Skip to main content

Area of Cooperation: Culture and youth

Аплицирајте сега за вториот конкурс за домаќини за резиденцијален престој во рамките на Culture Moves Europe

Конкурсот обезбедува финансиска поддршка на организации и индивидуални уметници кои сакаат да бидат домаќини на меѓународни уметници и културни професионалци за резиденцијален проект. Вториот конкурс за домаќини за резиденцијален престој во рамките на шемата за мобилност Culture Moves Europe беше отворен на 16 октомври 2023 година. Конкурсот обезбедува грантови за организации и индивидуални уметници регистрирани како правни лица во една од 40-те Креативни европски земји, кои сакаат да бидат домаќини на меѓународни уметници и културни професионалци за резиденцијален проект.

 

Апликантите треба да ги испратат своите предлози со детали за времетраењето, целите и очекуваното влијание на нивниот проект за резиденцијален престој. Од нив се бара да обезбедат соодветна средина, опрема и ментор за поканетите уметници. Ова обезбедува учесниците да имаат добри услови за имплементација на своите проекти.

 

Акцијата за резиденцијален престој е насочена кон домаќини кои работат во архитектура, културно наследство, дизајн и моден дизајн, литература, музика, перформанс уметности и визуелни уметности. Процесот на аплицирање е поделен во две фази:

 

Избор на домаќини и потврда на поканетите уметници, творци и културни професионалци избрани од страна на домаќините.

 

Пристапноста и инклузивноста се во срцето на Culture Moves Europe. Посебна финансиска поддршка им се нуди на учесниците кои живеат со попреченост и оние кои имаат деца на возраст под 10 години. Исто така, постои посебна поддршка за оние кои патуваат во и од прекуокеанските земји и територии, како и најоддалечените региони на ЕУ. Culture Moves Europe е подеднакво посветена да работи на одржлив и еколошки одговорен начин и апликантите се поканети да ги вклучат тие аспекти во нивните проекти за резиденцијален престој. Уметниците и културните професионалци кои учествуваат се охрабруваат да користат поодржливи транспортни средства. Оние кои ќе изберат да не патуваат со авион ќе добијат дополнителен износ за компензација на повисоките трошоци за зелено патување.

Забелешки на претседателката фон дер Лејен на отворањето на самитот Берлински процес

Ви благодарам многу, премиере, драг Еди,

 

Господин Бундесканзлер,

 

Драги пријатели,

 

Каква приказна штотуку видовме на екранот, каква приказна. И колку моќна порака e тоа што ова не е само десетти Берлински процес, туку и првпат во земја од Западен Балкан. Моќна порака во светот што го опиша, Еди, каде што сме сведоци на страшна војна што ја започна Русија против Украина. Украина се бори за својот суверенитет и територијален интегритет и за нашите вредности. Исто така, видовме и грозоморен терористички напад на Хамас во кој загинаа повеќе од 1.400 луѓе, мажи, жени, деца, бебиња, само затоа што се Евреи. Живееме на планета што гори. Ние сме предизвикани од GenAI. Во овие времиња, ви требаат најдобри пријатели. И како што рековте вие, вие сте најдобриот пријател што можеме да го посакаме. Дозволете ни да работиме за да се приклучите на Европската унија која докажа дека е возможно заедно да имаме траен мир и одржлив просперитет.

 

И навистина, каква моќна порака упативме вчера, кога започнавме со регистрацијата на Тиранскиот колеџ на Европа. А тие млади студенти сега ќе учат европски прашања. Тие потекнуваат од Албанија, од целиот Западен Балкан, од Европската Унија. Каква моќна порака за следната генерација која ќе ја унапреди идејата за Европската унија.

 

Берлинскиот процес, како што рековте, започна во 2014 година. И вреди да се разгледаат трудовите од тоа време: „Целта да се постигне вистински напредок во реформскиот процес и регионалната економска соработка“. Затоа сме тука. И веќе поставивме добра основа со нашиот економски и инвестициски план од 30 милијарди евра. Се испорачуваат резултати. Половина од планот, 16 милијарди евра, всушност се веќе распоредени. Но, треба да се направи повеќе. И сакам да се фокусирам неколку минути на тоа.

 

Нашите економии, Западниот Балкан и Европскиот единствен пазар, сè уште се премногу оддалечени. Економиите од Западен Балкан се 35% од ЕУ просекот. Значи, ние навистина треба да го искористиме потенцијалот што е овде во Западен Балкан и да го доближиме до Европскиот единствен пазар. А токму ова е целта на Планот за раст. Знаеме дека, од искуството од проширувањето, силата на проширувањето секако лежи во вредностите што нè обединуваат со земјите кои, чекор по чекор, се приклучија на Европската унија. Но, втората сила е економскиот развој. Секогаш кога имаше проширување, не само што оние земји кои пристапија кон Европската унија имаа огромен поттик во нивниот економски развој бидејќи се приклучија на Единствениот пазар, туку и Европската унија се подобруваше затоа што Единствениот пазар стана поголем.

 

И ова е сега принципот на Планот за раст. Сакаме практично да ги отвориме вратите на Единствениот пазар, Европскиот единствен пазар, на компаниите од Западен Балкан во специфични области. И ние треба да го организираме ова сега. Ги отвораме вратите во области, во форма на слободно движење на стоки и услуги, патниот транспорт, енергијата, електричната енергија, Единствениот дигитален пазар на ЕУ и, што е многу важно, ги олеснуваме безготовинските плаќања со единствена европска платежна област – само како примернаведувам неколку елементи.

 

Но, се разбира, отворањето на вратите не е доволно. Земјите од Западен Балкан, исто така, треба да го комплетираат својот Заеднички регионален пазар. А тоа значи дека услов е и земјите од Западен Балкан да им дадат пристап на соседите до нивниот пазар [да им дадат на соседите пристап до нивниот пазар]. Со други зборови, ако го свртам ова од другата страна, доколку има блокади, единствениот што можете да го блокирате сте самите вие. Останатите ќе продолжат понатаму.

 

И за да се продолжи понатаму, потребни се реформи, длабоко вкоренети реформи, исто така, за подобрување на бизнис климата, со цел да се направи околината поатрактивна. Овие реформи ќе бидат придружени со финансирање на инвестиции од Европската Унија, доколку се случат. Овој План за раст е многу силен поттик. Поттик економски да се отворат вратите, но и да се побара отворање на границите меѓу земјите од Западен Балкан и да се направат потребните реформи. Со тоа доаѓа и финансирањето на инвестиции.

 

Само со заедничка работа ќе го доведеме Западен Балкан таму каде што припаѓате, во срцето на Европската унија. Историјата, навистина, е во движење. Мојата порака е: Ова е одлучувачки момент сега. Не пропуштајте ја можноста, зграпчете ја можноста, искористете го моментот и ние работиме заедно со вас за тоа.

 

Благодарам многу, Еди.

Поттикнување на младите да го зачуваат културното наследство на Прозор-Рама

ReLOaD2, финансиран од ЕУ, го поддржува образованието на младите за зачувување и промоција на културното наследство во Босна и Херцеговина.

Прозор-Рама, сместен во Херцеговско-неретванскиот кантон на Федерацијата на Босна и Херцеговина, може да се пофали со волшебна историја која опфаќа векови. Овој град одиграл клучна улога за време на отоманското владеење и служел како важен трговски центар. Во моментов, трагите од оваа историска епоха сè уште ја красат архитектурата на градот, со улици украсени со традиционални куќи во отомански стил. Меѓу значајните знаменитости во Прозор-Рама е средновековната кула Прозор, античко упориште кое нуди неверојатен поглед на околните села. Подигната во 14 век, оваа тврдина била сведок на бројни битки и стои како доказ за бурната историја на градот. Други историски локалитети ги опфаќаат археолошкиот локалитет Градац, средновековната кула Прозор, францисканскиот манастир Шчит и џамијата Лизоперци.

“Во последно време работиме на археолошкиот локалитет Градац, каде професионално сум ангажиран како магистер по историја. Во текот на овој ангажман ја сфатив потребата од организација посветена на промоција на нашето богато културно наследство.”

Антун Ковчалија, професионалец по историја, неодамна ја основа невладината организација „Асоцијација Хередитас“ со примарна цел да ја подобри локалната и пошироката промоција на културното наследство на Прозор-Рама. Тој изјави, “Во последно време работиме на археолошкиот локалитет Градац, каде професионално сум ангажиран како магистер по историја. Во текот на овој ангажман ја сфатив потребата од организација посветена на промоција на нашето богато културно наследство.”

На почетокот на оваа година, г. Ковчалија учествуваше на средби со млади луѓе, во организација на на Програмата за развој на ОН (UNDP), во склоп на ЕУ финансираната Регионална програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2). Овие средби имаа за цел да ги идентификуваат интересите на младите и да истражат начини за нивна поддршка. Културното наследство се наметна како една од темите на интерес кај младите учесници. Следствено, г-дин Ковчалија и другите членови на организацијата смислија предлог проект и ја започнаа неговата имплементација со поддршка на ReLOaD2.

Проектот „Младите активни во културата“, предводен од Граѓанското здружение „Хередитас“ од Прозор-Рама, има за цел да ги вклучи младите поединци во промоција и зачувување на културното, историското и природното наследство на општината. Првичните активности вклучуваа објавување јавен повик за младинско учество, спроведување на проект презентации и доставување модул за младински активизам и волонтеризам. Втората фаза од проектот вклучува едукативни работилници на културни и историски значајни локалитети, предводени од експерти од соодветни области. Овие работилници се одржуваат на локации како што се археолошкиот локалитет Градац, средновековната кула Прозор, францисканскиот манастир Шчит и џамијата Лизоперци. Овие активности им овозможуваат на младите луѓе да имаат увид во контекстот и значењето на овие локалитети, ангажирајќи ги во креативни работилници и волонтерски еколошки иницијативи поврзани со овие локации. Волонтерските напори опфаќаат чистење и уредување на запуштената средновековна кула во Прозор. Покрај тоа, проектот има за цел да инсталира постојани информативни табли и да воспостави патеки што ги поврзуваат овие значајни локалитети.

“Одзивот на младите беше фантастичен. Тие се ентузијасти за стекнување нови вештини, особено во областа на фотографијата. Спроведовме работилница за фотографија на различни локации на културно наследство, а опипливиот доказ за нивната посветеност е очигледен во одличниот квалитет на фотографиите што ги направија.”

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2) е продолжение на иницијативите поддржани од ЕУ – Проект за зајакнување на локалната демократија (LOD, 2009-2016) и последователно проширената Регионална програма за локална демократија на Западен Балкан (ReLOaD, 2017-2020). Како и претходните, овој проект е финансиран од Европската Унија (ЕУ) и имплементиран од страна на Програмата за развој на Обединетите нации (UNDP). ReLOaD2 се спроведува во Западен Балкан, особено во Албанија, Босна и Херцеговина (БиХ), Косово*, Северна Македонија, Црна Гора и Србија

Проектот сега е на средина, откако успешно организираше работилница за фотографија, модул фокусиран на младински волонтерски активизам, работилница посветена на културното наследство и волонтерска операција за чистење во близина на замокот. Г-дин Ковчалија истакнува дека до сега, интересот и ангажманот на младите учесници во овие проектни активности биле исклучително високи. Тој забележува: „Одзивот на младите беше фантастичен. Тие се ентузијасти за стекнување нови вештини, особено во областа на фотографијата. Спроведовме работилница за фотографија на различни локации на културно наследство, а опипливиот доказ за нивната посветеност е очигледен во одличниот квалитет на фотографиите што ги направија.”

Младински форум Западен Балкан 2023 во Тирана: омоќување на младите за дејствување според Берлинската декларација

Под темата „Балкански младински експрес“ (“Balkan Youth Express”), овој форум обедини над 90 учесници, вклучително 36 млади претставници од регионот, министри, различни локални и регионални чинители, институционални претставници, итн. Најпосле, место и платформа за младите да можат да го следат развојот кој потекнува од Берлинската декларација од 2022 г. и кое ги поставува темелите за Декларацијата од 2023 г., воспоставувајќи конкретни акции и активности за трансформирање на овие аспирации во реалност. Дополнително, форумот беше прилика за добивање можност за справување со сево ова на масата за носење високи одлуки на чинителите од Западен Балкан и ЕУ.

 

Исто така, младите европски амбасадори учествуваа на форумот. Дел како учесници, а дел како фацилитатори.

 

Настанот започна во Центарот за отвореност и дијалог во Тирана, а оттаму, сите учесници се упатија на патување со воз од Елбасан до Драч. За време на патувањето, младите се вклучија во продуктивни дискусии фокусирани на трите главни столба на Берлинската декларација со цел да ги обликуваат плановите за акција. Ден подоцна, младите формално ги презентираа точките за акција пред локалните чинители на завршен настан во Центарот Пирамида.

 

Форумот одигра клучна улога во пошироката рамка на Берлинскиот процес, отпочнат во 2014 г., насочен кон поттикнување регионална интеракција и зајакнување на врските со ЕУ. Во рамките на оваа иницијатива, Регионалното биро за младинска соработка (Regional Youth Cooperation Office (RYCO)) се истакна како неопходен институционален механизам, поврзувајќи ја и зајакнувајќи ја младината во Западен Балкан. Скорешниот Самит на берлинскиот процес 2023, кој ќе се одржи во Тирана, на 16. октомври, се залага да го прикаже не само посветувањето на регионот за интеграција, но и да ја омоќи младината и да ја консолидира соработката помеѓу носителите на одлуки.

 

36 млади претставници од регионот кои учествуваа на Младинскиот форум Западен Балкан 2023, ги повикаа различните чинители и носители на одлуки да размислат за формулираните точки за акција и да соработуваат на различен начин.

Отворени апликациите за 36000 млади родени во 2005 година за добивање бесплатни билети за патување благодарение на „DiscoverEU“

Европската комисија го отвори есенскиот повик за „DiscoverEU“, благодарение на којшто 36000 млади ќе добијат бесплатен билет за патување и истражување на Европа.

 

Аплицирањето започнува денес, во 12.00 часот (Средноевропско летно време), а ќе заврши во среда, 18. октомври, во 12.00 часот (Средноевропско летно време). За да добијат билет за патување, младите треба да аплицираат на Европскиот младински портал (European Youth Portal), да одговорат на 5 квиз прашања и едно екстра прашање. Успешните апликанти, родени помеѓу 1. јануари 2005 и 31. декември 2005 година, ќе можат да патуваат во Европа до 30 дена помеѓу 1. март 2024 година и 31. мај 2025 година. Повикот е отворен за апликанти од ЕУ и земјите учеснички во ЕРАЗМУС+ програмата, т.е. Исланд, Лихтенштајн, Северна Македонија, Норвешка, Србија и Турција.

 

Учесниците ќе добијат шанса да ја истражат рутата на Новиот европски Баухаус, отворена во јануари 2023 година, која има за цел да ги инспирира младите при избирањето на нивните дестинации и да ја подигне нивната свест за важноста ЕУ да биде „убава, одржлива и сплотена“. Учесниците ќе можат да ги искористат иницијативите отпочнати во 2022 година, за време на Европската година на младите, како што е рутата „Откриј ја културата во ЕУ“ која комбинира различни дестинации и културни гранки, вклучително и архитектура, музика, уметност, театар, мода, дизајн и други. Патниците во рамки на иницијативата „Откриј ја ЕУ“ (DiscoverEU) ќе можат да ги посетат Европските престолнини на културата, дестинациите на престижната листа на Светско наследство на УНЕСКО, или дестинации носители на одликата „Европско наследство“. Од 2018 година, доделени се 248000 билети за патување за млади.

Нов европски Баухаус: отворени апликациите за изданието 2024 на наградата Нов европски Баухаус

Европската комисија ги отвори апликациите за изданието 2024 на наградата Нов европски Баухаус, која вклучува и апликации од Западен Балкан. Откако беа примени над 4500 апликации за минатите изданија, годинешната награда Нов европски Баухаус 2024 ќе награди 20 иновативни проекти и концепти кои претставуваат одржливост, естетика и инклузивност. За првпат годинава, ќе добиеме апликации за проекти и концепти во Украина, покрај државите во ЕУ и Западен Балкан. Наградите „Посебно признание за напори за реконструкција и закрепнување на Украина“ ќе оддадат признание на проекти и концепти кои придонесуваат за закрепнување и реконструкција на Украина во согласност со вредностите на Новиот европски Баухаус. Дополнителна одлика на годинешното издание е фокусот на проекти и концепти од регионите на ЕУ кои се соочуваат со општествено-економски проблеми или предизвици во двојната дигитална и зелена транзиција.

 

Наградите за 2024 година ќе оддадат признание на проекти и концепти развиени од млади таленти во рамки на четири категории: повторно поврзување со природата, повторно стекнување чувство за припадност, давање предност на луѓе и места кои најмногу имаат потреба, како и обликување на циркуларен индустриски екосистем и поддршка за размислување за животниот циклус.

 

Наградите за 2024 година ќе им бидат доделени на 20 победници кои ќе добијат награди во висина до 30000 евра, како и комуникациски пакети со помош за понатамошно развивање и промовирање на нивните проекти и концепти. Победниците ќе бидат објавени за време на Новиот европски Баухаус фестивал, кој ќе се одржи во Брисел, од 17. до 21. април, на церемонија чиј домаќин ќе биде Европската комисија. Фестивалот ќе обедини поединци од најразлични средини во различни работилници, активности и настани-сателити за дискусија и обликување на нашата иднина.

 

Повикот за настани-сателити е отворен до 31. декември 2023 година.

Градот Скопје добива предлог за статус на Европска престолнина на културата 2028

На 20. септември, по дводневен состанок во Брисел, претседавачот на експертскиот панел за Европски престолнини на културата објави дека градот Скопје (Северна Македонија) е предложен за Европска престолнина на културата 2028 во држава во Европската асоцијација за слободна трговија, држава-членка или држава потенцијален кандидат за членство во ЕУ.

 

Во согласност со одлуката на Европскиот парламент и Советот на ЕУ кои ја раководат акцијата за Европски престолнини на културата, ќе има три европски престолнини на културата во 2028 г. Една во Франција, една во Чешка и една во држава во Европската асоцијација за слободна трговија, држава-членка или држава потенцијален кандидат за членство во ЕУ која учествува во тековната програма „Креативна Европа“.

 

Во однос на натпреварот за избор на престолнина од држава во Европската асоцијација за слободна трговија, држава-членка или држава потенцијален кандидат за членство во ЕУ, Комисијата отвори процес на апликации во декември 2021 година. Градовите Будва (Црна Гора) и Скопје (Северна Македонија) влегоа во потесна селекција на 16. декември 2022 година. Истите добија рок до 28. август 2023 г. да ги комплетираат своите апликации и, потоа, беа поканети на состанок за финална селекција во Брисел на 19. септември. Панел, составен од десет експерти назначени од институциите и органите на ЕУ (Европскиот парламент, Европскиот совет и Европскиот комитет на регионите), ги разгледа апликациите.

 

Со почеток во 1985 година, иницијативата Европски престолнини на културата се разви во еден од најамбициозните проекти во Европа и една од најценетите активности во ЕУ.

Заживување на литературното наследство на Албанија

Напредната технологија финансирана од ЕУ ги отвора вратите за скапоцените литературни богатства во Албанија

Центарот „Сотир Колеа“ во Тирана го носи името на реномирана личност од албанската култура. Работејќи на позицијата директор на Националната библиотека на Албанија од 1928 до 1937 година, тој одигра клучна улога во обликувањето на темелите на библиотекарството во Албанија. Дополнително, тој значително ги прошири збирките на библиотеката со албанолошки материјали. Сместен во историски значајно здание, Центарот „Сотир Колеа“ има двојна важност. Во 1912 година, по прогласувањето на независноста во Валона, токму тука за прв пат во Тирана беше истакнато албанското знаме. Последователно, во 1920 година, ова место послужи како место за основање на Тирана како нов главен град и формирање на инаугуративната влада по Конгресот на Лушња.

Низ годините, центарот функционираше како „Анекс“ на Националната библиотека, каде се сместени стотици илјади книги, од кои многу беа конфискувани од поединци и институции за време на комунистичката ера во Албанија. Денес, по обемните реновирања, оваа богата книжевна ризница конечно е достапна за јавноста

“Ова се книги кои никогаш не биле достапни за јавноста. Тие се чувани под најразлични услови, но сега им се достапни на читателите. Ова е значаен настан, многу важен за секого.”

Центарот Сотир Колеа, порано познат како анекс на Националната библиотека, претрпе големи оштетувања за време на земјотресот во 2019 година. Благодарение на поддршката на албанската влада и UNOPS преку проектот EU4 Culture, финансиран од ЕУ, библиотеката е ревитализирана. Албанскиот национален библиотечен фонд сега може да се пофали со најсовремена опрема вредна 668.922 евра, која опфаќа сервери, скенери за книги и баркодови, лаптоп компјутери, таблети, специјализирани правосмукалки за прашина и за книги, средства за дезинфекција, комори за одвлажнување, како и машини за чистење и одкиселување книги. Оваа технологија ќе игра клучна улога во зачувувањето на богатата култура и наследство на Албанија, истовремено овозможувајќи книгите ќе бидат достапни на интернет.

На почетокот на летото, библиотеката беше официјално повторно отворена и прими угледни посетители, меѓу кои и Нејзината екселенција, Министерката за култура г-ѓа Елва Маргарити, Нејзината екселенција,Амбасадорката на ЕУ во Албанија, г-ѓа Кристијане Хоман, Регионалниот менаџер на UNOPS во Албанија, г-ѓа Памела Лама, заедно со други експерти од областа и претставници на медиумите. Директорот на Националната библиотека г. Пиро Миша срдечно им посака добредојде и направи обиколка низ извонредните простории на библиотеката, при што ја прикажа новата опрема и ги откри нејзините функционалности за гостите и претставниците на медиумите. Директорот Миша забележа: „ Ова се книги кои никогаш не биле достапни за јавноста. Тие се чувани под најразлични услови, но сега им се достапни на читателите. Ова е значаен настан, многу важен за секого.”

” Оваа опрема ги гарантира највисоките стандарди во зачувувањето и реставрацијата на книгите, ќе ја подобри ефикасноста преку овозможување третман на поголем обем на книги во пократок временски рок и ќе го прошири пристапот до збирките за истражувачите, научниците и пошироката јавност. Дополнително, опремата поставува преседан за пофалба за другите библиотеки и архиви низ целата земја.”

За проектот

Проектот EU4Culture е финансиран од Европската унија (EU) и го спроведува Канцеларијата на Обединетите нации за проектни услуги (UNOPS) во тесно партнерство со Министерството за култура на Албанија. Фокусот на проектот е на реновирање и ревитализација на главните објекти на културно наследство оштетени од земјотресот и претставува една од најголемите програми за културно наследство финансирани од Европската Унија со вкупен буџет од 40 милиони евра.

Памела Лама, Регионален менаџер на UNOPS за Албанија, ја пренесе својата благодарност до Европската делегација во Албанија за изборот на UNOPS како доверлив партнер во спроведувањето на овој проект и го пофали Министерството за култура за нивната продуктивна соработка. Таа изјави: „Оваа опрема ги гарантира највисоките стандарди во зачувувањето и реставрацијата на книгите, ќе ја подобри ефикасноста прекуовозможување третман на поголем обем на книги во пократок временски рок и ќе го прошири пристапот до збирките за истражувачите, научниците и пошироката јавност. Дополнително, опремата поставува преседан за пофалба за другите библиотеки и архиви низ целата земја “,нагласи г-ѓа Лама.

ЕУ организира чистење на плажите на Преспанското Езеро

Во неделата, 17. септември 2023 г., во 12.00 часот, на Преспанското Езеро, шефот на Делегацијата на ЕУ – Бен Нупнау и градоначалникот на Ресен – Јован Тозиевски, ја започнаа првата акција #ЕУЧистењеНаПлажи (#EUBeachCleanup) во Северна Македонија. Акцијата за чистење е глобална иницијатива која годинава ќе биде организирана на плажата Сливница преку мрежата Млади европски амбасадори „Западен Балкан“ („We Balkans”), финансирана од ЕУ.

 

Иницијативата за чистење плажи се случува на глобално ниво секоја трета недела од септември. #ЕУЧистењеНаПлажи (#EUBeachCleanup) е кампања организирана од Европската комисија во соработка со Европската служба за надворешно дејствување и ОН. Иницијативата се случува на секаков вид крајбрежја, со крајна цел покренување на свеста за предизвиците кои ги носи морското ѓубре и пластичниот отпад.

 

Се проценува дека годишно околу 37 милиони тони пластичен отпад ќе допрат до океанот до 2040 г. Денес, пластичното загадување е масивен проблем, но дури и најмалите акции можат да направат значителна разлика. Секое шише, сламка и отпадок кои ќе бидат исчистени ќе придонесат за почиста и поздрава планета.

 

Годинава, брегот на Преспанското Езеро беше исчистен од 20 млади европски амбасадори од Западен Балкан кои им се придружија на своите врсници од Северна Македонија за да ја исчистат плажата Сливница. Ова е третпат како Младите европски амбасадори од регионот учествуваат на настанот организиран преку проектот „Западен Балкан“, финансиран од ЕУ. Оваа активност на заедницата, поддржана од Делегацијата на ЕУ, „Europe House“, како и општината Ресен, ќе го охрабрат населението да ги исчистат плажите на Преспанското Езеро од отпадоците кои ги загадуваат езерото и неговата околина. 

Инспиративна приказна за триумф над предизвиците

Анес Кујовиќ: Револуционерна промена како прв волонтер на ОН со даунов синдром

Животното патување на Анес Кујовиќ, 21-годишник од Сараево, Босна и Херцеговина, се разликува од она на неговите врсници. Од раните години, тој се пробива низ свет кој често тешко ги разбира неговите уникатни способности. Анес е роден со Даунов синдром, состојба која значително го обликуваше неговото воспитување и животните искуства, влијаејќи на неговото образование, адолесценција и неговото прифаќање во општеството. Сепак, секој предизвик со кој се соочил станал отскочна даска кон неговиот успех. Со непоколеблива решителност и цврста поддршка од семејството и пријателите, тој се бореше за своето легитимно место во заедницата.

Анес денес е на функција во Секторот за образование, култура и спорт при општина Центар, Сараево. Како волонтер на ОН, тој има административни одговорности – достигнување кое е историска пресвртница, бидејќи тој е првиот волонтер на ОН со Даунов синдром.

“Имам прекрасни колеги. Ние вредно ги извршуваме нашите задачи, но истовремено споделуваме и веселимоменти и смеа. Моите обврски вклучуваат внесување податоци во табели, дистрибуција на документи до различни оддели за потпис, присуство на состаноци со градоначалникот, пречекување гости и повремено,учествувам на седниците на Советот на општината.”

Анес ја држи титулата на прво лице во светот со Даунов синдром што ја презема улогата на волонтер на Обединетите Нации преку Регионалната програма за локална демократија на Западен Балкан 2 (ReLOaD2). Оваа уникатна можност му овозможи драгоцено работно искуство. „Имам прекрасни колеги. Ние вредно ги извршуваме нашите задачи, но истовремено споделуваме и весели моменти и смеа. Моите обврски вклучуваат внесување податоци во табели, дистрибуција на документи до различни оддели за потпис, присуство на состаноци со градоначалникот, пречекување гости и повремено, учествувам на седниците на Советот на општината“, елаборира Кујовиќ. Тој го изразува своето задоволство од знаењето стекнато за време на неговиот мандат во општина Центар, Сараево. Меѓутоа, како и неговите колеги, тој наидува на одредени задачи за кои можеби ќе му треба малку повеќе време за да ги заврши. „Пишувањето извештаи може да биде мал предизвик за мене, но оптимист сум дека ќе го совладам во догледно време“, додава тој.

Анес го започна своето инаугуративно стажирање како дел од Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2), проект финансиран од Европската Унија и реализиран од Програмата за развој на Обединетите нации (UNDP). Со главна цел да се поттикне различноста и инклузивноста во сите сегменти на општеството, ReLOaD2 ги прошири можностите за стажирање за младите кои живеат во оваа општина и 12 други партнерски локални самоуправи, без оглед на нивните способности или попречености.  (ReLOaD2).

 

Покрај искуството со стажирање, Анес имаше шанса да ги подобри своите вештини преку низа образовни иницијативи понудени од проектот ReLOaD2. Покрај тоа, тој доби драгоцено водство од Фарис Бечиќ, колега млад ентузијаст ангажиран во ReLOaD2. Фарис ја презема улогата на ментор, следејќи го напредокот и работната етика на Анес. Заедно, тие ги вршат административните должности, како што се управување со случаи, скенирање и печатење документи, архивирање, одржување состаноци со различни засегнати страни и граѓански организации и евидентирање на дојдовни проекти преку јавни повици, меѓу другите одговорности.

Бечиќ ја нагласува важната улога на менторската поддршка во рамките на програмата ReLOaD2, особено за време на транзицијата кон вработување на лица со попреченост. Според него, менторскиот процес служи како средство за внимателно набљудување на патот на поединецот во сферите на работата, развојот на вештините и севкупниот професионален раст. Исто така, тука е опфатена и проценката на нивната работна етика и пристап кон справување и со едноставни и сложени задачи. Во текот на неговата соработка со Анес, Бечиќ го истакнува негувањето на извонреден однос обележан со чувствителност и разбирање.

“Стажирањето му донесе огромни промени на Анес. Неговата самодоверба е зголемена, разви критичко размислување и е многу поодговорен кон работата отколку што беше кон училишните задачи. Среќен е затоа што навистина гради пријателски односи со колегите, кои се центарот на неговите секојдневни приказни.”

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2) е продолжение на иницијативите поддржани од ЕУ – Проект за зајакнување на локалната демократија (LOD, 2009-2016) и последователно проширената Регионална програма за локална демократија на Западен Балкан (ReLOaD, 2017-2020). Како и претходните, овој проект е финансиран од Европската Унија (ЕУ) и имплементиран од Програмата за развој на Обединетите нации (UNDP). ReLOaD2 се спроведува во Западен Балкан, поточно во  АлбанијаБосна и Херцеговина (БиХ)Косово*, Северна МакедонијаЦрна Гора и Србија.

Анес редовно добива надомест за својата волонтерска работа, кој со љубов го нарекува „плата“. Тој има јасни намери со оваа заработка, бидејќи има намера да ги искористи за да ги покрие трошоците за возачки испит и на крајот да купи и автомобил. „ Стажирањето му донесе огромни промени на Анес “, вели мајката на Анес, Севдија. „Неговата самодоверба е зголемена, разви критичко размислување и е многу поодговорен кон работата отколку што беше кон училишните задачи. Среќен е затоа што навистина гради пријателски односи со колегите, кои се центарот на неговите секојдневни приказни. “

Општина Центар, Сараево се стреми да постави пример за другите институции преку активно развивање на програми насочени кон зајакнување на младите лица со попреченост. До денес, ReLOaD2 има овозможеностажирање за 22 млади луѓе низ Босна и Херцеговина, меѓу кои четири лица со попреченост.