Skip to main content

Autor: WeBalkans

EU4Culture grantovi transformišu žene zanatlije iz Kroje u digitalne preduzetnice

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Program EU4 Culture koji finansira EU podržava žene zanatlije u efikasnom brendiranju, marketingu i prodaji njihovih rukotvorina na internetu

Krojski zanatlije, zajedno sa predstavnicima opštine, mjesnih zajednica, Ministarstva kulture, Delegacije EU i UNOPS-a, učestvovali su na svečanosti povodom zapaženih rezultata postignutih kroz lokalnu inicijativu „Zanatlije između prošlosti i budućnosti“. Ova inicijativa koju realizuje Fondacija Progress i koja je podržana kroz EU4Culture program grantova, uključila je žene zanatlije u 12 obuka usmjerenih na korištenje društvenih medija i kreiranje vizuelno privlačnog sadržaja za efikasno brendiranje, oglašavanje i prodaju njihovih rukotvorina na internetu.

“Naša očekivanja su da će obuka iz brendiranja, digitalnog marketinga i online prodaje dati snagu zanatlijama da premoste digitalni jaz, i omogućiti im glatku tranziciju. Osim ekonomskih aspekata, ove ‘vještine budućnosti’ će doprinijeti očuvanju vijekovnih tradicija, osiguravajući njihov prelazak na sljedeće generacije.”

U sklopu projekta razvijena je i postavljena digitalna informativna tabla na ulazu u Staru čaršiju Kroje, koja služi kao vrijedan resurs za turiste koji traže informacije o zanatlijama i lokalitetima mjesne kulturne baštine. Štaviše, tabla će biti od koristi i opštini za bitna saopštenja zajednici. Vijekovima su reklamiranje i prodaja na pijaci tradicionalnih zanata drevnog planinskog grada Kroje bili muški poslovi. Prihodi su bili ograničeni na kratku turističku sezonu i u velikoj mjeri su ovisili o lijepom vremenu. Nove tehnologije su bile savršeno rješenje za pomoć zanatlijama da poboljšaju svoja sredstva za život i da postanu otporniji na buduće izazove i iznenađenja, kao što su pandemije, loši vremenski uslovi ili ograničenja putovanja.

„Naša očekivanja su da će obuka iz brendiranja, digitalnog marketinga i online prodaje dati snagu zanatlijama da premoste digitalni jaz, i omogućiti im glatku tranziciju. Osim ekonomskih aspekata, ove ‘vještine budućnosti’ će doprinijeti očuvanju vijekovnih tradicija, osiguravajući njihov prelazak na sljedeće generacije,” primijetila je Pamela Lama, viši programski menadžer EU4Culture.

“Nove vještine koje su stekle zanatlije Kroje, zajedno sa uspostavljanjem novog info punkta, ne samo da će unaprijediti ekonomski razvoj regiona, već će imati i ključnu ulogu u promociji turizma. Shodno tome, to će stimulisati lokalnu ekonomiju i generisati nove prihode za zajednice“, dodala je.

 „Učenjem lokalnih zanatlija digitalnim vještinama, premošćujemo prošlost i budućnost, i osiguravamo opstanak tradicionalnih zanata u modernom svijetu. Ova inicijativa ne samo da osnažuje zajednicu talentovanih žena zanatlija u Kroji, već i slavi bezvremensku ljepotu našeg nasljeđa, pretvarajući istoriju u živo remek djelo za generacije koje dolaze.”

O projektu

U novembru 2019. Albaniju je pogodio najsmrtonosniji zemljotres u zemlji u posljednjih 50 godina. Procijenjene jačine 6,3 po Rihterovoj skali, izazvao je veliku štetu u 11 opština. Projekat EU4Culture finansira Evropska unija (EU), a sprovodi ga Kancelarija Ujedinjenih nacija za projektne usluge (UNOPS) u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture Albanije. Fokusira se na renoviranje i revitalizaciju glavnih objekata kulturnog nasljeđa oštećenih u zemljotresu i predstavlja jedan od najvećih programa te vrste koji finansira Evropska unija sa ukupnim budžetom od 40 miliona eura. Vođen principom „Izgraditi ponovo i bolje“, EU4Culture se koncentriše na renoviranje glavnih lokacija kulturnog nasljeđa u skladu sa Okvirom UN-a za smanjenje rizika od katastrofa. Paralelno, projekat ima za cilj da unaprijedi turistički potencijal Albanije, čime direktno doprinosi lokalnom i regionalnom socio-ekonomskom oporavku. U tom cilju, poseban fokus je na inovativnim tehnologijama, uključujući digitalno pričanje priča i stvaranje multimedijalnih proizvoda dizajniranih da budu dostupni svima. U isto vrijeme, projekat podržava lokalno preduzetništvo, zanatstvo i kulturne inicijative koje se razvijaju oko odabranih lokacija kroz dodjelu grantova, pružajući direktan podsticaj lokalnoj ekonomiji.

EU4Culture je dodijelio grantove pet lokalnih inicijativa usmjerenih na podršku zanatlijama i podsticanje kulturološkog turizma u Kroji, od čega je dobrobit imalo više od 500 pojedinaca. Ove aktivnosti su stvorile 41 novu priliku za zapošljavanje, od kojih je 29 mjesta bilo posebno za žene. Inicijative su takođe doprinijele stvaranju 42 kulturno-turistička proizvoda, uključujući informativnu digitalnu tablu, razne brending pakete, promotivne video zapise, web stranice i drugo.

Juljan Aga, izvršni direktor Fondacije PROGRESS, objašnjava da je za njih „Zanatlije između prošlosti i budućnosti“ više od projekta. To je duboka posvećenost očuvanju kulturne tapiserije. „Učenjem lokalnih zanatlija digitalnim vještinama, premošćujemo prošlost i budućnost, i osiguravamo opstanak tradicionalnih zanata u modernom svijetu. Ova inicijativa ne samo da osnažuje zajednicu talentovanih žena zanatlija u Kroji, već i slavi bezvremensku ljepotu našeg nasljeđa, pretvarajući istoriju u živo remek djelo za generacije koje dolaze“, kaže Aga.

Turizam za budućnost: Inicijativa za eko-oznake na Kosovu i Crnoj Gori

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat koji finansira EU podržava preduzeća u prekograničnom regionu između Kosova i Crne Gore da povećaju svoje kapacitete u sektoru turizma.

Ekološke oznake i međunarodno priznati sertifikati su obilježja koja se dodjeljuju proizvodima i uslugama  prepoznatim po umanjenom uticaju na okoliš u poređenju sa sličnim ponudama, što ih čini ekološki odgovornijim izborom. Unutar ugostiteljske industrije, eko-označavanje služi kao vrijedan alat za klijente, nudeći uvid u održive prakse koje hoteli uključuju u svoje svakodnevno poslovanje. Prema izvještaju Booking.com-a o održivom putovanju za 2019, nevjerovatnih 70% putnika, na globalnom nivou, izražava veću sklonost ka rezervaciji smještaja u ustanovama kada znaju da iste daju prioritet onome što je ekološki prihvatljivije, bez obzira na primarni cilj boravka na lokaciji.

Da bi eko-oznake zadržale svoj kredibilitet, moraju biti dodijeljene od strane nezavisnih ovlaštenih izdavača sertifikata koji posjeduju stručnost za temeljnu procjenu hotela i smještajnih jedinica. Kriterijumi koji se koriste za sertifikaciju eko-oznake trebaju biti javno dostupni korisnicima usluga, da bi se osigurala transparentnost u procesu. U idealnom slučaju, sveobuhvatna eko-oznaka treba da pokrije sve aspekte održivosti. Pored razmatranja ekoloških pitanja, ovo obuhvata i društvene standarde, kao što su uslovi rada u hotelu, te kulturni i ekonomski faktori. Važno je da turizam doprinosi destinaciji i njenim lokalnim zajednicama, omogućavajući im da aktivno učestvuju i oblikuju turističku industriju.

„Naš cilj sa ovim projektom je da podstaknemo novi pristup razmišljanju o budućnosti turizma u prekograničnom regionu. To uključuje uvođenje eko-oznaka, koje predstavljaju jedan od najvažnijih standarda turističke industrije u svijetu, a ranije nisu bile dostupne u našem regionu. “

Osim ispunjavanja potrebnih kriterijuma, sam proces sertifikacije uključuje komplikovane procedure i značajne finansijske obaveze koje može biti teško ispuniti. Prepoznajući ovo, partnerske nevladine organizacije (NVO) i opštine u prekograničnom regionu između Kosova i Crne Gore pokrenule su inicijativu da pomognu lokalnom ugostiteljskom sektoru u dobijanju sertifikovanih eko-oznaka.

Ahmet Jetulahu-meti, izvršni direktor Prishtina REA-a, vodi prekogranični konzorcijum odgovoran za implementaciju projekta „Turizam za budućnost“. Među različitim ciljevima, ovaj projekat ima i zadatak da pruži podršku hotelima i sličnim ugostiteljskim objektima u prekograničnim regionima kako bi im pomogao da se uključe u sertifikaciju ekološkim oznakama. Jetulahu objašnjava: „Naš cilj sa ovim projektom je da podstaknemo novi pristup razmišljanju o budućnosti turizma u prekograničnom regionu. To uključuje uvođenje eko-oznaka, koje predstavljaju jedan od najvažnijih standarda turističke industrije u svijetu, a ranije nisu bile dostupne u našem regionu.“ Vrijedi napomenuti da je ovaj projekat sufinansiran kroz Program prekogranične saradnje (CBC) između Kosova i Crne Gore koji podržava EU, uz potporu Opštine Peć, Opštine Kolašin, Prishtina REA-a i IPER-a.

Međunarodna sertifikacija eko-oznaka podrazumijeva sveobuhvatan skup kriterijuma podobnosti, koji pokrivaju aspekte kao što su infrastruktura, održivost životne sredine, profesionalnost osoblja, nabavka svježih i ekološki prihvatljivih proizvoda iz lokalnog područja te uključivanje kulturnog nasljeđa u ponudu.

Trenutno su u toku obuke o ovim ključnim temama za kompanije i turističke stručnjake koji se nalaze u prekograničnim regionima. U ove obuke, koje se održavaju odvojeno u Peći i Kolašinu, uključeno je oko 30 učesnika sa svake strane granice, koji su odabrani iz prijava na otvoreni poziv na učešće. Pored toga, projekat planira da obezbijedi obuku i sertifikaciju za 15 revizora specijalizovanih za eko-oznake. Kako naglašava Ahmet Jetulahu-meti, “Trenutno je primjetan nedostatak sertifikovanih revizora eko-oznaka na Kosovu, u Crnoj Gori ili bilo kojoj susjednoj zemlji. Stoga će postizanje ovih sertifikata biti značajna prekretnica za turizam u regionu.” Cilj nam je da sertifikujemo najmanje 20 korisnika grantova sa međunarodno priznatim ekološkim oznakama (10 iz regiona Peći i 10 iz regiona Kolašina), u skladu sa transparentnim pozivom za podnošenje prijava za grantove, podržanim od strane uporedno razvijene onlajn e-platforme.

„Interesovanje i učešće ovih kompanija je veliko i oni duboko cijene podršku koju pruža projekat.“

O programu

Globalni cilj IPA Programa prekogranične saradnje Crna Gora-Kosovo je poboljšanje standarda i kvaliteta života ljudi u programskoj oblasti kroz ekološki održiv i društveno inkluzivan ekonomski razvoj regiona, uz poštovanje njegovog zajedničkog kulturnog i prirodnog nasljeđa. To će se postići kroz zajedničke projekte koji spadaju u sljedeće programske tematske prioritete: promovisanje zapošljavanja, mobilnosti radne snage i društvene i kulturne inkluzije duž granice; zaštita životne sredine, promocija prilagođavanja i ublažavanja klimatskih promjena, sprječavanje i upravljanje rizicima i podsticanje turizma vezanog za kulturnu i prirodnu baštinu područja.

Osim sertifikacije eko-oznaka, projekat aktivno pomaže korisnicima u regionu olakšavanjem razvoja i implementacije integrisanih turističkih i komunikacijskih strategija, kao i propagiranjem kulturnog nasljeđa i lokalne privrede preko kreativne platforme e-turizma razvijene s ciljem da promoviše i internacionalizuje sektor turizma i kulturne baštine u prekograničnom području. Neke od značajnih aktivnosti su festivali prekograničnog turizma i organizacija i promocija dvije eko staze.  Ahmet Jetulahu-Meti pobliže objašnjava pozadinu projekta, napominjući da je sprovedeno opsežno istraživanje koje je uključivalo preko 136 preduzeća iz regiona. Većina ovih preduzeća izrazila je veliki interes za dobijanje podrške za međunarodno priznate ekološke oznake. Jetullahu naglašava visok nivo učešća i entuzijazma među predstavnicima kompanija, navodeći: „Interesovanje i učešće ovih kompanija je veliko i oni duboko cijene podršku koju pruža projekat.“

U brzoj traci za promjenu

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Veliki priliv finansija za osavremenjenje pruge Beograd-Niš podstiče regionalno povezivanje, trgovinu, rast i integraciju u EU.

Istorija željezničkog saobraćaja u Srbiji počinje sredinom 19. vijeka kada je značajan dio regiona još uvijek bio pod kontrolom Austro-Ugarske i Otomanske imperije. Početak željezničkog saobraćaja na teritoriji današnje Srbije dogodio se 20. avgusta 1854. godine, kroz poveznicu Lisava-Oravica-Bazijaš. U početku su vozove vukli konji, metodom koja je kasnije zamijenjena parnim lokomotivama. Ipak, najznačajnija ekspanzija se dogodila nakon Berlinskog kongresa i proglašenja nezavisnosti Kneževine Srbije u drugoj polovini 19. vijeka.

Korijeni srpskih željeznica kao korporacije sežu do 1881. godine kada je knez Milan I zvanično osnovao Srpsku narodnu železnicu. Inauguraciono putovanje od Beograda do Niša obavljeno je 23. avgusta 1884. godine, čime je zvanično obilježeno osnivanje preduzeća prema Železnicama Srbije. Ova željeznička ruta ima ogroman značaj u Srbiji i u funkciji je više od 130 godina.

“Osiguravanje nesmetanog transporta zahtijeva značajna ulaganja.”

Tokom 1990-ih, nakon raspada Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, srpski željeznički sistem se suočio sa značajnim izazovima. Zanemareno je održavanje infrastrukture, što je dovelo do naglog propadanja željezničkog saobraćaja, posebno po pitanju transporta robe. Previranja iz 1990-ih, uključujući sukobe, međunarodne sankcije i NATO bombardovanja, zajedno sa kasnijim ekonomskim krizama, dodatno su ometali neophodno održavanje srpske željezničke mreže, naročito vitalnu prugu na relaciji Beograd-Niš.

Anita Dimoski, vršilac dužnosti pomoćnika ministra za željeznički i intermodalni saobraćaj u Vladi Srbije, rasvjetljava situaciju. Ona objašnjava da su i Vlada i željeznice imale utvrđen plan za redovnu rekonstrukciju određene dužine željezničkih pruga svake godine. Međutim, zbog finansijske krize i uticaja pandemije COVID-19, ove rutinske aktivnosti održavanja morale su se odgoditi. „Osiguravanje nesmetanog transporta zahtijeva značajna ulaganja“, ističe gospođa Dimoski. Usljed toga našli su se prinuđeni da smanje brzine na dionicama na kojima intervencija nije bila moguća, a jedna takva dionica bila je i na relaciji Beograd-Niš.

Njegovana vizija željeznice koja nesmetano funkcioniše na ovoj ruti konačno je pred mogućnošću da se pretvori u stvarnost. Evropska unija je obećala značajnih 2,2 milijarde eura sredstava za prugu Beograd-Niš. Zahvaljujući ovoj finansijskoj podršci, putovanje vozom između ova dva srpska grada uskoro će trajati manje od dva sata, uz brzine do 200 km/h. Trenutno vožnja vozom traje najmanje šest sati, dok vožnja automobilom traje otprilike tri sata. Konkretno, Evropska unija će dati do 610 miliona eura bespovratnih sredstava, što to obilježava kao najveći grant EU za jedan projekat u Srbiji do sada. Ovaj sveobuhvatni paket takođe sadrži zajam od 1,1 milijardu eura od Evropske investicione banke (EIB) i 550 miliona eura zajma od Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD). Preostali dio investicija će pokriti Vlada Srbije.

Oliver Varhei, evropski komesar za pregovore o proširenju, istakao je značaj ovog projekta, rekavši: „Odabrali smo ovaj projekat jer je sposoban da promijeni realnost kopnenog kretanja za građane Srbije, za građane južne Srbije, a samim tim i za čitav region.” On je to iznio tokom promocije EU finansiranja u Beogradu 28. februara ove godine.

 “Ovaj segment željezničke pruge ima ogroman značaj za Srbiju. Pored ekonomskih i ekoloških implikacija, on ima i kulturni i društveni značaj. Povezivanje ljudi ne samo da podstiče održavanje postojećih prijateljstava, već i stvaranje novih i njegovanje društvenih odnosa.”

O projektu

Rehabilitacijom pruge Beograd-Niš poboljšaće se povezanost Srbije sa ostalim evropskim željezničkim mrežama. To će omogućiti brži transport tereta i značajno smanjiti vrijeme putovanja. Kako je željeznica čist način transporta, osavremenjenje željezničkog sistema takođe doprinosi čistijoj životnoj sredini. Transportni projekti finansirani od strane EU u Srbiji imaju za cilj da unaprijede veze i na taj način podstaknu ekonomsku integraciju – za Srbiju u regionu, a za region u EU. Oni doprinose reformi željeznice i uvođenju modernog, isplativog održavanja putne infrastrukture.

Nakon završetka, nova željeznica će moći da pruži značajne koristi, sa predviđenim godišnjim prometom od preko 2,3 miliona putnika i transportom 9,4 miliona tona tereta. Ovaj razvoj obećava stvaranje novih poslovnih prilika i perspektiva za posao. “Ovaj segment željezničke pruge ima ogroman značaj za Srbiju. Pored ekonomskih i ekoloških implikacija, on ima i kulturni i društveni značaj. Povezivanje ljudi ne samo da podstiče održavanje postojećih prijateljstava, već i stvaranje novih i njegovanje društvenih odnosa”, ističe gospođa Dimoski.

Gđa Anita Dimoski naglašava ključnu ulogu koju ima podrška EU u ovom projektu. “Oslanjanje isključivo na sopstvene resurse značajno bi produžilo rokove projekta i nametnulo veliki finansijski teret našoj vladi. Zahvaljujući ovoj podršci, moći ćemo da završimo projekat mnogo ekspeditivnije”, potvrđuje Dimoski.

Oživljavanje nasljeđa: Obnova bivše nadbiskupije Drača u Albaniji

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat EU4 Culture koji finansira EU u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture obnavlja istorijsku zgradu Dračke nadbiskupije u Albaniji.

Godine 1850. nadbiskup Rafaele D'Ambrozio naišao je na protivljenje osmanske administracije kada je pokušao da uspostavi sjedište Katoličke crkve u Draču u Albaniji. Zbog toga se odlučio za Delbnište kao novu lokaciju. Iz te strateške tačke, nadbiskup je nadgledao i vodio mrežu od osamnaest primarnih župa koje su iznikle širom regiona, zajedno sa četiri druge dijeceze koje su se izgubile za vrijeme osmanske uprave. Štaviše, ovo područje je služilo kao centralno mjesto za različite skupštine posvećene očuvanju kulturnog identiteta, posebno u društvenim i političkim sferama tokom vladavine Osmanskog carstva. Pod vodstvom ove nadbiskupije, prve albanske škole nastale su u Šen e Premteu u Kurbinu 1632. godine, nakon čega su uslijedile ustanove u samom Delbništu 1856. godine, i kasnije u Tirani i Draču 1872. godine. U Delbništu su se 1903, 1904, i 1905. godine odigrale ključne sjednice, koje su dovele u pitanje poresku politiku osmanske vlade i na kojima se insistiralo na pravima naroda.

U ovom zdanju, nadbiskup Pren Bard Kamberi donio je važnu odluku da pošalje svog najbližeg pomoćnika Dom Nikole Kaćorija, kao predstavnika Kurbina i svih teritorija pod jurisdikcijom nadbiskupa Drača, da prisustvuje ceremoniji podizanja zastave u Valoni tokom proglašenja nezavisnosti 28. novembra 1912. Istog dana u 10 sati ujutro, iz Delbništa je stigla naredba da se albanske zastave podignu i u Milotu. Ova nadbiskupija je pretrpjela značajnu štetu od strane pobunjenika tokom teškog napada koji je predvodio Hadži Ćamili protiv Kralja Albanije Vilhelma od Vida, septembra 1914. Oko 1967. godine, za vrijeme komunističkog režima, crkva i centralno sjedište nadbiskupije prisilno su zatvoreni. Tokom narednih godina, lokacija je postepeno počela da gubi sjaj i propada. Međutim, ova građevina ima veliki istorijski značaj, pošto ju je dva puta posjetila albanska svetica, Majka Tereza iz Kalkute, nakon 1990. Događaji povezani sa ovom građevinom nisu samo sastavni dio istorije Crkve već i same albanske tradicije. Zbog toga ga je Ministarstvo kulture proglasilo “spomenikom kulture” u martu 2014. godine.

 “Zato ova obnova ima značaj u demonstriranju, i fizički i simbolično, želje da se ponovo uspostavi osjećaj pripadnosti, ne samo unutar Katoličke crkve, već i u cijelom albanskom društvu u njegovoj vjerskoj raznolikosti.”

Bivša nadbiskupija Drača u Delbništu (Lač) pretrpjela je veliku štetu u zemljotresu 2019. godine. Zbog svog dubokog istorijskog značaja, izabrana je za restauraciju u okviru projekta EU4 Culture, koji finansira EU, a sprovodi UNOPS u Albaniji u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture.

Don Masimiliano Maria Specia F.d.C, sudski vikar Nadbiskupije Tirana-Drač, objašnjava važnost obnove ovog spomenika. On naglašava da ova obnova ima za cilj oživljavanje lokaliteta koji obuhvata ne samo sjećanje na istorijske događaje, već i vezu s etnološkim, društvenim i kulturnim vrijednostima za koje su preci nacije podnijeli ogromne žrtve. „Zato ova obnova ima značaj u demonstriranju, i fizički i simbolično, želje da se ponovo uspostavi osjećaj pripadnosti, ne samo unutar Katoličke crkve, već i u cijelom albanskom društvu u njegovoj vjerskoj raznolikosti“, potvrđuje on.

Projekat restauracije ove zgrade, ukupne vrijednosti 620.000 eura, započeo je u julu 2022. godine i trajao je godinu dana. Cjelokupni radovi su obuhvatili popravke krova, utvrđivanje noseće strukture glavnog i susjednih objekata, te preciznu restauraciju prozora, vrata, podova kao i završnu obradu, sve u skladu sa odobrenim planovima. Nadalje, zamijenjena je i osavremenjena mehanička, električna i druga oprema. Projekat je podrazumijevao i iskop novog bunara i postavljanje visokonaponskih električnih kablova.

Lejla Hadžić iz UNOPS-a pojašnjava da je zgrada bila u teškom ruševnom stanju kako zbog neodržavanja, tako i zbog dodatne štete nastale tokom zemljotresa 2019. godine. Ona navodi da će obnovljena zgrada imati dvostruku namjenu, jer će funkcionisati kao svojevrsni manastir. Međutim, pošto je ovo javna investicija, biće dostupna i za upotrebu u zajednici. „S tim u vezi, u obnovi prvog sprata zgrade uređene su spavaonice, dok će prizemlje biti iskorišteno kao kuhinjski, trpezarijski i dnevni prostor. Na taj način mjesni školarci mogu iskoristiti prostor za domaće zadatke ili druge aktivnosti za školu. U suštini, zajednica će imati priliku da cijeni i koristi ovaj prostor“, napominje Lejla.

 „Cilj je revitalizacija ne samo fizičke strukture Rezidencije, već i cjelokupnog okolnog prostora, te njegovo transformisanje u pristupačan, posjećen i funkcionalan prostor za sve. Ovaj sveobuhvatni pristup pokriće različite aspekte, od istorijskih do naturalističkih, čime će se olakšati ponovno otkrivanje istorije regiona i običaja koji su sastavni dio i hrišćanske i albanske kulture.“

O projektu

U novembru 2019. Albaniju je pogodio najsmrtonosniji zemljotres u zemlji u posljednjih 50 godina. Bio je procijenjen na 6,3 po Rihterovoj skali i izazvao je veliku štetu u 11 opština. Projekat EU4Culture finansira Evropska unija (EU), a sprovodi ga Kancelarija Ujedinjenih nacija za projektne usluge (UNOPS) u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture Albanije. Fokusira se na renoviranje i revitalizaciju velikih objekata kulturne baštine oštećenih u zemljotresu i predstavlja jedan od najvećih programa kulturnog nasljeđa koji finansira Evropska unija sa ukupnim budžetom od 40 miliona eura. Vođen principom „Ponovo i bolje izgraditi“, EU4Culture se fokusira na renoviranje glavnih lokacija kulturnog nasljeđa u skladu sa Okvirom UN-a za smanjenje rizika od katastrofa. Paralelno, projekat ima za cilj da unaprijedi turistički potencijal Albanije, čime direktno doprinosi lokalnom i regionalnom socio-ekonomskom oporavku. U tom cilju, poseban fokus je na inovativnim tehnologijama, uključujući digitalno pričanje priča i stvaranje multimedijalnih proizvoda dizajniranih da budu dostupni svima. U isto vrijeme, projekat podržava lokalno preduzetništvo, zanatstvo i kulturne inicijative koje se razvijaju oko odabranih lokacija kroz dodjelu grantova, pružajući direktan podsticaj lokalnoj ekonomiji.

Don Masimiliano Maria Specia predviđa da će obnovljeni spomenik imati veliki uticaj kako na hrišćansku zajednicu tako i na šire albansko stanovništvo, imajući značaj i u društvenoj i duhovnoj dimenziji. On objašnjava da društveni uticaj proizilazi iz težnje monsinjora Dodaja, u zavisnosti od povoljnosti uslova, posebno onih koji se tiču komunikacijskih pravaca. „Cilj je revitalizacija ne samo fizičke strukture Rezidencije, već i cjelokupnog okolnog prostora, te njegovo transformiranje u pristupačan, posjećen i funkcionalan prostor za sve. Ovaj sveobuhvatni pristup pokriće različite aspekte, od istorijskih do naturalističkih, čime će se olakšati ponovno otkrivanje istorije regiona i običaja koji su sastavni dio i hrišćanske i albanske kulture.”

YEA doprinose Brave New Media Forumu

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Od 17. do 18. decembra, mladi evropski ambasadori (YEA) iz cijelog regiona Zapadnog Balkana (WB6) aktivno su učestvovali na dinamičnom događaju @bravenewmedia. Ovo okupljanje pružilo je platformu mladim glasovima da se okupe i oblikuju budućnost medija. Kao dio #BNMF23, naši YEA, koje su predstavljali @maja.trajkovic i@arlindhamza, uključili su se u intenzivnu sesiju. Tokom ove sesije, razgovarali su o mreži YEA, povezanosti i vezama među njenim članovima te značaju ove saradnje kako za sadašnjost tako i za budućnost regiona. Glavna poruka koja je prenesena bila je: “Prošlost pripada prošlosti; sadašnjost i budućnost pripadaju nama.” Učesnici iz mreže YEA uključivali su Kristiana Petra, Tarika Bića, Arlinda Hamzu, Ivu Koročić, Dmitrija Čurina, Elicu Matevsku, Stanišu Stankovića, Maju Trajković, Adrijanu Nijitović i Teodoru Cekić.

YEA učestvuju na Starfestu 2023

Written by WeBalkans on . Posted in News.

15.novembra 2023. godine, mladi evropski ambasadori (YEA) iz Bosne i Hercegovine aktivno su učestvovali u drugom izdanju Starfesta. Starfest predstavlja jedan od najznačajnijih događaja u Bosni i Hercegovini, posvećen zapošljavanju mladih. Ovogodišnje okupljanje okupilo je preko 60 kompanija i nevladinih organizacija iz Bosne i Hercegovine te obuhvatilo više od 20 diskusija i radionica. Tokom događaja, YEA su dali značajan doprinos učestvujući u panel diskusiji pod nazivom “Savjeti i trikovi za razvoj karijere”. Tarik Bičo, član prve generacije YEA, predstavio je mrežu YEA i podijelio korisne savjete za mlade koji prolaze kroz proces izgradnje karijere. Takođe, YEA su održali radionicu o medijskoj pismenosti i informacionoj pismenosti, proširivši svoj uticaj radionice na cijeli region Zapadnog Balkana. Dodatno, imali su priliku posjetiti prostorije projekta ReLOaD2 u UN House Sarajevo i učestvovati u razgovorima s predstavnicima projekta, istražujući moguće partnerske odnose. Sveukupno, YEA su odigrali aktivnu i značajnu ulogu na Starfestu 2023, doprinoseći diskusijama o zapošljavanju mladih i razvoju karijere.

YEA učestvuju na Balkanskom ekonomskom forumu

Written by WeBalkans on . Posted in News.

S ciljem promovisanja trajnog pozitivnog uticaja na ekonomski rast, regionalnu saradnju i promociju mira i sigurnosti širom balkanskih nacija, Balkanski ekonomski forum 2023. godine okupio se 17. novembra u Tirani. Ova konferencija velikih razmjera igra vitalnu ulogu u podršci razvoju i implementaciji inovativnih strategija, istovremeno tražeći efikasna rješenja za trenutne ekonomske izazove s kojima se suočavaju balkanske zemlje. Ove godine, mladi evropski ambasadori (YEA) takođe su aktivno učestvovali na forumu. Ovo učešće pružilo je vrijednu priliku YEA da sarađuju s liderima, akademicima, studentima, predstavnicima medija te zainteresovanim stranama iz javnog i privatnog sektora kako bi raspravljali i adresirali značajne ekonomske izazove s kojima se suočava ova regija. Rasprave su se ticale balkanskih perspektiva i istraživale strategije za besprijekornu integraciju regije na tržište EU.

Crnogorska LGBTIQ+ zajednica slavi samoodređenje

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Jedanaesta crnogorska Povorka ponosa organizovana je u Podgorici pod sloganom “Samoodređenje”.

U julu 2020. godine, crnogorski parlament je tijesnom većinom usvojio zakon o legalizaciji civilnih partnerstava za istospolne parove, čime je Crna Gora postala prva balkanska država koja nije u EU da je usvojila taj zakon. Godinu dana kasnije, prvi brak istopolnih partnera zabilježen je u primorskom gradu Budva. Zvaničnici su proslavili ovaj prekretnički događaj i obećali prilagoditi pravni okvir prema tome. Međutim, važno je napomenuti da homoseksualnost i dalje ostaje osjetljiva tema u Crnoj Gori, društveno konzervativnoj zemlji, kao i u drugim balkanskim državama. Zahtjevi upućeni nadležnim institucijama i Ombudsmanu ukazuju da je u periodu od 2019. do 2022. godine prijavljeno više od 400 slučajeva diskriminacije i govora mržnje. (Jednak pristup pravdi za osobe LGBTIQ+ u Crnoj Gori – Mit ili dostižna stvarnost? Queer Crna Gora 2023).

Ove godine, jedanaesta crnogorska Povorka ponosa održana je pod sloganom “Samoodređenje”. Organizovala ju je NVO Queer Crna Gora s ciljem da prenese poruku da nasilje nad LGBTIQ zajednicom ne smije biti tolerisano u Crnoj Gori.

“Povorka ponosa je pokret; to je miran protest za ljudska prava i važna je ne samo u Crnoj Gori već širom svijeta. Posebno u ovim vremenima kada desničarski pokreti prijete ne samo pravima LGBTIQ zajednice, već uopšteno ljudskim pravima.”

Ovogodišnje slavlje Povorke ponosa bilo je usmjereno na temu samoodređenja, naglašavajući pravo svakog pojedinca da definiše vlastiti identitet. To je bio inkluzivan događaj namijenjen svima. Nedjelja ponosa sadržavala je različite aktivnosti, uključujući modnu reviju ljudskih prava, panel diskusije o temama poput Prava na samoodređenje i kvaliteta zdravstvene zaštite za osobe transgender identiteta, rasprave o manjinskom stresu i rezlikama te druge aktivnosti. Tu su takođe bile i zabavne mrežne aktivnosti poput kviza povodom Ponosa, predstava u izvedbi drag umjetnika, nastupi živih bendova, DJ žurke i, naravno, glavni događaj – Crnogorska Povorka ponosa.

Enes Pućurica, mladi ambasador Europske Unije, bio je u organizacijskom odboru. Izjavio je: “Povorka ponosa je pokret; to je miran protest za ljudska prava i bitna je ne samo u Crnoj Gori, već širom svijeta. Posebno u ovim vremenima kada desničarski pokreti prijete ne samo pravima LGBTIQ zajednice, već uopšteno ljudskim pravima.”

Osvrćući se na istoriju Povorke ponosa u Crnoj Gori, prva Povorka ponosa 2014. godine suočila se s značajnim izazovima, s preko 500 protestanata, uglavnom navijača koji su učestvovali u nasilnim sukobima s malom grupom gej aktivista. Tada je povređeno dvadeset policajaca i 60 osoba zadržano u pritvoru. Prošle godine, javno molitveno okupljanje organizovano je ispred katedrale u znak protivljenja događaju Povorke ponosa. Međutim, ove godine organizatori su se suočili s relativno manjim izazovima, uglavnom zbog kišovitog vremena na dan Povorke ponosa. Enes je primijetio da, uprkos zabrinutosti zbog niskog odziva usljed kiše, stotine ljudi, uključujući i međunarodne goste, učestvovalo je na događaju i to je bio veliki uspjeh.

“Osim što je oblik protesta, Povorka ponosa je i proslava našeg identiteta. Služi kao podsjetnik da postojimo i da nismo nigdje otišli.”

O projektu

 

Montenegro Pride je nacionalna LGBTIQ ponosna povorka (LGBTIQ pride march) u gradu Podgorici (Podgorica), glavnom gradu Crne Gore (Montenegro), koja je prvi put održana 2013. godine. Od tada je Povorka ponosa Crne Gore postala godišnji događaj. Samoidentifikovana je kao LGBTIQ ponosni skup. Povorku ponosa Crne Gore organizuje volonterski i grassroots organizacijski odbor koji se formira svake godine. Organizacioni odbor Povorke ponosa Crne Gore je nehijerarhijska grupa koju logistički podržava nevladina organizacija Queer Crna Gora (non-governmental organization Queer Montenegro). Povorka ponosa prima podršku i finansije od raznih donatora i sponzora, uključujući Evropsku Uniju.

Prema Enesovim riječima, jedna primjetna razlika u odnosu na prethodne godine bilo je pristupanje kreiranju programa ovogodišnjeg događaja. Bio je više usmjeren na zajednicu, sa fokusom na prikupljanje mišljenja zajednice o tome što im je potrebno i što žele vidjeti. Enes je primijetio: “Takođe smo imali uspješnu modnu reviju ljudskih prava i drag događaj, uz panel diskusije i druge zanimljive aktivnosti.”

Enes dalje objašnjava da se ove ili sljedeće godine očekuje usvajanje zakona o rodnom identitetu u Crnoj Gori. To je jedan od glavnih razloga zašto je ovogodišnji slogan Povorke ponosa bio “samoodređenje”. Enes je dodao: “Osim što je oblik protesta, Povorka ponosa je i proslava našeg identiteta. Služi kao podsjetnik da postojimo i da nismo nigdje otišli.”

YEAs Take Part in Born2run Race in Kumanovo, North Macedonia

Written by WeBalkans on . Posted in News.

For the sixth consecutive year, the City of Kumanovo proudly hosted the Born2run marathon in November. This beloved tradition is enthusiastically embraced by the local community, especially the youth. The marathon's central mission is to promote coexistence and trust through sports, successfully uniting people of all backgrounds in the city and transcending ethnic divides. It exemplifies Kumanovo's steadfast commitment to celebrating its rich multi-ethnic society and the diversity that defines it. As the largest municipality in the Republic of North Macedonia, Kumanovo serves as a shining example of ethnic diversity, with its population comprising Macedonian, Albanian, Serbian, Roma, Turkish, and Vlach communities.

 

The race, held on November 11, 2023, coinciding with the Day of the Liberation of Kumanovo, featured two categories: a 3km marathon and a 10km marathon. Notably, members of the Regional Center for Persons with Intellectual Disabilities “Poraka Nasha” from Kumanovo participated as special guests in support of the event's noble cause.

 

The Center for Intercultural Dialogue (CID), a prominent NGO dedicated to promoting intercultural acceptance and active citizenship in Macedonia for over 16 years, deserves special recognition as the primary organizer of this event. CID, in collaboration with Europe House Kriva Palanka, ensured the successful execution of the marathon.

YEA iz Kosova su se sastali sa potpredsjednikom Vlade Besnikom Bislimijem

Written by WeBalkans on . Posted in News.

 Održan je sastanak povodom kampanje kojom se informiše o liberalizaciji viza na Kosovu. Potpredsjednik Vlade Besnik Bislimi pozvao je zajednicu YEA da aktivno učestvuje u ovoj kampanji, s ciljem informisanja kosovskih građana o detaljima liberalizacije viza. YEA iz Kosova izrazili su svoju zahvalnost zbog liberalizacije viza i spremnost da podrže kampanju informisanja. Ponudili su podršku putem online aktivizma, dijeljenjem sadržaja vezanog za specifičnosti putovanja bez viza i učešćem u javnim aktivnostima organizovanim od strane Vlade. Sastanak je zaključen planovima o nastavaku saradnje i YEA su se značajnije angažovali u aktivnostima.