Skip to main content

Author: WeBalkans

Poziv za podnošenje prijava: do 500 opština sa Zapadnog Balkana imaće koristi od besplatnog javnog Wi-Fija u sklopu Plana rasta EU

Written by WeBalkans on . Posted in News.

28.mart 2025. godina – Opštine sa Zapadnog Balkana mogu se prijaviti kako bi iskoristile incijativu WiFi4WB (Wi-Fi za Zapadni Balkan), kojom će do 500 opština sa Zapadnog Balkana dobiti besplatne WiFi hotspotove. Wi-Fi hotspotovi biće instalirani na javnim prostorima poput trgova, parkova, biblioteka, muzeja i škola, obezbjeđujući besplatan i pouzdan pristup internetu za stanovnike i posjetioce.

Opštine-učesnice dobiće sveobuhvatnu podršku, uključujući nabavku i instalaciju Wi-Fi opreme, internet usluge i održavanje. Zauzvrat, od opština se zahtjeva da se obavežu na održavanje usluge nakon inicijalnog perioda finansiranja, osiguravajući dugoročnu održivost i uticaj.

Javni poziv je otvoren za sve opštine iz Albanije, Bosne i Hercegovine, s Kosova, Crne Gore, Sjeverne Makedonije i Srbije – a prijave mora podnijeti gradonačelnik/prvi čovjek opštine, funkcioner zaposlen u opštini ili član opštinskog savjeta.

Wifi4WB je dio Plana rasta EU za Zapadni Balkan i naglašava digitalnu transformaciju kao ključnog pokretača regionalne integracije. Program teži tome da premosti digitalnu podjelu, ojača ekonomske prilike i osnaži lokalne zajednice obezbjeđujući univerzalni pristup internetu.

WiFi4WB je dio EU4Digital Action-a, koji finansiraju Evropska unija (EU) i njemačko Savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ), a sprovodi Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ). Inspirisan uspješnom inicijativom WiFi4EU, koja je omogućila besplatan Wi-Fi za skoro 9.000 opština širom Evrope, WiFi4WB proširuje ovu viziju na Zapadni Balkan, opremajući opštine alatima za jačanje digitalne infrastrukture i obogaćivanje života stanovnika i posjetilaca.

 

Rok za podnošenje zahtjeva: 28.04.2025

 

Za više informacija o tome kako podnijeti zahtjev i učestvovati u WiFi4WB, posjetite wifi4wb.eu.

Interreg i Green-Tex: Reciklirani tekstil – manje zagađenja

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Od 1. januara 2025. godine, sve zemlje EU u obavezi su odvojeno prikupljati tekstilni otpad. Ipak, u mnogim zemljama-članicama, kao i u zemljama Zapadnog Balkana, ne postoji efikasan sistem koji bi poslužio toj svrsi. Kako bi odgovorili na ovaj izazov i kreirali rješenja primjenjiva u čitavom regionu, 11 organizacija iz 9 zemalja okupilo se u okviru projekta Green-Tex.

Partnerske organizacije su Razvojna agencija SERDA (Bosna i Hercegovina); Opština Postojna (Slovenija); Institut za održivi rast „Active Nativa“ (Slovenija); Udruženje građana „Eko Charity Slovačka za Slovačku“ (Slovačka); „Eurotex“ D.O.O. (Bugarska); Opština Majur (Hrvatska); Tekstilno tehnološki fakultet Univerziteta u Zagrebu (Hrvatska); Univerzitet „Donja Gorica“ (Crna Gora); Regionalna razvojna agencija „Zlatibor“ (Srbija); Udruženje za razvoj zajednica „Metropolitansko područje Bukurešta“ (Rumunija); i Inovativno udruženje „First Responsible Hungarian“ (Mađarska).

Proizvodnja tekstila je jedna od najzagađujućih industrija, koja proizvodi 20% industrijskih otpadnih voda i emituje velike količine stakleničkih gasova. Na primjer, da bi proizveli jednu pamučnu majicu potrebno je 2.700 litara vode – što je jednako onome što jedna osoba popije u 2,5 godine. Istovremeno, 86% odjeće završava na deponijama ili se spaljuje nakon upotrebe, dok se samo 1% reciklira.

Green-Tex ima za cilj kreiranje i testiranje novih rješenja u lancu proizvodnje, od dizajniranja novih proizvoda do prikupljanja tekstilnog otpada. Digitalni alati, poput interaktivne mape sa određenim mjestima prikupljanja, biće sastavni dio Green-Tex platforme za učenje i inovacije. Na primjer, Opština Postojna, u saradnji sa udruženjem Prostor, podiže svijest o posljedicama prekomjerne potrošnje tekstila nudeći održive alternative tradicionalnim kupovnim navikama kroz radionice i događaje razmjene odjeće.

Slovenija, Slovačka, Hrvatska, te dijelovi Mađarske i Bugarske sproveli su uspješne prakse koje se mogu prilagoditi zemljama koje još uvijek razvijaju svoje sisteme za reciklažu tekstila, uključujući Rumuniju i zemlje kandidate za EU, Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru i Srbiju.

Osnovana 2003. godine, Sarajevska regionalna razvojna agencija (SERDA) podržava ekonomski razvoj u sarajevskom makroregionu i Bosni i Hercegovini. Sprovodi projekte u oblasti inovacija, preduzetništva, ekologije i održivog razvoja, često sarađujući sa domaćim i međunarodnim partnerima, uključujući EU, u cilju jačanja ekonomske konkurentnosti, privlačenja investicija i podrške malim i srednjim preduzećima.

„U radu sa partnerima iz Slovenije, shvatili smo da dijelimo zajednički problem s tekstilnim otpadom i da bismo mogli doprinijeti njegovom smanjenju uz olakšavanje razmjene znanja i iskustava između zemalja-članica EU i zemalja-kandidata“, objasnila je Amela Ikić Suljagić, projektni menadžer u SERDA-i.

„U Bosni i Hercegovini, SERDA prikuplja tekstilni otpad. Kupili smo deset pametnih kontejnera, opremljenih senzorima koji analiziraju lokalnu potrošnju i obrasce otpada, optimiziraju rute prikupljanja i rade na pronalasku najboljeg riješenja za prikupljeni otpad—da li putem reciklaže, ponovne upotrebe ili prenamjene“, rekla je Ikić Suljagić. Dodaje da su SERDA-ini partneri u ovom nastojanju lokalno komunalno preduzeće i resorno ministarstvo u Vladi Kantona Sarajevo.

U Bugarskoj, u postrojenju za mehaničku reciklažu, uzorci prikupljenog otpada iz Bukurešta biće korišćeni za razvoj prototipova novih proizvoda od iznošenih vlakana. U Hrvatskoj, Srbiji i Sloveniji, projekt će testirati širu primjenu prirodnih vlakana lokalnog porijekla u proizvodnji tekstila i razviti prototip novog netkanog proizvoda, koji kombinuje recikliranu vunu sa recikliranim tekstilnim otpadom neprikladnim za ponovnu upotrebu. Inicijativa takođe traži rješenja za višestruku upotrebu vune, dok većina trenutno završava na divljim deponijama. U Crnoj Gori i Sloveniji, projekat će istražiti inovativna rješenja za održivu i zelenu modu kreiranjem ekološki prihvatljivih modnih kolekcija.

Green-Tex će uvesti inovativne proizvodne tehnologije kao što su farbanje bez vode, povećana upotreba recikliranih materijala, podrška održivim brendovima i proizvođačima koji koriste ekološke metode, te proširenje recikliranja tekstila postavljanjem lako dostupnih mjesta prikupljanja na vidljivim lokacijama kao što su trgovački centri i škole. Podsticaji za građane, kao što su popusti u prodavnicama ili programi razmijene odjeće, promovišu „vintidž“ modu, razmijenu odjeće, prodavnice polovne robe i programe reciklaže u prodavnicama.

Green-Tex ima budžet od 1,79 miliona evra, od čega 80% obezbjeđuje program Interreg. Trenutno su Slovačka, Slovenija, Hrvatska, Mađarska i Bugarska uspostavile najbolje prakse koje se mogu prenijeti na zemlje-kandidate.

Interreg je ključni instrument Evropske unije (EU) za jačanje saradnje između Zapadnog Balkana i država-članica EU. U periodu 2021-2027, program je usmeren na rešavanje izazova kao što su klimatske promene, digitalna transformacija i socijalna inkluzija. Sa budžetom od 10 milijardi evra, dio sredstava dodijeljen je najudaljenijim regionima EU i susjednim zemljama, kao i konkretnim geografskim područjima od strateškog značaja za Evropu, kao što su Gvinejski zaliv, Indijski okean i Mozambički kanal. Program ima za cilj unapređenje kohezione politike EU, baveći se konkretnim izazovima širom Evrope i šire. Prioriteti do 2027. godine uključuju pametan rast, zelenu tranziciju, socijalnu inkluziju, teritorijalni razvoj i efikasnu i održivu infrastrukturu.

EU podržava regionalnu saradnju za održivi razvoj

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Peti zajednički poziv EU i Fonda za Zapadni Balkan (WBF) za projekte usmjerene na jačanje regionalne saradnje i regionalne kohezije u regionu zapadno-balkanske šestorke, sa tri glavna područja intervencije – kulturološka saradnja, obrazovanje i naučna razmjena i održivi razvoj, dokazao je važnost saradnje između zemalja Zapadnog Balkana u rješavanju pitanja koja pomažu organizacijama i pojedincima da unaprijede živote u ovom regionu.  

 

Uz podršku ovog poziva, različite inicijative bavile su se problemima od klimatskih vanrednih situacija do inicijativa posvećenih uspostavljanju regionalne saradnje i razmjene u oblasti promocije i očuvanja tradicionalnih zanatskih proizvoda, uključujući ciljane lokalne intervencije uz promovisanje ekonomskog osnaživanja žena. 

 

Sa novim pozivom WBF i EU koji se nazire, donosimo priče o uspjehu udruženja Prijatelji Korče (Friends of Korça Association) iz Albanije i organizacije Jednakost (Equality) sa Kosova o implementaciji regionalnih projekata.  

 

Solarna energija za građane Zapadnog Balkana 

 

Nekoliko organizacija civilnog društva iz Albanije, Sjeverne Makedonije, Crne Gore i Srbije okupilo se oko jedne misije: borba sa klimatskim promjenama na Zapadnom Balkanu i promovisanje benefita korištenja solarne energije. Predvođen udruženjem Prijatelji Korče iz Albanije, ovaj projekat je okupio partnere kao što su Balkanska WASH mreža (BWN) iz Severne Makedonije, Centar za održivi razvoj zajednice iz Severne Makedonije, Fond za inovacije Crne Gore, MSJA iz Crne Gore zajedno sa Eko ambasadorima za održivi razvoj iz Srbije, Politehnički univerzitet u Tirani iz Albanije, kao i udruženja poput Albanskog udruženja za obnovljivu energiju i Univerzitet u Korči iz Albanije. Ovi partneri su kreirali Solar-PV4Western Balkans Network, čiji je cilj da angažuje zainteresovane strane od institucionalnog do grasrut nivoa da zagovaraju i promovišu najbolje prakse samoproizvođača solarne energije.  

Razmjena informacija i znanja o zakonodavstvu, inicijativama i inovativnim rješenjima o solarnoj energiji bili su ključni za postavljanje temelja za veliko zagovaračko i edukativno djelovanje mreže u svim zastupljenim zemljama.  

„Danas je solarna energija fascinantna prilika za građane, zajednice i mala preduzeća. Evropska unija je odobrila veoma važne programe i zakone o razvoju solarne energije. Jednostavno moramo usvojiti što prije ovo zakonodavstvo i programe u našim zemljama, kako bismo obezbijedili čistu energiju, pristupačnu energiju za građane, zapošljavanje i prihode za lokalnu ekonomiju”, rekao je Gjergji Gjinko, predsjednik udruženja Prijatelji Korče, koji je vodio projekat Solarna energija za građane Zapadnog Balkana. 

Svaki od stručnjaka uključenih u projekat iz svih partnerskih organizacija su upotpunili projekat svojom stručnošću, varirajući od iskustva u identifikaciji i promociji najboljih praksi za žensko liderstvo u održivoj energiji i rodno pravednih održivih energetskih usluga za nepovezana područja s niskim prihodima, uz nisku cijenu, do artikulisanja pitanja klimatskih hitnih situacija na akademskom nivou.  

Projekat je iznjedrio četiri državna izvještaja (Albanija, Sjeverna Makedonija, Crna Gora i Srbija) koji će građanima služiti kao informacija o zakonodavstvu, mogućnostima i koristima korišćenja solarne energije i u svrhu zagovaranja na nivou kreiranja politike. Veb-sajt kreiran u okviru projekta odražava osjećaj misije partnera i osigurava dugovječnost projektnih rezultata, širi doseg kao i nastavak misije partnera.  

 

Osnaživanje žena kroz tradicionalne zanatske proizvode 

„Uspostavili smo vezu sa organizacijama Pazarski Bazar Rukotvorina i centrom Žene u javnim uslugama u cilju promocije žena sa Kosova, Albanije i Srbije u našem regionu i pružanja podrške zaštiti i razvoju starih zanata. Htjeli smo da pokažemo i sačuvamo od zaborava sve ono što su vrijedne žene našeg društva nekada radile, i da našem regionu predstavimo sve specifičnosti naše tradicije koje će se raditi i očuvati u budućnosti“, kaže Ubejda Osmani iz nevladine organizacije Jednakost iz Prizrena, na Kosovu, koja se zalaže za promociju bošnjačke zajednice i povećanje uticaja na javni, politički i kulturni život preko osnaživanja, prije svega žena i mladih u zaštiti ljudskih prava putem raznih oblika obrazovanja, volonterstva, kao i jačanjem uloge žena i mladih u društvu. 

Sa ciljem uspostavljanja regionalne saradnje i razmjene u oblasti promocije i očuvanja tradicionalnih zanatskih proizvoda, uključujući ciljane lokalne intervencije uz promovisanje ekonomskog osnaživanja žena, projekat je započeo terenskim radom u Prizrenu u različitim selima i zajednicama i posejtama ženama koje izrađuju tradicionalne zanatske proizvode, preduzećima koja vode žene, i samozaposlenim ženama. Uslijedile su dvije radionice organizovane sa ženama učesnicama iz Albanije, Bosne i Hercegovine i Kosova. Jedna od ovih radionica odnosila se na promociju i brendiranje zanatskih proizvoda, a druga na izradu biznis plana i privlačenje investicija. Regionalna konferencija održana u Draču, Albaniji, sa tridesetak žena iz Albanije, Bosne i Hercegovine i Kosova, fokusirala se na regionalnu promociju zanatskih proizvoda i nematerijalnog kulturnog nasljeđa žena.  

Fond za Zapadni Balkan (WBF) je međunarodna organizacija sa sjedištem u Tirani, Albaniji, osnovan od strane vlada Albanije, Bosne i Hercegovine, Kosova*, Sjeverne Makedonije, Crne Gore i Srbije. Njegovo osnivanje, kao sveobuhvatne inicijative u regionalnom vlasništvu, smatra se jasnim znakom novog duha saradnje koji pušta korijene na Balkanu. WBF ima za cilj promovisanje saradnje i zajedničkih vrijednosti građana, civilnog društva i međuljudskih odnosa, obezbjeđivanjem finansija za male i srednje projekte, u sljedećim ključnim oblastima.

„Podrška Fonda za Zapadni Balkan pomogla nam je da promovišemo i ojačamo regionalnu saradnju“, rekla je gđa Osmani, ističući učešće žena sa Kosova, Albanije i Srbije u projektu, kao i raznolikost njihovog etniciteta i pozadina, „Dio projektnih aktivnosti su bile žene i mlade djevojke različitih etničkih grupa, od 20 do 65 godina poseduju veštine tradicionalnih zanata i koje žele ili pokrenuti startap inicijative ili se samozaposliti. To su bile samohrane majke, udovice, udate, neudate žene različitog nivoa obrazovanja, zanimanja i interesovanja sa Kosova, iz Albanije i Srbije i iz različitih zajednica kao što su albanska, srpska, bošnjačka, turska i romska, tačnije starije žene”, dodala je.  

 

Priče žena uključenih u projekat predstavljene su u ovom dokumentarcu u produkciji nevladine organizacije Jednakost i partnera.  

Festival ženskog fudbala je više od same igre

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

U Sarajevu je od 24. do 26. januara 2025. godine održan Festival ženskog fudbala za djevojčice do 15 godina. 

„Nakon učešća na Festivalu ženskog fudbala, osjećam novopronađeni entuzijazam i potpuno drugačiji pogled na svoju sportsku budućnost. Najviše smo uživale kada smo igrale zajedno, bez obzira na to odakle dolazimo. Pokazale smo snagu timskog rada, podrške i upornosti“, kaže Dalila Komarica iz Sarajeva, trener Ženskog fudbalskog kluba „Respekt“. Ona ističe da „ovaj festival nije da bi se proslavljale pobjede, već pravo uživanje kako na terenu, tako i van njega“. 

Klub „Respekt“ bio je jedan od devet klubova koji su učestvovali na festivalu. Organizaciju festivala vodila je inicijativa Igrajmo zajedno, a ove godine je prvi put održan u Bosni i Hercegovini, nakon višegodišnjeg održavanja u Beču, u saradnji sa inicijativom FairPlay, koja djeluje u okviru Instituta za međunarodnu saradnju i razvoj u Beču. 

„Festival nam je pružio neprocjenjive lekcije. Naučile smo da pobjeda nije samo rezultat, već i proces učenja, rada i rasta. Naglasio je važnost podsticajnog okruženja i pozitivne atmosfere. GFF nesumnjivo ima dugoročan uticaj na razvoj mladih sportistkinja i njihovih trenera“, kaže Dalila. 

Edita Čavrk, učenica srednje medicinske škole u Sarajevu i članica ženskog fudbalskog kluba „Respekt“, podijelila je svoje iskustvo: 

„Svaka djevojka na festivalu probala je nešto novo, opustila se i izašla iz svoje zone komfora. Radionice su nam pokazale koliko je svaka od nas jedinstvena i kako svaka doprinosi zajednici na svoj način. Ali najljepši dio bio je briljiranje na terenu, spajanje različitih stilova igre i stvaranje nečega posebnog. Osjećam kako moje samopouzdanje raste i kako se sve više razvijam kao sportistkinja“, kaže Edita za WeBalkans. Istakla je da jedva čeka naredni festival. 

Članica organizacionog tima, Mirna Hrapović iz inicijative Igrajmo zajedno, objašnjava da su prethodnih godina na festivalu učestvovale ekipe sa cijelog Zapadnog Balkana – Bosne i Hercegovine, Srbije, Crne Gore, Hrvatske i Kosova. Nadaju se da će se ta tradicija nastaviti i ubuduće. Sarajevo je ove godine ugostilo devet ekipa iz Bosne i Hercegovine (Zenica, Orašje, Gornji Vakuf, Pale) i Crne Gore (Bijelo Polje, Berane i Podgorica), sa 150 učesnica, većinom djevojčica uzrasta od 13 do 15 godina. 

„Iskustvo pokazuje da je ova starosna grupa idealna za rad, jer su na životnoj raskrsnici – razmišljaju o budućnosti u sportu, a istovremeno su dovoljno zrele da shvate koncepte koje prenosimo kroz prateće radionice o ljudskim pravima, diskriminaciji, rodnoj ravnopravnosti, mentalnom zdravlju i drugim važnim temama“, kaže Hrapović. Istakla je da inicijativa Igrajmo zajedno nastoji da kroz sport doprinese društvenoj transformaciji. 

„Cilj je da se djevojke upoznaju, razbiju predrasude i prevaziđu dileme o tome da li je fudbal sport za njih. Iz godine u godinu vidimo da, iako su na početku možda suzdržane, ubrzo počinju da igraju kao da se poznaju cijeli život“, kaže Hrapović, napominjući da su neke djevojke nakon učešća na festivalu kasnije igrale i za svoje reprezentacije. 

U Sarajevu je igralo 11 djevojčica uzrasta od 12 do 14 godina iz tri crnogorska kluba. Među njima je i tim iz Berana, koji postoji tek šest mjeseci. 

„Atmosfera je bila nevjerovatna. Teško je reći u čemu su djevojke najviše uživale, ali bih izdvojio format turnira, gdje su se svi klubovi izmiješali, stvorili nove timove i nova prijateljstva. Ovaj festival pomaže djevojkama da shvate svoju važnost, prepoznaju šta fudbal može da im pruži i da se osvijeste da upravo one grade budućnost ženskog fudbala u Crnoj Gori i BiH“, kaže Aleksandar iz Akademije Berane. Klub se nada da će naredni festival biti održan u Crnoj Gori i raduje se šansi da ugosti bosanske prijatelje. 

Evropska unija podržava rodnu ravnopravnost u svim aspektima života, uključujući i sport. 

„Ženski fudbal postaje sve popularniji, ali djevojke i žene i dalje nailaze na prepreke, posebno u poređenju sa muškarcima u sportu. EU finansira mnoge inicijative koje podstiču veće učešće žena u sportu, uključujući #BeInclusive EU sportske nagrade, HealthyLifestyle4All i Erasmus+ Sport program. Ove inicijative promovišu jednake mogućnosti, razbijaju stereotipe i pomažu mladim ženama da se bave sportom pod jednakim uslovima kao i muškarci“, kaže Ferdinand Koenig iz Delegacije EU u BiH. 

Sudeći po festivalu i drugim tekućim inicijativama, budućnost ženskog sporta izgleda obećavajuće. Olimpijski komitet Bosne i Hercegovine dodijelio je grant od 100.000 dolara za podršku ženskoj košarkaškoj reprezentaciji BiH, a sljedeći grant ide ženskoj ragbi reprezentaciji. Istovremeno, inicijativa Igrajmo zajedno najavljuje nastavak podrške osnivanju novih ženskih fudbalskih klubova.

Upotreba umjetnosti i kulture za ujedinjenje podijeljene zajednice

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

„Imajući u vidu da smo uvijek ponosni na to što smo multinacionalni grad, ipak smo shvatili da nemamo prostor gdje bismo mogli da se ujedinimo i okupljamo bez obzira na etničke podjele. Kultura u Subotici često postaje sredstvo lokalnih vlasti za produbljivanje podjela među različitim nacionalnim grupama“, kaže Gordana Vukov Ciganjik, suosnivačica kulturnog udruženja građana Klara i Rosa u Vojvodini, Srbija.  

„Na primjer, ukoliko lokalne vlasti odluče da postave tri spomenika, Hrvatima će pripasti najmanji, van centra grada; Mađari će dobiti veći, bliže centru; a najveći i najcentralniji spomenici biće posvećeni Srbima. Nismo potpuno razdvojeni, ima mnogo mješovitih brakova, ali si uvijek primoran da te određuje nacionalna pripadnost, a ne da te definišu kao osobu“, objašnjava ona. 

Sa kulturnim udruženjem građana Klara i Rosa, Gordana – koja je po zanimanju glumica – i suosnivačica Danijela Mamužić – vajarka – željele su da ponude mjesto za kulturnu razmjenu, dijalog i uključenost građana kroz umjetnost van etničkih podjela.   

„Vjerujemo da je umjetnost ključno sredstvo društvenih promjena“, kaže Gordana. „U današnje vrijeme – posebno nakon pandemije – ljudi su sve otuđeniji, usamljeniji, a društvo je zatvorenije za pridošlice. Za nas je uloga umjetnosti i kulture da liječi i povezuje, da gradi zajednicu i pokrene dijalog o temama koje bi inače bile tabu”. 

Zbližavanje ljudi kroz kulturne aktivnosti 

 

Prvih devet godina postojanja, kulturno udruženje građana Klara i Rosa je moralo da koristi javne prostore za svoje aktivnosti – parkove, trgove, ulice. Dvorište napuštenog starog bioskopa pretvorili su u prvu otvorenu galeriju u Subotici, sa umjetničkim izložbama svakog mjeseca. Finansiranje EED-a je to promijenilo, omogućavajući grupi da po prvi put iznajmi prostor za svoje aktivnosti.   

Ovi događaji obuhvataju filmske projekcije, koncerte, kurseve keramike i pozorišne radionice, sve u duhu kulturne razmjene i izgradnje zajednice kroz umjetnost. 

Otvorili su i Plac, radio stanicu koja svima daje priliku da budu kreatori. U njihovom prostoru, lokalni profesor filozofije iz srednje škole vodi javne rasprave o raznim temama, od politike do ljubavi i smrti. Njihove aktivnosti se održavaju na srpsko-bosansko-hrvatskom (BHS) i mađarskom jeziku, a sve češće i na engleskom, kako bi uključili strance koji su se tek doselili u Suboticu i dali građanima priliku da praktikuju jezik. 

Gordana opisuje godišnji odmor za umjetnice i aktivistkinje kao jedan od najvećih uspjeha organizacije do sada: „Neke učesnice su rekle da im je to promijenilo život. Došle su iz raznih dijelova Balkana i imale jedinstvenu priliku da se upoznaju, ostvare nova poznanstva i započnu nove projekte”. 

Još jedna uspješna inicijativa bila je interaktivna pozorišna radionica inspirisana Romeom i Julijom sa subotičkim srednjoškolcima, od kojih polovina govori BHS, a polovina mađarski. „Ovi tinejdžeri idu u istu školu, ali su obično jezički podijeljeni“, kaže Gordana, „Ovaj projekat im je pružio jedinstveni prostor za upoznavanje. Politička polarizacija raste bez prilike da se druže sa vršnjacima.“ 

Ponekad se ideje za nove događaje rađaju slučajno: razgovor o hrani sa volonterom iz Rusije podstakao je ideju o času kuvanja. Drugi put ljudi dolaze u kancelariju Klara i Rosa sa sopstvenim idejama. „Važno nam je da držimo vrata otvorena za nove inicijative“, kaže Gordana, „Ovo nam pomaže da steknemo publiku i da naš program ostane raznovrstan i zanimljiv. To takođe osnažuje zajednicu, tako da ljudi mogu osjetiti vlasništvo nad našim kulturnim prostorom”. 

Podrška zajednice došla je i kroz kampanju prikupljanja sredstava koja je omogućila da Klara i Rosa prikupi ekvivalent od 3.800 evra za buduće aktivnosti. „Možda se ne čini mnogo, ali pokazalo se da imamo podršku zajednice koja dijeli naše vrijednosti i ciljeve“, kaže Gordana. 

Ovaj članak odražava stavove navedenih korisnika grantova i ne predstavlja nužno zvanično mišljenje EED-a i WeBalkans-a.

Rast uz podršku EED-a 

Kako Gordana vidi stvari, podrška EED-a ih je osnažila da imaju ambiciozne ciljeve za budućnost. Pokrenuli su dijalog sa lokalnim vlastima i dalje šire krug mladih učesnika, posebno među govornicima mađarskog jezika. Ujedno planiraju da povećaju saradnju i aktivnosti izgradnje kapaciteta sa sličnim organizacijama i istomišljenicima kako bi što bolje služili svojoj zajednici. 

„Imamo velike planove i snove i vjerujem da ćemo, zahvaljujući našem timu, uspjeti. Naše najveće blago su ljudi”, kaže Gordana. „Želimo da nastavimo da povezujemo ljude kroz umjetnost i da ih okupljamo iz raznih krajeva. Želimo da dijelimo našu kulturu i pomognemo ljudima da shvate da ne moraju da napuste Suboticu radi boljeg života jer ovdje mogu biti srećni.”

Solidarnost na djelu: Odgovor EU na razarajuće poplave u Bosni i Hercegovini

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

„Srca i misli su nam uz narod Bosne i Hercegovine, pogođenim razarajućim poplavama. Aktivirali smo mehanizam EU za civilnu zaštitu i šaljemo spasilačke timove na teren. Ovo je solidarnost EU na djelu“, rekla je Urzula fon der Lajen, predsjednica Evropske komisije, obezbjeđujući blisko prisustvo EU u cilju pomoći građanima Bosne i Hercegovine da prebrode teška vremena koja su stupila nakon katastrofalnih poplava i klizišta 4. oktobra, odnijevši 22 života, dok su mnogi ljudi nestali.  

Katastrofalne poplave i klizišta pogodili su Bosnu i Hercegovinu ranije ove godine, odnijevši 22 života, dok su mnogi ljudi nestali. Događaji poput ovog zahtijevaju brz i koordinisan odgovor, kako za pomoć ljudima u nevolji, tako i u upravljanju katastrofom. Evropska unija je brzo reagovala aktiviranjem mehanizma za civilnu zaštitu. Raspoređeni su timovi za potragu i spašavanje, a Služba EU za upravljanje u hitnim situacijama Kopernikus (EMS) je ponudila satelitske podatke kako bi pomogli lokalnim vlastima. Ovi napori pomogli su u obnavljanju vitalne infrastrukture i podršci pogođenim zajednicama, što je pomoglo lokalnim vlastima da upravljaju katastrofom i obnove vitalnu infrastrukturu. Bujične poplave i klizišta opustošile su oblasti oko Jablanice i Konjica, kuće su ostale zatrpane, putevi i željeznice uništeni, a cijele zajednice ostavljene izolovane. 

Opredjeljenje EU da bude tu za narod Bosne i Hercegovine dodatno je učvrstio Janez Lenarčič, koji je rekao: „Službe iz prve linije odbrane u Bosni i Hercegovini ne suočavaju se sami sa ovom smrtonosnom katastrofom. 12 država su ponudile da pošalju pomoć putem mehanizma EU za civilnu zaštitu. Timovi zaštite i spašavanja iz Hrvatske, Slovenije, Crne Gore i Srbije su već na terenu i podržavaju lokalnu reakciju na krizu. Ovo je snažan izraz solidarnosti EU u vremenu kada je zaista potrebno”. Timovi iz ovih zemalja stigli su do 5. oktobra kako bi tražili nestale osobe, uklonili ruševine i obnovili kritičnu infrastrukturu. Pored toga, Albanija, Mađarska, Rumunija, Crna Gora i Turska poslale su zalihe za hitne slučajeve, kao što su materijali za sklonište, da pomognu raseljenim porodicama. Dalje, EU je koordinisala isporukom zaliha za hitne slučajeve, uključujući materijale za sklonište iz Albanije, Mađarske, Rumunije, Crne Gore i Turske, za podršku raseljenim porodicama. 

Služba za upravljanje u hitnim situacijama Kopernikus (EMS) odigrala je ključnu ulogu u odgovoru na katastrofu. Pružila je satelitske snimke za procjenu štete, mapiranje poplavljenih područja i identifikovanje najteže pogođenih područja. Ovi podaci su omogućili timovima za spašavanje da efikasnije dođu do izolovanih zajednica. Kopernikus EMS je i prije bio aktiviran, u ljeto, radi pomoći tokom rasprostranjenih požara u Albaniji i Sjevernoj Makedoniji, još jednom demonstrirajući svoju ključnu ulogu u upravljanju prirodnim katastrofama širom Zapadnog Balkana. 

Kako je odgovor na poplave trajao, redovno su stizali visokokvalitetni satelitski snimci i procjene štete, što je pomoglo u usmjeravanju spasilačkih napora na terenu. Koordinisana akcija EU, kroz svoj mehanizam za civilnu zaštitu kao i Kopernikus, pokazala je svoju nekolebljivu predanost podršci Bosni i Hercegovini u vrijeme krize. Do 11. oktobra, nakon nekoliko dana kontinuiranog rada na spašavanju i oporavku, korišćenje satelitskih usluga je okončano, što je označilo kraj faze hitnog odgovora EU. 

Šansa za nova prijateljstva i doživotna iskustva – Program Superškole

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

„Vjerujem da svako treba iskusiti razmjenu Superškole. Meni je to nešto najvažnije što mi se dogodilo ove školske godine“, rekla je Milica Drobnjak, učenica Srednje stručne škole u Bijelom Polju, u Crnoj Gori, o svom učešću u jednoj od razmjena za učenike programa Superškole. 

Posvećen podržavanju procesa izgradnje mira i pomirenja kroz interkulturno učenje i dijalog između škola, učenika i njihove posvećenosti, RYCO se udružio sa GIZ-om u cilju kreiranja programa Superškole. Evropska unija i Njemačko savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ) podržali su RYCO i GIZ u ovoj misiji izdašnom finansijskom podrškom.  

Program Superškole je osmišljen tako da uključi mlade, nastavnike i škole kao institucije. Škole iz različitih zemalja zapadno balkanske šestorke mogu se prijaviti da postanu superškole i formiraju partnerstva koja im omogućavaju da sprovode školske razmjene i učestvuju u aktivnostima programa posvećenih izgradnji kapaciteta, umrežavanju i saradnji. 

Za mlade ljude, program Superškole nudi mogućnosti putovanja i istraživanja regiona, pruža priliku da steknu nova prijateljstva i razviju interkulturne vještine. Program nudi nastavnicima nova iskustva i perspektive, mogućnosti izgradnje kapaciteta kroz tematske oblasti RYCO-a i obuke za upravljanje projektima, kao i mogućnost umrežavanja sa drugim nastavnicima-istomišljenika iz regiona.  

Alma Deliu, nastavnica u gimnaziji Sami Frašeri u Prištini, Kosovo, potvrdila je to kada je upitana o svom iskustvu: „Vjerujemo da zajedno nećemo razmenjivati ​​samo zabavne trenutke već i plodna iskustva za budućnost, s obzirom na to da iako smo dvije različite kulture iz istog regiona, još uvijek imamo zajedničkih stvari koje nas spajaju na jedan miran i harmoničan način“. 

Od 2021. godine kada je započeo projekat pa do 2024. godine, RYCO je u dva otvorena poziva podržao 77 bilateralnih partnerstava srednjih škola iz regiona zapadno balkanske šestorke i omogućio razmjenu od oko 1800 srednjoškolaca kroz više od 150 organizovanih razmjena. Kroz program je svoje kapacitete ojačalo preko 300 srednjoškolskih nastavnika iz regiona, kroz tematske oblasti RYCO-a, neformalne obrazovne aktivnosti i obuke za upravljanje projektima.  

U tom kontekstu, sličan osjećaj kao Deliu iz Prištine, Kosovo, dijeli i Dušica Golubović, nastavnica srednje stručne škole u Pirotu, u Srbiji, pa ističe mogućnosti za profesionalni razvoj što je omogućilo njeno učešće u aktivnostima programa Superškole. „Ovaj projekat je za mene fantastična prilika za stručno usavršavanje, ali ujedno i test mojih dosadašnjih profesionalnih usavršavanja koje sam imala kao pedagog i nastavnik u ovoj školi“, kaže Golubović.  

Od maja 2024. godine, RYCO je započeo svoj novi program koji omogućava srednjoškolcima i nastavnicima sa Zapadnog Balkana da se povežu i sprovedu zajedničke aktivnosti kroz jedinstvenu šemu razmjene. 90 srednjih škola sa Zapadnog Balkana koje učestvuju u trećem programu razmjene Superškole su objavljene u avgustu 2024. godine i njihove aktivnosti razmjene su trenutno u toku. 

Naglašavajući saradnju sa reprezentativnim učeničkim tijelima kao što su učenički parlamenti – kroz svoj novi ciklus 2024-2026 – program Superškole će nastaviti da pruža mladim ljudima istinsku i djelotvornu ulogu u oblikovanju njihovog neformalnog obrazovnog iskustva kroz planiranje aktivnosti i dizajn aplikacija. Poseban akcenat u ovom novom ciklusu biće posvećen konceptu domovanja koji se odnosi na boravak kod porodica učenika iz škola-domaćina. To je iskustvo koje se dokazalo da stvara snažne veze i razumjevanje među mladim ljudima regiona.  

Preispitivanje načina na koji se bavimo istorijskim građevinama

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Priča Sounding Spomenika Odrastavši u južnoj Mađarskoj sredinom 80-ih, László Juhász, sada predsjednik, producent i izdavač Instituta OnRizom, provodio je porodične ljetne odmore na jugoslovenskom primorju.   Tada nije ni slutio da će planine i stvari kroz koje se vozio postati centralni dio njegovog profesionalnog života.   Kada premotamo film do početka 2010-ih, László i Nataša Serec, kao i mnogi drugi, čitaju naslove s riječima poput „futuristički“, „brutalistički“, „modernistički“, „minimalistički“ koji preuzimaju savremenu umjetnost i medijske platforme. Ovi naslovi bili su popraćeni fotografijama mjesta i građevina koje je Laszló kao dijete često gledao sa zadnjeg sjedišta porodičnog automobila, kada bi ljeti putovali na jugoslovensku obalu.   Ovi naslovi s početka 2010-ih počeli su otkrivati nove perspektive spomenika iz Drugog svjetskog rata rasprostranjenih po zemljama bivše Jugoslavije. Ove kultne građe regiona počele su da privlače globalno interesovanje. Nakon tog momentuma brzo je uslijedila renomirana izložba u produkciji MoMA-e „Prema betonskoj utopiji: Arhitektura u Jugoslaviji, 1948-1980“, otvorena u Njujorku u julu 2018.   Nakon izložbe, ovi spomenici su privukli veliku pažnju javnosti, što je rezultovalo izdavanjem brojnih knjiga fotografija na ovu temu. Ove publikacije su uglavnom dokumentovale vizuelni aspekt spomenika, posmatrajući ih sa istorijske tačke gledišta ili kroz arhitektonsku ili društvenu značajnost ovog bogatog i višeslojnog nasljeđa socijalizma.     Ipak, tek u drugoj godini pandemije COVID-19, kada je svijet stao da predahne i ljudi se ponovo povezali s prirodom, osnivači OnRizom-a i istraživačkog projekta Sounding Spomenik, Nataša Serec i László Juhász, počeli su posjećivati ​​ova zdanja na licu mjesta. Budući da su oboje bili muzički producenti, bilo je jasno da će ih interesovati zvučni aspekt ovih masivnih i kompleksnih građevina u sjećanje Drugog svetskog rata.   „Zbog materijala od kojih su napravljeni: uglavnom betona, mermera, stakla i metala i njihovih lokacija, ove građe su posebno zanimljive za posmatrati sa zvučnog aspekta“, kaže Serec, jedan od osnivača OnRizom-a i istraživačkog projekta Sounding Spomenik.  Zbog zatvaranja granica uoči pandemije, u početku, Serec i Juhász su bili jedini posjetioci spomenika u Sloveniji. „Nakon ovog inicijalnog iskustva, koncept Sounding Spomenika se stvorio gotovo istog trenutka: moramo dovesti muzičare da solo sviraju prenosive akustične instrumente unutar ovih betonskih građa i da snimimo zvuk kvalitetnim mikrofonima i uređajima za snimanje. Muzika je samo polovina projekta, druga polovina je serija iskrenih snimaka zvukova okoline ovih lokacija što znači jednostavni snimci sa terena bez ikakvih manipulacija“, kaže Juhász o ranim fazama projekta.  Spomenici Drugog svјetskog rata raštrkani su širom bivših jugoslovenskih država, što čini prirodnim da sledeći korak dva istraživača i muzička producenta bude da prošire svoja istraživanja i rad. Takva mogućnost naišla je preko programa Gete instituta koji finansira EU- „Kultura pokreće Evropu, poziv za mobilnost umjetnika“.   Ubrzo su se udružili sa srpskim Studio6, kolektivom muzičara, kompozitora i istraživača, posvećenih promociji savremene muzike. Studio6 ih je ugostio na tronedeljnu umjetničku rezidenciju u Srbiji, tokom kojih su u saradnji sa domaćim umjetnicima uspjeli da istraže i snimaju na dva spomenika Bogdana Bogdanovića, u Popini i Čačku.   21-dnevna umjetnička rezidencija u Beogradu, Srbiji, gdje su domaćini bili Studio6 – savremeni muzički kolektiv, bilo prvo duže istraživačko putovanje OnRizoma gdje su imali dovoljno vremena da se upoznaju sa muzičarima sa projekta, lokalnim arhitektima, dizajnerima i stručnjaka u oblasti. Pored umrežavanja, istraživanja, rada na terenu, postprodukcije i večeri završne prezentacije rezidencijalnog projekta, njihov glavni cilj je bio da pažljivo isplaniraju i odrade dva snimanja na dva kultna memorijalna mjesta, oba po projektu arhitekte Bogdana Bogdanovića: u Popini sa srpskom violinistkinjom Manjom Ristić i u Čačku sa srpskom harfistkinjom Milanom Zarić.  
  1. jula, krajem boravka, imali su javnu prezentaciju projekta Sounding Spomenik u Beogradu, u kojoj im se pridružio i istoričar Nenad Lajbenšperger.
     
  Kombinacija muzike, arhitekture, dizajna i istorijskog istraživanja temelj je projekta Sounding Spomenik koji ima za cilj da preispita jugoslovenska spomen obelježja Drugog svjetskog rata, nadaleko poznatih kao „spomenici“ izvan njihovih dominantnih političkih i ideoloških narativa, naglašavajući njihov arhitektonski, i što je najvažnije, zvučni značaj. Kroz sesije snimanja na licu mjesta i terenu i na kraju kroz nastupe uživo, muzičari se bave ovim izgrađenim konstrukcijama, dokumentujući njihove akustične kvalitete i zvukove okoline, stvarajući tako živu arhivu koja proširuje naše razumijevanje istorije i nasljeđa socijalizma.  Na svakoj lokaciji, Serec i Juhász pozivaju lokalne muzičare da se uključe u rad s ovim konstrukcijama i snimkama. Do sada su radili sa nekoliko domaćih umjetnika u Sloveniji i Srbiji, a trenutno se pripremaju za boravak u Bosni i Hercegovini, gdje će proširiti svoja istraživanja.    

Made of Us – Putešestvije EU i Zapadnog Balkana

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Od država članica EU do Zapadnog Balkana: Putovanje koje potencira kako prednosti članstva u EU obogaćuju svakodnevicu. 

„Prilikom putovanja u Ljubljanu, Sloveniju i posjete Ekologi brez meja, ekološke organizacije koju podržavaju zelene inicijative EU, oduševila sam se koliko je grad čist i zelen. Kontejneri za reciklažu su vidljivi po cijelom gradu, pametno postavljeni i jasno označeni za staklo, papir, ambalažu i drugi otpad. Instinktivno sam slikala i okačila fotografiju na Instagram stori. Nisam ni slutila da će tako jednostavan potez toliko odjeknuti.  

U roku od nekoliko sati, nalog mi je bio preplavljen sa preko 100 poruka od pratilaca iz Sjeverne Makedonije, svi su govorili: „Potreban nam je ovaj sistem u našoj zemlji!“ Entuzijazam i strast tolikih ljudi su bili preplavljujući. Ljudi su dijelili svoje frustracije u vezi sa upravljanjem otpadom i svoju želju za čistijom, održivijom životnom sredinom, naglašavajući koliko je bitno podići svijest i pokrenuti akciju.  

Dirnulo me je koliko je ljudima u mojoj zemlji zaista stalo da žive u čistijoj i zelenijoj sredini. Njihove iskrene reakcije dale su mi ponovo nadu – uvjerenje da male akcije, poput dijeljenja ideja i primjera, mogu dovesti do značajnih promjena”.  

Ovo svjedočanstvo Jelene Spendžarske, influencerice iz Sjeverne Makedonije, lijepo ilustruje da benefiti članstva u EU i vrijednosti koje ono predstavlja nisu apstraktni, složeni pojmovi. Oni se ukazuju u opipljivim detaljima svakodnevnog života – detaljima koji unapređuju naše zajednice, inspirišu nas da razmišljamo drugačije i tjeraju nas da vjerujemo u mogućnost bolje budućnosti.  

 

Made of Us – Na novoj avanturi  

Jelena je bila dio kampanje Made of Us – Putešestvije EU i Zapadnog Balkana, gdje se okupilo 12 influensera koji su se podjelili u dva tima: plavi i žuti. Dok je Jelenin tim posjećivao Hrvatsku, Sloveniju i Italiju, žuti tim je istraživao Mađarsku, Slovačku i Austriju.   

Kampanja pokrenuta u Briselu 20. oktobra, započela je intenzivnim obukama sa DG NEAR i grupom stručnjaka. Pripremljeni, influenseri su krenuli na putovanje kombijima, kako bi vidjeli projekte koje podržava EU i kako članstvo u EU transformiše društva.  

Tokom cijelog putovanja, influenseri su pričali sa lokalcima koji su dijelili i pozitivne i kritičke perspektive, oslikavajući uravnoteženi narativ o EU kao zajednici benefita, odgovornosti i napornog rada. U šest glavnih gradova EU, timovi su dokumentovali primjere iz stvarnog života i potencijalna rješenja koja bi mogla inspirisati Zapadni Balkan, uz nadu i primjenjive ideje.   

Od samog pokretanja kampanje Made of Us u saradnji sa influenserima, privukla je pažnju publike, što je dovelo do značajnog porasta broja pratilaca na Instagram nalogu WeBalkans. Posjete influensera projektima koje finansira EU izazvale su uvećan angažman, s publikom koja je aktivno imala reakcije na sadržaj, dijeleći svoja razmišljanja i povećavajući doseg kampanje.  

U Mađarskoj su istakli mobilnost radne snage i obrazovanja, uključujući slobodu putovanja unutar zone Šengena. Primjerom tekbola, sporta koji se podržava sredstvima EU-e, ilustrovali su kako NextGenEU podstiče sportske inovacije, infrastrukturu i prekograničnu saradnju.    

U Slovačkoj su istraživali pristup jedinstvenom tržištu u obrazovanju i poslovanju, sastali se sa Slovačkom akademskom asocijacijom za međunarodnu saradnju i razgovarali sa preduzetnicima i Erasmus studentima.  

Austrija je omogućila uviđaj u digitalnu budućnost, budući da su influenseri posjetili digitalne centre koji pokreću preduzetništvo i inovacije. Socijalna preduzeća su pokazala kako mali biznisi mogu rasti i napredovati uz podršku EU.  

U Hrvatskoj se fokus preusmjerio na osnaživanje mladih, budući da su prisustvovali Evropskom događaju mladih (EYE) i istraživali kako programi poput Erasmus+ i NextGenEU promovišu mobilnost, razvoj vještina i učešće. Takođe su saznali priče o otpornosti, kao što je projekat „Sigurni i jednaki u vanrednim situacijama“ koji finansira EU, a koji podržava osobe sa invaliditetom tokom katastrofa. Posjete zdravstvenim ustanovama Varaždina otkrili su kako je članstvo u EU značajno poboljšalo usluge javnog zdravstva i ukupni kvalitet života.  

Mogućnosti i rad iza scene  

Slovenija je testirala izdržljivost influensera dok su se upuštali u ambiciozni lov “nulta stopa otpada”, nakon sastanka s Ekologi brez meja. Takođe su posjetili Komunalu Kranj, i resort na Bledu sa nulta stopom otpada.   

Čak je i dragulj turizma, Venecija, pokazala opsežne napore potrebne za održavanje održivosti. Influenseri su posvjedočili kako projekti kao što su REEL i TESTEAT, finansirani od strane EU (Program Interreg Italija-Hrvatska), spajaju tradiciju i inovacije kako bi očuvali ovu kultnu destinaciju.  

Osim napornog rada, kampanja je uključila i igre inspirisane inicijativama koje podržava EU, kao što su SLIDES i Lov na simbole EU, spojivši zabavu sa učenjem o kulturi i životnoj sredini. Kampanja je istakla jednostavna, a ipak značajna poboljšanja koja odražavaju osnovne vrijednosti EU – bolji životni standard, međusobno poštovanje, toleranciju i mir.  

Pobjednici  

I žuti tim: Farah Hadžiabdić iz BiH, Martin Jakubis iz Slovačke, Tamas Majer iz Mađarske, Džordžina Roci iz Albanija, Laura Falquez iz Austrije i Luka Alerić iz Srbije, i plavi tim – Juš Čop iz Slovenije, Jelena Spendžarska iz Severne Makedonije, Floreta Hajdaraj iz Italije, Tomislav Pancirov iz Hrvatske, Luka Bojanović iz Crne Gore, Agnesa Sejdiu sa Kosova, su imali odlične rezultate sa stotinama postova, rilova, pojavljivanjem na TV programima u svojom prijateljskom takmičenju tokom dvije nedelje putovanja. Dospjeli su do miliona ljudi širom Zapadnog Balkana i EU, dajući uvjerljiv narativ o tome kako članstvo u EU može promijeniti živote i pokazali da se EU ne svodi samo na politike i programe već i na raznolikost, mogućnosti i moć običnih ljudi da stvore izuzetne promjene.   

Tokom ceremonije na Zlatiboru, WeBalkans je proglasio pobjednike takmičenja Made of Us. Bio je to plavi tim zbog velikog doprinosa i angažovanja publike.  

„Od ulaska u EU, Hrvatska je značajno napredovala, a posebno mi je drago što sam imao priliku podijeliti naše pozitivne primjere s mladima sa Zapadnog Balkana. Za mene, u EU se radi o ljudima, a ovo je dokaz da saradnja i jedinstvo dovode do vidljivih rezultata za sve nas“, rekao je Tomislav Pancirov, influenser iz Hrvatske na ceremoniji dodjeljivanja nagrada. 

Zelene vještine, čista budućnost: Kako EU4Green transformiše Zapadni Balkan

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Inicijativa EU4Green je više od samo projekta — to je pokret koji transformiše Zapadni Balkan u jedan centar održivosti i inovacija. Od borbe protiv zagađenja do podsticanja zelenih vještina i obrazovanja, EU4Green popločava put čistijoj, zdravijoj budućnosti dok u isto vrijeme stvara zelena radna mjesta i jača vezu s EU. Evo kako ova revolucionarna inicijativa ​​čini vidljivu razliku u cijelom regionu.  Inicijativa EU4Green preuzima značajne korake u promovisanju održivosti životne sredine širom Zapadnog Balkana. Jedan od primjera je serija podkastova „Zeleni podkast Zapadnog Balkana” („Western Balkans GreenCast“), serijal podkasta koji ispituje važna pitanja životne sredine i strategije za zelenu tranziciju u regionu i EU. Ovaj serijal sadrži intervjue sa stručnjacima, studije slučaja iz stvarnog života i dubinske diskusije koje imaju u cilju inspirisati i edukovati slušaoce o održivim praksama i rješenjima za zdraviju planetu.  Prva epizoda, „Voda: svakodnevna potreba“, stavlja fokus na očuvanje vode, što je kritično pitanje za Zapadni Balkan i EU. Gosti su profesor Dragana Tomašević Pilipović sa Univerziteta u Novom Sadu i Harald Loishandl Weisz, stručnjak za sanaciju voda iz Agencije za životnu sredinu Austrije. Razgovaraju o izazovima zagađenja voda, zašto je važno zaštititi vodne resurse, kao i o strategijama za obezbeđivanje održive budućnosti vode. Ističu uobičajene zabune, objašnjavajući da se pitanja vode odnose na kvalitet koliko i na kvantitet. Takođe razgovaraju o potrebi za boljim sistemima monitoringa, problemima sa zastarjelim postrojenjima za prečišćavanje otpadnih voda, te zagađenju uzrokovanom industrijom i poljoprivredom. Epizoda naglašava hitnu potrebu za sveobuhvatnom regionalnom saradnjom i efikasnim sprovođenjem ekoloških regulativa.  Ovaj serijal podkasta ilustruje posvećenost EU4Green transparentnosti i angažovanju javnosti, naglašavajući vidljive ekološke uspjehe i podstičući optimizam kod građana uz promociju odgovornosti u vladavini. Predstavljanjem rezultata kroz inicijative kao što je kampanja #WeDidIt, EU4Green slavi napredak regionalnih i lokalnih napora u sprovođenju mjera i reformi u skladu sa direktivama Zelene agende. Ovaj pristup ne samo da pokazuje pozitivan uticaj udruženih napora na životnu sredinu i društvo, već i olakšava razmjenu znanja među zainteresovanim stranama, inspirišući druge ekonomije da repliciraju uspješne strategije.    EU4Green nastavlja da kroz takve inicijative podržava region Zapadnog Balkana na putu ka zelenijoj i održivijoj budućnosti, u skladu sa širim ciljevima Zelene agende Evropske unije.  Za više uviđaja možete pogledati prve epizode „Zelenog podkasta Zapadnog Balkana” ovdje: EU4Green Transboundary Podcast    O projektu:  Projekat EU4Green podržava Zapadni Balkan – Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Kosovo*, Crnu Goru, Sjevernu Makedoniju i Srbiju u implementaciji „Zelene agende za Zapadni Balkan“, u ozelenjavanju njihovih ekonomija uz konsultacije sa svim relevantnim partnerima i u poboljšanju monitoringa i izvještavanja.  EU4Green će pomoći regionu da: 
  • pređe na cirkularnu ekonomiju; 
  • prati i umanji zagađivače u vazduhu, vodi i počvi; 
  • učini poljoprivredu održivijom i otpornijom na klimu; 
  • održi biodiverzitet; 
  • pruži ad hoc podršku politika na visokom nivou; 
  • ojača praćenje i izvještavanje o Zelenoj agendi; 
  • poboljša razumijevanje Zelene agende kroz komunikacijske aktivnosti; 
  • ojača zeleno obrazovanje; 
  • uključi civilno društvo i druge zainteresovane strane; 
  • podstakne finansiranje zelene tranzicije.