Skip to main content

Autor: WeBalkans

Një tjetër mbështetje për zhvillimin rural në Shqipëri, në Maqedoninë e Veriut dhe Serbi

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Komisioni Evropian ka miratuar programet e zhvillimit rural (IPARD) Instrumentit së Asistencës së Para-Anëtarësimit (the instrument for pre-accession assistance) duke ofruar 112 milionë euro për Shqipërinë, 97 milionë euro për Maqedoninë e Veriut dhe 288 milionë euro për Serbinë. Këto programe ofrojnë bazën për mbështetjen e BE-së në fushën e bujqësisë dhe zhvillimit rural deri në vitin 2027.

 

Së bashku me kontributet kombëtare publike dhe private, programet IPARD pritet të gjenerojnë në total mbi 2 miliardë euro investime në zonat rurale të Ballkanit Perëndimor dhe Turqisë. Nëpërmjet këtyre programeve, vendet ndjekin objektiva që lidhen me konkurrencën e sektorit agro-ushqimor, menaxhimin e qëndrueshëm të burimeve natyrore, veprimet klimatike dhe përmirësimin e zonave rurale.

 

Programet gjithashtu kontribuojnë në objektivat e European Green Deal and the Green Agenda për Ballkanin Perëndimor përmes investimeve për t’u përputhur me standardet e BE-së, duke përfshirë përmirësimin e ndërtesave, makinerive dhe pajisjeve. Ato gjithashtu ndihmojnë në rritjen e zhvillimit të zonave rurale dhe duke i bërë ato më tërheqëse për të parandaluar shpopopullimin. Kjo mund të arrihet përmes infrastrukturës më të mirë, larmishmërisë të aktiviteteve ekonomike që gjenerojnë të ardhura dhe promovimit të punësimit rural, veçanërisht në mesin e grave dhe të rinjve. IPARD është pjesë integrale e strategjisë më të gjerë të BE-së për para-anëtarësim në kuadër të Instrumentit të Asistencës së Para-Anëtarësimit (the instrument for pre-accession assistance).

EIB rrit mbështetjen e sektorit privat për Malin e Zi

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

The European Investment Bank (EIB)- krahu mbështetës i BE – do të ofrojë një grant prej 400,000 € për mbështetjen e asistencës teknike te Investment and Development Fund of Montenegro (IDF). Financimi do të forcojë kapacitetin e IDF-së për të ofruar shërbime financiare në shërbim të bizneseve të vogla dhe të mesme të Malit të Zi, duke i ndihmuar ato të ruajnë likuiditetin, të zgjerojnë investimet e tyre dhe të ruajnë dhe të krijojnë vende pune gjithëpërfshirëse dhe afatgjata. Me këtë ndihmë, EIB mbështet IDF-në në përmirësimin e modelit të saj organizativ dhe të biznesit për të sjellë strukturën e saj në përputhje me praktikat më të mira ndërkombëtare për bankat kombëtare të zhvillimit.  
Financimi i EIB-së synon të përshpejtojë rimëkëmbjen dhe rritjen e sektorit privat në Mal të Zi dhe të krijojë mundësi të reja pune, veçanërisht për të rinjtë, gratë dhe njerëzit nga grupet e tjera sociale. Financimi vjen nga Economic Resilience Initiative, e krijuar nga EIB në vitin 2016 për të mobilizuar fonde për rritje më të shpejtë, krijimin e vendeve të punës, unitetin social dhe zhvillimin e projekteve thelbësore të infrastrukturës në Ballkanin Perëndimor.  
Që nga fillimi i pandemisë në vitin 2020, EIB ka nënshkruar veprimtari financiare me vlerë 100 milionë euro me IDF, e cila ka ndihmuar rreth 350 kompani në Mal të Zi të rimëkëmben më shpejt nga kriza COVID-19-ës. Në vitin 2021, EIB nënshkroi huanë e parë me IDF për të mbështetur vendosjen e praktikave dhe projekteve me efikasitet energjetik në mesin e bizneseve të vogla në Mal të Zi, duke mundësuar një tranzicion më të shpejtë drejt një ekonomie të qëndrueshme dhe qarkulluese në vend.

Shtatë ditë, 45 të rinj, 1.540 kilometra, shtatë qytete

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Pas një jave duke udhëtuar në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, për kryerjen e iniciativave vullnetare dhe takimeve në zyrën e degës vendase të RYCO-s, aktivistët e rinj dhe organizatat vullnetare lokale, ROUTE WB6 Caravan përfundoi udhëtimin e saj në Tiranë. Gjatë këtyre shtatë ditëve, 45 të rinj nga rajoni kanë pasur mundësinë të vizitojnë qytete si Bitola, Mostar, Kopaonik, Podgorica, Prishtina dhe Sarajeva, duke mbuluar një total prej 1.540 kilometrash.

 

Nxënësit vullnetarë të ROUTE WB6, gazetarët e rinj të HAJDE dhe Young European Ambassadors bashkojnë forcat për çështjet e përbashkëta rajonale, mbështesin komunitetet lokale dhe thyejnë paragjykimet dhe stereotipet që ende ekzistojnë në rajon. U krijuan gjithashtu klube nxënësish ROUTE WB6 në të gjithë rajonin.

 

The Young European Ambassador nga Banjaluka, Anastasija Đorđa Bosančić, e përshkroi karavanin si një përvojë që me të vërtetë të ndryshon jetën. “Disa gjëra nuk mund të kuptohen ose të përpunohen derisa të shikoni në të gjitha shoqëritë e WB6, të kaloni pak kohë me njerëz që kanë perspektiva dhe prejardhje të ndryshme, dhe sigurisht, derisa të keni guximin të hapni zemrën dhe të guxoni t’i thoni po kësaj aventure të pazakontë dhe të mahnitshme. Dëshira ime e sinqertë është që atmosfera që kemi përjetuar gjatë këtij karavani të përhapet përtej rajonit tonë në të ardhmen e afërt”, u shpreh Anastasija.

Familjeve përfituese nga RHP-ja u dhurohen shtëpi të reja në Serbi

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Tridhjetë familjeve iu dorëzuan çelësat e apartamenteve të reja në Loznica, Serbi, si pjesë e mbështetjes nga Regional Housing Programme (RHP).   
Përveç përfituesve, në ngjarje morën pjesë edhe Sekretarja e Përgjithshme e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë, Slavica Jelača, Komisioneri serb për Refugjatët dhe Migracionin, Vladimir Cucić dhe Kryebashkiaku i Loznicës, Vidoje Petrović. Duke u dorëzuar çelësat familjeve, zonja Jelača u uroi atyre fat të mirë në shtëpitë e tyre të reja.  
Një nga përfituesit, Olivera Dunžić, u largua nga Bosnja dhe Hercegovina në Serbi me burrin e saj në vitin 1995, dhe dy fëmijët e tyre lindën në Loznica. “Vitet e vështira i lamë prapa nesh dhe shohim drejt të ardhmes me vendosmëri”, tha ajo. “Deri më tani, ne kemi jetuar si qiramarrës në disa apartamente. Sot, më në fund kemi gjetur një shtëpi të sigurt. Përsëri, dua të falënderoj donatorët dhe të gjithë ata që na dhanë një fillim të ri”.
 
Bashkimi Evropian është donatori më i madh i Regional Housing Programme, me donatorë kryesorë të tjerë si Gjermania, Italia, Norvegjia, Zvicra dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Energji e ripërtërishme për Kosovën

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

BE-ja mbështet ngritjen e një impianti ngrohjeje qendrore në Gjakovë, me energji të ripërtërishme

Në vitin 1980, kur u ndërtua, impianti i ngrohjes qendrore Ngrohtorja SHA ishte krenaria e qytetit të Gjakovës. Ky ishte qyteti i vetëm në Kosovë, përveç kryeqytetit, me një sistem modern ngrohjeje qendrore që punonte me karburante të rënda. Sidoqoftë, ngrohja me naftë u bë gjithmonë e më pak e leverdisshme dhe u rrit ndërgjegjësimi për ndotjen që shkaktonte. Si rezultat, në vitet në vazhdim, menjëherë pas luftës së Kosovës në vitin 1999, Ngrohtorja e ndaloi thuajse krejtësisht ngrohjen për qytetarët e Gjakovës, ndërsa më vonë e siguronte vetëm disa orë në ditë.

Në fillimin e dekadës së fundit, lindi një grimcë shprese që kompania mund të ofronte edhe njëherë ngrohje të qëndrueshme, kur, me mbështetjen e BE-së, kompania e ngrohjes qendrore Ngrohtorja nisi një studim realizueshmërie për ofrimin e energjisë cilësore dhe ekologjike të ngrohjes për banorët vendas.

“Kur ideja u bë publike për herë të parë, ishim shumë të entuziazmuar por, në të njëjtën kohë, ndjenim dhe njëfarë skepticizmi, meqenëse për shumë vite kompania nuk kishte ofruar ngrohje cilësore.”

Albana Skivjani është menaxherja e përgjithshme e kompanisë. Gjatë kohës që nisi studimi paraprak, ajo nuk ishte menaxhere akoma, por si qytetare e Gjakovës dhe si kliente e kompanisë së ngrohjes qendrore, ajo e mban mend mirë entuziazmin që shihej te populli. “Kur ideja u bë publike për herë të parë, ishim shumë të entuziazmuar, por në të njëjtën kohë, shikonim dhe njëfarë skepticizmi, meqenëse për shumë vite kompania nuk kishte ofruar ngrohje cilësore,”- thotë Albana.

Studimi paraprak vërtetoi se ekzistonte një mundësi e vërtetë që të rivendosej një sistem ngrohjeje qendrore në Gjakovë dhe në të njëjtën kohë, të përdorej një burim energjie ekologjik.

Fjala magjike ishte biomasa!

Ngrohja me biomasë përdor lëndë organike, si karburanti, për stacione energjie për ngrohje apo për prodhim elektriciteti. Në rastin e Gjakovës, plani ishte të përdoreshin mbetje druri (copa druri) dhe mbetje të përftuara nga krasitja e hardhive, të cilat gjenden me bollëk në këtë zonë. Sidoqoftë, pavarësisht disponueshmërisë së biomasës në zonë, e cila mund të përdorej si karburant, projekti nuk ishte i lehtë për t’u realizuar. Shpenzimet për teknologjinë ishin shumë të larta dhe nevojitej edhe një nivel i lartë ekspertize që të funksiononte kjo teknologji. Bashkimi Evropian ndërhyri dhe mbështeti projektin me rreth 15 milion euro.

Impianti i ri, i cili prodhon nxehtësi dhe energji elektrike, u inaugurua në vjeshtën e vitit 2021, duke u bërë kështu një pionier i së ardhmes së energjisë dhe një prej të paktave sisteme bashkëkohore që punojnë me biomasë në Ballkanin Perëndimor. Këtë dimër, energjia e prodhuar nga impianti ka mundësuar ngrohje 24-orë për shumicën e klientëve të kompanisë së ngrohjes qendrore Ngrohtorja SHA.

“Personalisht dhe në emër të gjithë banorëve të qytetit tonë, shpreh mirënjohjen e madhe për BE-në, që nëpërmjet këtij projekti, na siguroi ngrohje për dekadat e ardhshme, duke dhënë kështu një shembull të mirë për qytetet e tjera.”

Lidhur me projektin

Me anë të programit të Instrumentit të Asistencës së Para-anëtarësimit (IPA), të vitit 2015, Bashkimi Evropian investoi mbi 15 milion euro për aktivitete përgatitore dhe për ngritjen e impiantit të ngrohjes me biomasë në qytetin e Gjakovës . Projekti do të ketë një ndikim të madh ekonomik dhe mjedisor në qytet: kostot vjetore të operimit për Ngrohtoren SHA pritet të ulen me 35%-50%, ndërkohë që niveli i përgjithshëm i ndotjes së zonës do të ulet me mbi 90%.

Sipas Albanës, një nga sfidat kryesore ishte të mësohej si të përdorej teknologjia e re, duke qenë se shumica e punonjësve nuk kishin pasur përvoja të mëparshme me të. Sidoqoftë, kjo pengesë u kapërcye me mbështetjen e projektit të financuar nga BE-ja, që ofroi trajnim të specializuar për stafin, që të përdornin këtë teknologji. Albana shpjegon se këtë dimër, për herë të parë pas shumë vitesh, ishin në gjendje të ofronin energji 24-orë për klientët e tyre. “Klientët tanë, bashkë me të gjithë të tjerët në qytet, janë shumë të entuziazmuar, sepse përveç pajisjes me ngrohje, qyteti nuk është më i ndotur si më parë,”- thotë Albana. Ngrohja e vazhdueshme që vjen nga impianti pati rëndësi të madhe veçanërisht këtë vit, për shkak të krizës globale të energjisë, ku çmimet e energjisë u rritën dhe pati ndërprerje të shpeshta të energjisë elektrike.

“Personalisht dhe në emër të të gjithë banorëve të qytetit tonë, shpreh mirënjohjen e madhe për BE-në, që nëpërmjet këtij projekti, na siguroi ngrohje për dekadat e ardhshme, duke dhënë kështu një shembull të mirë për qytetet e tjera,”- thotë Albana.

Ndihma për mjedrat e shijshme të Bosnje dhe Hercegovinës që po pushtojnë tregun e BE-së

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Një ndërmarrje bujqësore në Bosnje dhe Hercegovinë ka rritur kapacitetin e saj të prodhimit me anë të mbështetjes nga BE-ja.

Për më shumë se dy dekada, Nebojša Radović nga Bratunac-i i Bosnje dhe Hercegovinës është marrë me rritjen e mjedrave. Sot, bashkëshortja dhe tre fëmijët e tij e ndihmojnë në plantacionin e mjedrave. Për shkak të të ardhurave shtesë që ato sjellin, Nebojša shpjegon se: “Mjedrat janë shumë të rëndësishme për ne. Bashkëshortja ime nuk ka profesion tjetër, ndërsa profesioni im i parë nuk mjafton për të mbuluar të gjithë shpenzimet e jetesës. I kemi mësuar edhe fëmijët si të rrisin mjedra.”

Nebojša është një prej shumë nënkontraktorëve të ndërmarrjes së familjes, Herbos Nature, e cila është marrë me mbledhjen e frutave të pyllit që prej vitit 2006. Që nga viti 2012, është marrë gjithashtu edhe me blerjen, përpunimin dhe shitjen me shumicë të mjedrave, kërpudhave dhe erëzave. Sot, ka një rrjet me më shumë se 1,000 nënkontraktorë nga i gjithë vendi.

“Teksa ndërmarrja jonë zmadhohej gjithmonë e më shumë, natyrisht që kishim probleme, por me hyrjen e pandemisë, vështirësitë u shtuan mjaft, sidomos për nënkontraktorët tanë.”

Nxitja e zhvillimit në kohë krize

Maida Hadžiavdić nga Herbos Nature shpjegon se ndërmarrja ka vite që zmadhohet me hapa të sigurt, por si të gjitha bizneset e tjera, edhe ata u përballën me vështirësi në vitin 2020, kur filloi pandemia e COVID-19-ës. “Teksa ndërmarrja jonë zmadhohej gjithmonë e më shumë, natyrisht që kishim probleme, por me hyrjen e pandemisë, vështirësitë u shtuan mjaft, sidomos për nënkontraktorët tanë,”- thotë Maida.

Pikërisht në atë periudhë, pati një thirrje për propozime rreth mbështetjes së ndërmarrjeve bujqësore në Bosnje dhe Hercegovinë, nismë nga projekti EU4AGRI, i financuar nga BE-ja. Herbos Nature aplikoi dhe përfitoi mbështetje, duke përfshirë këtu blerjen e pajisjeve për ndërmarrjen dhe nënkontraktorët e tyre, apo ndihma të tjera të kësaj natyre, për përmirësimin e kushteve të punës, duke arritur kështu një total prej 114,000 eurosh.

Si një prej nënkontraktorëve të Nature, Nebojša-s iu dhanë në dorëzim pajisje të vlefshme, të financuara nga BE-ja, për të lehtësuar sadopak punën e familjes dhe për ta bërë atë më efikase. “Që prej kohës që EU4AGRI më dhuroi një plug të motorizuar, shpenzimet e mia janë ulur,”- shpjegon Nebojša.

“EU4AGRI na ka ndihmuar ta zgjerojmë tregun tonë. Përveç filialeve në Ustikolina dhe Bratunac, tanimë kemi hapur edhe një tjetër në Travnik. Kemi futur në punë më shumë punonjës dhe kemi filluar të bashkëpunojmë me nënkontraktorë të tjerë.”

Lidhur me projektin

Projekti EU4AGRI është një nismë katër-vjeçare (2020-2024) që synon modernizimin e sektorit agro-ushqimor, hapjen e vendeve të reja të punës bashkë me mbajtjen e vendeve aktuale dhe mbështetjen e rigjenerimit nga kriza e COVID-19-ës në Bosnje dhe Hercegovinë. Vlera totale e projektit të financuar nga BE-ja arrin mbi 20 milion euro dhe është vënë në zbatim me anë të bashkëpunimit dhe bashkë-financimit të Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim dhe Agjencisë Çeke të Zhvillimit.

Projekti i dha gjithashtu mundësinë ndërmarrjes të përfitonte nga pajisjet e reja dhe ndihmesave të tjera. “Mbështetja nga EU4AGRI na ka ndihmuar të zgjerojmë tregun tonë. Përveç filialeve në Ustikolina dhe Bratunac, tanimë kemi hapur edhe një tjetër në Travnik. Kemi futur në punë më shumë punonjës dhe kemi filluar të bashkëpunojmë me nënkontraktorë të tjerë,”- thotë Maida. Me anë të pajisjeve dhuruar nga programi EU4AGRI, ndërmarrja ka modernizuar edhe proceset e prodhimit.

Njësoj si Maida 23-vjeçare, shumica e punonjësve të ndërmarrjes janë profesionistë të rinj të trajnuar, të cilët kanë për detyrë të sigurohen që të gjitha proceset e punës të zhvillohen në standardet më të larta. Mbi 95% e prodhimit është i destinuar për eksport në vende si: Franca, Gjermania, Polonia, Serbia, Sllovenia, Zvicra dhe Turqia. “Pajisjet e reja kanë përmirësuar kushtet e prodhimit dhe na kanë ndihmuar të përmbushim kriteret e klientëve tanë,”- thotë Maida. “Jemi të lumtur që kemi marrë pjesë në projektin EU4AGRI dhe që kemi kontribuar për qëndrueshmërinë e sektorit të ushqimit dhe bujqësisë në BH.”

Mbi 1500 qytetarë marrin pjesë në marshimin e YEA-ve më 8 mars

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Në Kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Gruas këtë vit, më 8 mars, WeBalkans dhe Young European Ambassadors (YEA-të) u bashkuan për të promovuar fushatën #BreakTheBias. Ata e bënë këtë nëpërmjet videove dhe mediave sociale edhe marshimeve në të gjithë Ballkanin Perëndimor, duke përfshirë Banja Luka-ën, Beogradin, Kumanovën, Niš-in, Novi Sad-in, Podgoricën, Prishtinën, Sarajevën, Shkupin dhe Tiranën.

 

Më shumë se 1,500 gra morën pjesë në marshim me synimin për të thyer paragjykimet rreth stereotipeve gjinore. Personat e përfshirë ndaluan gra në rrugë për t’i dhënë përgjigje pyetjeve të tilla si “Cili është roli im si grua në Ballkanin Perëndimor?” dhe “Si e përshkruan veten si grua?” dhe duke shkruar përgjigjet e tyre në emblemat e vendosura nga YEA-të në rrugë.

 

Disa nga mesazhet që gratë shkruan nëpër emblema si pjesë e marshimit, përfshinin: “Do të doja të shihja më shumë barazi”, “E mrekullueshme”, “E forte si kurrë më parë”, “Unë jam një grua në fushën e shkencës” dhe “Krenare”.

 

Rrjeti WeBalkans YEA u lançua në gusht të vitit 2020 si pjesë e Regional Communication Programme for the Western Balkans (WeBalkans), i menaxhuar nga European Commission’s Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations (DG NEAR). Platforma është një rrjet kreativ për të rinjtë të cilët do të sjellin ndryshimin në të ardhmen nga i gjithë Ballkani Perëndimor. Këta 120 të rinj vizionarë janë të interesuar të mësojnë rreth vlerave të BE-së dhe të promovojnë mundësitë që ofron BE-ja, por gjithashtu mbështesin tema të tilla si barazia gjinore, mësimi ndërkulturor, mbrojtja e mjedisit dhe të drejtat e njeriut.

YEA-të dhe US Youth Council Albania po përgatiten për ndalimin e përdorimit të qeseve plastike

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Më 16 mars, në Tiranë u mbajt diskutimi i dytë i hapur midis ambasadorëve të BE-së dhe SHBA-së, Young European Ambassadors dhe US Youth Council. Palët diskutuan bashkëpunimin e tyre që nga takimi i parë i mbajtur në qershor të vitit 2021 dhe bashkëpunimin e mundshëm të ardhshëm midis dy rrjeteve të të rinjve.

 

Fokusi i takimit ishte EU Green Agenda për Ballkanin Perëndimor – dhe se si të rinjtë mund të përfshihen në formimin e Green Agenda. Në përputhje me kërkesat e European Green Deal, the Green Agenda hap rrugën për një transformim drejt ekonomive neutrale ndaj klimës dhe reliziente, të gjelbëra dhe rrethore.

 

Në përgjithësi, dy ambasadorët i inkurajuan ata të angazhohen, të shkëmbejnë ide dhe të marrin pjesë në ndërtimin e një të ardhmeje më të mirë dhe më të sigurt për vendin e tyre, duke kujtuar edhe pozicionin që zë vendi i tyre në botë dhe ndryshimin që mund të bëjnë.

 

Në përgjithësi u arrit një marrëveshje që YEA-të dhe US Youth Council të përgatisnin një draft për një nismë të përbashkët për ndalimin e përdorimit të qeseve plastike në Shqipëri. Takimi i radhës mes rrjeteve do të jetë për të ndarë rezultatet.

Ndryshon zbatica për artizanatin tradicional

Written by WeBalkans on . Posted in Priče.

Ndërtimi i anijeve malazeze prej druri kthehet në një markë të njohur botërisht

Për një kohë, Petar Bokovac ishte njeriu i vetëm në brigjet malazeze që përdorte teknikat e lashta të ndërtimit të anijeve prej druri. Ai nuk  ishte trajnuar profesionalisht për ndërtimin e anijeve por, që prej viteve ‘60, kryente shërbime riparimi duke përdorur mjeshtërinë tradicional të ndërtimit të varkave prej druri në punishten e tij Bokovac Calafat, në Tivar.

Riparimi i varkave nuk kishte ndonjë përfitim të madh, por  njëzet vjet më parë, Petar dhe djali i tij, Nenad-i, ndërtuan anijen e tyre të parë të peshkimit 30-tonëshe. Më pas, gruaja e Nenadit, Miroslavka, vendosi t’i bashkohej kompanisë dhe ta çonte biznesin në një nivel tjetër, duke e kthyer kështu Punishten Bokovac Calafat në një markë botërore . Miroslavka mori përsipër reklamimin e anijeve prej druri, të ndërtuara nga bashkëshorti i saj dhe babai i tij, gjë që e promovoi mjeshtërinë e tyre – një element i rëndësishëm i trashëgimisë kulturore dhe potencialit turistik – te komuniteti vendas, autoritetet dhe tregu ndërkombëtar.

“Ajo që mund të ofronim ishte qasja jonë unike.”

Paraqitja e mjeshtërisë vendase për botën

Miroslavka shpjegon se kur hodhi për herë të parë idenë e reklamimit të prodhimit të anijeve prej druri sipas mënyrës tradicionale, komuniteti vendas pati dyshime serioze për të. “Ata pyetën se kush do të interesohej për anijet tona prej druri në këto kohë, ku shikojmë vetëm jahte moderne dhe teknologji të avancuar,”- thotë ajo.

Sidoqoftë, ajo nuk u dorëzua. “Mendova se ajo që mund të ofronim ishte qasja jonë unike.”

Për të ruajtur ekskluzivitetin e markës, familja Bokovac duhet të përmbushë kushtin e përdorimit të materialeve me origjinë malazeze për më shumë se 80% të materialit të përdorur për ndërtimin e anijes. Druri që përdoret për ndërtim është kryesisht ai i manit, i cili njihet mjaft mirë në brigjet malazeze dhe të cilin, familja Bokovac e quan “tiku Malazez”(teak). Është jashtëzakonisht i lehtë në peshë, por edhe shumë i fortë, tipar thelbësor për cilësinë e produktit përfundimtar, duke qenë se druri duhet të kalojë nëpër disa faza të rëndësishme përpunimi para se të përdoret në anije. Miroslavka thotë: “Nuk është gjithmonë e lehtë të blesh dru mani, por duke qenë se gjithmonë e më shumë njerëz në zonën tonë po mësojnë se nevojiten këto materiale, po rritet edhe numri i telefonatave nga pronarët që rrisin pemë mani në tokat e tyre dhe ofrojnë t’i shesin.”

Gjatë viteve të fundit, eventi i ndërtimit të anijeve që tërhoqi vëmendjen e shumicës së mediave në Mal të Zi dhe në rajon, ishte lajmi se Punishtja Bokovac Calafat ishte vlerësuar nga familja mbretërore e Abu Dabit nëpërmjet një porosie për tri anije: një e vogël me një motor, një tjetër vetëm një metër më e gjatë se e para dhe një e tretë 10 metra e gjatë. Nenad-i dhe Petar-i punuan shumë me ekipin e tyre për t’i përmbushur të gjitha kriteret dhe që arritën t’i mbaronin të gjitha mjetet lundruese në kohë. Me mbërritjen e varkave në Emiratet, familja Bokovac u bë një markë e njohur në rang botëror.

“Projekti ReLOaD na ndihmoi me reklamimin e mëtejshëm të këtij zanati në sytë e komunitetit tonë dhe gjithë botës. Ç’është më e rëndësishmja, na ndihmoi t’ua trashëgonim këtë mjeshtëri brezave më të rinj.“

Lidhur me programin

Programi Rajonal për Demokraci Vendore në Ballkanin Perëndimor (ReLOaD) financohet nga Bashkimi Evropian dhe vihet në zbatim nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim. ReLOaD tanimë ndodhet në fazën e tij të dytë, e cila do të zgjasë deri në vitin 2024.

Kohët e fundit, punishtja Calafat ka bashkuar forcat me projektin ReLOaD, të financuar nga BE-ja dhe ka nisur misionin për promovimin e kësaj tradite përgjatë gjithë bregut malazez. Projekti Cattaro Sail ofroi trajnim për të rinjtë për ndërtimin e anijeve dhe promovimin e lundrimit me anë të lajmërimeve dhe rrjeteve sociale. Finalja e madhe ishte eventi “Ditë Lundrimi” dhe Regata e Kotorit. Ky projekt i dhuroi varka lundrimi Muzeut Detar dhe kështu u hodh një hap i madh drejt ruajtjes së kësaj zejeje historike dhe vlerës së saj për turizmin. Mirovlaska thotë për punishten Calafat: “Projekti ReLOaD na ndihmoi me reklamimin e mëtejshëm të këtij zanati në sytë e komunitetit tonë dhe të të gjithë botës. Ç’është më e rëndësishmja, na ndihmoi t’ua trashëgonim këtë mjeshtëri brezave më të rinj.“

Fjala calafat mund të gjendet në Greqisht dhe Arabisht dhe që prej kohëve të lashta, i është referuar zejtarit të mjeteve lundruese, të specializuar për mirëmbajtjen e një skeleti druri. Më vonë, ky term filloi t’u referohej ndërtuesve më me përvojë dhe më të respektuar të anijeve. Punishtja Bokovac është e vetmja në botë që ka të drejtë të përdorë emrin “Calafat”. Për ta, ashtu si edhe për Malin e Zi, është një nder ta mbajnë këtë traditë gjallë.

BE prezanton për herë të parë çmimin “Gruaja Evropiane e Vitit” në Maqedoninë e Veriut

Written by WeBalkans on . Posted in Lajme.

Pesë gra të jashtëzakonshme që po sjellin ndryshimin në fushat e tyre ndërkohë që janë kthyer në frymëzim për shoqërinë, janë nominuar nga #TeamEurope në Maqedoninë e Veriut për Çmimin Gruaja Evropiane e Vitit 2022.
Pesë kandidatet janë Koordinatorja Kombëtare e Transplanteve Maja Mojsova Mijovska, alpinistja Ilina Arsova, regjizorja dhe shkrimtarja Dina Duma, drejtoresha e Galerisë Kombëtare Dita Starova Qerimi dhe themeluesja e kompanisë MaMa Organa Natalija Burgieva. Ato u propozuan nga ambasadorët e Kroacisë (Nives Tiganj), Gjermanisë (Anke Holstein), Rumanisë (Monica Axinte), Suedisë (Kristen Forsgren Bengtsson) dhe BE-së (David Geer).
“Kemi zgjedhur që në Ditën Ndërkombëtare të Gruas të nderojmë pesë gra të jashtëzakonshme që kanë treguar se vetëm qielli është kufiri në ndjekjen e ëndrrave dhe në punën për të mirën e përbashkët. Historitë e tyre janë vërtetë frymëzuese. Ato thyejnë paragjykimet, dëshmojnë se gjinia nuk ka të bëjë me aftësinë dhe se aftësia dhe përkushtimi nuk kanë gjini”, u shpreh ambasadori Geer në ceremoninë, në të cilën mori pjesë edhe Zonja e Parë Elizabeta Gjorgievska.
The Delegation’s European Woman of the Year Award – plotësues i cmimit European of the Year që delegacioni prezantoi në vitin 2019 – synon të rrisë ndërgjegjësimin për barazinë gjinore, duke vlerësuar gratë që udhëheqin dhe ndihmojnë për të sjellë barazinë gjinore në botë.