Skip to main content

Area of Cooperation: Environment

Просветлување на влијанието на енергетската и екстрактивната индустрија врз животната средина во Албанија

Објавено . Објавено во Приказни.

Проект, финансиран од ЕУ, поддржува подобрување на одговорноста за животната средина во енергетскиот и екстрактивен сектор во Албанија.

Албанија е држава богата со природни ресурси, вклучително минерали, нафта и водни ресурси кои се експлоатираат преку екстракција и хидроенергетски индустрии. Но, овие индустрии имаат големо влијание врз животната средина и се предмет на бројни дебати и контроверзии, особено последните неколку децении. Во екстрактивните индустрии има недостаток од мониторинг врз животната средина, како и рехабилитација. Исто така, има и недостаток од статистички податоци и и/или доверливи податоци. Ова е резултат од слабите капацитети за мониторинг на животната средина и инфраструктура на локално и централно ниво. Оттука, се јавува и слабо спроведување на законот за санирање на загадувањето на животната средина.

   

Принципот „Загадувачот плаќа“ не функционира, на тој начин што руралните подрачја се уште поранливи и склони кон загадување со негативно влијание врз животната средина; вклучително и уништување на шумите, ерозија на почвата, загадување на водата, и ослободување токсични супстанции во воздухот, почвата и водата. Товарот го носи локалното населени. Во текот на изминатите години, поради зголемената стапка на канцер и други болести во локалните заедници, имаше загриженост за влијанието на ископувањето хром врз животната средина и здравјето.

Од друга страна, пак, хидроенергетската индустрија во Албанија има сериозно влијание врз животната средина, особено врз реките и водните екосистеми. Албанија изобилува со хидроенергетски ресурси, а владата спроведе амбициозна програма за развој на хидроенергетскиот сектор во последните неколку години, вклучувајќи изградба на големи брани и пренасочување на реките за производство на енергија. Но, овие проекти честопати се предмет на критика поради нивното влијание врз локалните заедници и животната средина; вклучувајќи загуба на значајни животни средни, вознемирување на миграцијата на рибите и преместување на луѓе и заедници. Поради овие причини, невладината организација „Еко-партнери за одржлив развој“ (Eco Partners for Sustainable Development (ECOP)) презеде иницијатива за адресирање на овие проблеми.

„Прекумерната употреба на природни ресурси како нафта, минерали и вода, без контрола во Албанија, го привлече вниманието на „Еко Партнери“. Повеќе од деценија работиме на управување со животната средина, особено на аспекти за спроведување, и забележавме дека албанското законодавство, кое е во тек на усогласување со правото на ЕУ, доцни во поглед на имплементација на законодавството во административни, институционални и финансиски капацитети за адресирање на заштитата на животната средина, особено во руралните подрачја. Затоа, одлучивме да придонесеме во таа насока.“

Во 2018 година беше отпочнат проектот „Рурално набљудување – подобрување на улогата на граѓанските организации во поддржувањето на транспарентноста и одговорноста на државните авторитети и бизниси во руралните подрачја“, финансиран од ЕУ, а спроведен од „Еко Партнери“, со цел да се адресираат проблемите со животната средина во Албанија предизвикани од енергетските и екстрактивните индустрии. Ентела Пингули, извршна директорка на „Еко Партнери“, објаснува дека постоело итна потреба од ваков проект, велејќи: „Прекумерната употреба на природни ресурси како нафта, минерали и вода, без контрола во Албанија, го привлече вниманието на „Еко Партнери“. Повеќе од деценија работиме на управување со животната средина, особено на аспекти за спроведување, и забележавме дека албанското законодавство, кое е во тек на усогласување со правото на ЕУ, доцни во поглед на имплементација на законодавството во административни, институционални и финансиски капацитети за адресирање на заштитата на животната средина, особено во руралните подрачја. Затоа, одлучивме да придонесеме во таа насока.“

Проектот избрал пет енергетски и екстрактивни индустриски локации како пилот-региони каде што имало оперативни бизниси кои не се во согласност со националните правни барања. Вклучени биле две локации за екстракција во Патос Мартинез и Булќиза, како и три енергетски локации – хидроцентралата на реката Шушица (во сливот на реката Вјоса), хидроцентралата во Шебеник и националниот парк Јабланица, и хидроцентралата на реката Мат. Програмата за градење капацитети овозможила обука за граѓанските организации, медиумски куќи и адвокати во овие пет локации. Проектот исто така спровел и активности за застапување преку групи за мониторинг составени од новинари, адвокати, технички експерти и претставници од граѓанските здруженија или локалните заедници. Покрај овие придобивки од активностите за застапување, целта била да се воведат добри практики за локалните заедници да можат да продолжат да ги имплементираат на долг рок.

Проектот се залагаше, во име на животната средина, кон локалните и централните авторитети, како и за подигнување на свеста на граѓанските општества и заедници за последиците од загадувањето на животната средина, нивните права и обврски, особено развивајќи ја темата преку обезбедување правна помош која дополнително ги зајакнува локалните заедници да преземат акција во овој поглед. Проектот овозможи помош и за формулирање барања за пристап до информации за животната средина, а за предизвикувачките одбивања побара да се достават информации пред Комесарот за права за информации или на суд. Правната помош беше обезбедена за правно советување на граѓанските здруженија и локалните заедници во процедурите за животна средина како што е Проценката за влијание врз животната средина и судски дебати поврзани со проблематики за усогласување со правото за животна средина.

„Централизираното носење одлуки, особено за менаџментот на стратешки ресурси како нафта, вода, шуми, крајбрежја итн., не помага за одржливо користење на природните ресурси и имплементација на политики на локално ниво.“

За проектот

Проектот „Рурално набљудување Албанија“ се справува со едни од најитните прашања за рурален развој во Албанија, особено оние кои го засегнуваат квалитетот на живот и стандардите за чиста и безбедна животна средина. Со растечки притисок и економски развој во целните подрачја на проектот преку енергетските и екстрактивни индустрии – особено во Булќиза со индустријата за хром, понатаму со хидроцентралата Булќиза на реката Мат; хидроцентралата Прењас/Либражд на реката Шкумбини во Шебеник т.е. националниот парк Јабланица; Фиер/Патос со екстракција на нафта во Патос Маринез; и Селенице со хидроцентралата на притоката Шушица на реката Вјоса – постои огромна потреба за граѓански здруженија кои ќе ги повикаат на одговорност компетентните државни авторитети и бизнисите за безбедносни стандарди и регулации за животната средина и здравје.

Проектот ги вклучува и најдобрите практики за рурален развој од Бугарија, особено поврзани со транспарентност и одговорност на енергетските и екстрактивни индустрии во насока на подигнување на јавната свест, пристап до информации и правда, и јавен ангажман преку иновативни медиумски канали.

Ова беше постигнато преку соработка со бугарската организација „Blue Link“ која овозможи поддршка за имплементација на кампањата за информирање. Како дел од оваа кампања, беше отпочнат порталот „Rural Watch“ кој обезбедува информации за различни случаи на рурална одржливост во рамки на проектот, како и корисни информации за целните рурални локации. Ентела го потенцира придонесот на проектот за подигнување на прашањето за влијание врз животната средина на повисоко ниво, велејќи: „Централизираното носење одлуки, особено за менаџментот на стратешки ресурси како нафта, вода, шуми, крајбрежја итн., не помага за одржливо користење на природните ресурси и имплементација на политики на локално ниво.“

ОД НАС НАПРАВЕНО: Тукушто започна неверојатна авантура!

Објавено . Објавено во Вести.

„WeBalkans“ и Директоратот за соседство и преговори за проширување (DG NEAR) при Европската комисија со гордост го најавуваат почетокот на кампањата за сензибилизација „Од нас направено – патување низ ЕУ и Западен Балкан“ со цел промовирање позитивна слика за ЕУ меѓу луѓето од Западен Балкан и обратно. Форматот на кампањата вклучува 12 млади влогери од ЕУ и Западен Балкан како протагонисти кои ќе патуваат ширум регионот, во парови; составени од еден влогер од ЕУ и еден од Западен Балкан. Секој пар ќе патува во една од шесте држави од Западен Балкан, споделувајќи ги искуствата преку креирање сопствена онлајн содржина.

 

Амбасадорката на ЕУ во Црна Гора, г-ѓа Оана Кристина Попа, амбасадорот на Италија, г-ѓа Андреина Марсела, и останати говорители, зедоа збор на настанот за отворање на кампањата кој се одржа во „Europe House“  Подгорица. Настанот вклучи храна инспирирана од ЕУ и Западен Балкан, музика и вмрежување со учесници на претходните кампањи „WeBalkans“, како и со локални црногорски инфлуенсери.

 

Влогерите кои ќе патуваат низ Црна Гора; Емир Цирикови, од Црна Гора, и Алис Франки, од Италија, беа присутни на настанот и одржаа говори заедно со останатите десет влогери кои се приклучија онлајн. По настанот, веднаш тргнаа на пат со автомобил.

 

Кампањата ќе трае вкупно шест недели, помеѓу 18. април и 30. мај, а секоја недела фокусот ќе биде ставен на една од партнерските држави од Западен Балкан. Влогерите ќе покријат вкупно 18 проекти, поддржани од ЕУ; 6000 километри со автомобил, и ќе запознаат бројни интересни и инспиративни локалци во текот патувањето; прикажувајќи ги, истовремено, природните пејзажи, исклучителните обележја и уникатното културно наследство кое го нуди Западен Балкан. Дванаесетте влогери со своја опрема ќе ги снимат искуствата и ќе ги споделат на каналите на социјалните медиуми, трансформирајќи го своето патување во висококвалитетни содржини за социјалните медиуми и Интернет, слики и видеа, кои ќе бидат споделени на каналите на „WeBalkans“.

 

Не пропуштајте ниту една секунда од ова возбудливо патување – заследете ги веднаш сите влогери на Инстаграм!

СЕ ГРИЖИМЕ – ЗАЕДНО ПОДОБРО!

Објавено . Објавено во Вести.

„Се грижиме за Европа, се грижиме за Србија и нејзините граѓани – подобро е кога сме заедно,“ е главната порака на кампањата во која учествуваат амбасадорите на ЕУ во Србија, заедно со амбасадорите на државите-членки.

 

На отпочнувањето на кампањата, амбасадорот Џауфрет и неговите колеги ги пречекаа претставниците на медиумите во резиденцијата на ЕУ во Белград. На настанот присуствуваше и министерката за европски интеграции, Тања Мишчевиќ, во дух на партнерството помеѓу Србија и ЕУ, како доказ за продолжувањето на патот кон европска интеграција на Србија.

 

Амбасадорот Џауфрет ја објасни мотивацијата за отпочнување на кампањата.

 

„Зошто ја отпочнуваме оваа кампања? Честопати, нè гледате во медиумите како дискутираме за политички прашања; како, на пример, дијалогот помеѓу Белград и Приштина или хармонизирање со надворешната политика. Се работи за важни теми, но, понекогаш, не објаснуваме зошто инвестираме толку енергија и ресурси. Одговорот се наоѓа во слоганот на кампањата: Се грижиме за Европа, се грижиме за Србија и нејзините граѓани – подобро е кога сме заедно,“ изјави амбасадорот Џауфрет.

 

Амбасадорите изјавија дека со оваа кампања сакаат да потенцираат дека се грижат за граѓаните на Србија, како и за истите работи кои ги засегаат – успешно земјоделство, зајакнување на компаниите, животна средина, обезбедување подобар квалитет на воздухот, патна инфраструктура и поврзаност, енергетска ефикасност и поддршка за надминување на енергетската криза, културно наследство, владеење на правото, образование и бројни други теми.

Непосредната финансиска помош на ЕУ за Косово надминува 1,3 милијарда евра

Објавено . Објавено во Вести.

На 24. март, во Приштина, амбасадорот на ЕУ во Косово, Томас Суњог, ја претстави пред заменик премиерот, Бесник Бислими, шеснаесеттата последователна годишна финансиска спогодба помеѓу ЕУ и Косово во рамки на Инструментот за претпристапна помош (ИПА). Спогодбата, вредна 62 милиони евра, е дел од ИПА III за периодот 2021 – 2027 година, и го подигнува целосниот износ директна финансиска помош од ЕУ на над 1,3 милијарда евра, потврдувајќи дека ЕУ и нејзините земји-членки се главните финансиски донатори на Косово.

 

Ова е вториот договор за финансиска помош помеѓу ЕУ и Косово годинава; минатиот месец, ЕУ обезбеди 75 милиони евра за Косово во рамки на Пакетот за енергетска поддршка за Западен Балкан; со цел помош за подобро справување на граѓаните и бизнисите со зголемените енергетски цени, стимулирање штедење енергија и подобрување на енергетската ефикасност.

 

Спогодбата за финансирање, потпишана денес од заменик премиерот Бислими ќе му помогне на Косово да ја подобри социо-економската интеграција на немнозинските заедници и повратниците, овозможувајќи развој на инфраструктурата за управување со отпад и отпадни води, вклучително и канализацискиот систем во главниот град Приштина, подобрување на енергетската ефикасност во јавниот сектор и хармонизирање на косовските закони со владеењето на правото во ЕУ, како и поддршка за професионалците од сферата на правото.

 

ЕУ започна со обезбедување на ИПА средства уште во 2007 година. Програмите ИПА I и ИПА II го опфаќаат периодот од 2007 до 2020 година; вклучително и 14 годишни финансиски спогодби вредни 1,2 милијарда евра. Програмата ИПА III го опфаќа периодот меѓу 2021 и 2027 година, а годишните финансиски спогодби започнаа да се имплементираат лани; почнувајќи со спогодбата за 2021 година, вредна 64 милиони евра, како и спогодбата за 2022 година, доделена денес, во вредност од 62 милиони евра.

ЕУ и Албанија ги финализираат спогодбите ИПА22 и ИПА23, обезбедувајќи 162,6 милиони евра помош од ЕУ за Албанија

Објавено . Објавено во Вести.

На 24. март, Советот министри при владата на Албанија ги одобри финансиските спогодби помеѓу Европската комисија и Република Албанија; во рамки на Годишните акциски планови за 2022 и 2023 година, како дел од Инструментот за претпристапна помош (ИПА) III.

 

Програмата за 2022 година (ИПА22) вклучува придонес од ЕУ, во висина од 82,6 милиони евра, кој ќе ги опфати сферите на заштита на животна средина, развивање перспективи за младите, зајакнување на демократијата, усогласување со правото на ЕУ, продолжување на борбата против организиран криминал, зајакнување на судството; како и поддршка за реформите за исполнување на нормите и стандардите на ЕУ. Програмата за 2023 година (ИПА23) ќе овозможи дополнителни 80 милиони евра поддршка за справување на Албанците со социо-економските последици од енергетската криза. Средствата од двете програми доаѓаат во форма на грантови кои не треба да се отплаќаат од страна на Албанија.

 

Програмата ИПА23 ќе ги поддржи Албанците за справување со социо-економските последици на енергетската криза преку финансирање на одговорот на владата на Албанија за енергетската криза; кој предвидува:

 

– Субвенции за сметките за енергија за над 1 милион албански домаќинства;

 

– Поддршка за 168000 мали и средни претпријатија во Албанија за надоместување на високите енергетски цени.

 

Оваа поддршка е дел од пакетот за енергетска поддршка за Западен Балкан, вреден 1 милијарда евра, објавен на Самитот Западен Балкан во Тирана во 2022 година.

Северна Македонија: ЕУ обезбедува грант, во висина од 70 милиони евра, за најголемиот проект за заштита на животната средина

Објавено . Објавено во Вести.

„EIB Global“, органот на Европската инвестициска банка за активности надвор од ЕУ, потпиша инвестициски грант, во вредност од 70 милиони евра, со владата на Република Северна Македонија за изградба на пречистителна станица за отпадни води во Скопје. Потпишан на Светскиот ден на водата, се работи за најголемиот инвестициски грант на ЕУ доделен на земја во рамки на Инвестициската рамка Западен Балкан. Овој значаен еколошки проект ќе овозможи подобри услови за живот за околу 500000 луѓе и е дел од Економскиот и инвестициски план на Европската комисија; како и од Зелената агенда за Западен Балкан.

 

Амбасадорот на ЕУ во Македонија, Дејвид Гир, изјави: „Патот кон ЕУ е процес на трансформација, подобрување на животите и на животните стандарди. Инвестицијата од „Тимот Европа“ во пречистителната станица во Скопје е практичен пример за тоа. Пречистителната станица ќе овозможи безбедно прочистување на отпадната вода создадена од приближно една третина од населението во државата. На тој начин, ќе се придонесе за позелена европска иднина на оваа држава.“

 

Во својата подготвителна фаза, проектот исползува техничка помош, во форма на грантови, од Европската инвестициска банка, Европската банка за реконструкција и развој и Владата на Република Франција; како доказ за посветеноста на „Тимот Европа“ кон Северна Македонија и нејзините приоритетни проекти. Водниот сектор е меѓу клучните приоритети на „EIB Global“ во државата. Се работи за втората инвестиција во овој сектор во временски размер од помалку од пет месеци, веднаш по заемот од 50 милиони евра, потпишан во ноември 2022 година, за изградба и рехабилитација на инфраструктурата за снабдување со вода, собирање и прочистување отпадна вода; како и итни заштитни мерки во услови на поплава за 80 општини ширум Северна Македонија.

„Поврзување бисери“ – здружување на прекуграничните општини преку природа и туризам

Објавено . Објавено во Приказни.

Со поддршка на ЕУ, прекуграничните општини во Србија и Северна Македонија ги здружуваат силите за споделување на нивното наследство со посетителите.

Богата природа и културно наследство се заеднички особености на граничниот регион помеѓу Северна Македонија и Србија. Осоговските планини и планинскиот масив Кукавица околу границите на општините Крива Паланка и Лесковац поседуваат исклучителни природни пејзажи. Изобилството диви капини, малини, печурки, лековити тревки и вкусна традиционална храна како качамак (палента) се дополнителни задоволства за посетителите на регионот.

Бројните можности за уживање во природните, културни и историски локалитети нудат прилики за развивање најразлични видови туризам кои ја задоволуваат љубопитноста на некој посетител. Меѓутоа, туристичкиот потенцијал не беше познат во регионот ниту, пак, меѓународно. Затоа, општините Лесковац и Крива Паланка одлучија да ги здружат силите и, со поддршка од ЕУ, да ја направат оваа дестинација препознатлива по својата туристичка понуда преку започнување заеднички проект за прекугранична соработка.

„Љубителите на планини од околноста редовно го посетуваат регионот. Но, постоеше очигледен недостаток на инфраструктура за пристапување до некои од најубавите места, така што малкумина надвор од регионот знаеја дека таква прекрасна убавина постои во Лесковац и Крива Паланка.“

Маја Коциќ е проектен менаџер од градот Лесковац во Србија. Како една од задолжените за развивање на проектот, објаснува дека потребата од оваа иницијатива била очигледна. „Љубителите на планини од околноста редовно го посетуваат регионот. Но, постоеше очигледен недостаток на инфраструктура за пристапување до некои од најубавите места, така што малкумина надвор од регионот знаеја дека таква прекрасна убавина постои во Лесковац и Крива Паланка,“ вели Маја.

Околината која го поврзува прекуграничниот регион е убава како бисер, па, оттука, градовите одлучиле проектот да го наречат „Поврзување бисери“. Проектот вклучува низа активности и интервенции. Најпрво, партнерите организирале работилници за олеснување на соработката помеѓу туристичките организации на двете страни од границата. Работилниците вклучиле десет организации кои формирале прекугранична работна група за идни акции.

Потоа, проектот се концентрирал на неопходните интервенции од помал размер. На двете страни од границата, проектот придонел за развивање патишта и пешачки патеки, градење детски игралишта и викендички, како и поставување клупи, соларно осветлување, информациски паноа и канти за отпад.

Дополнително, проектот организирал и промотивни настани насловени „зелени викенди“, кои обединиле значаен број луѓе; вклучувајќи музика, дегустација на традиционална храна и планински тури.

„Како резултат на проектот „Поврзување бисери“, имаме значаен пораст на бројот посетители од цела Србија, а очекуваме подеднакво ист пораст и на бројот меѓународни посетители.“

За проектот
„Поврзување бисери“ е прекуграничен проект за соработка помеѓу Србија и Северна Македонија кој се имплементира со средства за претпристапна помош од ЕУ (ИПА II) и е спроведен од градот Лесковац во Република Србија во партнерство со општината Крива Паланка во Северна Македонија, како и со Центарот за развој за областа Јабланица и Пчиња.
Целта на проектот „Поврзување бисери“ е подобрување на видливоста и квалитетот на регионалната прекугранична туристичка понуда преку мапирање на природното, културното и историско наследство; како и подобрување на локациите преку градежнички работи во Лесковац и Крива Паланка.

Маја објаснува дека влијанието на проектот е видливо и реално и ќе биде уште поизразено во наредните месеци и години. „Како резултат на проектот „Поврзување бисери“, имаме значаен пораст на бројот посетители од цела Србија, а очекуваме подеднакво ист пораст и на бројот меѓународни посетители,“ вели Маја.

Таа објаснува дека прекуграничната димензија на проектот значително придонела за квалитетот на влијанието. „Извлековме полза од размената на идеи, перспективи и вештини за управување со општината Крива Паланка од Северна Македонија и, наскоро, ќе соработуваме на уште еден заеднички проект.”

Претставување на уникатниот кајмак „Гацко“ пред светот

Објавено . Објавено во Приказни.

Проект, финансиран од ЕУ, ѝ помага на невладина организација од БиХ со брендирање и промоција на традиционален кајмак со уникатен рецепт.

Гацко е мала општина со околу 8000 жители во југоисточна БиХ. Општината е, главно, позната по рудникот за јаглен и термоелектраната кои се најголемите работодавци во околината. Меѓутоа, Гацко поседува уникатен и карактеристичен начин на подготвување кајмак – вид на крем-сирење кое се произведува и консумира ширум Западен Балкан.

Традиционалниот начин на подготвување кајмак е преку бавно варење пресно кравјо млеко кое потоа се остава два часа да крчка на тивок оган. Откако ќе се тргне од огнот, кајмакот се собира и се остава да лади и ферментира неколку часа или денови. За разлика од овој традиционален начин на подготовка, во рецептот од Гацко, кајмакот се остава да зрее неколку месеци во обвивки од овча или козја кожа. Оттука, кајмакот „Гацко“ ја променува бојата и се претвора од бел во жолтеникав, со цврста, но не тврда конзистенција, соленикав вкус и карактеристична арома која ја добива за време на зреењето. Кога кајмакот се отстранува од обвивката, станува сув и ронлив.

„Нашиот кајмак е уникатен и вреден производ и затоа сакаме да го заштитиме и промовираме.“

Но, не многумина имале можност да уживаат во овој уникатен вкус, бидејќи кајмакот „Гацко“ главно се продава во маркетите и рестораните во регионот Гацко. Со таа цел, Здружението произведувачи на кајмак „Гацко“ отпочнале иницијатива за претставување на кајмакот „Гацко“ пред светот. Драгана Миловиќ е претседателка на здружението основано во 2021 година. На почетокот, здружението броело девет члена, а сега има 24; главно жени од руралните средини. Млечното производство, вклучително и кајмакот, е главниот приход за 90 % од нив.

Според Драгана, целта на здружението е да го брендираат производот за да биде препознатлив на локално и регионално ниво. За да го постигнат тоа, морале да исполнат посебни процедури. Првата е воспоставување систем за производствено следење кој ќе го осигура брендирањето на производот од страна на компетентни институции. Здружението верува дека брендирањето на кајмакот ќе доведе до поголема препознатливост која ќе резултира со поголема побарувачка и подобра цена. Аспирацијата на членовите на здружението е да ја подобрат својата материјална состојба преку производство на кајмак; особено во руралните подрачја. Затоа, производството мора да биде стандардизирано; зачувувајќи ги, истовремено, традицијата и препознатливиот вкус на кајмакот во регионот. „Нашиот кајмак е уникатен и вреден производ и затоа сакаме да го заштитиме и промовираме,“ вели Драгана.

„Поддршката која ја добивме од ЕУ и Програмата за развој на ОН преку проектот „ReLOaD2“ беше особено значајна, бидејќи ни овозможи да се доближиме до нашата цел за брендирање и промовирање на кајмакот „Гацко“ до поголем број луѓе.“

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2) е продолжение на иницијативите, поддржани од ЕУ – Проект за зајакнување на локалната демократија (LOD, 2009-2016) и проширената Регионална програма за локална демократија во Западен Балкан (ReLOaD, 2017-2020). Севкупната цел на проектот е зајакнување на партиципативните демократии и интеграција на ЕУ во Западен Балкан преку зајакнување на граѓанското општество и охрабрување на младите да земат активно учество во процесите на носење одлуки, како и преку подобрување на поддржувачка правна и финансиска средина за граѓанското општество.

Неодамна, здружението доби поддршка за иницијативата од проект финансиран од ЕУ. Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 („ReLOaD2“) е имплементирана во 63 локални влади ширум Западен Балкан, а општината Гацко е една од тринаесетте локални партнерски владини единици вклучени во БиХ, финансирани од ЕУ, а имплементирани од Програмата за развој на ОН.

Поддршката од проектот вклучува обука за хигиена и квалитет на млеко, соодветно хранење на живината и водење евиденција за количините добиточна храна и млеко. Исто така, учесниците добија и обука за методите на поставување систем за следење на производството „Гацко“ кајмак и за барањата за брендирање. Дополнително, проектот го снабди здружението со опрема за преработка на млеко и тестирање кои се неопходни за контрола на квалитетот.

Имплементацијата на овој проект е првиот чекор кон брендирање на кајмакот „Гацко“. Се работи за важно прашање за локалната заедница и за регионот, затоа што земјоделството е главниот извор на приходи во регионот Гацко. „Поддршката која ја добивме од ЕУ и Програмата за развој на ОН преку проектот „ReLOaD2“ беше особено значајна, бидејќи ни овозможи да се доближиме до нашата цел за брендирање и промовирање на кајмакот „Гацко“ до поголем број луѓе,“ вели Драгана Миловиќ.

Потпишување работни договори за заштитни мерки од поплава во Република Српска, БиХ

Објавено . Објавено во Вести.

На 7. февруари 2023 година, на церемонија во јавната компанија „Vode Srpska“ во Бања Лука, беа потпишани шест работни договори, поддржани од грантови за техничка помош на ЕУ, за спроведување заштитни мерки од поплава во десет општини во Република Српска, БиХ. На настанот присуствуваа претставници од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство на Република Српска; Европската инвестициска банка (ЕИБ), Делегацијата на ЕУ во БиХ, Инвестициската рамка Западен Балкан и други чинители и медиуми.

 

ЕУ, преку Инвестициската рамка Западен Балкан, обезбеди околу 13,5 милиони евра во форма на грантови за активности поврзани со управување со ризик од поплави во БиХ. Проектот „Управување со ризик од поплави во Република Српска“, со целосна инвестициска вредност од 104 милиони евра, се имплементира со спомнатите грантови од ЕУ, заем од Европската инвестициска банка (ЕИБ), во вредност од 74 милиони евра; и кориснички придонес од 4 милиони евра. Дополнителни 16 милиони евра, во форма на грантови, се обезбедени преку „IBRD/IDA“, „GEF/UNDP“ и фондовите ИПА 2014.

 

Имплементирањето на овие инвестиции за заштита од поплави ќе ги зголеми перформансите и сигурноста на системот за заштита од поплави во Република Српска и ќе го намали целосниот ризик од поплави и поврзани штети. Овој проект ќе има позитивно влијание врз економијата, општеството, животната средина, јавното здравје и директно ќе го подобри квалитетот на живот во 30 општини со приближно 700000 жители во Република Српска. Исто така, ќе придонесе за транспонирање и имплементација на достигнување на правото на ЕУ, особено на Директивата за поплави, која изискува кохерентен прекуграничен пристап.

Во Црна Гора се чувствува зуењето на пчелите

Објавено . Објавено во Приказни.

Проект, финансиран од ЕУ, го поддржува здружението пчелари од Колашин да привлече повеќе млади во пчеларскиот бизнис.

Семејството Перишиќ од Колашин, мал град во североистокот на Црна Гора, лани купило неколку колонии пчели и веќе уживаат во квалитетниот мед од нивното производство. Работата за производство на медот ја завршиле илјадници пчели и една дваесетгодишна студентка по економија. Заедно со осум други млади ентузијасти, Милица Перишиќ неодамна започнала пчеларски бизнис благодарение на проектот на здружението пчелари од Колашин кое го промовира пчеларството како хоби меѓу младите. Семејството Перишиќ се интересирало за пчеларството уште од почетокот на пандемијата КОВИД-19 кога се зголеми фокусот на природните производи. Проектот на здружението пчелари дојде во вистински момент, давајќи ѝ на Милица можност и мотивација да зачекори со самодоверба во пчеларството.

„Пред сè, ова е одличен начин за трошење на слободното време: поминувајќи време во природа и набљудувајќи ги овие неверојатни мали инсекти; но, исто така, е и одлична можност за заработка и не планирам да се откажам.“

Милица верува дека пчеларството е сериозна можност за развој иако, засега, е само хоби кое обезбедува мед за семејството и пријателите. „Пред сè, ова е одличен начин за трошење на слободното време: поминувајќи време во природа и набљудувајќи ги овие неверојатни мали инсекти; но, исто така, е и одлична можност за заработка и не планирам да се откажам,“ вели Милица.

Милица признава дека на луѓето им е необично кога гледаат млада жена која се занимава со пчеларство. „Понекогаш се шегуваат кога барам книги или списанија за пчеларство, затоа што на пчеларството гледаат како хоби за постари, пензионирани луѓе; но, на крајот, сите сакаат да дознаат повеќе за моето хоби,“ додава Милица. Поради студиите, минува доста време во Подгорица, но, секогаш кога има прилика, се враќа во Колашин. Вели дека во иднина може да се види себеси како живее во овој град кој го доживувала како задршка за време на средношколските денови.

Здружението пчелари веќе 20 години го промовира пчеларството, а минатата година ја сметаат како најуспешна од овој аспект. Богољуб Булатовиќ е претседател на здружението и објаснува дека до пред пет години, здружението функционирало како традиционална заедница на пчелари, но потоа одлучиле да преземат акција и да се отворат кон повеќе луѓе; со посебен фокус на младите. „Има голема побарувачка за пчелини производи, а тековното производство во Црна Гора не ја задоволува побарувачката на пазарот, па сакавме оваа можност да ја искористиме за да ги зачуваме младите кои се селат во големите градови,“ вели Богољуб.

„Најверојатно ќе бидат повеќебројни, но дури и ако само двајца сериозно се посветат на пчеларството, пејзажот на областа Колашин значајно ќе се измени.“

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 („ReLOaD2“) е продолжение на поддржаните иницијативи од ЕУ – Проект за зајакнување на локалната демократија („LOD“, 2009-2016) и последователно продолжената Регионална програма за локална демократија во Западен Балкан („ReLOaD“, 2017-2020). Севкупната цел на проектот е зајакнување на учеството на демократиите и интеграција на Западен Балкан во ЕУ преку зајакнување на граѓанското општество и охрабрување на младите да земат активно учество во процесите на носење одлуки; како и подобрување на поттикнувачка правна и финансиска средина за граѓанското општество.

Како дел од нивната нова мисија, здружението започна проект, со помош на ЕУ и Програмата за развој на ОН. Како дел од проектот, здружението ги снабдува пчеларите почетници со пчеларски материјал, современа литература и детална обука за пчеларство. Од почетокот на проектот, членството во здружението се зголемило за 25 %. Богољуб објаснува дека покрај алатките и знаењето со кое се стекнале младите, целата заедница има придобивки од проектот затоа што пчеларството го подобрува приносот на овошје и, на тој начин, целиот земјоделски сектор. „Најверојатно ќе бидат повеќебројни, но дури и ако само двајца сериозно се посветат на пчеларството, пејзажот на областа Колашин значајно ќе се измени,“ вели Богољуб.

Црна Гора е дом на половина од севкупните растителни видови во Европа и поседува огромен потенцијал за пчеларство. „Затоа, на секој кој барем и малку се интересира за природата би му го препорачал овој подвиг,“ вели Богољуб.