Skip to main content

Area of Cooperation: Culture and youth

Fushata Youth Dialogue në Malin e Zi

Fushata Youth Dialogue, që ka filluar kohët e fundit në Mal të Zi, synon të rrisë ndërgjegjësimin për kuptimin dhe rëndësinë e pjesëmarrjes së të rinjve, t’i mundësojë atyre të përfshihen në procesin e marrjes së vendimeve për çështjet që lidhen me ta. Fushata synon ta arrijë këtë përmes bisedimeve të drejtpërdrejta me të rinjtë dhe organizatat që i përfaqësojnë ata. Fokusi është punësimi i të rinjve dhe diskutimi i temave që përbëjnë interes për ta, duke përfshirë garanci për të rinjtë nga EU Economic Investment Plan for the Western Balkans.

 

Është bërë edhe një video me titull “#Say it loud, we hear you”, duke i ftuar të rinjtë të marrin pjesë në dialog, të cilin ata mund ta bëjnë personalisht në qytetin e tyre ose duke plotësuar një pyetësor online.

 

Fushata është mbajtur nga EU Delegation në Mal të Zi, the EU Info Centre, and the Youth Network of Montenegro, si dhe nga ministritë përkatëse: Ministria e Zhvillimit Ekonomik Ministria e Financave dhe Mirëqenies Sociale, Ministria e Shëndetësisë, Ministria e Arsimit, Shkencës, Kulturës, Sportit me mbështetjen e Regional Cooperation Council dhe nga një numër i madh organizatash të të rinjëve – The European Youth Card Association, The Montenegrin Association of Political Science Students, the Organisation of Montenegrin Students Abroad, Portal Makanje, Radio Krš, the Student Parliament, The Union of High School Students of Montenegro dhe The Union of Young Entrepreneurs.

Shpallet fituesi i European Union Prize for Literature 2022

Një juri ndërkombëtare ka shpallur fituesen e vitit 2022 dhe pesë cmime të vecanta për European Union Prize for Literature në Panairin e Librit në Paris. Shkrimtarja gjeorgjiane Iva Pezuashvili fitoi çmimin për librin e saj, A garbage chute”. Juria përshëndeti edhe shkrimtarë nga Belgjika, Bosnja dhe Hercegovina, Irlanda, Spanja dhe Ukraina.

 

Përzgjedhja e vitit 2022 tregon një shumëllojshmëri të gjerë të gjuhëve, vendeve, historive dhe zërave, duke ilustruar hapjen e BE-së dhe Creative Europe ndaj diversitetit kulturor dhe gjuhësor brenda dhe jashtë BE-së. Fituesja dhe autorët e nominuar do të promovohen vazhdimisht në nivel evropian për t’i ndihmuar ata të arrijnë një audiencë më të gjerë dhe më ndërkombëtare, si dhe të lidhen me lexuesit përtej kufijve të tyre kombëtarë dhe gjuhësorë.

 

Që nga viti 2009, The European Union Prize for Literature ka vlerësuar shkrimtarë të rinj të letërsisë artistike nga Bashkimi Evropian dhe jashtë tij. Çmimi u jepet talenteve të reja që shfaqin aftësi të shkëlqyera letrare nga 41 vendet pjesëmarrëse në Creative Europe.

YEA në Shkupi bashkohet fushatës “Blloko urrejtjen. Ndalni dashurinë!”

Në shkollën e mesme Josip Broz Tito në Shkup u mbajt një manifestim kreativ për të rinjtë në kuadër të “Blloko urrejtjen. Ndani dashurinë!” fushata e drejtuar bashkërisht nga Bashkimi Evropian dhe Këshilli i Evropës. Veprimtaria kishte për qëllim të rrisë ndërgjegjësimin e të rinjve për format e ndryshme të gjuhës së urrejtjes dhe diskriminimit që synojnë komunitete dhe individë të veçantë, si dhe të promovojë mënyra të ndryshme të luftimit të gjuhës së urrejtjes. Këto përfshijnë përhapjen e mesazheve pozitive të pranimit dhe respektit për diversitetin përmes krijimtarisë së artit të rrugës dhe muzikës.

 

Veprimtaria përfshinte Ambasadorët e Rinj Evropian nga Maqedonia e Veriut dhe Koordinatore e YEA për Maqedoninë e Veriut – gjithashtu një nga ambasadorët “No Hate” për fushatën – Dona Srdikj, ndau mesazhin e saj fuqizues në mbështetje të një shoqërie të larmishme, pa gjuhë të urrejtjes. dhe diskriminimi.

 

Kjo nismë ndërgjegjësuese do të shtrihet në internet përmes kanaleve të mediave sociale dhe gjetkë, si dhe përmes ngjarjeve publike. Fushata përfshin figura të shquara publike, institucione dhe aktivistë të të drejtave të njeriut që promovojnë diversitetin dhe barazinë në komunitetet lokale dhe në rajon përmes tregimeve personale, dëshmive dhe shkëmbimit të praktikave të mira.

 

Fushata zbatohet në kuadër të iniciativës Promovimi i Diversitetit dhe Barazisë në Maqedoninë e Veriut, e cila është pjesë e programit Horizontal Facility për Ballkanin Perëndimor dhe Turqinë 2019-2022 të drejtuar bashkërisht nga Bashkimi Evropian dhe Këshilli i Evropës.

Global Cultural Relations Programme shpall pjesëmarrësit

The Cultural Relations Platform ka shpallur pjesëmarrësit e Global Cultural Relations Programme (GCRP) 2022. 40 novatorët dhe sjellësit e ndryshimit kulturor të përzgjedhur për Global Cultural Relations Programme 2022 u zgjodhën nga më shumë se 2000 aplikime për të marrë pjesë në Cultural Relations Platform’s në programin drejtues të trajnimit për profesionistët me aftësi krijuese nga e gjithë bota. Ata përfshijnë 40 kombësi, duke përfshirë edhe nga Ballkani Perëndimor, dhe sektorë të shumtë – duke përfshirë artet skenike, audio-vizuale, muzikën, trashëgiminë kulturore dhe artet vizuale.

 

Si pjesë e programit GCRP, nga data 10 deri më 13 maj pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të lidhen, të ndajnë përvoja dhe ide, të ndërtojnë aftësitë e tyre në marrëdhëniet kulturore ndërkombëtare dhe të zhvillojnë një projekt kulturor ndërkombëtar bashkëpunues.

 

Cultural Relations Platform është një projekt i financuar nga BE-ja që lidh praktikantët e kulturës në mbarë botën për dialog, shkëmbim dhe bashkëpunim. Ai gjithashtu i ofron ekspertizë Bashkimit Evropian në fushën e marrëdhënieve kulturore ndërkombëtare. 

1.9 milion € për përmirësimin e bashkëpunimit ndërmjet Serbisë dhe Maqedonisë

Një thirrje e dytë publike për përmirësimin e bashkëpunimit ndërkufitar ndërmjet Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut u prezantua në një konferencë online nga përfaqësues të Ministrisë së Serbisë për Integrime Evropiane, Struktura Operative e Programit të Bashkëpunimit Ndërkufitar Serbi – Maqedoni e Veriut 2016-2020 , dhe Ministria e Vetëqeverisjes Lokale të Maqedonisë së Veriut, në bashkëpunim me Ministrinë e Financave të Serbisë.

 

Zëvendësministri i Serbisë për Integrime Evropiane, Mihajilo Dashiq, tha në konferencën online se Programi Serbi – Maqedonia e Veriut ka mundësuar ngritjen e kapaciteteve ekzistuese dhe ka hapur rrugën për bashkëpunimin që kishte munguar, duke përmirësuar cilësinë e jetës në vend dhe në kufi. fusha nëpërmjet aplikimit të zgjidhjeve inovative dhe të qëndrueshme për çështjet e përbashkëta.

 

Konferenca përfshinte prezantimin e shtatë projekteve që u realizuan në kuadër të thirrjes së parë, si “Farat e përfshirjes – ndërmarrje sociale për zhvillim ekonomik dhe përfshirje sociale”, “Përmirësimi dhe mbrojtja e shëndetit të njeriut dhe mjedisit duke ulur rrezikun e ndotjes përmes efikasitetit. menaxhimin e mbetjeve” dhe “Më pak mbeturina, më pak rreziqe, shëndet më i mirë”.

 

Propozimet e projektit për ciklin e dytë të Programit të Bashkëpunimit Ndërkufitar Serbi – Maqedoni e Veriut, i cili parashikon pothuajse 1.9 milionë euro për promovimin e punësimit, lëvizshmërinë e punëtorëve, përfshirjen sociale dhe kulturore, si dhe zhvillimin e turizmit, kulturor dhe trashëgimisë natyrore të dy vendeve, mund të dorëzohet deri më 8 qershor.

BE në Kosovë shënon Ditën Botërore të Trashëgimisë

Duke shënuar Ditën Ndërkombëtare për Monumentet dhe Vendet, e njohur edhe si Dita Botërore e Trashëgimisë, më 19 prill, shefi i Zyrës së BE-së dhe Përfaqësuesi Special i BE-së në Kosovë, Ambasadori Tomáš Szunyog, vizitoi Parkun Arkeologjik Ulpiana, i cili tani po përfiton nga një BE. – projekt i financuar në vlerë prej 1 milion €

 

Parku Arkeologjik Ulpiana, i menaxhuar nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Kosovës (MKRS) dhe Instituti i saj Arkeologjik (AIK), ka gëzuar mbështetjen e organizatave të shumta ndërkombëtare dhe zyrave diplomatike dhe ambasadave në Kosovë, përfaqësues të të cilave iu bashkuan vizitës. “Shënimi i Ditës Botërore të Trashëgimisë është i rëndësishëm sepse na kujton diversitetin e trashëgimisë sonë të përbashkët kulturore, cenueshmërinë e saj dhe përpjekjet e nevojshme për mbrojtjen dhe ruajtjen e saj”, tha ambasadori Szunyog.

 

Misioni Arkeologjik Evropian në Kosovë: Projekti nga Ulpiana në Iustiniana Secunda u lançua më 14 dhjetor 2021. Ai përdor rezultatet e studimeve të mëparshme gjeofizike të financuara nga BE në një zonë më të madhe të Ulpianës dhe gjatë tre viteve të ardhshme do të kontribuojë në kërkime dhe gërmime të mëtejshme arkeologjike , dhe ruajtja e gjetjeve. Projekti zbatohet nga Instituti i Arkeologjisë i École Normale Supérieure Franceze – një nga institutet më me përvojë në arkeologji në Mesdhe dhe Azinë Qendrore – në partneritet të ngushtë me MKRS dhe AIK.

 

BE-ja ka mbështetur mbrojtjen dhe ruajtjen e objekteve të trashëgimisë kulturore në Kosovë, duke përfshirë shtëpitë e fortifikuara me kulla dhe objektet fetare dhe monumentet, që nga viti 2000. Ajo deri më tani ka investuar më shumë se 14.7 milionë euro në këtë fushë.

Rikthimi i qëndisjes me ar

Sipërmarrja moderne e femrave dhe një mjeshtëri e lashtë malazeze po ndërthuren me mbështetjen e BE-së.

Qëndisja malazeze me ar është përdorur në kostumet tradicionale prej më shumë se tre shekujsh, por rrezikohej të harrohej krejtësisht për shkak të ndryshimeve të shijeve dhe të një ndërprerjeje në kalimin e mjeshtërisë nga brezat e vjetër tek ata më të rinj. Një arsye tjetër ishte sepse edhe kur njerëzit dëshironin sende të qëndisura me ar, zbukurimi me ar i kostumeve kombëtare apo këmishëve prej mëndafshi, të cilat edhe të pastolisura kishin shpenzime të mëdha, ishte shumë i shtrenjtë.  Sidoqoftë, kohët e fundit mjeshtëria është nxitur nga nisma e një organizate malazeze për shoqërinë civile dhe nga mbështetja e Bashkimit Evropian.

Biserka Raičević është rreth të gjashtëdhjetave dhe i përket një familje malazeze që ruan traditat, veçanërisht ato të lidhura me artizanatin. Edhe pse punoi si ekonomiste për pjesën më të madhe të jetës, ajo vazhdoi të praktikonte, gjatë kohës së lirë, edhe artizanatin tradicional që kishte mësuar gjatë viteve të vajzërisë.  Sidoqoftë, ajo nuk e kishte provuar kurrë më parë qëndisjen me ar, kulmin e traditës artizanale malazeze. Kjo gjë ndryshoi kur ajo iu bashkua punishtes së ngritur me mbështetjen e projektit ReLoAD, të financuar nga BE-ja.

“Qëndisja me ar kërkon shumë durim dhe mjeshtëri tepër të veçanta e të vështira.”

Ringjallja e metodave të harruara

Biserka shpjegon se dëgjoi për punishten nga bashkëshorti i saj, i cili e kishte parë lajmërimin në rrjetet sociale dhe duke e ditur dashurinë e saj për artizanatin, e nxiti drejt kësaj mundësie. Ajo nuk ishte e sigurt nëse duhet të aplikonte, duke qenë se qëndisja me ar është shumë e vështirë por edhe e shtrenjtë, për shkak të përdorimit të fijeve të arit. Sidoqoftë, e mori këtë vendim, e nxitur nga një ndjesi respekti dhe dashurie të madhe për traditën, edhe pse përvoja i mësoi që qëndisja me ar kërkon “shumë durim dhe një mjeshtëri tepër të veçantë e të vështirë”, sikurse thotë ajo.

Trajnimi u organizua nëpërmjet projektit të  financuar nga BE-ja “Ruajtja dhe zhvillimi i mjeshtërisë tradicionale malazeze – qëndisja me ar” dhe përfshiu gra të moshave dhe prejardhjeve të ndryshme sociale. Ekspertë më të vjetër të zejes punuan si trajnues për të transmetuar diturinë e tyre. Krahas trajnimit, projekti përfshiu gjithashtu edhe mbështetje për komunikimin dhe krijimin e një plani marketingu për të promovuar qëndisjen me ar, si dhe nxjerrjen në treg të një botimi që jep detaje për historinë dhe rëndësinë e kësaj mjeshtërie.

“Ky trajnim ishte frymëzim shumë i madh për mua. “

About the project

The “Preservation and development of the traditional Montenegrin craft – gold embroidery” project is implemented by the Institute for Entrepreneurship and Economic Development in cooperation with the Association of arts and crafts NIT. The project was supported by the Regional Programme for Local Democracy (ReLOaD), funded by the European Union and implemented by the United Nations Development Programme.

The project aims to promote Montenegrin gold embroidery through the development of a marketing plan, improving the economic and social status of women through sharing gold embroidery skills, and popularising gold embroidery through cooperation with fashion designers.

“Ky trajnim ishte frymëzim shumë i madh për mua.” thotë Biserka, dhe, me aftësitë që kishte fituar nga projekti, vendosi të hapte një biznes të vogël, për t’ua treguar dhe vënë në dispozicion sa më shumë njerëzve këto krijime të bukura. Dizenjot me qëndisma të arta janë thelbësore për shumicën e produkteve në biznesin e saj, RB Ethno Fashion Hand Made, përfshirë edhe sendet për përdorim të përditshëm, si çantat, shallet, apo maskat.

Përveç aktiviteteve të prodhimit dhe shitjeve, Biserka ka ngritur edhe punishte falas, ku ndihmon për transmetimin e kësaj mjeshtërie grave të tjera të komunitetit të saj. “Unë besoj se kjo traditë duhet të mbijetojë, prandaj interesohem që këtë metodë ta mësojnë sa më shumë të rinj,” thotë ajo.

YEA-të në Shqipëri takojnë të rinjtë romë

Aktiviteti i organizuar në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Romëve përfshinte dhjetë ambasadorë të rinj evropianë dhe dhjetë të rinj nga komuniteti rom në Shqipëri. Në kuadër të Tiranës si Kryeqyteti Evropian i Rinisë për vitin 2022, takimi kishte për qëllim të sillte vëmendjen te të rinjtë romë që studiojnë dhe kontribuojnë për komunitetin në Shqipëri.

 

Diskutimi u fokusua në sfidat e përditshme dhe mënyrën se si të rinjtë romë në Shqipëri i trajtojnë këto sfida. Tema të tjera përfshinin punën që është bërë për të përmirësuar aksesin e romëve në të drejtat themelore, arsim dhe punësim. U arrit në përfundimin se pavarësisht përmirësimeve në lidhje me integrimin e romëve dhe mbrojtjes së të drejtave të njeriut, mbetet ende shumë për të bërë dhe sfidat janë reale.

 

Në fund, pjesëmarrësit diskutuan dhe ranë dakord për bashkëpunimin e ardhshëm për fuqizimin e mëtejshëm të të rinjve romë në Shqipëri.

Ambasadorët e Rinj Evropianë (YEA) marrin pjesë në debatin mbi fuqizimin e grave në Beograd

Gjatë ditëve të fund të marsit, në Beograd u zhvillua minifestivali hibrid EU4Balkans (BE-ja për Ballkanin). Evenimenti ishte pjesë e aktiviteteve të bashkëpunimit të organizuara nga Drejtoria e Përgjithshme për Politikat Rajonale dhe Urbane të Komisionit Evropian dhe organizatorët e festivalit Balkan Trafik. Nëpërmjet debatit, evenimenteve kulturore dhe takimeve me zëvendësministrin e Kulturës dhe Medias të Serbisë, aktiviteti mbuloi një sërë çështjesh të rëndësishme të tilla si punësimi i të rinjve, gjithëpërfshirja dhe zhvillimi i zonave rurale në Ballkanin Perëndimor.

 

Debati përfshinte Ambasadorët e Rinj Evropianë (YEA) dhe u fokusua në fuqizimin e grave ku pjesëmarrësit theksuan se fuqizimi i grave kërkon sigurimin e mjeteve dhe aftësive për të ecur përpara, për të qenë të pavarur dhe për të ndryshuar shoqërinë.

 

Aktivitetet EU4Balkans synojnë të nxjerrin në pah bashkëpunimin ndërrajonal si pjesë e Instrumentit të Asistencës së Para-Aderimit (IPA) dhe ndikimin pozitiv të Politikave të Zgjerimit të BE-së.

Të rinjtë nga Mali i Zi diskutojnë vlerat evropiane me diplomatët

Dega e Malit të Zi të Zyrës Rajonale për Bashkëpunim Rinor (RYCO) organizoi Bisedimet Rinore në Herceg Novi më 7 prill. Më shumë se 30 të rinj të moshës nga 15 deri në 25 vjeç morën pjesë në këtë aktivitet në bashkëpunim me Ambasadën Franceze dhe të mbështetur nga Sekretariati për Kulturë dhe Arsim në Herceg Novi. Qëllimi ishte afrimi i të rinjve nga Mali i Zi me idetë dhe vlerat themeluese të BE-së.
 
Në takim ishin të pranishëm ambasadori francez në Mal të Zi, Christian Thimonier; Zëvendës ambasadorja çeke, Petra Ali Dolakova; Ministrja Fuqiplote e Ambasadës Sllovene, Goranka Krošelj; Zëvendës ambasadorja hungareze, Mira Vuity; si dhe Isabelle Thomas Delic nga Zyra për Integrimin Evropian. Të rinjtë që morën pjesë patën shansin për t’iu drejtuar drejtpërdrejt diplomatëve dhe për të mësuar më shumë rreth vlerave të BE-së dhe mundësive që ajo u ofron të rinjve.
 
Në përputhje me prioritetet e Presidencës Franceze të Këshillit të BE-së, Ambasada Franceze në Mal të Zi dhe RYCO në Mal të Zi planifikojnë të organizojnë një seri Bisedimesh Rinore në zona të ndryshme të Malit të Zi. Bisedimet e ardhshme të të rinjve do të zhvillohen në Berane, Pljevlja dhe Ulqin.