal për Demokracinë Vendore në Ballkanin Perëndimor (ReLOaD, 2017-2020). Objektivi i përgjithshëm i projektit është forcimi i demokracive pjesëmarrëse dhe i integrimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor, duke fuqizuar shoqërinë civile dhe duke i nxitur të rinjtë që të marrin pjesë në mënyrë aktive në procesin e vendimmarrjes, si dhe nëpërmjet përmirësimit të një mjedisi mbështetës ligjor dhe financiar për shoqërinë civile.

Shtegu është funksionale për gati një vit tani dhe së fundmi, përfaqësues nga Shoqata e Ekonomive Familjare Rurale, UNDP-ja dhe BE-ja vizituan fshatrat për të vlerësuar performancën e tij. “Shtegu është në favor të vizitorëve dhe disa pronarëve të familjeve rurale madje kanë filluar të ofrojnë shërbime udhërrëfyese,” thotë Dalibor.

Sipas Dalibor, projekti jo vetëm që ka ofruar mbështetje për familjet, por ka shërbyer edhe si një mundësi e vlefshme mësimi. “Edhe pse ishte një projekt i shkallës së vogël, ai na ka pajisur me aftësi të rëndësishme në prokurim, raportim dhe fusha të tjera përkatëse,” shpjegon Dalibor. “Me njohuritë që kemi fituar, ndihemi më të sigurt gjatë aplikimeve për projekte dhe programe më të mëdha të financuar nga BE-ja dhe donatorë të tjerë.”

Pajisja e të rinjve me përvojë pune

Të zhvillojmë potencialin: Financimi i BE-së rrit mundësinë e punësimin e të rinjve nga Gjakova përmes trajnimeve praktike

Kosova po përballet me një kërkesë të madhe për punëtorë të kualifikuar të gatshëm për të punuar personalisht ose nga distanca për pjesën tjetër të botës. Përvetësimi i mundësive të reja të mundësuara nga tranzicioni i gjelbër dhe ai digjital mund të gjendet në mësimin gjatë gjithë jetës dhe zhvillimin e aftësive të tyre. Boshllëqe të ngjashme midis forcës së aftësive janë të pranishme në zonën e BE-së, ku Komisioni Evropian (KE) shpalli 2023 vitin Evropian të Aftësive. Qëllimi është t’u ofrohen qytetarëve aftësitë përkatëse për t’iu përshtatur ndryshimeve të tregut të punës.

“Ekziston një hendek i madh i aftësive në tregun e punës në Kosovë që është rritur më thellë pas pandemisë.”

Duke pasur një ndikim më të rëndësishëm në qytetet më të vogla

Tregu i punës në Kosovë përballet me sfida të shumanshme, por në qytetet më të vogla ka edhe më pak mundësi për punëdhënësit dhe punëtorët. Në krye të listës së problemeve është hendeku i aftësive: bizneset nuk gjejnë punëtorët që u nevojiten, ndërkohë që ata që kërkojnë një punë nuk janë mjaft të kualifikuar për t’u punësuar. Në qytetin perëndimor të Gjakovës Qendra e Inovacionit Jakovaidentifikoi një potencial të madh për të adresuar mospërputhjen e nevojave për fuqi punëtore dhe shkathtësive arsimore. Ky fenomen ka të ngjarë të kontribuojë në papunësinë e më shumë se gjysmës së të rinjve në Kosovë.

“Ekziston një hendek i madh i aftësive në tregun e punës në Kosovë që është rritur më thellë pas pandemisë,” thotë Fatos Axhemi, menaxher i projektit të një projekti të bashkëfinancuar ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Komunës së Gjakovës që trajton mundësinë e punësimit të të rinjve, grave. , dhe grupet e pafavorizuara.

Për të trajtuar këtë çështje, JIC aplikoi një qasje të dyanshme: punë me punëdhënësin dhe punëkërkuesit. Pas renditjes së mundësive të mundshme të sektorit privat dhe publik, ata identifikuan tetë aftësi të kërkuara përmes një analize të tregut të punës dhe vlerësimit të nevojave – rezultati: 31 të punësuar dhe mbi njëqind praktika të kryera.

“Metodat tona për të angazhuar të rinjtë në tregun e punës rezultuan të suksesshme, për të cilat patëm vlerësime shumë pozitive”, thotë Axhemi. “Ata kanë kryer një stazh ku kanë mbajtur mbi supe peshën e punës, kanë kryer detyra profesionale bazuar në atë që janë të aftë të bëjnë”.

Përveç trajnimit, pjesëmarrësit u rritën gjatë përvojës së tyre me programin e trajnimit gjatë projektit dyvjeçar.

“Ne kemi hedhur themelet e një rrjeti të madh të bizneseve ekzistuese dhe të reja që operojnë në Gjakovë, të cilët po vazhdojnë të identifikojnë mungesat e aftësive tek autoritetet publike në mënyrë aktive, gjë që i shton arritjet tona si projekt.“

 

Rreth projektit

Si partner kryesor, Qendra Inovative Jakova dhe Komuna e Gjakovës kanë zbatuar projektin “Të bashkuar drejt fuqizimit të të rinjve, grave dhe grupeve të pafavorizuara” gjatë dy viteve, financuar nga Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë. Qëllimi kryesor i projektit ishte analizimi i tregut aktual të punës dhe krijimi i mundësive të reja për të rinjtë, gratë dhe grupet e pafavorizuara. Për më tepër, projekti synonte t’u siguronte grupeve të synuara aftësitë e nevojshme për tregun e punës, lidhjen dhe përputhjen e punëdhënësve me punonjësit për trajnime në punë, praktika dhe punësim të rregullt dhe financimin e ideve të reja inovative për krijimin e bizneseve të reja fillestare.

Start-ups, duke kapërcyer pengesën e parë

JIC gjithashtu mbështeti bizneset fillestare që kishin nevojë për ndihmë për të kapërcyer vijën fillestare, veçanërisht ato që operojnë në mjedise të qyteteve të vogla si Gjakova dhe komunat fqinje të Junikut dhe Deçanit. Midis 16 përfituesve të garancisë, projekti mbështeti gra sipërmarrëse dhe pronare fillestare me aftësi të kufizuara në industri të ndryshme, si përpunimi i ushqimit, IT, këshillime ushqimore, rritja e biznesit dhe shumë të tjera.

“Ne kemi hedhur themelet e një rrjeti të madh të bizneseve ekzistuese dhe të reja që operojnë në Gjakovë, të cilët po vazhdojnë të identifikojnë mungesat e aftësive tek autoritetet publike në mënyrë aktive, gjë që i shton të arriturat tona si projekt”, thotë Axhemi.

Identifikimi dhe adresimi i vazhdueshëm i mungesës së aftësive është një domosdoshmëri për të gjithë aktorët, siç është nevoja për të mësuar gjatë gjithë jetës dhe për të fituar aftësi për t’u përshtatur me ndryshimet që rrisin shanset e secilit për punësim. Më shumë se tre të katërtat e kompanive në BE kanë vështirësi për të gjetur punëtorë me aftësitë e nevojshme dhe vetëm një e treta e të rriturve marrin përsipër trajnime, thotë KE.

MADE OF US: Përfundimi i suksesshëm i një aventure të jashtëzakonshme!

“Made of Us – një fushatë rrugëtimi BE-Ballkani Perëndimor”, e financuar nga Bashkimi Evropian dhe e sjellë për ju nga WeBalkans përfundoi me sukses. Fushata synonte të nxiste perceptimin pozitiv të BE-së mes popullsisë së Ballkanit Perëndimor, dhe anasjelltas. Fushata paraqiti dymbëdhjetë vlogerë të rinj nga BE-ja dhe Ballkani Perëndimor; individë dinamikë të cilët u nisën në një udhëtim rreth Ballkanit Perëndimor. Çiftet e vlogerëve dokumentuan përvojat e tyre dhe gjatë rrugës ndanë online përmbajtje ditore shumë interesante.

 

Javën e kaluar, më 12 qershor 2023, vlogerët patën mundësinë të vizitojnë Berlaymont, zyrat qendrore të Komisionit Evropian dhe të takoheshin me anëtarët e kabinetit të Komisionerit Varhelyi, si pjesë e eventit përmbyllës të fushatës “Made of Us”. Eventi ishte mundësia që vlogerët të shfaqnin përmbajtjen e tyre më të mirë dhe të flisinin për momentet e paharrueshme gjatë udhëtimit, si dhe që ekipi i “Made of Us” të prezantonte rezultatet paraprake të fushatës. Pas prezantimeve të para, vlogerët lëvizën drejt zyrave qendrore të DG NEAR, ku u pritën ngrohtë nga Sigrid Brettel, Ushtruesja e detyrës së Shefit të Njësisë së Marrëdhënieve Ndërinstitucionale dhe Komunikimit në DG NEAR. Gjatë këtij ndërveprimi, vlogerët patën mundësinë të ndajnë përvojat e tyre personale të udhëtimit dhe vlogimit, si dhe të japin feedback dhe mësime të vlefshme të nxëna nga udhëtimet e kryera. Eventi u mbyll me një tur për të vizituar Brukselin, që ishte organizuar posaçërisht që vlogerët të përshëndeteshin me njëri-tjetrin dhe të festonin përfundimin e projektit.

 

Fushata nisi më 18 prill dhe vazhdoi deri më 30 maj, dhe çdo javë iu kushtua një nga partnerëve të WB6-s. Vlogerët vizituan gjithsej 18 projekte të mbështetura nga BE-ja, përshkruan 6000 km me autovetura dhe takuan personalitete vendase interesante dhe frymëzuese përgjatë rrugës, ndërkohë që shfaqën gjithë peizazhet natyrore, vendndodhjet e jashtëzakonshme me interes për t’u vizituar dhe trashëgiminë unike kulturore të Ballkanit Perëndimor. Dymbëdhjetë vlogerët regjistruan përvojat e tyre nëpërmjet pajisjeve të tyre personale dhe kanaleve të medias sociale, duke e kthyer udhëtimin e tyre në përmbajtje me cilësi të lartë rrjeti dhe mediash sociale, me foto dhe video që u shpërndanë nëpër kanalet e WeBalkans.

 

Për më shumë informacion rreth këtij udhëtimi emocionues ju lutem ndiqni faqen e fushatës Made of Us

Konferenca përfundimtare e projektit ‘EU Support to the WB6 CIF’

Në konferencën përfundimtare të projektit ‘EU Support to the WB6 CIF’ në Prishtinë, të organizuar nga Western Balkans 6 Chamber Investment Forum (WB6 CIF), anëtarët e CIF Management Board i bënë thirrje Bashkimit Evropian që të sigurojë se qytetarët dhe ekonomitë e rajonit gëzojnë katër liritë themelore në themel të BE-së, si lëvizja e lirë e njerëzve, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit. Ata vlerësuan se ky proces mund të përfundojë në më pak se dy vjet.

 

Komisioni Evropian – i përfaqësuar nga z. Thomas Hagleitner, falënderoi ekipin e projektit për bashkëpunimin e tyre të shkëlqyer dhe mirëpriti punën e arritur nga WB6 CIF për të promovuar përfitimet dhe mundësitë e integrimit ekonomik rajonal. Si zëri i biznesit në Ballkanin Perëndimor, roli i WB6 CIF është tani më i rëndësishëm se kurrë. Me një perspektivë unike për sfidat dhe mundësitë e përfshira, WB6 CIF mund të ndihmojë në thellimin e integrimit ekonomik të rajonit – nëpërmjet Tregut të Përbashkët Rajonal dhe identifikimin e zonave për ta sjellë rajonin më afër Tregut të Vetëm të BE-së.

 

Gjatë tre viteve të fundit, një numër i madh shërbimesh ose aktivitetesh pa pagesë u zhvilluan në projekt, duke përfshirë më shumë se 6,500 kompani nga të gjashta ekonomitë e Ballkanit Perëndimor. Objektivat kryesore të projektit ishin rritja e bashkëpunimit ndërkufitar të biznesit në Ballkanin Perëndimor duke përmirësuar kuadrin rajonal ligjor dhe politik dhe duke lehtësuar bashkëpunimin e drejtpërdrejtë përmes shërbimeve mbështetëse të ofruara nga dhomat e tregtisë. Ai synonte gjithashtu të mbështeste zhvillimin e sektorit privat duke promovuar aksesin në financa për lloje të ndryshme biznesesh dhe zona të tregut. Për më tepër, u ofruan shërbime mbështetëse për të shtuar konkurrencën, veçanërisht për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, theksuan pjesëmarrësit e konferencës.

Transformimi i një hobi të thjeshtë në një biznes të sukseshëm

Mbështetja e BE-së fuqizon një sipërmarrëse të re malazeze për të ngritur biznesin e saj dhe për të prodhuar lodra miqësore për mjedisin.

Jasna Radenović, një sipërmarrëse e re nga Mali i Zi, drejton një kompani krijuese që është e specializuar në prodhimin e lodrave miqësore me mjedisin. Banore e qytetit të Plavës, që ndodhet në rajonin verilindor të Malit të Zi, Jasna është nënë e tre fëmijëve. Me një popullsi prej mbi 3,000 banorësh, Plava shërben si qendra e Bashkisë së Plavës, e cila krenohet me një popullsi që tejkalon 9,000 banorë. Një dekadë më parë, Jasna synonte që fëmijët e saj të kishin lodra të punuara nga materiale natyrale. Duke pasur parasysh përzgjedhjen e kufizuar në dyqanet malazeze në atë kohë, Jasnas i lindi ideja t’i krijonte vetë lodrat. “Druri ishte një material që gjendet lehtësisht në qytetin tonë. Fillimisht, fillova të krijoja lodra stivimi prej druri, duke i përshtatur gradualisht dizajnet në përputhje me moshën dhe nevojat e fëmijëve të mi,” reflekton Jasna. Megjithatë, me kalimin e kohës, ky angazhim modest u shndërrua në diçka më thelbësore, duke bërë që Jasna ta transformonte atë në një biznes të vërtetë.

“Sot, ne krijojmë lodra miqësore me mjedisin duke përdorur drurin dhe pëlhura, për të përmbushur nevojat e të gjitha grupmoshave. Lodrat tona lehtësojnë të nxënit në fusha si matematika, shkronjat e para, notat muzikore, dhe gjeografia. Ato kontribuojnë në zhvillimin e aftësive motorike dhe stimulojnë imagjinatën e fëmijëve.”

Në 2020, Jasna shfrytëzoi rastin dhe aplikoi për skemën e fillimit të biznesit të ri të National Employment Agency e cila mori fonde nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria e Malit të Zi. Kjo mbështetje financiare i mundësoi asaj të themelonte kompaninë e saj, “Three Wolves.“ “Sot, ne krijojmë lodra miqësore me mjedisin duke përdorur drurin dhe pëlhura, për të përmbushur nevojat e të gjitha grupmoshave. Lodrat tona lehtësojnë të nxënit në fusha si matematika, shkronjat e para, notat muzikore, dhe gjeografia. Ato kontribuojnë në zhvillimin e aftësive motorike dhe stimulojnë imagjinatën e fëmijëve.” shpjegon Jasna.

Përveç grantit të ofruar nga BE-ja përmes Employment Agency, të cilin Jasna e përdori për të blerë makineri dhe materiale për prodhimin e lodrave, ajo mori gjithashtu mbështetje të vlefshme monitorimi për të përmirësuar aftësitë e saj të planifikimit strategjik dhe marketingut. Nëpërmjet projektit rajonal të titulluar ” Promoting Inclusive Labour Market Solutions in the Western Balkans,” financuar nga Austrian Development Agency, zyra e UNDP-së në vend ofroi ndihmë mentorimi për pjesëmarrësit e programit të vetëpunësimit. “Duke qenë se nuk kisha eksperiencë të mëparshme biznesi, isha e pasigurt se në cilat produkte të fokusohesha dhe si të prezantohesha në mënyrë efektive në treg. Megjithatë, unë mora mbështetje të veçantë nga mentorët,“ ndan Jasna.

Ndërkohë Jasna aspiron për produktet e saj të bëhen një markë tregtare e Malit të Zi, ajo pranon sfidat e hasura nga gratë sipërmarrëse në vend. “Aspekti më sfidues është ekuilibrimi i përgjegjësive personale dhe atyre të biznesit. Të kesh tre djem të moshave të ndryshme kërkon menaxhimin efektiv të kohës, duke siguruar që shkollimi dhe aktivitetet e tyre jashtëshkollore të marrin kujdesin e duhur dhe njëkohësisht duke zhvilluar biznesin,” pranon Jasna.

“Nëse nuk e provoni, nuk do e dini asnjëherë shkallën e kapaciteteve tuaja. Kam besim se, ashtu si unë, ju do të merrni ndihmë dhe mbështetje nga sistemi.”

Rreth projektit

Programi i grantit që synon mbështetjen e vetëpunësimit dhe fillimit të biznesit është një grant i drejtpërdrejtë me vlerë 3.5 milion €. Bashkëfinancohet nga Bashkimi Evropian dhe Qeveria e Malit të Zi. Kjo iniciativë, e njohur si ” Self-Employment Grants Program,” është pjesë e EU-Montenegro Employment, Education, and Social Welfare Program (SOPEES), i cili ka një financimi total prej 18 milion € nga fondet e para-anëtarësimi i BE-së. Zbatimi i programit kryhet në bashkëpunim me Ministrinë e Zhvillimit Ekonomik dhe Ministrinë e Financave dhe Mirëqenies Sociale, duke marrë mbështetje nga Delegacioni i BE-së në Mal të Zi.

Mbështetja e grave në biznes është thelbësore, sidomos duke konsideruar se atë shpenzojnë mesatarisht  10 vite të jetës së tyre në punë të papaguara dhe kujdesin shtëpiak. Rëndësia e kësaj mbështetjeje ka qenë më e theksuar gjatë pandemisë së COVID-19, ku gratë të cilat nuk paguaheshin dhe mbanin përgjegjësitë shtëpiake e tejkaluan tregun e punës së meshkujve me 92% Një studimi kohëve të fundit i UNDP-së zbuloi se ndërkohë që 11% e grave raportuan se zakonisht nuk angazhoheshin me punë shtëpie, përqindja e burrave ishte shumë më e lartë në nivelin 42%.

Jasna pranon ekzistencën e paragjykimeve ndaj grave sipërmarrëse, që mund të dekurajojnë ato që nisin sipërmarrjet e tyre të biznesit. Ajo ndan eksperiencën e saj , duke thënë, “Kur njerëzit zbulojnë së një grua është drejtoreshë, shpesh lind një pyetje e vazhdueshme nëse ajo është në gjendje të përballojë sfidën. Megjithatë, unë qëndrova e vendosur për t’ia dalë mbanë dhe për të kapërcyer paragjykimet e tilla. Fatmirësisht, nuk kam hasur barriera të rëndësishme brenda sistemit. Përkundrazi, të gjithë ishin mbështetës dhe ndihmues.

Jasna inkurajon gratë e papunësuara të besojnë ne vetvete dhe të aplikojnë për programe që promovojnë sipërmarrjen e grave. Ajo është e vendosur në besimin e saj se kryesorja është marrja e nismave, duke thënë: “Nëse nuk përpiqeni, nuk do ta dini kurrë shkallën e aftësive tuaja. Kam besim se, ashtu si unë, ju do të merrni ndihmë dhe mbështetje nga sistemi.”

Fushata MADE OF US mbërrin sot në Shqipëri

“Made of Us – një fushatë rrugëtimi BE- Ballkani Perëndimor”, financuar nga BE-ja dhe sjellë për ju nga WeBalkans, vazhdon këtë javë në Shqipëri. Kjo fushatë sensibilizuese synon të promovojë një imazh pozitiv të BE-së te njerëzit e Ballkanit Perëndimor dhe anasjelltas. Protagonistët e saj janë 12 vlogerë të rinj nga BE-ja dhe Ballkani Perëndimor, të cilët udhëtojnë në të gjithë rajonin në çifte. Secili prej çifteve ndajnë përvojat e tyre gjatë rrugëtimit duke krijuar përmbajtjen e tyre online. Delegacioni i BE-së në Shqipëri organizoi sot një drekë mediatike për të njoftuar fillimin e rrugëtimit në Shqipëri. Kreu i Seksionit Politik të Bashkimit Evropian në Shqipëri, Alexi Hupin, i uroi mirëseardhjen vlogerëve dhe i përgëzoi për kontributin e tyre në promovimin e BE- së dhe Shqipërisë.

 

Vlogeret, Ornela Zani (@ornela.zani) nga Shqipëria dhe Natalia Orda (@natalia_orda) nga Polonia, e nisën dje rrugëtimin e tyre. Ato do të jenë në rrugë gjithsej për shtatë ditë midis datave 23 dhe 30 maj, duke shfaqur më të mirën e Shqipërisë, si edhe investimet e BE-së në rajon. Itinerari i tyre përfshin vizita në vendndodhje të ndryshme, duke përfshirë projekte turistike, kulturore dhe artistike që kanë marrë mbështetje nga BE-ja. Ndër projektet e financuara nga BE-ja që ato do të eksplorojnë është edhe EU4 Culture, i cili ofron asistencë për restaurimin e siteve dhe monumenteve të prekura nga tërmeti i vitit 2019. Gjithashtu, ato do të mbulojnë edhe ‘’Za Fest’’ një festival muzikor që tërheq vëmendje në rajonin verior të Shqipërisë, dhe Roman Emperors Vine Route, një koleksion turnesh virtualë që mbulojnë gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, duke përfshirë Shqipërinë.

 

Fushata filloi në 18 prill dhe do të vazhdojë deri në 30 maj, ku çdo javë  fokusohet te një nga partnerët WB6. Vlogeret do të mbulojnë gjithsej 18 projekte të mbështetura nga BE-ja, 6000 km me makinë, dhe do të takojnë personalitete vendas interesantë dhe frymëzues gjatë rrugëtimit, duke shfaqur gjatë gjithë kohës peizazhe natyrore, monumente të jashtëzakonshme dhe trashëgimi kulturore unike që Ballkani Perëndimor ka për të ofruar. Dymbëdhjetë vlogeret do të regjistrojnë përvojat e tyre duke përdorur pajisjet e tyre dhe kanale të rrjeteve sociale, duke e përkthyer rrugëtimin në media sociale dhe përmbajtje në faqe interneti me cilësi të lartë, fotografi dhe video që do të shpërndahen në kanalet WeBalkans.

Fushata MADE OF US mbërrin sot në Serbi

Made of Us – një fushatë “rrugëtimi BE-Ballkani Perëndimor”, e financuar nga Bashkimi Evropian dhe e sjellë për ju nga WeBalkans mbërrin këtë javë në Serbi. Kjo fushatë ndërgjegjësimi synon të promovojë në imazh pozitiv të BE-së te njerëzit në Ballkanin Perëndimor, dhe anasjelltas. Protagonistët e saj janë 12 vlogerë të rinj nga BE-ja dhe Ballkani Perëndimor që udhëtojnë nëpër rajon në çifte. Secili çift i bën të njohura përvojat e veta përgjatë rrugëtimit duke krijuar përmbajtjet e tyre online.

 

Zyra e Bashkimit Evropian në Serbi zhvilloi sot një drekë me median për të çelur rrugëtimin në Kosovë. Znj. Plamena Halacheva, Zëvendës kryetarja e delegacionit të BE-së në Serbi mirëpriti vlogerët.

 

Vlogerët, Jelena Radovanović (fluorescentni_producent) nga Serbia dhe Joshua Steib (joshua.steib) nga Gjermania nisin sot udhëtimin e tyre. Ata do të udhëtojnë për plot shtatë ditë midis datave 16 prill dhe 22 maj, duke shpalosur të mirat që ofron Serbia, si dhe investimet e BE-së në rajon. Itinerari përfshin vizita në vendndodhje të ndryshme duke përfshirë projekte të lidhura me teknologjinë, kulturën dhe shëndetësinë të mbështetura nga BE-ja. Midis projekteve të financuara nga BE-ja, ata do të vizitojnë dhe Anoris, një kompani që ka shpikur një “smart glove” për të mbështetur individët me probleme të shikimit, BioSense Institute, që ka bërë disa shpikje duke përfshirë edhe një robot që ndihmon në bujqësi dhe një projekt në qytetin e Ruma-ës që ndihmon të rinjtë në zhvillimin profesional dhe prodhimin e ushqimit të shëndetshëm.

 

Fushata nisi më 18 prill dhe do të vijojë deri më 30 maj, dhe çdo javë do t’i kushtohet te një nga partnerëve të WB6-s. Vlogerët do të vizitojnë gjithsej 18 projekte të mbështetura nga BE-ja, do të përshkojnë 6000 km me autovetura dhe do të takojnë personalitete vendase interesante dhe frymëzuese përgjatë rrugës, ndërkohë që do të shfaqin gjithë peizazhet natyrore, vendndodhjet e jashtëzakonshme me interes për t’u vizituar dhe trashëgiminë unike kulturore të Ballkanit Perëndimor. Dymbëdhjetë vlogerët do t’i regjistrojnë përvojat e tyre nëpërmjet pajisjeve të tyre personale dhe kanaleve të medias sociale, duke e kthyer udhëtimin e tyre në përmbajtje me cilësi të lartë rrjeti dhe mediash sociale, me foto dhe video që do të shpërndahen nëpër kanalet e WeBalkans.

Fushata „MADE OF US“ arrin sot në Maqedoninë e Veriut

„Made of Us“ – një fushatë rrugëtimi BE-Ballkani Perëndimor, e financuar nga Bashkimi Evropian dhe e sjellë për ju nga WeBalkans arrin këtë javë në Maqedoninë e Veriut.  Kjo fushatë ndërgjegjësimi synon të promovojë në imazh pozitiv të BE-së te njerëzit në Ballkanin Perëndimor, dhe e anasjellta. Protagonistët e saj janë 12 vlogerë të rinj nga BE-ja dhe Ballkani Perëndimor që udhëtojnë nëpër rajon në çifte. Secili çift i bën të njohura përvojat e tyre përgjatë udhëtimit duke krijuar përmbajtjet e tyre online.

 

Delegacioni i BE-së në Maqedoninë e Veriut shtroi një sillë sot për të lajmëruar nisjen e udhëtimit në Maqedoninë e Veriut. David Geer, Ambasadori i BE-së në Maqedoninë e Veriut, i mirëpriti vlogerët dhe i përgëzoi për kontributin që jepnin për promovimin e BE-së dhe Maqedonisë së Veriut.

 

Vlogerët, Elena Vasilevska (@vasilevska_elena) nga Maqedonia e Veriut dhe Nick Van Putte (@traveltower) nga Belgjika, nisën sot rrugëtimin e tyre. Ata do të udhëtojnë për plot shtatë ditë midis datave 2-8 maj, duke shfaqur të mirat që ofron Maqedonia e Veriut, si dhe investimet e BE-së në rajon.  Ata do të vizitojnë pika të ndryshme në vend, përfshirë dhe qytetin historik të Ohrit, projektet novatore dhe bizneset turistike qe mbështeten nga BE-ja.  Midis projekteve të tjera të financuara nga BE-ja, do të vizitojnë dhe Parkun Aventura në Shkup, një projekt që u mundëson banorëve të Shkupit që të zbaviten në mënyrë aventurore, dhe kampin e skautëve në Strugë, një kamp pushimi të mirënjohur pranë qytetit të Strugës, si dhe sitin arkeologjik të Heraclae-s në Manastir, ndër më të njohurit në Maqedoninë e Veriut.

 

Fushata nisi më 18 prill dhe do të vijojë deri më 30 maj, dhe çdo javë do të përqendrohet te një nga partnerët e WB6-s. Vlogerët do të vizitojnë gjithsej 18 projekte të mbështetura nga BE-ja, do të përshkojnë 6000 km me autovetura dhe do të takojnë personalitete vendase interesante dhe frymëzuese përgjatë rrugës, ndërkohë që do të shfaqin gjithë peizazhet natyrore, vendndodhjet e jashtëzakonshme me interes për t’u vizituar dhe trashëgiminë unike kulturore të Ballkanit Perëndimor. Dymbëdhjetë vlogerët do t’i regjistrojnë përvojat e tyre nëpërmjet pajisjeve të tyre personale dhe kanaleve të medias sociale, duke e kthyer udhëtimin e tyre në përmbajtje me cilësi të lartë rrjeti dhe mediash sociale, me foto dhe video që do të shpërndahen nëpër kanalet e WeBalkans.