Area of Cooperation: Environment
ЕУ и Германија помагаат да се подобри управувањето со отпад во Косово, инвестирајќи дополнителни 49 милиони евра во секторот
Студија за ситуацијата и потребите на младите во руралните подрачја на Северна Македонија
Младиот европски амбасадор, Дамјан Златановски, организираше настан во поддршка на шестата од единаесетте цели на европската младина – „Унапредување на младината во руралните подрачја“. Настанот беше организиран во соработка со „Europe House“ Крива Паланка.
Професори од Факултетот за земјоделски науки и храна, при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ (УКИМ), предводеа две фокус групи во кои вкупно 14 учесници, на возраст помеѓу 15 и 24 години, дискутираа за предизвиците и потребите на младите во руралните подрачја; перспективите на младите за пристоен живот, вклучително и можности за вработување и обука, ангажирање во земјоделско-прехранбени системи, одлуки за мобилност, нивната улога како иноватори, нивниот придонес за рурален развој, како и нивните аспирации за социјална инклузија и учество во политичките процеси.
Главната цел беше овозможување увид во можните решенија за поинформирани процеси на носење одлука на политичко ниво, идентификување на политички препораки за охрабрување на младите со цел да останат или да се вратат во руралните подрачја, како и поддршка за младите со цел да станат повидливи како носители на промена во земјоделско-прехранбените системи и зголемување на нивниот придонес за руралниот развој на државата.
Ветерот носи промени за производството на енергија во Северна Македонија
Богданци е мал град во Северна Македонија, во близина на границата со Грција. Областа е позната по силните ветрови кои дуваат во текот на годината. Постојаниот ветер во Богданци е познат како Вардарец, дувајќи по течението на реката Вардар со просечна брзина од 7,2 м/с, што е особено силно за овој дел на Западен Балкан. Од таа причина, студијата за изводливост; финансирана од Инвестициската рамка за Западен Балкан, на ЕУ, го идентификува Богданци како идеална локација за првата ветерна фарма во Северна Македонија.
„Сите ќе имаат корист од еколошката енергија произведена во ветерните паркови; без разлика дали станува збор за домаќинства или за индустрии, сите ќе користат еколошка енергија.“
Ветерниот парк се наоѓа на локација избрана по детална анализа на податоци и симулација на протокот на ветер. Изградбата на Фаза 1 од паркот, финансирана преку заеми од Банката за развој „KfW“ и компанијата за електрична енергија ЕЛЕМ, беше завршена во 2014 година и поседува капацитет од 36,8 МВ и просечно годишно производство од околу 112 гигават часа, со кои се снабдуваат околу 16000 домаќинства во југот на државата.
Во првата фаза беа поставени 16 ветерни турбини, а беше изградена и преносна линија, долга 11 километри, со капацитет од 110 КВ, заедно со трафостаница и пристапни патишта кои го поврзуваат ветерниот парк со енергетската мрежа. Фазата 2 е во тек и ќе додаде капацитет од 14 МВ за производство електрична енергија на веќе постоечката мрежа, со што ќе се добие целосен капацитет од 50 МВ според оригиналниот план.
„Северна Македонија постави навистина амбициозни климатски цели. Најпрво, потпишувањето на Климатската спогодба во Париз и фактот дека државата е посветена на намалување на стакленичките гасови до 52 %. До крајот на деценијата, државата планира да ги затвори електраните кои работат на јаглен и тоа значително ја отежнува ситуацијата. Сите ќе имаат корист од еколошката енергија произведена во ветерните паркови; без разлика дали станува збор за домаќинства или за индустрии, сите ќе користат еколошка енергија,“ вели Роберт Сарламанов од Банката за развој „KfW“.
„Просечното годишно производство ќе биде околу 112 гигават часа. Поедноставно кажано, ќе ја покрива годишната потрошувачка на енергија за околу 16000 семејства, што приближно соодветствува на годишната потрошувачка на енергија на домаќинствата во околните градови Гевгелија, Богданци, Валандово и Дојран.“
За проектот
Инвестициската рамка Западен Балкан беше заеднички отпочната во 2009 година од страна на Европската комисија (Генерален директорат за соседство и проширување, поранешен „DG ELARG“, а сега „DG NEAR“), меѓународни финансиски институции и билатерални донатори; за зголемување на хармонизацијата и соработката за инвестиции за социо-економски развој на Западен Балкан. Заедно со корисниците од Западен Балкан, Инвестициската рамка Западен Балкан формира уникатни партнерства, дефинирајќи приоритети и пакети за поддршка, потребни за стратешки инвестиции и институционални реформи. Инвестициската рамка Западен Балкан продолжува да придонесува за европска перспектива на Западен Балкан; не само преку поддршка на инвестициски проекти кои ги подобруваат конкурентноста и развојот, туку и преку зајакнување на регионалната соработка и поврзаност.
Ветерниот парк има значајно влијание на снабдувањето со енергија во регионот. „Просечното годишно производство ќе биде околу 112 гигават часа. Поедноставно кажано, ќе ја покрива годишната потрошувачка на енергија за околу 16000 семејства, што приближно соодветствува на годишната потрошувачка на енергија на домаќинствата во околните градови Гевгелија, Богданци, Валандово и Дојран,“ вели Гоце Џамбазовски од Електрани Северна Македонија.
Изминатите години, Северна Македонија постигна голем напредок во Западен Балкан во насока на енергетска транзиција. Државата спроведува аукции за обновливи извори енергија, заменувајќи го јагленот со соларна енергија и гас; потпишувајќи стратешки инвестициски договори не само за големи ветерни паркови, туку и за фотоволтаични електрани. Според порталот „Balkan Green Energy“, производството електрична енергија во електраните за обновлива енергија лани пораснало за 14,7 % во споредба со 2020 година кога истото се намалило за 17,1 %. Уделот обновлива енергија во севкупното производство енергија исто така се зголемило, од 29,2 % на 31,4 %, благодарение на водечки проекти како што е и проектот Ветерен парк Богданци.
ЕУ и Меѓународната корпорација за финансирање го потпишуваат првиот од серија проекти на Економскиот и инвестициски план на ЕУ
На 19. декември, Катарина Матхернова, заменик генерален директор на Генералниот директорат за соседство и преговори за проширување на Европската комисија и претседателка на Инвестициската рамка за Западен Балкан, во придружба на Алфонсо Гарсија Мора, заменик претседател за Европа, Латинска Америка и Кариби на Меѓународната корпорација за финансирање, го потпиша проектот за Еко-индустриски паркови; првиот проект на Меѓународната корпорација за финансирање, имплементиран преку Инвестициската рамка за Западен Балкан.
Проектот Еко-индустриски паркови има за цел унапредување на процесот за декарбонизација и подобрување на ефикасноста на ресурсите на индустриските паркови ширум Западен Балкан. Прелиминарната проценка ќе биде проследена од таргетирана имплементација на четири пилот проекти во индустриски паркови ширум Србија, БиХ, Северна Македонија, Црна Гора, Косово и Албанија.
Меѓународната финансиска корпорација, заедно со Светската банка, е последната институција која се приклучува на Инвестициската рамка за Западен Балкан, градејќи партнерство од неопходна важност за поддршка на активностите на приватниот сектор во регионот, со цел решавање итни развојни прашања, создавање работни места и обезбедување долготрајна одржливост. Останатите проекти во развој имаат за цел мобилизирање гарантирани финансиски инструменти за кредитоспособни агробизнис клиенти, овозможување на неопходната модернизација во секторот, дигитална трансформација и подобрување на капацитетот на финансиските посредници; овозможувајќи им зголемен пристап до микро, мали и средни претпријатија.
Сараево дел од мисијата „100 града со 0 емисии: отпочнување коалиција за позелени проекти“
ЕУ: Кандидатски статус – порака на шефот на Делегацијата на ЕУ во БиХ и специјален претставник во БиХ; амбасадорот Јохан Сатлер
Драги граѓани на Босна и Херцеговина!
Среќен сум што ја споделувам, со вас, радоста дека БиХ доби кандидатски статус за членство во ЕУ!
„Обединети во различностите“ е водечки принцип и основна вредност на ЕУ. БиХ и остатокот од ЕУ почиваат на истата основа – принципот „обединети во различностите“ е наша заедничка вредност, сила и богатство.
Оваа држава изобилува со енергија и талент. Каде и да одите, тука ќе најдете културно наследство и природна убавина, достигнувања во доменот на уметноста и спортот, иновации и традиција; а, што е најважно, непоколеблив дух.
Кандидатскиот статус е нашиот знак дека веруваме во оваа држава и дека ги споделуваме вашите надежи за подобра иднина. Подобра заштита на човековите права, поголема доверба, ефективна борба против корупција, функционални државни институции, појака економија, подобра здравствена грижа и образование.
Ова е охрабрување за сите граѓани кои знаат дека патот кон ЕУ е пат кон подобра Босна и Херцеговина. Но, исто така, е и порака за политичките лидери да свртат нова страна и да ги имплементираат неопходните реформи кои ќе им донесат добро на граѓаните и ќе ја доближат БиХ до ЕУ.
Знаеме дека претстојат многу предизвици, но новиот политички импулс е тука. Да го искористиме!
Веруваме во оваа држава. Држава која отсекогаш била во срцето на Европа!
Победничко „шише број 4“
Горан Радевиќ е доктор по медицина со работно искуство на четири континенти. Ја напуштил татковината – Црна Гора, на рана возраст и преку 27 години работел во држави како Кајманските Острови, Кина, Оман, Јужна Африка и САД.
Горан отсекогаш имал замисла дека еден ден ќе се врати во татковината и ќе изгради винарница. Правењето вино е традиција во семејството на Горан, а неговата љубов кон правењето вино започнала уште пред да наполни пет години. Неговиот дедо, од таткова страна, поседувал лозје и бил експерт за правење вино. „Научив да калемам лозје пред да научам да читам и пишувам,“ вели Горан.
Но, да се започне со сопствено лозје не било така лесно и била потребна значајна инвестиција. Меѓутоа, како што минувале годините, помислата станала опсесија и, заедно со семејството, Горан одлучил да се врати во Црна Гора и да ја започне својата компанија од соништата. Финансиската инвестиција и пасијата биле присутни, но не бил лесен подвиг за Горан и неговата сопруга.
„Имавме бројни предизвици: првите шишиња беа произведени во гаража и без експертска помош.“
Првите лозја ги засадиле во 2007 година, а до 2009 година ја имале првата берба со која дошло и првото шише вино. „Имавме бројни предизвици: првите шишиња беа произведени во гаража и без експертска помош,“ вели Горан. Сепак, зачудувачки, вкусот бил одличен и виното било кандидат за успех. Таа година, Горан успеал да испрати примероци од неговото почетно вино на натпревар за дегустација на вина во познат ресторан во Менхетен. Имало седум натпреварувачи, а нивниот натпреварувачки број бил бројот четири, се сеќава Горан. „Сите пет члена во жирито, сопственици на познати ресторани, му дале најдобри оценки на виното. Претпоставувам дека беше почетничка среќа,“ се смее Горан.
Веднаш потоа, започнале да го извезуваат своето вино во САД; но се соочиле со неколку проблеми. Одреден број елементи – од квалитетот на етикетата, до квалитетот на капачето на шишето, не биле во согласност со меѓународните барања за стандард, така што сфатиле дека мораат да посветат внимание на овие проблеми. Сопругата на Горан, Американка по потекло, го презела маркетингот на компанијата. Започнале да употребуваат висококвалитетни капачиња од Франција и хартија за етикети од Германија. Наскоро, успехот бил на повидок затоа што компанијата започнала да извезува во Германија, Скандинавија, Швајцарија, па дури и Јапонија.
Како што пазарот растел, во 2011 година, Горан и неговата сопруга одлучиле да ангажираат професионални консултанти за да обезбедат одржлив раст на нивниот бизнис. Вработиле агроном и висококвалитетен технолог со долгогодишна државна и меѓународна експертиза. И двајцата им помогнале да ја претворат винарницата во меѓународен бренд.
„Благодарение на поддршката од ЕУ, планираните пари за неопходните инвестиции можев да ги употребам во други делови на нашите деловни операции.“
За проектот
Инструментот за претпристапна помош за рурален развој (ИПАРД), како дел од Инструментот за претпристапна помош (ИПА), дизајниран за поддршка на реформи во државите-кандидати за членство во ЕУ; се фокусира на земјоделско-прехранбените сектори во руралните подрачја на овие земји. Преку оваа алатка, ЕУ овозможува финансиска и техничка помош за корисниците со цел постигнување одржливост во нивниот земјоделски сектор и рурални подрачја; усогласувајќи ги, истовремено, со заедничката земјоделска политика на ЕУ.
На патот на винарницата кон успехот, добиле и поддршка од ЕУ. Во 2018 година, аплицирале за програмата Инструмент за претпристапна помош за рурален развој (ИПАРД), финансирана од ЕУ, во чии рамки добиле поддршка за набавка на машини како виљушкар, трактор, вибро-култиватор, лозарски плуг и тракторска фреза. Со забавувањето на бизнисот за време на пандемијата, поддршката дошла во вистинско време. „Благодарение на поддршката од ЕУ, планираните пари за неопходните инвестиции можев да ги употребам во други делови на нашите деловни операции,“ вели Горан.
Горан има четири деца од кои, најмладиот син, Лука, студира винска технологија на земјоделскиот факултет во Белград. „Дваесет и седум години сонував за оваа винарница и напорно работев за да заштедам средства за да ја отворам. Мојот син ќе го наследи ова и ќе ја продолжи традицијата. Тоа ме прави среќен и исполнет,“ вели Горан.
Проект, во соработка помеѓу ЕУ и Германија, придонесува за развивање на систем за управување со отпад во регионот на Приштина
На 12. декември, како дел од проект, финансиран од ЕУ и Германија, за развивање на заеднички систем за управување со отпад во регионот на Приштина; градоначалниците на Косово Поле, Глоговац, Грачаница, Обилиќ, Подујево и Приштина потпишаа меморандум за разбирање со цел отпочнување на нивната соработка.
Во согласност со релевантните директиви на ЕУ и законите во Косово, општините ќе работат со цел развивање Меѓуопштински план за управување со отпад и Меѓуопштинска спогодба за соработка за заедничка работа во секторот за управување со отпад. Имплементацијата на Меѓуопштинскиот план за управување со отпад ќе биде следниот чекор во поставувањето интегриран систем за управување со отпад; започнат со финансирање, од ЕУ и Германија, во вредност од 35 милиони евра, за конструкција, проширување и санација на депонии и претоварни станици за цврст отпад во регионот.
Со цел поддржување реформи во секторот за управување со отпад, и во соработка со владата на Германија; ЕУ финансира проекти, со 19 милиони евра, имплементирани од „ГИЗ“, за развивање соодветни политики и закони за управување со отпад, спогодби за планирање и соработка за интегрирано меѓуопштинско управување со отпад, градење капацитети на централно и локално ниво, воведување циркуларна економија и имплементација на проекти за приоритетно инвестирање.
„MADE OF US“: неверојатна авантура започнува, на пролет, во 2023 година
„WeBalkans“ со гордост го отвора повикот за апликации за млади влогери од Западен Балкан кои сакаат да станат дел од патувањето „Made of Us“ низ Западен Балкан. Оваа авантура ќе се случи на пролет, во 2023 година. Ги покануваме сите талентирани влогери од Западен Балкан, на возраст помеѓу 21 и 30 години, да се пријават преку Интернет страницата WeBalkans.eu.
Избраните влогери ќе посетат проекти, поддржани од ЕУ, и ќе запознаат интересни и инспиративни личности; прикажувајќи ги, притоа, природните пејзажи, неверојатните знаменитости и уникатното културно наследство кое Западен Балкан може да го понуди. Избраните патници ќе ги снимат искуствата со своја опрема и ќе ги претворат во високо квалитетни содржини за социјалните медиуми и Интернет; во форма на слики и видеа, кои ќе бидат споделени преку нивните канали и каналите на WeBalkans.
Патувањето ќе биде уште повозбудливо, бидејќи шесте победници не ќе патуваат сами. На почетокот на 2023 година, ќе им се придружат шест млади креатори од ЕУ со кои ќе патуваат заедно и ќе соработуваат при креирањето содржини. Шесте патнички пара од Западен Балкан ќе имаат прилика да ги истражат најубавите делови од Западен Балкан; раскажувајќи му за нив, со свои зборови, на остатокот од светот во периодот помеѓу април и мај 2023 година.
Ги покануваме сите заинтересирани да ја посетат нашата Интернет страница webalkans.eu за повеќе информации во врска со процесот на селекција; вклучително и условите за учество. Фазата на пријавување започнува на 7. декември и ќе биде отворена до 7. јануари 2023 година. „Made of Us” е третата регионална кампања за сензибилизација, реализирана од WeBalkans, како проект финансиран од ЕУ.









