Skip to main content

Author: WeBalkans

Evropska unija podržava živopisnu kulturnu baštinu Zapadnog Balkana

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Evropska unija je posvećena očuvanju i promovisanju živopisnog i jedinstvenog kulturnog nasljeđa Zapadnog Balkana. Kroz hiljade projekata koje finansira EU, bogat kulturni pejzaž regiona se revitalizuje i podstiče jedinstvo i saradnju koja prevazilazi granice.

 

Kulturna saradnja na Zapadnom Balkanu (CC4WB)

 

Kako bi unaprijedila kulturnu saradnju i razvoj na Zapadnom Balkanu, EU je pokrenula program Kultura i kreativnost za Zapadni Balkan (CC4WB). Ova inicijativa, koju finansira EU, a provodi UNESCO u saradnji sa Britanskim vijećem (British Council) i Italijanskom agencijom za razvojnu saradnju, podržava institucije, kulturne i kreativne organizacije, preduzeća, civilno društvo i profesionalce s budžetom od osam miliona eura.

Povezivanje kultura i zajednica

Mirjana, mlada filmska rediteljka iz Sarajeva, učestvovala je u međuregionalnom filmskom projektu CC4VB, gdje je sarađivala sa umjetnicima iz Srbije, Sjeverne Makedonije i Crne Gore. Njen film, koji istražuje teme vezane za mlade i njihove težnje, odjeknuo je širom Balkana i dokazao kako kultura može da poveže ljude i podstakne zajednički osjećaj nade i novih početaka.

Davanje glasa lokalnim izvođačima

CC4WB daje više prostora lokalnim muzičkim umjetnicima tako što približava jedinstvena kulturna dobra Zapadnog Balkana široj evropskoj publici. Muzički festival „Glasovi Balkana“ ujedinio je tradicionalne i savremene muzičare, privukao hiljade posjetilaca i podstakao lokalni turizam uz slavljenje raznovrsnog muzičkog nasljeđa regiona.

Podsticanje ekonomskog i društvenog razvoja

CC4WB također doprinosi ekonomskom i društvenom razvoju regiona. Ulaganjem u kreativne industrije, program stimuliše zapošljavanje i lokalnu privredu te privlači međunarodne investicije. Osim toga, ovaj program osnažuje nedovoljno zastupljene grupe kroz radionice, obuke i mentorske programe za mlade umjetnike, žene i manjine.

Održivi kulturni uticaj

Održivost je ključni aspekt programa CC4WB. Projekti poput inicijative „Staze baštine“ promovišu kulturni turizam dok istovremeno uključuju lokalne zajednice u očuvanje i tumačenje kulturnog nasljeđa. Ovakvim naporima se nastoje očuvati kulturna blaga Zapadnog Balkana za buduće generacije.

Kreativna Evropa: Šira vizija kulturnog jedinstva

Prenošenjem regionalne saradnje na širi evropski kontekst, Kreativna Evropa igra ključnu ulogu u povezivanju kulturnih i kreativnih sektora širom kontinenta. Sa budžetom od 2,4 milijarde eura za period 2021-2027, Kreativna Evropa podržava kulturne i kreativne sektore, uključujući audiovizuelni sektor širom Evrope, što obuhvata i Zapadni Balkan. Ovaj program podstiče jedinstvo kroz prekograničnu saradnju i može da podrži kulturnu revitalizaciju kroz širok spektar umjetničke i kulturne saradnje.

Podsticanje povezivanja kroz kulturu

Kreativna Evropa ima ulogu katalizatora promjene kroz osnaživanje pojedinaca i njegovanje veza širom regiona. Ana, mlada makedonska rediteljka, iskoristila je mogućnost finansiranja koje nudi Kreativna Evropa kako bi dokumentovala usmenu istoriju svog regiona kroz saradnju sa umjetnicima i istoričarima iz Srbije, Albanije i sa Kosova. Rezultat ovog projekta je niz dokumenata, audio zapisa i digitalnog arhivskog materijala o zajedničkom nasljeđu koje prevazilazi moderne granice.

Emir, bosanski muzičar, stvara muziku koja predstavlja spoj balkanskih instrumenata i modernih džez uticaja. Kroz projekat koji je finansirala Kreativna Evropa, „Balkan Jazz Fusion“, njegov bend je nastupao širom Evrope, povezujući se sa novom publikom i drugim muzičarima i pokazujući snagu kulturne razmjene.

Osnaživanje žena u umjetnosti

Kreativna Evropa osnažuje i žene u umjetnosti. Lina, mlada slikarka iz Crne Gore, izlagala je svoje radove u galerijama širom Italije i Francuske kroz projekat posvećen vizuelnim umjetnostima koji je podržala Kreativna Evropa. Ove izložbe su dale novu perspektivu njenim radovima kao i njenom umjetničkom izrazu.

Planovi za budućnost

I projekat CC4WB i Kreativna Evropa nastavljaju da se prilagođavaju promjenljivim kulturnim i političkim prilikama Zapadnog Balkana. Ovi programi su važni elementi posvećenosti EU kulturnom prosperitetu i jedinstvu u regionu i ilustruju transformacionu moć kulturne diplomatije i saradnje u regionima koji su obilježeni istorijskim podjelama.

Evropska unija podržava živopisno i jedinstveno kulturno nasljeđe Zapadnog Balkana kroz hiljade projekata koje finansira, a čiji je cilj da podstaknu prekograničnu saradnju i obogate kulturni pejzaž regiona. Ovi programi slave bogatu kulturnu raznolikost regiona uz istovremenu promociju zajedničkog nasljeđa i međusobnog poštovanja. I dok se programi šire, priče pojedinaca poput Mirjane, Ane, Emira i Line ističu dubok uticaj kulturne saradnje na stvaranje kohezivnije, živopisnije i ujedinjenije evropske budućnosti.

Otkrijte kako programi Kultura i kreativnost za Zapadni Balkan (CC4WB) i Kreativna Evropa utiču na živote ljudi i zajednica. Pratite nas i saznajte više o ovim temama putem naloga na društvenim medijima i na web stranici WeBalkans.

Benefiti EU Plana rasta za Zapadni Balkan

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

U okviru proslave Dana Evrope, tim Zapadnog Balkana je imao šansu da se sretne sa Davidom Hadsonom, viši ekspert za politiku i regionalnu strategiju Zapadnog Balkana u Generalnom direktoratu za susjedstvo i pregovore o proširenju (DG NEAR) u Evropskoj Komisiji. Njegov posao je da promoviše ekonomsku integraciju u regionu, i spodijeli sa nama o benefitima EU Plana rasta za Zapadni Balkan. Nastavite čitati kako bi saznali više o tome!

 

Šta je EU Plan rasta za Zapadni Balkan?

Radi se o poboljšanju života građana na Zapadnom Balkanu stvaranjem mogućnosti za poslovanje i širenjem za ubrzanje ekonomskog rasta regiona. To je jedan od ključnih ciljeva Plana rasta, jer postoji potreba za većim ekonomskim rastom, otvaranjem više radnih mjesta, donošenjem investicija i povećanjem atraktivnosti poslovanja u regionu.

Ali Plan rasta ima i politički cilj: želimo da ubrzamo proces pristupanja, a Plan rasta će tome doprinijeti na dva načina: prvo, zato što povećanje ekonomskog rasta znači povećanje resursa dostupnih vladama da ulažu u proces pristupanja. Drugi razlog se odnosi na način na koji je konstruisan Plan rasta: on se zaista zasniva na implementaciji i usklađivanju sa zakonodavstvom EU, kao i na napredovanju u zalaganju ka pristupanju.

Kako će ovaj plan poboljšati život običnih ljudi na Zapadnom Balkanu?

Učinit će život boljim jer će potaknuti ekonomski rast, što će poboljšati živote ljudi, jer će otvoriti nova radna mjesta i nove mogućnosti, ali i osigurati da roba koja cirkulira u regionu bude kvalitetnija, sigurnija i pristupačnija. Ukratko, daće više mogućnosti, kako u regionu, tako i u Evropskoj uniji, građanima Zapadnog Balkana i njihovim porodicama.

Možete li navesti primjere konkretnih projekata koji će biti započeti u okviru ovog plana?

Uzmimo jedan vrlo aktualan primjer na kojem vlade naporno rade: Jedinstveno područje plaćanja u evrima ili „SEPA“ kako se često naziva. Jednostavno rečeno, to je oblast u kojoj postoje veoma niske naknade za prijenos eura. Ali trenutno, ako ste radnik sa Zapadnog Balkana koji radi u Njemačkoj, na primjer, postoji visoka cijena u transferu novca nazad vašoj porodici. Cijene za to su vrlo skupe, dok je sličan transfer unutar Evropske unije vrlo jeftin. Učlanjenje u Jedinstveno područje plaćanja u evrima, kako je predviđeno Planom rasta, moglo bi uštedjeti domaćinstvima na Zapadnom Balkanu i do 500 miliona eura godišnje, na osnovu tekućih transfera od članova porodice u inostranstvu do domovine.

Kako će Plan rasta pomoći u otvaranju novih radnih mjesta na Zapadnom Balkanu?

To će pomoći otvaranju novih radnih mjesta jer će povećati atraktivnost regije. To će značajno pojednostaviti mogućnost izvoza u Evropsku uniju, kako gotovih proizvoda, tako i onoga što nazivamo intermedijarnom robom, a to je roba koja se proizvodi u regionu kao dio lanca nabavke koji potom ide evropskim kompanijama, poput autodijelova ili elektronskih komponenata. Osim toga, omogućiće da se u budućnosti lakše prepoznaju standardi kvaliteta robe, što će olakšati i izvoz. Osim toga, to će pomoći u smanjenju graničnih redova za robu, koji trenutno mogu trajati i do 16-18 sati. Skraćivanjem vremena provedenog u graničnim redovima roba će pojeftiniti i za izvoz. Sve ovo će region učiniti privlačnijim za potencijalne investitore. A više investicija znači više radnih mjesta i bolje plaćene poslove u sektorima veće vrijednosti. To će koristiti ekonomiji Zapadnog Balkana, njenim porodicama i građanima.

Više informacija o Planu rasta Evropske unije za Zapadni Balkan možete naći ovdje.

 

 

 

 

 

 

 

 

Koje mogućnosti će imati mladi ljudi zahvaljujući Planu rasta?

Plan rasta će imati širok domet pogodnosti za mlade. Jedna od stvari koju želimo da uradimo je da proširimo postojeće ugovore od prije nekoliko godina: ugovore o mobilnosti, priznavanje stručnih kvalifikacija i priznavanje akademskih kvalifikacija. Kao što sam objasnio, sa većim regionalnim tržištem, ljudi će moći da pronađu prilike za posao koji odgovaraju njihovim vještinama i očekivanjima u regionu. To će podstaći mlade ljude i zaustaviti potrebu da se iseljavaju negdje drugdje. A istovremeno želimo da osiguramo da će kratkoročno biti omogućeno onima koji žele da steknu iskustvo, da rade van regiona, u EU, ali na način koji povoljan za njih.

Mladi iz regiona će takođe moći da iskoriste prednost konkretnih mjera koje bi uskoro trebale da počnu, kao što je Wi-Fi za zapadni Balkan. To je već urađeno unutar Evropske unije: finansirali smo Wi-Fi u općinama širom država članica EU. Želimo to učiniti i za Zapadni Balkan. Dakle, do 500 općina će do kraja ove godine ili do prve polovine 2025. godine dobiti Wi-Fi u područjima u kojima ga ranije nisu imale. Ovo će opet učiniti region privlačnijim, uključujući i turiste.

Pored kratkoročnih ishoda, koji su dugoročni ishodi koje ljudi Zapadnog Balkana mogu očekivati od Plana rasta?

U konačnici, to će ubrzati put ka pristupanju EU. S jedne strane, važno je shvatiti da će Plan rasta, integracijom Zapadnog Balkana u jedinstveno tržište, donijeti neke od ekonomskih koristi od pristupanja regionu, prije samog datuma pristupanja. S druge strane, mi dajemo poticaj da se usvoje standardi EU i da se implementiraju zakoni EU prije članstva kroz Plan rasta. Usvajanje i implementacija ovih zakona ubrzaće pristupne pregovore jer će partneri sa Zapadnog Balkana moći da pokažu da su spremni za ulazak u Evropsku uniju u tim oblastima.

Na kraju, ali ne i najmanje važno, kako se Plan rasta bavi pitanjima životne sredine i održivosti na Zapadnom Balkanu?

Brige za životnu sredinu su očigledno veoma važne i stoga su uključene u logiku Plana rasta. Već imamo Zelenu agendu za zapadni Balkan sa kojom su se vlade složile. To je nacrt plan koji gleda na dugoročnu održivost i dekarbonizaciju. Sada smo integrirali elemente Zelene agende u arhitekturu Plana rasta, tačnije u ono što zovemo Reformske agende. Riječ je o sporazumima između entiteta Zapadnog Balkana i Evropske unije, prema kojima će Evropska unija raspodijeliti sredstva kada se provedu određene reforme: to je potpuno novi način upravljanja našom pomoći. A u ovim reformskim agendama postoji važan fokus na zelene reforme, tačnije na dekarbonizaciju i udaljavanje od fosilnih goriva, tako da će to biti ključni poticaj za sprovođenje reformi koje se bave pitanjima okoliša i podstiču održivost.

Zelena tranzicija Crne Gore

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Paket podrške EU za energetiku podstiče održivost i ekonomski rast u Crnoj Gori.

Paket direktnih budžetskih sredstava EU za energetiku Crne Gore, vrijedan 30 miliona eura, zvanično je lansiran na ceremoniji u Podgorici u martu ove godine. Ova sredstva se koriste kako bi se pomoglo najranjivijim grupama u Crnoj Gori da se nose sa većim troškovima života izazvanim ruskom ratnom agresijom protiv Ukrajine, ali i da se olakša tranzicija zemlje ka zelenoj energiji. Kao dio regionalnog paketa od milijardu eura namijenjenog podršci našim partnerima na Zapadnom Balkanu u suočavanju sa energetskom situacijom i visokim cijenama izazvanim ruskom ratnom agresijom protiv Ukrajine, Crna Gora je dobila ubrzano odobrena sredstva od 27 miliona eura, dok je ukupna vrijednost direktnog budžetskog paketa podrške za Crnu Goru 30 miliona eura. Isplata ovih sredstava uključuje direktnu novčanu nadoknadu za račune za električnu energiju za porodice koje primaju socijalne beneficije, kao i investicije u obnovljive izvore energije i povećanje energetske efikasnosti kao jedini način obezbjeđenja dugoročne održivosti energetskog snabdijevanja.

 “Trenutno izvodimo radove na renoviranju tri škole koje su izgrađene 1960-ih godina. Naše početne procjene ukazuju da će ove škole postići uštedu energije do 50%.”

Pored direktnih budžetskih sredstava, paket podrške EU za energetiku takođe uključuje drugi dio, koji se sastoji od grantova za unaprjeđenje energetske tranzicije, efikasnosti i nezavisnosti Zapadnog Balkana u kratkom i srednjem roku. Jedna od inicijativa u Crnoj Gori koja uključuje podršku drugog dijela Energetskog paketa je projekat “Promocija energetske efikasnosti u javnim zgradama – Zelena infrastruktura u Crnoj Gori” u administrativnom, socijalnom i obrazovnom sektoru, koji sprovodi Ministarstvo kapitalnih investicija Crne Gore. Cilj je poboljšati energetsku efikasnost odabranih javnih zgrada, što će doprinijeti smanjenju emisija gasova staklene bašte i ostvarivanju Nacionalno određenih doprinosa (NDC). Pored toga, trebalo bi koristiti obnovljive izvore energije (npr. solarna energija ili bioenergija) gdje je to moguće. Projekat se sprovodi u okviru Regionalnog programa energetske efikasnosti (REEP).

 

Projekat se fokusira na javne zgrade koje su uglavnom izgrađene između 1930-ih i 1980-ih godina i koje su postale zastarjele. Hronični problemi uključuju zastarjele sisteme grijanja sa niskom efikasnošću, loše izolovane i prokišnjave krovove, istrošene prozore jednostrukog stakla i termičke mostove koji dovode do pojave buđi i mnogih drugih nedostataka. Potrošnja energije je odgovarajuće visoka, korisnička prijatnost (unutrašnja klima, udobnost) je ozbiljno ograničena, a mnoge zgrade su skoro dostigle kraj svog ekonomskog i tehničkog životnog vijeka. Nakon primjene strukturalnih i mjera energetske efikasnosti, uslovi korišćenja će biti poboljšani, a operativni troškovi će se značajno smanjiti. Visoka vidljivost investicija u javnom sektoru takođe će služiti kao primjer za privatna domaćinstva i privatni sektor. Projekat će obuhvatiti oko 20 zgrada (škole, jedan studentski dom, dom za starije i administrativna zgrada).

Projektom rukovodi Đorđina Lovrić, koja djeluje kao menadžer projekta u ime Ministarstva energetike i rudarstva Crne Gore. Ona ističe duboki značaj projekta za javne zgrade Crne Gore. “Trenutno izvodimo radove na renoviranju tri škole koje su izgrađene 1960-ih godina. Naše početne procjene ukazuju da će ove škole postići uštedu energije do 50%,” izjavljuje Đorđina. Ona ističe da će, osim ekonomskih benefita, intervencije projekta takođe odigrati ključnu ulogu u smanjenju emisija CO2, čime će doprinijeti očuvanju životne sredine i poboljšanju ukupne udobnosti studenata i nastavnika u ovim obrazovnim institucijama.

“Škole operišu sa fiksnim godišnjim budžetom, a pored različitih benefita, takođe će imati priliku da raspodijele finansijski višak generisan kroz uštedu energije u druge svrhe. To može uključivati nabavku nove opreme, računara i drugih resursa s ciljem unaprjeđenja obrazovnih standarda unutar ovih institucija.”

O projektu

Regionalni program energetske efikasnosti (REEP) osnovan je 2013. godine, zajedno s Evropskom bankom za obnovu i razvoj, Evropskom komisijom, Sekretarijatom Energetske zajednice, WBIF i bilateralnim donatorima. Program kombinuje podršku politici sa zajmovima, tehničkom pomoći i podsticajima kako bi podržao investicije u energetsku efikasnost i obnovljivu energiju u javnom i privatnom sektoru na Zapadnom Balkanu. Program sprovode EBRD i KfW, koji operišu direktno i putem posrednika, i predstavlja zastavni brod investicija Ekonomskog i investicionog plana. Od svog osnivanja, integrisani paket ponuđen kroz REEP stigao je do 1.000 malih i srednjih preduzeća, preko 12.700 domaćinstava i 290 javnih zgrada u 700 gradova i mjesta. Povezane investicije prevode se u uštedu energije od 842.000 MWh/god, izbjegavanje emisija od 540.000 tCO2/god i instalaciju kapaciteta obnovljive energije od 120 MW. Do kraja 2021. godine, REEP je mobilisao ukupno 630 miliona eura investicija, s doprinosom EU od 78,8 miliona eura. U 2022. godini, REEP je dobio dodatnih 102 miliona eura EU grant finansiranja kroz Paket podrške energetici.

Povećanjem energetske efikasnosti javnih zgrada, ovi investicije usklađene su s obavezama navedenim u Zakonu o efikasnom korišćenju energije Crne Gore, koji je modeliran prema smjernicama EU. Ova inicijativa rezultiraće smanjenjem emisija gasova staklene bašte, čime će doprinijeti ostvarivanju unaprijed postavljenih ciljeva za očuvanje životne sredine u zemlji. Osim toga, ove investicije će odigrati ulogu u očuvanju i generisanju radnih mjesta u domaćem sektoru građevine i savjetodavnih usluga.

Gospođa Đorđina Lovrić detaljno objašnjava opšte priznanje i očigledne prednosti koje projekt pruža školama i drugim institucijama. “Škole operišu sa fiksnim godišnjim budžetom, a pored različitih benefita, takođe će imati priliku da raspodijele finansijski višak generisan kroz uštedu energije u druge svrhe. To može uključivati nabavku nove opreme, računara i drugih resursa s ciljem unaprjeđenja obrazovnih standarda unutar ovih institucija,” ističe Đorđina.

Očuvanje kulturne baštine u Sarajevu

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekti finansirani od strane EU podržavaju nevladinu organizaciju u Sarajevu u promociji kulturne i tradicionalne baštine.

Pandemija COVID-19 nije samo duboko uticala na globalno zdravlje, već je ostavila svoj pečat i na kulturne, društvene i ekonomske aspekte širom svijeta. Ovaj negativan uticaj snažno se osjetio i u Bosni i Hercegovini. Na primjer, Vedad Štaljo, predstavnik Kulturno-umjetničkog društva “LOLA”, nevladine organizacije sa sjedištem u Sarajevu, ukazuje na značajan pad njihovih aktivnosti. Ovaj pad se nastavio čak i u postpandemijskom periodu, uz smanjeni interes među mladima za učešće u folkloru i drugim tradicionalnim događajima koje organizuje ova nevladina organizacija. Vedad razmišlja o ovoj situaciji, izjavljujući: “Tada smo počeli istraživati načine kako ponovno probuditi interesovanje mlađe generacije za tradicije i aktivnosti naše organizacije.”

“Nas cilj bio je uključiti što više mladih ljudi u ovaj projekat, omogućavajući njihov lični razvoj, istovremeno doprinoseći rastu naše lokalne zajednice.”

S fokusom na ove ciljeve, Kulturno-umjetničko društvo “LOLA” pokrenulo je projekat pod nazivom “Kroz ulice tradicija”. Ovaj projekat dobio je podršku putem EU-finanisranog Regionalnog programa za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2), sprovođenog od strane UNDP-a. Kroz ovu inicijativu, raznolik niz kulturnih i umjetničkih aktivnosti sproveden je za mlade i odrasle u opštini Novo Sarajevo. Ove aktivnosti odigrale su ključnu ulogu u očuvanju kulturne baštine i tradicija različitih zajednica i nacionalnosti u Bosni i Hercegovini. Takođe su poslužile kao katalizator za sprovođenje Strategije mladih opštine Novo Sarajevo za period od 2022. do 2027. godine. Vedad razrađuje ciljeve projekta, izjavljujući: “Naš cilj bio je uključiti što više mladih ljudi u ovaj projekat, omogućavajući njihov lični razvoj, istovremeno doprinoseći rastu naše lokalne zajednice.”

Projekat je bio strukturiran u dva različita modula. Prvi modul obuhvatio je aktivnosti kao što su priprema i organizacija izložbe fotografija sa tradicionalnim narodnim nošnjama. Dodatno, uključivao je pripremu i organizaciju prvog prikaza tradicionalnih kostima koji predstavljaju različite narode i nacionalnosti Bosne i Hercegovine. S druge strane, drugi modul obuhvatao je organizaciju cjelonoćnog kulturno-umjetničkog koncerta.

“Primarni cilj projekta MOST je uspostavljanje veza između različitih generacija i usaditi kod mladih ljudi poštovanje prema kulturnim tradicijama u oblastima kao što su hrana, muzika i još mnogo toga.”

O projektu

Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) nastavak je inicijativa podržanih od strane EU – Projekta jačanja lokalne demokratije (LOD, 2009-2016) i naknadno proširenog Regionalnog programa za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Kao i prethodni, ovaj projekat finansira Evropska unija (EU) i sprovodi Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP). ReLOaD2 se sprovodi na Zapadnom Balkanu, posebno u Albaniji, Bosni i Hercegovini (BiH), Kosovu*, Sjevernoj Makedoniji, Crnoj Gori i Srbiji.

Nedavno je Kulturno-umjetničko društvo “LOLA” započelo novi projekat pod nazivom MOST – “Intergeneracijski odnosi, saradnja i tradicija”, koji finansira Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2). Ova inicijativa se zajednički sprovodi od strane Kulturno-umjetničkog društva “LOLA” i Udruženja Partnerstvo za javno zdravlje u okviru Opštine Novo Sarajevo. Kroz ovaj projekat, sprovodeći partneri imaju za cilj da odgovore na potrebe stanovništva opštine pružanjem unaprijeđenih kulturnih i umjetničkih iskustava, te podsticanjem međugeneracijske saradnje. Nastoje prevazići generacijski jaz između mlađih pojedinaca i onih u trećem životnom dobu organizujući aktivnosti koje povezuju ova dva demografska segmenta. Vedad izražava svrhu projekta, objašnjavajući: “Primarni cilj projekta MOST je uspostavljanje veza između različitih generacija i usaditi kod mladih ljudi poštovanje prema kulturnim tradicijama u oblastima kao što su hrana, muzika i još mnogo toga.”

Projekt MOST je osmišljen da traje šest mjeseci, tokom kojih će se sprovoditi serija raznovrsnih radionica kako bi se angažovali učesnici tokom cijelog trajanja projekta.

Pristupačno korišćenje podataka u romingu: Sprječavanje jaza između EU i Zapadnog Balkana

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Uz podršku EU i RCC, telekom operateri pružaju pristupačne takse za korišćenje podataka u romingu između Zapadnog Balkana i EU.

U decembru 2022. godine, 38 telekomunikacionih operatera iz EU i Zapadnog Balkana saglasili su se da smanje cijene korišćenja podataka u romingu. Ova saglasnost sada je stupila na snagu od 1. oktobra 2023. godine, što znači da je korišćenje podataka u romingu između Zapadnog Balkana i EU postalo pristupačnije kako za građane tako i za poslovne subjekte u ovim regionima. Ovi operateri dobrovoljno su se obavezali da smanje razliku između cijena korišćenja podataka u romingu i cijena domaćih usluga tokom putovanja između EU i Zapadnog Balkana u oba smjera. Prva smanjenja cijena trenutno se primjenjuju od strane učesnika telekomunikacionih operatera. Mnogi od njih nude pakete sa cijenama znatno ispod dogovorenih maksimalnih ograničenja, čime su dostupni širokom krugu potrošača. Dodatna smanjenja planirana su za 2026. godinu, prema dogovorenoj putanji, sa ciljem da se cijene korišćenja podataka u romingu približe domaćim cijenama do 2028. godine.

 

Virtyt Gacaferri, kosovski preduzetnik koji redovno putuje u zemlje EU, posjeduje značajan udio i služi kao upravljački partner u jednoj od najuspješnijih turističkih agencija na Kosovu poznatoj kao Balkan Natural Adventure. Svake godine njegova kompanija dočekuje stotine posjetilaca iz svih krajeva svijeta, uključujući zemlje EU, kako bi istražili atrakcije Kosova. Takođe, on je predsjednik odbora prvog fintech preduzeća na Kosovu, franšize litvanske kompanije Paysera. Zbog prirode svog posla, gospodin Gacaferri često putuje u zemlje EU kako bi učestvovao na turističkim izložbama i sarađivao sa partnerima iz EU. Virtyt visoko cijeni smanjenje cijena korišćenja podataka u romingu. “Kao čest poslovni putnik, ovo će imati važan pozitivan uticaj na naše troškove putovanja i poslovanja uopšte”, kaže Virtyt.

“Nakon sprovođenja regionalnog RLAH, komesar Varhelji je sazvao inaugurativni sastanak telekomunikacionih operatera iz EU i Zapadnog Balkana. Taj sastanak je ubrzao proces, naglašavajući političku podršku i značaj predstojećih koraka.”

“Nakon sprovođenja regionalnog RLAH, komesar Varhelji je sazvao inaugurativni sastanak telekomunikacionih operatera iz EU i Zapadnog Balkana. Taj sastanak je ubrzao proces, naglašavajući političku podršku i značaj predstojećih koraka”, ističe Adrien Kiralji iz DG NEAR, bacajući svjetlo na genezu ovog poduhvata. Ona objašnjava da je ova inicijativa proizašla iz uspješnog sprovođenja regionalnog sporazuma “Roam Like at Home” (RLAH) među šest ekonomija Zapadnog Balkana, koji je započeo 1. jula 2021. godine. Taj uspjeh poslužio je kao ključni preduslov za razmatranje smanjenja cijena rominga između Zapadnog Balkana i EU. “Nakon sprovođenja regionalnog RLAH, komesar Varhelji je sazvao inaugurativni sastanak telekomunikacionih operatera iz EU i Zapadnog Balkana. Taj sastanak je ubrzao proces, naglašavajući političku podršku i značaj predstojećih koraka.”

Godine 2018. utvrđeno je da produženje “Roam Like at Home” na Zapadni Balkan nije pravno izvodljivo. Stoga je smanjenje cijena rominga između Zapadnog Balkana i EU moralo zavisiti od komercijalnih dobrovoljnih sporazuma, uzimajući u obzir poslovne modele operatera, komercijalne interese i usaglašenost sa relevantnim propisima o konkurenciji i trgovini. Proces pregovaranja nadgledao je Savjet za regionalnu saradnju u saradnji sa Evropskom komisijom i DG NEAR, uz savjetodavni doprinos DG CNECT. Više rundi pregovora održano je između operatera EU i Zapadnog Balkana prije nego što je konačna dobrovoljna deklaracija o romingu dogovorena i potpisana 6. decembra 2022. godine, tokom Samita EU-Zapadni Balkan.

Nakon potpisivanja deklaracije, pregovori su nastavljeni radi utvrđivanja preciznih cjenovnih ograničenja za smanjenje maloprodajnih cijena rominga za usluge prenosa podataka. Do 1. maja 2023. godine, ukupno 36 operatera, uključujući prominentne grupe iz EU poput DT, Orange, A1, United Group i 4IG, kao i operateri sa Zapadnog Balkana, potpisali su konačan sporazum. Dogovorena putanja je kako slijedi: Počevši od 1. oktobra 2023. godine, maloprodajna cijena podataka biće 18 EUR/GB, zatim 14 EUR/GB od 1. januara 2026. godine, i 9 EUR/GB od 1. januara 2028. Godine.

“Ovaj proces poboljšava predvidljivost i, što je najvažnije, pomaže u sprječavanju da korisnici dožive šok od računa.”

O projektu

38 telekomunikacionih operatera iz EU i Zapadnog Balkana saglasili su se da omoguće povoljnije korišćenje roaminga podataka između Zapadnog Balkana i EU za građane i preduzeća u oba regiona, u procesu podržanom od Regionalnog saveta za saradnju (RCC) i Evropske komisije. Ova saglasnost usklađena je s Deklaracijom o roamingu potpisanom na decembarskom samitu EU-Zapadni Balkan u Tirani.

Svojim dobrovoljnim sporazumom, operateri su se obavezali da će značajno smanjiti razliku između cijena roaminga i domaćih taksi za korišćenje podataka u oba smjera između EU i Zapadnog Balkana. Maksimalni maloprodajni nivoi cijena („maksimalne cijene“) za 1 gigabajt će se smanjivati od oktobra 2023. do 2028. godine kako slijedi: 18 € od 1. oktobra 2023, 14 € od 2026. i 9 € od 2028. Godišnji pregledi su predviđeni kako bi se procijenili uticaji i sljedeći koraci.

Sara Meić iz DG NEAR ističe značaj deklaracije kao inicijative koja poboljšava predvidljivost i pomaže u sprječavanju korisnika da dožive šok od računa. Takođe pokazuje dobru volju tržišta. U narednim fazama, Evropska komisija ima za cilj proširenje ove inicijative kako bi uključila telekomunikacione operatere koji trenutno nisu dio procesa. Dodatno, nastojaće dalje smanjiti maksimalne cijene kroz godišnji pregled. Sara navodi: “U narednim koracima želimo se pozabaviti i pitanjem veleprodajnih cijena roaminga, što bi pozitivno uticalo na dalje smanjenje maloprodajnih cijena roaminga.”

Skok Srbije u Erasmus Plus program: Podsticanje međusobnog razumijevanja i prilika

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Pregled podrške EU kroz program ERASMUS + Srbiji

Dana 5. februara 2019. godine, Srbija je napravila značajan korak u program Erasmus Plus, prelazeći iz statusa obične partnerske zemlje u aktivnog učesnika. Na ovaj istorijski dan, komesar Navračić potpisao je ključni sporazum sa ministrom prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Srbije, gospodinom Mladenom Šarčevićem. Put ka ovom statusu i sporazumu obilježen je brojnim procjeniteljskim procedurama kako bi se osiguralo da je Srbija potpuno spremna preuzeti dinamičniju ulogu unutar evropskih okvira. Ovim dostignućem, Srbija je ponosno postala 34. zemlja koja se pridružila uglednoj grupi zemalja programa Erasmus Plus u Evropi.

 

Prije 2019. godine, Srbija je aktivno učestvovala u ovom globalnom programu kroz različite projekte. Zemlja je prošla kroz mnoge izazovne inicijative, a srpske organizacije stekle su značajno iskustvo kao partnerski entiteti unutar Erasmus Plus. Značajan primjer toga je činjenica da je gotovo 7.000 srpskih studenata krenulo na učenje u inostranstvo, dok je skoro 4.300 evropskih pojedinaca posjetilo Srbiju kao dio nekoliko projekata Erasmus Plus od 2014. godine.

“Kroz projekte ERASMUS +, imala sam priliku da steknem obilje novih saznanja, uspostavim veze s ljudima i prijateljima iz gotovo svake evropske zemlje i steknem nove perspektive. Ova iskustva nesumnjivo su oblikovala moj život.”

Postati zemlja programa otvorilo je mnoštvo prilika za Srbiju tokom posljednje četiri godine unutar okvira Erasmus Plus. Ovaj novi status omogućio je Srbiji da učestvuje u širem spektru projekata koji obuhvataju raznovrsne aktivnosti. Srbija se, između ostalog, pridružila projektima fokusiranim na sport, stručno obrazovanje i obuku (VET), kao i školsko i odraslo obrazovanje. Ovaj sporazum efikasno je uspostavio veze između Srbije i drugih zemalja EU.

Teodora Cekić, mlada muzičarka iz Srbije s diplomama iz muzičkih umjetnosti na osnovnim i master studijama, predstavlja svjedočanstvo o transformacionoj moći projekata ERASMUS +. Teodora nije samo mlada evropska ambasadorka već i posvećena aktivistkinja mladih koja je kroz volonterski rad sarađivala s brojnim nevladinim organizacijama. Među mnogim mladim Srbima koji su imali koristi od projekata ERASMUS +, Teodorin put bio je posebno zapažen. Aktivno je učestvovala u preko 20 kratkoročnih ERASMUS + projekata i programa u posljednjih nekoliko godina, obuhvatajući različite kategorije poput razmjene mladih i inicijativa za izgradnju kapaciteta.

Razmišljajući o svom iskustvu s projektima ERASMUS +, Teodora ističe njihov dubok uticaj na njen profesionalni i lični razvoj. “Kroz projekte ERASMUS +, imala sam priliku da steknem obilje novih saznanja, uspostavim veze s ljudima i prijateljima iz gotovo svake evropske zemlje i steknem nove perspektive. Ova iskustva nesumnjivo su oblikovala moj život”, strastveno izražava Teodora.

“Mislim da je promocija vrlo važna jer su većina ljudi iz Srbije koje srećem u ERASMUS + prilično isti ljudi. Dakle, potrebna nam je više promocije kako bi više mladih ljudi moglo imati koristi od programa.”

O programu

Erasmus+ je najveći evropski obrazovni program koji se bavi finansiranjem mobilnosti i projekata saradnje u oblasti obrazovanja, obuke, mladih i sporta. Kreiran je 2014. godine, a 2021. godine je ušao u novi sedmogodišnji period implementacije koji će trajati do 2027. godine. Prognozirani budžet za ovih sedam godina novog programa Erasmus+ najveći je do sada i iznosi 26 milijardi eura.

ERASMUS + se pokazao kao izuzetna prilika za Srbiju, pružajući jedinstvenu priliku za razvoj veza između ljudi i njegovanje međusobnog razumijevanja. Posebno je omogućio Srbiji da proširi svoj doseg izvan granica Evropskog područja, uspostavljajući partnerstva s međunarodnim saradnicima. Ovo proširenje se uklapa u širi cilj EU-a da unaprijedi saradnju sa zemljama Zapadnog Balkana, a uključivanje Srbije među zemlje programa Erasmus Plus predstavlja značajan korak u tom pravcu.

Teodora, razmišljajući o uticaju projekata ERASMUS +, ističe njihov ogroman značaj za mlade ljude u Srbiji. Međutim, ona smatra da je šira promocija ključna kako bi se osiguralo da širi krug mladih ljudi može učestvovati u ovom programu. Teodora strastveno zagovara povećanu promociju, primjetivši da većina ljudi iz Srbije koje sreće u inicijativama ERASMUS + obično predstavljaju poznata lica. Ona izjavljuje: “Mislim da je promocija vrlo važna jer su većina ljudi iz Srbije koje srećem u ERASMUS + programu prilično isti ljudi. Dakle, potrebna nam je više promocije kako bi više mladih ljudi moglo imati koristi od programa,” naglašava Teodora.

Osnaživanje umjetnosti i kreativnosti u Srbiji

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Program Kreativna Evropa, finansiran od strane EU, podržava umjetnike i kulturne institucije u Srbiji.

Kreativna Evropa je program Evropske unije namijenjen podršci sektorima kulture i medija. Program se sastoji od dva podprograma: Kultura – za promociju sektora kulture i Medijski program – za podršku audio-vizuelnom sektoru. Kreativna Evropa, s budžetom od 1,46 milijardi eura, podržava kulturne i kreativne sektore Evrope pružajući finansiranje za 2.500 umjetnika i kulturnih profesionalaca, 2.000 bioskopa, 800 filmova, 4.500 prevoda knjiga i finansijsku garanciju do 750 miliona eura za mala preduzeća aktivna u sektoru. Važno je napomenuti da se Kreativna Evropa u poslednjim godinama proširila i na kulturne institucije i umjetnike na Zapadnom Balkanu, uključujući one u Srbiji.

“Oba ova iskustva bila su veoma dragocjena za moj umjetnički portfolio. Osim profesionalnog ispunjenja, imao sam priliku da stvorim nova prijateljstva i veze. Sve u svemu, to je bilo nagrađujuće iskustvo učenja.”

Damjan Jovičin je talentovani srpski kompozitor i pijanista sa sjedištem u Beogradu. On je istaknuta figura među novom generacijom kreativnih umjetnika i kompozitora na Balkanu. Damjan se ponosi obimnim opusom muzičkih kompozicija, a njegova djela izvođena su od strane priznatih ansambala poput RTS Orkestra i hora, Hermes ansambla, Mivos kvarteta, Manojlović kvarteta, Zagrebačkog Flautističkog Ansambla, Gudačkog Orkestra Fakulteta Muzike u Beogradu, Beogradskog Gudačkog Dueta i mnogih drugih.

Njegove kompozicije su predstavljene na prestižnim događajima i mjestima, uključujući Ljetnju Školu za Novu Muziku u Darmštatu, Međunarodnu Letnju Akademiju Univerziteta Muzike i Izvođačkih Umetnosti u Beču, Finski festival “Time of Music”, Muzički Kamp “Walden” u Nju Hempširu, SAD, i Beogradski Muzički Festival (BEMUS).

Damjan je među srpskim umetnicima koji su imali koristi od programa Kreativna Evropa. Njegova umetnička dela našla su svoje mesto u Balkanskom Mladičkom Džez Orkestru, koji je finansiran od strane EU, i dio su projekta “Opera: Prošlost, Sadašnjost, Savršenstvo!”. Svojim riječima, Damjan reflektuje: “Ova iskustva su bila veoma dragocjena za moj umjetnički portfolio. Osim profesionalnog ispunjenja, imao sam priliku da stvorim nova prijateljstva i veze. Sve u svemu, to je bilo nagrađujuće iskustvo učenja.”

Međunarodna inicijativa “Opera: Prošlost, Sadašnjost, Savršenstvo!” pokrenuta je u okviru Kreativna Evropa-Kultura: Projekti evropske saradnje 2020. Projekat je trajao od septembra 2020. do februara 2023. Pored MOTO – Muzika, Opera i Teatarska Organizacija, koja služi kao vođa projekta, saradnici uključuju Nieuw Geneco iz Amsterdama (Holandija), Young Musician International Association of Georgia iz Tbilisija (Gruzija), Univerzitet Donja Gorica iz Podgorice (Crna Gora) i Malo Pozorište “Duško Radović” u Srbiji.

“Dobili smo onlajne časove tutorisanja o komponovanju opere, koji su uključivali vrijedne povratne informacije o našim muzičkim kompozicijama. Primanje vođstva od iskusnih kompozitora bilo je izuzetno obogaćujuće i značajno iskustvo.”

O programu

Program Kreativna Evropa 2021-2027 ima budžet od 2,44 milijarde eura, u poređenju sa prethodnim programom (2014-2020) koji je imao budžet od 1,47 milijardi eura. Kreativna Evropa ulaže u akcije koje jačaju kulturnu raznolikost i odgovaraju na potrebe i izazove kulturnih i kreativnih sektora. Glavni ciljevi programa su čuvanje, razvoj i promocija evropske kulturne i jezičke raznolikosti i nasleđa, kao i povećanje konkurentnosti i ekonomske potencijale kulturnih i kreativnih sektora, posebno audiovizuelnog sektora. Novine u programu doprinijeće oporavku ovih sektora, jačajući njihove napore da postanu inkluzivniji, digitalniji i ekološki održiviji.

Osnovni cilj projekta “Opera: Prošlost, Sadašnjost, Savršenstvo!” jeste uspostavljanje veza i pružanje obrazovanja mladim profesionalcima, sa namjerom da olakša dijaloge između sektora, prekogranične i intergeneracijske dijaloge (posebno između mladih profesionalaca i mentora). Projekat teži promociji saradnje i razmjene stručnosti, s krajnjim ciljem ponovnog pozicioniranja opere kao interdisciplinarnog i istinskog evropskog umjetničkog oblika.

U okviru ovog projekta, opera Damjana Jovičina pod nazivom “Mercy Street” izvedena je u Beogradu, u pozorištu Duško Radović. Međutim, osim prilike da predstavi svoje djelo, Damjan je iskoristio i mentorske mogućnosti koje su mu bile dostupne zahvaljujući podršci Holandske kompozitorske unije. Svojim riječima, Damjan potvrđuje: “Dobili smo onlajn časove tutorisanja o komponovanju opere, koji su uključivali vrijedne povratne informacije o našim muzičkim kompozicijama. Primanje vođstva od iskusnih kompozitora bilo je izuzetno obogaćujuće i značajno iskustvo.”

Grantovi programa EU4Culture transformišu ženske zanatlije iz Kruševa u digitalne preduzetnice

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Program EU4Culture, finansiran od strane EU, pruža podršku ženskim zanatlijama u efikasnom brendiranju, marketingu i onlajn prodaji njihovih ručno rađenih proizvoda

Zanatlije iz Kruševa, zajedno sa predstavnicima opštine, lokalnih zajednica, Ministarstva kulture, Delegacije EU i UNOPS-a, učestvovale su na ceremoniji koja slavi izuzetne rezultate postignute kroz lokalnu inicijativu “Zanatlije između prošlosti i budućnosti”. Sprovedena od strane Fondacije za napredak i podržana putem programa grantova EU4Culture, ova inicijativa uključila je ženske zanatlije u 12 trening sesija usmjerenih na korišćenje društvenih medija i stvaranje vizualno privlačnog sadržaja kako bi efikasno brendirale, reklamirale i prodavale svoje ručno rađene proizvode putem interneta.

“Naša očekivanja su da će obuka o brendiranju, digitalnom marketingu i onlajn prodaji osnažiti zanatlije da prevaziđu digitalni jaz, olakšavajući glatki prelazak. Izvan ekonomskih aspekata, ove ‘vještine budućnosti’ doprinijeće očuvanju vjekovima starih tradicija, osiguravajući njihov prenos na naredne generacije.”

Kao dio projekta, razvijena je digitalna informaciona tabla i postavljena na ulazu u Stari Bazar u Kruševu, služeći kao vrijedan resurs za turiste koji traže informacije o zanatlijama i lokalnim spomenicima kulturne baštine. Osim toga, tabla će se koristiti od strane opštine za bitna obavještenja za zajednicu. Vjekovima su marketing i prodaja na tradicionalnom sajmu rukotvorina u starom planinskom gradu Kruševu bili poslovi muškaraca. Prihodi su bili ograničeni na kratku turističku sezonu i visoko zavisni od vremenskih uslova. Nove tehnologije su bile savršeno rješenje za pomoć zanatlijama da poboljšaju svoje životne uslove i postanu otpornije na buduće izazove i šokove, poput pandemija, loših vremenskih uslova ili ograničenja putovanja.

“Novostečene vještine koje su stekle zanatlije iz Kruševa, uz uspostavljanje novog infopointa, neće samo poboljšati ekonomski razvoj regiona, već će odigrati ključnu ulogu u promociji turizma. Kao rezultat toga, ovo će podsticati lokalnu ekonomiju i generisati nove prihode za zajednice,” dodala je.

 “Osnažujući lokalne zanatlije digitalnim vještinama, mostimo prošlost i budućnost, osiguravajući da tradicionalni zanati opstanu u savremenom svijetu. Ova inicijativa ne samo da osnažuje zajednicu talentovanih ženskih zanatlija iz Kruševa, već i slavi vremensku ljepotu našeg nasljeđa, pretvarajući istoriju u živu umjetničku kreaciju za generacije koje dolaze.”

O projektu

U novembru 2019. godine, Albanija je pogodio najsmrtonosniji zemljotres u poslednjih 50 godina. Procijenjen na magnitudu 6,3 prema Rihteru, prouzrokovao je velike štete u 11 opština. Projekat EU4Culture finansira Evropska unija (EU) i sprovodi ga Kancelarija UN za projektne usluge (UNOPS) u tijesnoj saradnji sa Ministarstvom kulture Albanije. Fokusira se na obnovu i revitalizaciju značajnih spomenika kulturne baštine oštećenih zemljotresom i predstavlja jedan od najvećih programa kulturne baštine finansiranih od strane Evropske unije sa ukupnim budžetom od 40 miliona eura. Vođen principom “Gradnja bolje”, EU4Culture se fokusira na obnovu značajnih spomenika kulturne baštine u skladu sa Okvirom UN za smanjenje rizika od katastrofa. Istovremeno, projekat ima za cilj unaprjeđenje turističkog potencijala Albanije, direktno doprinoseći lokalnom i regionalnom društveno-ekonomskom oporavku. U tu svrhu, poseban fokus se stavlja na inovativne tehnologije, uključujući digitalno pripovijedanje i kreiranje multimedijalnih proizvoda namijenjenih pristupačnosti za sve. Istovremeno, projekat podržava lokalno preduzetništvo, zanatstvo i kulturne inicijative koje se razvijaju oko odabranih lokacija putem dodjele grantova, pružajući direktni podsticaj lokalnoj ekonomiji.

EU4Culture je pružio grantove pet lokalnih inicijativa sa ciljem podrške zanatlijama i razvoja kulturnog turizma u Kruševu, koristeći preko 500 osoba. Ove aktivnosti su generisale 41 novu radnu priliku, uključujući 29 specifično za žene. Inicijative su takođe doprinijele kreiranju 42 proizvoda kulturnog turizma, uključujući informacionu digitalnu tablu, različite pakete brendiranja, promotivne videozapise, veb sajtove i još mnogo toga.

Juljan Aga, izvršni direktor Fondacije PROGRESS, objašnjava da je za njih “Zanatlije između prošlosti i budućnosti” više od projekta. To je duboka posvećenost očuvanju kulturnog platna. “Osnažujući lokalne zanatlije digitalnim vještinama, mostimo prošlost i budućnost, osiguravajući da tradicionalni zanati opstanu u savremenom svijetu. Ova inicijativa ne samo da osnažuje zajednicu talentovanih ženskih zanatlija iz Kruševa, već i slavi vremensku lepotu našeg nasljeđa, pretvarajući istoriju u živu umjetničku kreaciju za generacije koje dolaze,” kaže Aga.

Turizam za budućnost: Inicijativa za eko-oznake na Kosovu i Crnoj Gori

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat finansiran od strane Evropske unije podržava poslovanja u prekograničnoj regiji između Kosova i Crne Gore kako bi povećala svoje kapacitete u sektoru turizma.

Eko-oznake i međunarodno priznate sertifikacije su oznake koje se dodjeljuju proizvodima i uslugama prepoznatljivim po smanjenom ekološkom uticaju u odnosu na slične ponude, čineći ih odgovornijim izborom za životnu sredinu. U industriji ugostiteljstva, eko-oznake predstavljaju vrijedan alat za potrošače, pružajući uvid u održive prakse koje hoteli integrišu u svoje svakodnevno poslovanje. Prema Izvještaju o održivom putovanju Booking.com-a za 2019. godinu, čak 70% globalnih putnika izražava veću sklonost rezervaciji smještaja kada znaju da se ustanova zalaže za ekološko prijateljstvo, bez obzira na to da li im je primarni cilj održiv boravak ili ne.

Da bi eko-oznake zadržale svoju kredibilnost, moraju im se dodjeljivati nezavisni sertifikatori akreditovani od strane treće strane, koji posjeduju stručnost za temeljnu procjenu hotela i smještajnih objekata. Kriterijumi koji se koriste za sertifikaciju eko-oznaka trebali bi biti javno dostupni potrošačima, obezbjeđujući transparentnost u procesu. Idealno, sveobuhvatna eko-oznaka trebala bi obuhvatiti sve aspekte održivosti. Osim ekoloških razmatranja, to uključuje i društvene standarde, kao što su uslovi rada unutar hotela, kao i kulturne i ekonomske faktore. Važno je da turizam koristi destinaciji i lokalnim zajednicama, omogućavajući im aktivan udio i oblikovanje turističke industrije.

“Naš cilj ovim projektom je da podstaknemo nov pristup razmišljanju, ‘Way Ahead’, u turističkoj industriji unutar prekogranične regije. To uključuje uvođenje eko-oznaka, koje predstavljaju jedan od najvažnijih standarda u globalnoj turističkoj industriji, standard koji prethodno nije bio dostupan u našoj regiji.”

Pored ispunjavanja potrebnih kriterijuma, sam proces sertifikacije uključuje složene procedure i značajne finansijske obaveze koje mogu biti izazovne za ispunjenje. Prepoznajući to, partneri nevladinih organizacija (NGO) i opštine u prekograničnoj regiji između Kosova i Crne Gore pokrenuli su inicijativu da pomognu lokalnom sektoru gostoprimstva da dobije sertifikaciju Eco Labels.

Ahmet Jetullahu-meti, koji obavlja funkciju izvršnog direktora Prishtina REA, vodi prekogranični konzorcijum odgovoran za sprovođenje projekta “Tourism for Future”. Među različitim ciljevima, ovaj projekat ima za cilj pružanje podrške hotelima i sličnim ugostiteljskim objektima u prekograničnim regionima kako bi im pomogao da usvoje sertifikaciju Eco Labels. Jetullahu objašnjava: “Naš cilj ovim projektom je da podstaknemo nov pristup razmišljanju, ‘way-ahead’, u turističkoj industriji unutar prekogranične regije. To uključuje uvođenje eko-oznaka, koje predstavljaju jedan od najvažnijih standarda u globalnoj turističkoj industriji, standard koji prethodno nije bio dostupan u našoj regiji.” Valja napomenuti da se ovaj projekat sufinansira putem EU podržanog programa prekogranične saradnje (CBC) između Kosova i Crne Gore, uz podršku opština Peja, Kolašin, Prishtina REA i IPER.

Međunarodna Eco Labels sertifikacija obuhvata sveobuhvatan set kriterijuma za kvalifikaciju, pokrivajući aspekte poput infrastrukture, ekološke održivosti, profesionalnosti osoblja, nabavke svježih i ekološki prihvatljivih proizvoda iz lokalne oblasti, i uključivanje kulturne baštine u svoje ponude.

Trenutno su u toku obuke na ovim ključnim temama za kompanije i praktičare u turizmu smješteni u prekograničnim regionima. Ove obuke, sprovedene odvojeno u Peji i Kolašinu, uključuju učešće oko 30 učesnika s obje strane granice, koji su odabrani putem otvorenog poziva. Takođe, projekat planira pružiti obuku i sertifikaciju za 15 revizora specijalizovanih za Eco Labels. Kako ističe Ahmet Jetullahu-meti: “Trenutno nema značajnog broja sertifikovanih revizora Eco Labels-a ni u Kosovu, ni u Crnoj Gori, ni u susjednim zemljama. Stoga će postizanje ove sertifikacije predstavljati značajan korak napred za turističku industriju u regionu.” Cilj nam je sertifikovati barem 20 korisnika sa međunarodno priznatim Eco-Label sertifikatom (10 iz regije Peje i 10 iz regije Kolašina), usklađujući se sa transparentnim pozivom za podnošenje prijava za dodjelu sredstava, podržanim putem online e-platforme koju razvija projekat.

“Izuzetno je visoka zainteresovanost i učešće ovih kompanija, a oni duboko cijene podršku pruženu od strane projekta.”

O programu

Globalni cilj IPA programa prekogranične saradnje Crna Gora-Kosovo je poboljšanje standarda i kvaliteta života ljudi u programskom području kroz ekonomski razvoj regiona koji je ekološki održiv i društveno inkluzivan, uz poštovanje zajedničke kulturne i prirodne baštine. To će se postići kroz zajedničke projekte koji se uklapaju u sljedeće tematske prioritete programa: Promovisanje zapošljavanja, mobilnosti radne snage i socijalne i kulturne inkluzije prekogranično; Zaštita životne sredine, promovisanje prilagođavanja i ublažavanja klimatskih promjena, prevenciju rizika i upravljanje i Promovisanje turizma i kulturne i prirodne baštine.

Osim sertifikacije Eco Label, projekat aktivno pomaže korisnicima u regionu tako što olakšava razvoj i implementaciju integrisanih strategija turizma i komunikacije, kao i promociju kulturne baštine i lokalne ekonomije putem kreativne e-turističke platforme koja ima za cilj promovisanje i internacionalizaciju sektora turizma i kulturne baštine između dvije zemlje. Neki od značajnih projekata obuhvataju prekogranične turističke festivale i organizaciju i promociju dvije eko-staze. Ahmet Jetullahu-Meti elaborira o pozadini projekta, napominjući da je sprovedeno obimno istraživanje koje je uključivalo preko 136 preduzeća iz prekograničnih regiona. Većina ovih preduzeća iskazala je veliko interesovanje za podršku sertifikaciji Eco Labels. Jetullahu ističe visok nivo učešća i entuzijazma među predstavnicima preduzeća, izjavljujući: “Izuzetno je visoka zainteresovanost i učešće ovih kompanija, a oni duboko cijene podršku pruženu od strane projekta.”

Na Brzoj Stazi Ka Promjenama

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Velika finansijska podrška za modernizaciju pruge Beograd-Niš unaprjeđuje regionalne veze, trgovinu, rast i integraciju sa EU

Istorija željezničkog saobraćaja u Srbiji započela je tokom sredine 19. vijeka kada je značajan dio regiona još bio pod kontrolom Austrougarske i Osmanskog Carstva. Početak željezničkog putovanja u današnjoj Srbiji dogodio se 20. avgusta 1854. godine, povezujući Lisavu-Oravicu-Bazijaš. Početno su vozovi bili vučeni konjima, a ovu metodu kasnije su zamijenile parne lokomotive. Ipak, najznačajnija ekspanzija desila se nakon Berlinskog kongresa i proglašenja nezavisnosti Kneževine Srbije tokom druge polovine 19. vijeka.

Korijeni Željeznica Srbije kao korporacije mogu se pratiti unazad do 1881. godine kada je princ Milan I zvanično osnovao Srpske državne željeznice. Prvo putovanje od Beograda do Niša obavljeno je 23. avgusta 1884. godine, što predstavlja zvanično osnivanje kompanije Srpske željeznice. Ova željeznička ruta ima ogroman značaj u Srbiji i funkcioniše već više od 130 godina.

“Obezbjeđivanje besprekidnog prevoza zahtijeva značajne investicije.”

Tokom devedesetih godina, nakon raspada Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, željeznički sistem Srbije suočavao se sa značajnim izazovima. Održavanje infrastrukture je zanemareno, što je dovelo do strmog opadanja željezničkog saobraćaja, posebno u prevozu robe. Nesigurnost devedesetih, uključujući sukobe, međunarodne sankcije i NATO bombardovanje, zajedno sa kasnijim ekonomskim krizama, dodatno su ometali neophodno održavanje željezničke mreže u Srbiji, posebno važne pruge Beograd-Niš.

Anita Dimoski, vršilac dužnosti pomoćnika ministra za željeznicu i intermodalni transport u Vladi Srbije, osvjetljava situaciju. Ona objašnjava da su i vlada i željeznice imali plan za redovnu rekonstrukciju određene dužine željezničkih pruga svake godine. Međutim, zbog finansijskih kriza i uticaja pandemije COVID-19, ove rutinske aktivnosti održavanja morale su biti odložene. “Obezbjeđivanje besprekidnog prevoza zahtijeva značajne investicije”, ističe gospođa Dimoski. Kao rezultat toga, bili su prisiljeni smanjiti brzine na djelovima gdje intervencija nije bila moguća, a jedan od takvih djelova bio je pruga Beograd-Niš.

Voljena vizija nesmetanog željezničkog saobraćaja na ovoj ruti konačno je na pragu ostvarivanja. Evropska unija je obećala značajnih 2,2 milijarde eura u okviru finansiranja EU za željezničku liniju Beograd-Niš. Zahvaljujući ovoj finansijskoj podršci, putovanje vozom između ova dva srpska grada uskoro će trajati manje od dva sata, pri brzinama do 200 km/h. Trenutno, vožnja vozom traje najmanje šest sati, dok putovanje automobilom traje otprilike tri sata. Konkretno, Evropska unija će doprinijeti sa do 610 miliona eura u vidu grantova, što je označava kao najveći EU grant za jedan projekat u Srbiji do sada. Ovaj sveobuhvatni paket takođe uključuje zajam od 1,1 milijardu eura od Evropske investicione banke (EIB) i zajam od 550 miliona eura od Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD). Preostali dio investicije će pokriti Vlada Srbije.

Oliver Varhelji, evropski komesar za pregovore o proširenju, istakao je značaj ovog projekta, izjavljujući: “Izabrali smo ovaj projekat jer je sposoban da promijeni stvarnost na terenu za ljude Srbije, za ljude južne Srbije, i time i za cio region.” On je ovo izjavio tokom događaja promocije finansiranja EU u Beogradu 28. februara ove godine.

“Ovaj segment željezničke linije nosi ogroman značaj za Srbiju. Izvan ekonomskih i ekoloških implikacija, takođe ima kulturni i društveni značaj. Povezivanje ljudi ne samo da podstiče održavanje postojećih prijateljstava, već i stvaranje novih i njegovanje društvenih odnosa.”

O projektu

Rehabilitacija željezničke pruge Beograd-Niš poboljšaće veze Srbije sa drugim evropskim željezničkim mrežama. Olakšaće brzi prevoz tereta i značajno smanjiti vrijeme putovanja. Kako je željeznica čist način prevoza, modernizacija željezničkog sistema takođe doprinosi čistijem okruženju. Transportni projekti finansirani od strane EU u Srbiji imaju za cilj poboljšanje veza i, time, povećanje ekonomske integracije – Srbije u regionu, i regiona u EU. Oni doprinose reformi željeznice i uvođenju modernog, ekonomičnog održavanja putne infrastrukture.

Nakon završetka, nova željeznica imaće značajne koristi, s očekivanim godišnjim brojem putnika od preko 2,3 miliona i prevozom 9,4 miliona tona tereta. Ovaj razvoj obećava stvaranje novih poslovnih prilika i perspektiva za zapošljavanje. “Ovaj segment željezničke linije nosi ogroman značaj za Srbiju. Izvan ekonomskih i ekoloških implikacija, takođe ima kulturni i društveni značaj. Povezivanje ljudi ne samo da podstiče održavanje postojećih prijateljstava, već i stvaranje novih i njegovanje društvenih odnosa”, ističe gospođa Dimoski.

Gospođa Anita Dimoski ističe ključnu ulogu podrške EU u ovom projektu. “Oslanjanje isključivo na naše resurse značajno bi produžilo vremenski okvir projekta i namjestilo teško finansijsko opterećenje našoj vladi. Zahvaljujući ovoj podršci, moći ćemo završiti projekat mnogo brže”, potvrđuje Dimoski.