Skip to main content

Autor: WeBalkans

YEA-të zhvillojnë workshop-e mbi Media Information Literacy në Serbi dhe në Mal të Zi

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Më 24 dhe 25 tetor, Ambasadorët e rinj evropian (YEA-të) zhvilluan me sukses një seri workshop-esh mbi Media Information Literacy (MIL) në Novi Sad dhe Niš, Serbi si edhe në Podgoricë, Mal të Zi. Gjatë këtyre workshop-eve, YEA-të kishin mundësinë e vlefshme për të ndarë njohuritë e tyre rreth temave me në qendër median dhe aspekte të ndryshme të edukimit mediatik me kolegët e tyre. Ngjarjet u bënë të mundura falë përkushtimit dhe përpjekjeve të Ambasadorëve të Rinj Evropianë, duke përfshirë Bojana Maraš, Anđela Micić, Maja Trajković, Anja Kafedžiska, Teodora Cekić, and Aleksandra Grbović Bitić.

Projekti SHAI i BE-së ndryshon jetë përmes strehimit social

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Një projekt në Serbi, i financuar nga Bashkimi Evropian, po ndihmon komunitetet e cenueshme për të arritur përfshirjen sociale.

Miljana, një 27-vjeçare, banore e një vendbanimi Rom në Svilajnac, ka kaluar shumë sfida në jetës. Pas      mbarimit të shkollës së mesme tregtare, ajo e gjeti veten në rolin e një nëne beqare për vajzën e saj shtatëvjeçare, Petra. Banesa e tyre e mëparshme, një shtëpi e vogël, e rrënuar, ofronte pak kushte ideale të jetesë. Megjithatë, kohët e fundit, një ndryshim pozitiv erdhi në jetën e tyre. Ato u zhvendosën në një ndërtesë të sapo përfunduar të banesave sociale pikërisht përballë rrugës së ngushtë nga lagjja e tyre e vjetër. Ky kalim në dukje i vogël bëri një ndryshim madhur në kushtet e tyre të jetesës. Apartamenti i tyre i ri është jo vetëm i bollshëm, por edhe i mobiluar plotësisht me mobilje krejt të reja dhe elektroshtëpiake moderne.

Miljana është përfituese e projektit “New Homes and Inclusive Environment for Vulnerable Categories of the Population in Svilajnac”, i cili është pjesë e programit të BE-së Support for Social Housing and Active Inclusion (EU SHAI). Përtej sigurimit të saj me një shtëpi të re komode, kjo nismë e ka fuqizuar edhe drejt pavarësisë financiare dhe përfshirjes sociale. Miljana mori pjesë aktive në workshope që synonin rritjen e punësimit të saj, duke përfshirë trajnimin për marrjen e patentës së drejtimit të kategorisë B.

“Masat e përfshirjes aktive luajnë një rol kryesor në sigurimin e qëndrueshmërisë së projektit, pasi ai është projektuar dhe zbatuar me përpikëri në përputhje me nevojat unike të familjeve dhe anëtarëve individualë të familjes.”

Për sa i përket banesave sociale, projekti përdor tre mënyra mbështetjeje: ndërtimi i apartamenteve dhe shtëpive të reja, blerja e shtëpive ekzistuese për përfituesit dhe rinovimi i shtëpive në pronësi të përfituesve. Deri më sot, gjithsej 127 familje, me 361 anëtarë (171 meshkuj dhe 190 femra), kanë kaluar me sukses në banesat e tyre të reja në njësitë e banimit social të sapondërtuara të vendosura në Ca c a k, Svilajnac, Loznicë, Vrnja c     ka Banja, Lubovijë. S abac, dhe Ra s ka. Përveç kësaj, 14 shtëpi familjare janë ndërtuar në Koceljevë dhe Z agubicë, duke akomoduar familjet që tani i quajnë shtëpi. Për më tepër, projekti ka prokuruar 56 shtëpi fshati dhe ka përfunduar rinovimin e 92 shtëpive, që të gjitha synojnë përmirësimin e kushteve të banimit për ata në nevojë.

Dragana Millosheviç, menaxhere e projektit të programit të BE-së SHAI, shtjellon mbështetjen e gjithanshme që u ofrohet familjeve të përzgjedhura për strehim social. Kjo mbështetje është përshtatur për nevojat specifike të çdo anëtari të familjes, e përcaktuar nëpërmjet një vlerësimi të plotë pas procesit të përzgjedhjes së banesave sociale. Ajo thotë, “Për shembull, nëse një familje përbëhet nga katër anëtarë që kërkojnë mbështetje, ne ofrojmë ndihmë në përputhje me rrethanat. Në rastet kur një individ ka nevoja unike, të tilla si një person me aftësi të kufizuara që ka nevojë për një karrige me rrota ose, në një rast, një djalë i ri që ndjek një shkollë të mesme në një qytet tjetër që kërkon tarifa konvikti, ne i mbuluam ato shpenzime, duke i mundësuar atij të përfundojë arsimin e tij të mesëm. Disa individë mund të kenë nevojë të ndjekin kurse specifike; për shembull, ne ofruam kurse saldimi, një profesion shumë i kërkuar sot, dhe lehtësuam pjesëmarrjen e tyre.”

Deri më sot, projekti ka shtrirë mbështetjen e tij në 324 familje, duke përfshirë mbi 1000 individë, nëpërmjet një sërë masash përfshirjeje aktive. Prej tyre, 167 fëmijë kanë marrë mbështetje arsimore, ndërsa 104 burra të rritur dhe 221 gra kanë kryer trajnime arsimore. Gjithashtu, 146 familje kanë përfituar grante për të ardhura, 42 përfituese janë angazhuar përkohësisht në punë dhe 29 përfituese janë bërë të vetëpunësuar. Mbështetja psiko-sociale është administruar për 135 familje, me 391 anëtarë. Gjithashtu, rreth 280 familje kanë marrë ndihmë në formën e mobiljeve dhe pajisjeve elektroshtëpiake. Dragana nënvizon rëndësinë e komponentit të përfshirjes aktive, duke thënë, “Ai luan një rol kryesor në sigurimin e qëndrueshmërisë së projektit, pasi është projektuar dhe zbatuar me përpikëri në përputhje me nevojat unike të familjeve dhe anëtarëve individualë të familjes.”

 “Projekti SHAI i BE-së ka sjellë ndryshime thelbësore në jetën e njerëzve dhe ata janë shumë të vetëdijshëm për këtë transformim.”

Rreth projektit

Programi i Bashkimit Evropian për Mbështetjen e Strehimit Social dhe Përfshirjen Aktive (EU SHAI) është krijuar për të përmirësuar zbatimin e politikave të përfshirjes sociale në Serbi dhe për të ofruar zgjidhje të qëndrueshme strehimi të shoqëruara me masa aktive të përfshirjes për popullatën më të cenueshme. Bashkimi Evropian (BE) ka ndarë 27 milionë euro përmes Instrumentit për Asistencën e Para-Aderimit (IPA) 2018 për implementimet 63 mujore të Programit dhe Zyra e Kombeve të Bashkuara për Shërbimet e Projektit (UNOPS) është përzgjedhur si partneri zbatues.

Dragana thekson rëndësinë më të madhe të mbështetjes së arsimit dhe avancimit profesional në mesin e përfituesve, duke pranuar se vetëm ofrimi i banesave sociale nuk i adreson në mënyrë gjithëpërfshirëse sfidat e tyre. Ajo shtjellon, “Për të rritur pozitën e tyre shoqërore, individët duhet të rrisin aftësitë dhe edukimin e tyre. Duke përmirësuar perspektivat e tyre të punësimit, ata mund të kalojnë nga të qenit përfitues të mbështetjes sociale nga qeveria.” Ajo më tej thekson, “Programi SHAI i BE-së ka sjellë ndryshime thelbësore në jetën e njerëzve dhe ata janë shumë të vetëdijshëm për këtë transformim.”

Të mbrojmë lumin Vardar me mbështetjen e BE-së

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Sistemi i ujësjellësit në Shkup, kryeqytetin e Maqedonisë se veriut po merr një shtysë, duke treguar se zhvillimi shkon paralelisht me integrimin në BE.

Qytetet duhet të përshtaten vazhdimisht, për të trajtuar popullsinë urbane në rritje të shpejtë, për të trajtuar sfidat e ndryshimeve klimatike dhe për të menaxhuar burimet e kufizuara. Shkupi, kryeqyteti i Maqedonisë së Veriut, po punon në mënyrë aktive drejt transformimit të vetvetes në një metropol të qëndrueshëm, modern evropian me një vëmendje të veçantë në mbrojtjen e mjedisit. Ky angazhim ilustrohet nga një nismë e rëndësishme për të mbrojtur mjedisin e qytetit nëpërmjet ndërtimit të një impianti për trajtimin e ujërave të zeza. Ky impiant do të zgjerojë shërbimet higjienike për më shumë se gjysmë milioni banorë, dhe në të njëjtën kohë do të frenojë ndotjen në lumin Vardar, lumi më i gjatë i Maqedonisë së Veriut.

Në Shkup, ujërat e këtij lumi të shquar, i cili përshkon kryeqytetin e vendit, deri më tani nuk i janë nënshtruar trajtimit të duhur. Në kuadër të rrjetit të kanalizimit të menaxhuar nga PE Ujësjellës dhe Kanalizim, ujërat e zeza shkarkohen në disa pika përgjatë bregut të majtë dhe të djathtë të lumit Vardar. Megjithëse ekziston një nivel kontrolli dhe trajtimi fillestar për këto shkarkime, ato në fund e gjejnë rrugën e tyre direkt në lumin Vardar.

“Për shumë vite kemi punuar me përkushtim për krijimin e kushteve të nevojshme për realizimin e këtij projekti infrastrukturor jetik dhe shumë domethënës.”

Znj. Kaja Shukova, Ministrja e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor të Maqedonisë së Veriut, thekson rëndësinë kritike të ndërtimit të një impianti për pastrimin e qytetit të Shkupit. Ajo thekson se kjo ka qenë dhe vazhdon të jetë një nga çështjet më urgjente jo vetëm për Ministrinë dhe Qeverinë, por mbi të gjitha për qytetarët dhe shëndetin dhe mirëqenien e tyre. Ministrja Shukova thekson se “Kemi shumë vite që punojmë me përkushtim për krijimin e kushteve të nevojshme për realizimin e këtij projekti infrastrukturor jetik dhe shumë domethënës”.

Gjatë fazës përgatitore, projekti ka marrë grante të vlefshme për asistencë teknike nga disa institucione me famë, duke përfshirë Bankën Evropiane të Investimeve, Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, Kornizën e Investimeve të Ballkanit Perëndimor dhe qeverinë franceze. Kjo mbështetje pasqyron përkushtimin e palëkundur të Team Europe ndaj Maqedonisë së Veriut. Objektivi kryesor i kësaj ndihme është të adresojë kufizimet e kapaciteteve brenda partnerëve vendorë, duke rritur aftësitë e tyre në planifikimin, funksionimin dhe mirëmbajtjen e projekteve investuese.

Impianti i trajtimit të ujit në Shkup është projektuar për t’i shërbyer 650,000 banorëve ekuivalent. Faza e ndërtimit parashikohet të zgjasë tre vjet, e ndjekur nga një periudhë prove dyvjeçare kushtuar testimit të funksionalitetit të impiantit të trajtimit dhe trajnimit të personelit përgjegjës për funksionimin e tij. Objekti do të shtrihet në një sipërfaqe prej 13 hektarësh, i vendosur në komunën e Gazi Babës, në bregun e majtë të lumit Vardar në zonën e Trubarevës. Projekti është një përpjekje bashkëpunuese që përfshin NP Ujësjellës dhe Kanalizim – Shkup, Qytetin e Shkupit, Ministrinë e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor dhe Ministrinë e Financave. Pas përfundimit të ndërtimit, Impianti për trajtimin e ujërave të zeza – Shkup do të bëhet pronë e NP Ujësjellës dhe Kanalizim – Shkup.

Projekti do të zhvillohet në dy faza të veçanta. Faza fillestare përfshin para-trajtimin dhe trajtimin biologjik të ujërave të zeza së paku deri në vitin 2035, ndërsa faza pasuese do të fokusohet në largimin e azotit dhe fosforit nga ujërat e zeza që derdhen në lumin Vardar, që do të përfundojë jo më vonë se 2045. Pas funksionimit të plotë të impiantit të trajtimit, afërsisht 74.7% e kapacitetit të kërkuar të vendit për trajtimin e ujërave të zeza do të përmbushet deri në vitin 2027.

“Mund të pohoj me besim se pa akses në këta mekanizma financiarë evropianë, arritja në këtë fazë përfundimtare – ndërtimi i stacionit – do të kishte qenë jashtëzakonisht sfiduese. Ne e vlerësojmë thellësisht mbështetjen e BE-së në këtë drejtim, si dhe në proceset e tjera përmes të cilave ne përpiqemi të arrijmë standardet evropiane”.

Rreth projektit

Njësoj si banka e BE-së për klimën, Banka Evropiane e Investimeve financon 3 miliardë euro në infrastrukturën ujore çdo vit, me fokus në sigurinë e ujit dhe përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike. Rreth 30% e projekteve të bankës për ujin janë jashtë Bashkimit Evropian, shpesh herë në disa nga prej vendeve më të varfra dhe të goditur nga thatësira Në vitin 2022, ne kemi investuar rreth 2.17 miliardë euro në këtë sektor, i cili përmirësoi kanalizimet për 10.8 milion njerëz dhe mundësoi akses më të mirë në ujë të pijshëm të sigurt për 25.4 milion njerëz.

Për të forcuar këtë përpjekje, Bashkimi Evropian ka dhënë një grant të konsiderueshëm prej 70 milionë eurosh nëpërmjet Kornizës së Investimeve të Ballkanit Perëndimor. Ky alokim është kontributi më domethënës i dhënë ndonjëherë nga institucioni financiar ndërkombëtar në sektorin e ujësjellësit në vend. Mbështetja financiare e BE-së është e gatshme të përshpejtojë në mënyrë dramatike përgatitjet dhe ekzekutimin e projektit, duke rezultuar përfundimisht në pastrimin e 90% të ujërave të zeza në Qytetin e Shkupit dhe 74.7% të ujërave të zeza të vendit. Ky projekt përputhet pa probleme me Planin Ekonomik dhe Investues të BE-së, strategjinë Global Gateway dhe Axhendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor.

Për më tepër, Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut ka lehtësuar financimin e ndërtimit të impiantit të trajtimeve përmes një kredie të marrë nga dy banka të BE-së, Banka Evropiane për Investime (BEI) 68 milionë euro dhe Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) 58 milionë euro. Ministrja Shukova thekson rolin kryesor që ka luajtur BE-ja në realizimin e këtij projekti të rëndësishëm të infrastrukturës kapitale. Ajo vëren, “Unë mund të pohoj me besim se pa akses në këta mekanizma financiarë evropianë, arritja në këtë fazë përfundimtare – ndërtimi për stacionin – do të kishte qenë jashtëzakonisht sfiduese. Ne e vlerësojmë thellësisht mbështetjen e BE-së në këtë drejtim, si dhe në proceset e tjera përmes të cilave ne përpiqemi të arrijmë standardet evropiane”. Impianti i trajtimit është i vendosur të përdorë teknologjinë më të avancuar, pajisjet më të fundit dhe praktika efikase të energjisë. Energjia termike e gjeneruar nga stacioni do të shfrytëzohet për djegien e llumit në përshpejtues. Projekti gjithashtu përfshin aspekte shtesë si, asistenca teknike dhe trajnimi i stafit për të siguruar qëndrueshmërinë e instalimit.

Thirrja e Evropës Kreative për Projekte Evropiane bashkëpunimi hapet

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Kjo thirrje do të mbështesë projekte për të realizuar një spektër të gjerë veprimtarish dhe iniciativash që përfshijnë artistë dhe aktorë aktivë në sektorë të ndryshëm kulturorë dhe krijues. Me një buxhet prej rreth 60 milionë euro, veprimi do të nxisë bashkëpunimin ndërmjet organizatave aktive në fushën e kulturës, për të rritur dimensionin ndërkufitar të krijimit dhe qarkullimit të përmbajtjes artistike evropiane. Gjithashtu do të inkurajojë zhvillimin, eksperimentimin, dimensionin dhe aplikimin e praktikave të reja dhe inovative.

 

Veprimi do të mbështesë të paktën 130 projekte.

 

Projektet Evropiane të bashkëpunimit janë të hapura për të gjithë sektorët krijues dhe kulturor. Megjithatë duke marrë parasysh se ky veprim është pjesë e (Culture strand of the Programme), atëherë projektet me përmbajtje ekskluzivisht audio-vizuale dhe /ose ekskluzivisht të përbëra nga organizata nga sektori audio-vizual nuk mund të aplikojnë.

Eksplorimi i “xhevahireve” ndërkufitare të Kosovës dhe Malit të Zi: Zbulohet Peja dhe Gucia

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Projekti i financuar nga BE-ja mbështet promovimin e trashëgimisë kulturore në Rajonin Ndërkufitar midis Kosovës dhe Malit të Zi.

Midis peizazheve të mrekullueshme të Evropës Juglindore ndodhet një thesar i fshehur, ku shkëlqimi natyror i maleve përzihet në mënyrë harmonike me mozaikun e pasur të kulturave. Hapësira ndërkufitare që përfshin Kosovën dhe Malin e Zi, pra komunat e Pejës dhe Gucisë, është një destinacion magjepsës, i cili tërheq udhëtarët e guximshëm dhe adhuruesit e kulturës. Ky rajon ndërkufitar krenohet me peizazhet mahnitëse, të cilat janë dëshmi të madhështisë së natyrës. Vargmalet e larta malore, veçanërisht Bjeshkët e Namuna, ofrojnë mundësi të pakrahasueshme për ecje, alpinizëm dhe vëzhgim të kafshëve të egra.

 

Megjithatë, përtej peizazheve magjepsëse, ky territor ndërkufitar ka kaluar shumë histori dhe kulturë. Fatkeqësisht, trashëgimia kulturore e rajonit nuk është promovuar njësoj si pasuria natyrore e saj. Si pasojë, dy komunat ndërkufitare, Peja në Kosovë dhe Gucija në Mal të Zi, kanë marrë masa proaktive për të adresuar këtë problematikë.

“Kemi kontakte të rregullta me vizitorët në qendrën tonë për informimin e turistëve. Shumica e propozimeve tona për projekt rrjedhin nga reagimet që marrim si nga vizitorët, ashtu edhe nga komuniteti.”

Blerta Harxhi Begolli mban rolin e Oficeres së Lartë të Projektit në Sektorin e Turizmit në Komunën e Pejës. Ajo shtjellon për suksesin e vazhdueshëm të komunës në mbështetjen e projekteve për Bashkëpunim Ndërkufitar, duke thënë se: “Kemi kontakte të rregullta me vizitorët në qendrën tonë për informimin e turistëve. Shumica e propozimeve tona për projekt rrjedhin nga reagimet që marrim si nga vizitorët, ashtu edhe nga komuniteti.”

Komunat e Pejës dhe Gucisë kanë themeluar një marrëveshje binjakëzimi prej kohësh. Duke pasur parasysh nevojën për promovimin e mëtejshëm të trashëgimisë kulturore, ata vendosën që të fillonin dhe të aplikonin për projektin “Trashëgimia Kulturore: Thesari i Rajonit Ndërkufitar”. Ky projekt përfshin një sërë masash që synojnë rritjen e sasisë, cilësisë, si dhe promovimin e aktiviteteve turistike, të cilat lidhen me vlerësimin e trashëgimisë kulturore dhe natyrore.

Janë blerë pajisje me regjistrim në audio për Pejën për të përmirësuar kushtet e zonave të trashëgimisë së bashku me rrugët kulturore dhe për të ofruar shërbime të përmirësuara për turistët. Përveç kësaj, janë instaluar tabela informuese në tre pikat kryesore në hyrje të Pejës, për të shpërndarë detaje rreth aseteve të trashëgimisë kulturore të qytetit. Sinjalistika është vendosur në mënyrë strategjike, përballë aseteve të trashëgimisë në Pejë, e shoqëruar me vende ku vizitorët mund të ulen për lehtësi.

Projekti ka përfunduar së fundmi dhe në kuadër të tij, komunat partnere kanë kryer një hulumtim të gjerë mbi asetet e trashëgimisë kulturore të rajonit. Gjithashtu, ata përpiluan një studim që fokusohej në vlerësimin e trashëgimive kulturore, vendosën rrugë kulturore, përmirësuan objektet në pikat e rrugëve kulturore për të përmirësuar përvojat e vizitorëve, ofruan mundësi për rritjen e kapaciteteve për ofruesit e shërbimeve, vendosën tabela për të promovuar ofertat e zhvilluara rishtazi dhe ekzekutuan nisma të tjera për promovimin e trashëgimisë kulturore.

“Ajo që ka më shumë rëndësi është se reagimet e vizitorëve tregojnë se ndërhyrjet në projekt janë shumë të dobishme. Shpesh përdoren rrugë kulturore dhe cilësia e tyre plotëson standardet e dëshiruara”.

Rreth programit

Në kuadër të Thirrjes së 2-të për Propozime për programin IPA CBC Maqedoni dhe Kosovë, Bashkimi Evropian caktoi fonde mbi dy milionë euro për projekte të bashkëpunimit ndërkufitar. Këto nisma, të udhëhequra nga përfituesit e projektit, kanë rritur ndjeshëm cilësinë e jetës në rajon. Ata e kanë arritur këtë gjë duke promovuar punësimin, duke nxitur përfshirjen sociale dhe duke përmirësuar turizmin, trashëgiminë kulturore dhe natyrore të rajonit.

Blerta thekson ndikimin pozitiv të projektit, duke u ndalur te një nga arritjet më domethënëse: vendosja e tabelave orientuese te vendet me trashëgimi kulturore në të gjithë qytetin. Ajo vëren: “Për shembull, para këtij projekti, vizitorët që hynin në qytetin e Pejës nuk kishin asnjë udhëzim për vendndodhjen e objekteve të trashëgimisë kulturore. Tani, vizitorët kanë udhëzues gjithëpërfshirës për të eksploruar trashëgiminë kulturore të qytetit dhe zonat përreth.”

Për sa i përket qëndrueshmërisë, Blerta vëren se komunat partnere, që bashkëpunojnë me shoqërinë civile dhe aktorët e tjerë, mirëmbajnë vazhdimisht rrugët kulturore dhe sinjalistikën. Ajo thekson: “Ajo që ka më shumë rëndësi është se reagimet nga vizitorët tregojnë se ndërhyrjet në projekt janë shumë të dobishme. Shpesh përdoren rrugë kulturore dhe cilësia e tyre plotëson standardet e dëshiruara”.

Young European Ambassadors (YEAs) nga Kosova Takohen me Këshillin të Evropës

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Në 20 tetor ndodhi një takim mjaft i rëndësishëm midis Young European Ambassadors (YEAs) të Kosovës dhe Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë. Lista e pjesëmarrësve përfshinte Amina Kaja, Elienta Culaj, Arjana Rudari, dhe Taulant Ferati, të gjithë përfaqësues të YEAs-së Ky takim u drejtua nga Frank Power,drejtori i Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë dhe Betim Zllanoga. Fokusi parësor i këtij takimi përqendrohet rreth një eksplorimi të thellë të strukturës së Këshillit të Evropës rrolit të tij si dhe rëndësisë së tij si përkrahës i parimeve thelbësore të të drejtat e Njeriut, demokracisë dhe Shtetit të së Drejtësisë.

 

Më pas, përfaqësuesit e Këshillit të Evropës ndriçuan YEA-të për fushatën “Block the Hatred Share the Love” duke përvijuar hapat aktive që po merren në brendësinë e kornizës së kësaj iniciative. Takimi përfundoi me një dialog konstruktivë lidhur me kontributet e mundshme të YEA-së në veprimtari që përqendrohen në luftën kundër Gjuhës së urrejtjes.

Young European Ambassadors pjesë e Pride Week 2023 në Mal të zi

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Pride week në Mal të zi ishte një event plot ngjarje, me shumë veprimtari të organizuara çdo ditë të javës nga organizata të shumëllojshme si Queer Montenegro, Spektra, Juventas etj. Slogani i (Pride Week) këtë vit është (Vetvendosje). Vetëvendosje për personat trans do të thotë që Mali i Zi garanton vetëvendosje për të gjithë Shtetasit e vetë pavarësisht përkatësive të tyre.

  Agjenda përfshin veprimtari si: Shfaqe mode për të Drejtat e Njeriut, Panele diskutimi me tema si: E drejta për Vetëvendosje, Kush e ka në dorë Shtetin tonë: Cilësi e kujdesit për shëndetin e personat Trans, stresi që hasin grupet e stigmatizuar, pabarazia etj. Veprimtari  rrjetëzimi si: (Pride Quiz, Drag Shows, Performanca bandash, Parti me Dj etj dhe veprimtaria kryesor: Montenegro Pride  

Ambasadorët tanë të Rinj Evropian luajnë role jetësor në shumë prej tyre për të mos thënë të gjitha.

 

Young European Ambassador Enes Pucurica ishte organizatori kryesor i Montenegro Pride 2023 “(Pride week) këtij viti kishte të bënte me vetëvendosjen, pasi nënkupton të drejtën e çdo personi për të përcaktuar identitetin e vet gjë që nuk duhet të jetë privilegj i në numri të vogël personash. Të qenit në Queer Montenegro si organizatori kryesor i Montenegro Pride në partneritet me organizata vendore ishte një eksperiencë e mrekullueshme. U desh shumë punë por duke parë se si njerëzit po gëzonin dhe festonin ditë e tyre na jep ndjesinë e një arritjeje të madhe dhe besimi në Komunitetin tone.“ thotë Enes.

 

Nëntë Young European Ambassadors morën pjesë në Montenegro Pride week duke përfshirë Vojin Cetkovic, Enes Pucurica, Valentina Ostojic, Dado Dervanovic, Bojana Maras, Ivana Sreckovic, Matia Prenkocevic, Stefan Vukmanovic dhe Andjela Radulovic.

Të drejtat mbi tokën, riintegrimi dhe rrugëtimi i të kthyerve në Shqipëri

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Eksplorimi i rrugëtimit të të kthyerve në Shqipëri dhe kthimi i tokës së punueshme në një mundësi të re me mbështetjen e BE-së dhe UNDP-së.

Gjatë periudhës së regjimit komunist në Shqipëri, familjet dhe individët të cilët nuk pajtoheshin me rregullat e partisë shpesh dërgoheshin në kampe të përbashkëta, ku angazhoheshin me punë në miniera dhe bujqësi. Fshati bujqësor i Semanit ka qenë një nga këto kooperativa bujqësore të ngritura gjatë regjimit komunist. Përveç familjeve me reputacion të dyshimtë, regjimi dërgoi në këtë fshat edhe grupe të cenueshme nga komuniteti Rom dhe Egjiptian. Toka e kultivuar nga këta fermerë zyrtarisht i përkiste shtetit, pjesa më e madhe e së cilës i ishte konfiskuar pronarëve të mëparshëm pas ardhjes në fuqi të regjimit në përfundim të Luftës së Dytë Botërore. Megjithatë, situata u bë edhe më komplekse pas rënies së komunizmit në vitin 1990 dhe vendosjes së demokracisë. Qeveria demokratike e Shqipërisë nisi reformën e tokës dhe vendosi t’ia shpërndante tokën fshatarëve dhe fermerëve që e kishin punuar gjatë periudhës së komunizmit.

 

Kjo përpjekje rezultoi më sfiduese se sa ishte parashikuar, pasi një pjesë e kësaj toke kishte pronarë të mëparshëm që kishin të drejta mbi të. Nga ana tjetër, familjet që kishin punuar tokën nuk kishin tituj pronësie apo çfarëdolloj dokumentacioni tjetër që të provonte pronësinë. Megjithatë, fshatarëve iu desh të ndiqnin disa procese gjyqësore dhe disa prej tyre patën sukses në marrjen e titujve të pronësisë. Sidoqoftë, kjo nuk ndodhi me grupet e cenueshme si komuniteti Rom dhe Egjiptian. Arsyet kryesore për këtë ishin vëmendja e kufizuar nga ana e tyre ndaj procedurave administrative dhe mungesa e burimeve financiare për të mbuluar tarifat dhe përfaqësimin ligjor të nevojshëm për procesin. Si rrjedhojë, shumë prej tyre emigruan në vendet e BE-së dhe më tej, por me kalimin e kohës, disa vendosën të ktheheshin.

 “U larguam drejt Gjermanisë me synimin për të kërkuar azil dhe për një jetë më të mirë, sepse këtu po përballeshim me sfida të konsiderueshme.”

Pas ardhjes, shumë nga të kthyerit u përballën me sfidën për t’iu rikthyer jetës së tyre të mëparshme. Ndonëse vështirësitë me të cilat janë përballur të kthyerit janë të shumta, disa përvoja janë të përbashkëta për shumë prej tyre, duke përfshirë vështirësinë për të siguruar të ardhura të qëndrueshme dhe gjetjen e punësimit formal. Të kthyerit e komuniteti Rom dhe Egjiptian nga fshati i Semanit vijnë nga një histori e gjatë e kultivimit të tokës, ku njohuritë taktike bujqësore janë kaluar brez pas brezi. Megjithatë, ndërsa fshatarët filluan të largoheshin në kërkim të mundësive më të mira jashtë vendit, toka e fshatit mbeti e pambikëqyrur dhe e djerrë. Parcelat u dhanë me qira për një shumë modeste, ndërkohë që fshatarët kërkuan fatin e tyre tjetërkund, dhe jeta agrare hasi në pengesa, duke bërë një hap pas për zhvillimin vendor të komuniteteve në të gjithë Shqipërinë.

 

“U larguam drejt Gjermanisë me synimin për të kërkuar azil dhe për një jetë më të mirë, sepse këtu po përballeshim me sfida të konsiderueshme.” shprehet Laureta Xhelali, një fermere gruri nga fshati, teksa diskuton për arsyet e emigrimit. Ndonëse familja e Lauretës ka jetuar për breza të tërë në fshat, zotëronte tokë dhe e kultivonte atë vit pas viti, ata nuk zotëronin ligjërisht titullin e pronësisë. Shpenzimet administrative për të marrë titullin e pronësisë së tokës ishin përtej mundësive të tyre financiare. Megjithatë, të kthyerit janë mbështetur nga ‘Regional Returnee Reintegration Project’, financuar nga BE-ja dhe zbatuar nga UNDP, që i ka ndihmuar në trajtimin e sfidave të ndryshme me të cilat janë përballur pas kthimit.

Për shembull, pavarësisht aftësive të tyre praktike në bujqësi dhe familjaritetit me tokën, ata nuk mundën të përfitonin plotësisht nga toka e punueshme për shkak të mungesës së titullit të pronësisë. “Kanë kaluar tridhjetë vjet dhe ne akoma nuk kemi marrë certifikatën e pronësisë së tokës,” shton Laureta Xhelali. UNDP, së bashku me OJQ-të vendore, ndihmoi në lehtësimin e procesit të marrjes së titullit të pronësisë për më shumë se 16 familje të kthyerish. Laureta Xhelali shpreh mirënjohjen e saj: “Falë mbështetjes së projektit dhe këmbënguljes së familjes sonë, tashmë po korrim frytet e punës sonë me korrjen e parë të grurit.” Ndonëse synimi kryesor i ndihmës së ofruar nga projekti ishte marrja e titujve të pronësisë së tokës dhe inkurajimi i të kthyerve të rifillojnë prodhimin bujqësor, të kthyerit patën mundësinë edhe të kultivojnë grurë në parcela më të mëdha toke të punueshme. Si rrjedhojë, 27 familje morën mbështetje dhe filluan prodhimin e grurit. Përpjekjet e përbashkëta të fshatarëve të kthyer, OJQ-ve vendore dhe UNDP-së i mundësuan të kthyerve të përdorin tokën e tyre në mënyrë më produktive. “Më përpara nuk e përballoja dot të mbillja dy hektarë tokë. Falë kësaj mbështetjeje, tashmë kam një hektar grurë,” shprehet Anila Kazanxhiu, një e rikthyer dhe fermere gruri.

“Ky është vërtet një projekt për t’u lavdëruar për sa i përket qëndrueshmërisë dhe ndikimit, pasi ai ofron aftësitë dhe rezultate të prekshme në një periudhë shumë të shkurtër. Është i dukshëm, i prekshëm dhe do të ketë një ndikim që do të zgjasë.”

Rreth projektit

Projekti ‘Reintegration of Returnees in the Western Balkans’ fokusohet në trajtimin e pengesave kryesore për riintegrimin socio-ekonomik të të kthyerve të cenueshëm në Ballkanin Perëndimor.  Projekti është pjesë e Pre-accession Assistance (IPA) II Multi-Country Action, EU support to Fundamental Rights of Roma Community, dhe Reintegration of Returnees, besuar UNDP-së, World Bank, dhe Council of Europe.   Projekti vlerëson hendeqet në politika dhe institucione në të gjithë Ballkanin Perëndimor dhe lehtëson dialogun rreth mekanizmave për zbatimin e monitorimit të politikave të riintegrimit dhe programeve. Në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut dhe Serbi, projekti zbaton programe të nivelit vendor dhe teston zgjidhje novatore për riintegrimin e qëndrueshëm socio-ekonomit të të kthyerve.

Falë ndihmës së projektit, ata që më parë nuk mund të kultivonin tokën e tyre, tashmë mund ta bëjnë këtë dhe fermerët e rikthyer kanë mundësinë të zgjerojnë tokën e punueshme për të pasur të ardhura më të qëndrueshme. Si pjesë e mbështetjes së projektit, fermerëve të kthyer u janë ofruar dhe një sërë seancash trajnuese rreth praktikave të mira bujqësore. Ky trajnim i pajis ata me njohuritë dhe aftësitë e nevojshme për të trajtuar sfidat në bujqësi, që nga mbjellja e farave te shitja e prodhimit të markete. Për Mirjeta Ramizin nga UNDP Albania, ky projekt spikat si një nga projektet më të suksesshëm në karrierën e saj. “Ky është vërtet një projekt për t’u lavdëruar për sa i përket qëndrueshmërisë dhe ndikimit, pasi ai ofron aftësitë dhe rezultate të prekshme në një periudhë shumë të shkurtër. Është i dukshëm, i prekshëm dhe do të ketë një ndikim që do të zgjasë.”

Aplikoni tani për thirrjen e dytë për organizatorë rezidentë në kuadër të thirrjes “Kultura lëviz Evropën” (Culture Moves Europe)

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Kjo thirrje ofron mbështetje financiare për organizatat dhe artistët individë që dëshirojnë të mirëpresin artistë ndërkombëtarë dhe profesionistë të kulturës për një projekt rezidence. Thirrja e dytë për organizatorë rezidentë në kuadër të skemës së mobilitetit “Culture Moves Europe” u hap më 16 tetor 2023. Kjo thirrje u ofron grante organizatave dhe artistëve individë, të regjistruar si persona juridikë në një nga 40 vendet e Evropës Krijuese (Creative Europe), që dëshirojnë të mirëpresin artistë ndërkombëtarë dhe profesionistë të kulturës për një projekt rezidence.

 

Aplikantët duhet t’i dërgojnë propozimet e tyre së bashku me detajet për kohëzgjatjen, objektivat dhe ndikimin e pritshëm të projektit të tyre të rezidencës. Atyre u kërkohet të sigurojnë një mjedis të përshtatshëm, pajisje dhe një mentor për artistët e ftuar. Në këtë mënyrë, pjesëmarrësve u sigurohen kushte të mira për të zbatuar projektet e tyre.

 

Veprimi për rezidencë synon organizatorët që punojnë në arkitekturë, trashëgimi kulturore, dizajn dhe dizajn veshjesh, letërsi, muzikë, arte performuese dhe arte pamore. Procesi i aplikimit ndahet në dy faza: Përzgjedhja e organizatorëve dhe konfirmimi i artistëve të ftuar, krijuesve dhe profesionistëve të kulturës të përzgjedhur nga organizatorët.

 

Aksesueshmëria dhe gjithëpërfshirja qëndrojnë në thelb të “Culture Moves Europe”. Pjesëmarrësve me aftësi të kufizuara dhe atyre me fëmijë nën 10 vjeç do u ofrohet mbështetje e veçantë financiare. Gjithashtu, mbështetje e veçantë u ofrohet edhe atyre që udhëtojnë ndërmjet vendeve dhe territoreve përtej kufijve, si dhe në rajonet më të largëta të BE-së. “Culture Moves Europe” mbetet njësoj e angazhuar për të vepruar në mënyrë të qëndrueshme dhe të përgjegjshme ndaj mjedisit, dhe aplikantët ftohen t’i përfshijnë këto aspekte në projektet e tyre të rezidencës. Profesionistët e kulturës dhe artistët pjesëmarrës nxiten të përdorin mjete më të qëndrueshme transporti. Ata që zgjedhin të mos udhëtojnë me avion do të marrin një shumë shtesë për të kompensuar kostot e larta të udhëtimit ekologjik.

Superschools: Kapërcimi i ndarjeve dhe ndërtimi i miqësive në Ballkanin Perëndimor

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Programi RYCO, për shkëmbimet e shkollave në WB6 (Ballkanin Perëndimor 6), mbështet procesin e vendosjes së paqes dhe procesin e pajtimit në rajon.

Katrina Berishaj Vujačić, mësuese e gjuhës italiane me mbi 18 vjet përvojë në mësimdhënie, banon në Podgoricë, në kryeqytetin e Malit të Zi. Vendi i saj i punës është në Tuzi, një qytet i vogël afër kufirit shqiptar. Në shkollën e saj të mesme Katrina jep mësim në gjuhën shqipe dhe malazeze, për të plotësuar nevojat e grupeve të ndryshme të studentëve. Gjithashtu, ajo mban postin e Presidentes në Shoqatën e Mësuesve të Gjuhës Italiane në Malin e Zi. Përtej mësimit të rregullt të gjuhës italiane, Katrina merr pjesë aktive në iniciativat e mësimdhënies joformale. Ajo ka udhëhequr një klub vullnetarësh në shkollën e saj, për më shumë se gjashtë vjet, dhe njëkohësisht është e angazhuar në projekte të shumta te Regional Youth Cooperation Office (RYCO).

“RYCO organizoi sesione informuese rreth skemës Superschools, ku morën pjesë mësues dhe përfaqësues të shkollave nga i gjithë rajoni. Mora pjesë në një nga këto sesione dhe menjëherë u binda që shkollat tona duhet të merrnin pjesë”.

Teksa merrte pjesë në një projekt të RYCO-s, që përfshinte Shoqatën e Mësuesve të Gjuhës Italiane nga Mali i Zi dhe Shqipëria, Katrina mësoi për Superschools Western Balkans School Exchange Scheme, që i kushtohet mbështetjes së përpjekjeve për vendosjen e paqes dhe për pajtimin në rajon. Ajo kujton: “RYCO organizoi sesione informuese rreth skemës Superschools, ku morën pjesë mësues dhe përfaqësues të shkollave nga i gjithë rajoni. Mora pjesë në një nga këto sesione dhe menjëherë u binda që shkollat tona duhet të merrnin pjesë”.

Pas sesionit informativ, Katrina caktoi një takim me drejtorin e shkollës për të diskutuar për këtë mundësi. Me miratimin e drejtorit, shkolla iu bashkua programit të shkëmbimit Superschools.

Si pjesë e programit, shkolla e Katrinës priti nxënës nga shkolla e mesme Stevan Sremac në Nish, Serbi, në kampusin e tyre në Tuzi. Këtu, studentët angazhohen në klasa të përbashkëta, të cilat përfshijnë tema të ndryshme, duke iu dhënë mundësi studentëve që: të bashkëpunojnë, të krijojnë lidhje të reja dhe të krijojnë miqësi. Duke reflektuar mbi këtë përvojë, Katrina shprehet: “Nuk kishim hasur diçka të tillë më parë dhe fillimisht ishim të shqetësuar se si do të shkonte. Megjithatë, që në ditën e parë, studentët bashkëvepruan jashtëzakonisht mirë dhe filluan të vepronin si një klasë e unifikuar. Dukej sikur njiheshin prej kohësh”.

“Besoj se ky shkëmbim pati ndikim të rëndësishëm, sepse workshop-i përfshiu tema të tilla si stereotipat, paragjykimet, si dhe zbulimet e interesave të përbashkëta dhe tipareve kulturore midis individëve me prejardhje të ndryshme. Ky aspekt funksionoi shumë mirë gjatë përvojës sonë të shkëmbimit.”

Rreth projektit

Superschools është një program RYCO për shkëmbimet e shkollave në WB6, me disa objektiva: për mbështetjen e procesit të vendosjes së paqes dhe pajtimit, si dhe për të mësuarit ndërkulturor dhe për dialogun midis shkollave, studentëve dhe komuniteteve të tyre. Programi është pjesë e një projekti me shumë donatorë “Western Balkans School Exchange Scheme”, i cili është bashkëfinancuar nga German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development (BMZ) dhe zbatuar nga Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ), së bashku me Regional Youth Cooperation Office (RYCO). Projekti ka një buxhet total prej 5.5 milionë euro dhe kontribuon në objektivin e përgjithshëm për rritjen e aftësive dhe njohurive të të rinjve në Ballkanin Perëndimor, duke përmirësuar sistemet arsimore dhe duke promovuar bashkëpunimin në rajon, përmes krijimit të një skeme rajonale të shkëmbimit të shkollave.

Katrina tregon se fillimisht nxënësit e shkollës të cilët ishin me prejardhje etnike, ishin disi të shqetësuar për pjesëmarrjen në këtë projekt, kryesisht për shkak të përfshirjes së nxënësve nga Serbia. Megjithatë, në përfundim të shkëmbimit, ka pasur një ndryshim të dukshëm dhe pozitiv në perceptimet e tyre ndaj njëri-tjetrit. Ajo shpjegon: “Besoj se ky shkëmbim pati ndikim të rëndësishëm, sepse workshop-i përfshiu tema të tilla si stereotipat, paragjykimet, si dhe zbulimet e interesave të përbashkëta dhe tipareve kulturore midis individëve me prejardhje të ndryshme. Ky aspekt funksionoi shumë mirë gjatë përvojës sonë të shkëmbimit.”

Sipas mendimit të Katrinës, rajoni i Ballkanit Perëndimor do të përfitonte shumë nga këto lloj projektesh, pasi kontribuojnë ndjeshëm në avancimin e përpjekjeve për vendosjen e paqes, gjë që është shumë e nevojshme tashmë.