Skip to main content

Autor: WeBalkans

Počinje EU Zelena sedmica

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Srbija i ove godine obilježava Zelenu sedmicu EU, niz događaja koji okuplja stotine građana svih uzrasta koji dijele viziju zelenije Srbije sa boljim kvalitetom vazduha, vode i zemljišta, manje zagađenja i sigurnom životnom sredinom. Ove godine održava se od 3. do 11. juna i fokusiraće se na vještine za održive, otporne i društveno pravedne zajednice.

 

EU, koja ima najjače i najkompletnije zakonodavstvo o zaštiti životne sredine na svijetu, nada se da će Srbija nastaviti da prenosi i sprovodi zakone kako bi postala zelenija od drugih zemalja članica. Obilježavanje Zelene sedmice EU je svjedočanstvo sveukupne podrške EU sektoru u Srbiji i njene saradnje sa nacionalnim i lokalnim institucijama u tom cilju, u duhu Tima Evrope. Događaji Zelene sedmice EU otvoreni su za sve građane i održavaće se širom Srbije. Uključuju širok spektar aktivnosti posvećenih svim uzrastima: sportska događanja, radionice, okrugli stolovi, eko akcije i takmičenja.

 

Pratite nas za više novosti o Zelenoj sedmici 2023. u Srbiji! Ovogodišnji program Zelene sedmice EU je ovdje (here).

 

Evropska unija je svjetski lider u zaštiti životne sredine. EU podržava Srbiju na njenom putu ka zdravijoj životnoj sredini. Sa više od 580 miliona eura bespovratnih grantova uloženih u zaštitu životne sredine i klimatske akcije u Srbiji, EU je najveći donator u ovoj oblasti u zemlji. Uz finansijsku podršku EU, Srbija radi na razvoju i primjeni planova za stratešku zaštitu životne sredine – održivi sistem zaštite životne sredine koji stvara zdravije okruženje i podiže kvalitet života.

Izložba o biodiverzitetu na brdu Gorica prikazuje 18 stalnih panela

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Povodom obilježavanja Svjetskog dana životne sredine, u saradnji sa Agencijom za upravljanje zaštićenim područjima Podgorice, Evropska kuća je postavila osamnaest stalnih panela koji će služiti kao stalni izložbeni prostor  na brdu Gorica. Predstavnici Evropske kuće i glavnog grada svečano su otvorili prvu izložbu pod nazivom „Zaštiti ono što voliš – Biodiverzitet zaštićenih područja Podgorice“.

 

Skoro 50 godina od prvog obilježavanja i slogana „Imamo samo jednu Zemlja,“ možemo reći „Imamo samo jednu Goricu. Imamo samo jednu Crnu Goru“, rekla je Nataša Beširević, iz Evropske kuće, prilikom svečanog otvaranja izložbe. Beširević je izrazila zahvalnost gradu Podgorica i Agenciji za upravljanje zaštićenim područjima Podgorice što su dio svakodnevnih i konkretnih napora na očuvanju biodiverziteta i životne sredine uz Evropsku uniju.

 

Priča o biodiverzitetu zaštićenih područja glavnog grada odvijala se kroz zadivljujući prikaz na osamnaest stalnih panela. Izložba je prikazala raznoliku lepezu životinjskih i biljnih vrsta, zajedno sa atraktivnim destinacijama smještenim unutar zaštićenih područja u kojima one uspijevaju.

Izvještaj iz sjene za Poglavlje 27 „Progres na pauzi“ predstavljen u Evropskoj kući u Podgorici

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Uoči Evropske zelene sedmice, Koalicija 27 je predstavila Izvještaj iz sjene za Poglavlje 27: „Progres na pauzi“, sa ciljem da predstavi sveukupnu sliku napretka Crne Gore u procesu pristupanja EU za period od januara 2022. do maja 2023. godine, u vezi sa poboljšanjem stanja zaštite životne sredine i klimatskih promjena.

 

Ocjena implementiranih aktivnosti u ovoj oblasti je već implicirana u naslovu izvještaja, „Progres na pauzi“ (draft). Pored analize suštinskih problema, izvještaj takođe uključuje i set preporuka za jačanje procesa transpozicije i primjene zakonodavstva EU obuhvaćenog Poglavljem 27.

 

Izvještaj je pripremljen u okviru projekta „Osnaživanje učešća civilnog društva u oblasti zaštite životne sredine u procesu pristupanja EU (4E),“ koji je finansijski podržan od strane Evropske unije kroz Civil Society Facility 2021 i Thematic Programme on Human Rights and Democracy 2021.

Transformacija običnog hobija u uspješan posao

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Podrška EU osnažuje mladu crnogorsku preduzetnicu da osnuje vlastiti posao i proizvodi ekološki prihvatljive igračke.

Jasna Radenović , mlada preduzetnica iz Crne Gore, vodi kreativno preduzeće  specijalizovano u proizvodnji eko prihvatljivih igračaka. Sa prebivalištem u gradu Plav, koji se nalazi u sjeveroistočnom regionu Crne Gore, Jasna je majka troje djece. Sa populacijom od preko 3.000 stanovnika, Plav je centar opštine Plav, koja ima više od 9.000 stanovnika. Prije jedne decenije, Jasna je težila ka tome da njena djeca imaju igračke od prirodnih materijala. S obzirom na ograničen izbor dostupan u crnogorskim radnjama u to vrijeme, Jasna je došla na ideju da sama pravi igračke. „Drvo je bilo lako dostupan materijal u našem gradu. U početku sam počela da pravim igračke za slaganje, postepeno krojeći dizajn prema uzrastu i potrebama moje djece“, razmišlja Jasna. Međutim, tokom vremena, ova skromna zabava se pretvorilo u nešto značajnije, što je navelo Jasnu da ga transformiše u punopravni posao.

“Danas, pravimo ekološki prihvatljive igračke od drveta i tkanine, namijenjene djeci svih uzrasta. Naše igračke olakšavaju učenje u oblastima kao što su matematika, prva slova, muzičke note i geografija. Doprinose razvoju motoričkih sposobnosti i stimulišu dječiju maštu.”

Jasna je 2020. godine iskoristila priliku i prijavila se na program pokretanje poslovanja Nacionalnog zavoda za zapošljavanje, koji je dobio sredstva Evropske unije i Vlade Crne Gore. Ova finansijska podrška omogućila joj je da osnuje svoje preduzeće, „Tri vuka“. “Danas, pravimo ekološki prihvatljive igračke od drveta i tkanine, namijenjene djeci svih uzrasta. Naše igračke olakšavaju učenje u oblastima kao što su matematika, prva slova, muzičke note i geografija. Doprinose razvoju motoričkih sposobnosti i stimulišu dječiju maštu,“ objašnjava Jasna.

Osim granta EU preko Zavoda za zapošljavanje, koji je Jasna upotrijebila za nabavku mašina i osnovnih materijala za proizvodnju igračaka, dobila je i značajnu mentorsku podršku kako bi unaprijedila svoje vještine strateškog planiranja i marketinga. Kroz regionalni projekat pod nazivom „Promovisanje inkluzivnih rješenja tržišta rada na Zapadnom Balkanu“, koji finansira  Austrijska razvoja agencija, kancelarija UNDP-a je ponudila mentorsku pomoć učesnicima programa samozapošljavanja. „Kako nisam imala prethodnog poslovnog iskustva, nisam bila sigurna na koje proizvode da se fokusiram i kako da se efikasno predstavim na tržištu. Međutim, dobila sam izuzetnu podršku mentora,“ kaže Jasna.

Dok Jasna teži da njeni proizvodi postanu zaštitni znak Crne Gore, ona priznaje izazove sa kojima se suočavaju žene preduzetnice u zemlji. “Najizazovniji aspekt je balansiranje ličnih i poslovnih obaveza. Zahtijeva efikasno upravljanje vremenom sa tri dječaka različitog uzrasta, osiguravajući da se njihovo školovanje i vannastavne aktivnosti dobro vode, a istovremeno se razvija posao”, priznaje Jasna.

“Ako ne pokušate nikada nećete znati obim svojih sposobnosti. Uvjerena sam da ćete, kao i ja, dobiti pomoć i podršku od sistema.“

O projektu

Program grantova koji ima za cilj podršku samozapošljavanju i pokretanju biznisa je direktan grant u vrijednosti od 3,5 miliona eura. Sufinansiraju ga Evropska unija i Vlada Crne Gore. Ova inicijativa, poznata kao „Program grantova za samozapošljavanje“, dio je šireg programa EU-Crna Gora za zapošljavanje, obrazovanje i socijalnu zaštitu (SOPEES), koji ima ukupno 18 miliona eura iz pretpristupnih fondova EU (IPA II). Realizacija programa se odvija u saradnji sa Ministarstvom za ekonomski razvoj i Ministarstvom finansija i socijalne zaštite, uz podršku Delegacije EU u Crnoj Gori.

Podrška ženama u biznisu je ključna, posebno imajući u vidu da one u prosjeku 10 godina svog života provode na neplaćeni rad i brigu o domaćinstvu. Značaj ove podrške dodatno je naglašen tokom pandemije COVID-19, pri čemu su neplaćeni rad žena i kućne obaveze nadmašile rad muškaraca za 92%. Nedavno istraživanje UNDP-a otkrilo je da, dok je 11% žena izjavilo da se obično ne bave kućnim poslovima, udio među muškarcima je mnogo veći i iznosi 42%.

Jasna priznaje postojanje predrasuda prema ženama preduzetnicama, koje ih mogu obeshrabriti da se upuste u vlastite poslovne poduhvate. Ona dijeli svoje iskustvo, navodeći: “Kada ljudi otkriju da je žena direktorica, često se postavlja pitanje da li je dorasla izazovu. Međutim, ostala sam odlučna da uspijem i prevaziđem takve predrasude. Na sreću, nisam naišla na značajne prepreke unutar sistema. Naprotiv, svi su bili podrška i pomogli.”

Jasna potiče nezaposlene žene da vjeruju u sebe i prijave se za programe koji promovišu žensko poduzetništvo. Ona čvrsto vjeruje da je preuzimanje inicijative od suštinskog značaja, napominjući: ” Ako ne pokušate nikada nećete znati obim svojih sposobnosti. Uvjerena sam da ćete, kao i ja, dobiti pomoć i podršku od sistema.”

Podrška EU jača sistem registracije civilnog statusa Kosova, utirući put efikasnosti i pouzdanosti

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Agencija za civilnu registraciju Kosova objavila je uspješnu integraciju preko 3 miliona nedostajućih evidencija građanskog statusa u njihov sistem upravljanja identitetom. Ovo postignuće je omogućeno finansiranjem Evropske unije (EU) i uz podršku Danish Refugee Council, u periodu od 2021 do 2023. godine. Projekat  je imao za cilj da ispuni mandat agencije u okviru procesa dijaloga između Kosova i Srbije.

Agencija za civilnu registraciju Kosova, 1.juna 2023. godine može zvanično objaviti uspješan završetak integracije podataka iz preko 12.000 matičnih knjiga u svoj sistem Ovo dostignuće označilo je završetak projekta „Digitalizacija ovjerenih kopija matičnih knjiga- Faza III“, koji je imao za cilj da poveže e-arhivu ovjerenih kopija i Centralni registar civilnog statusa na Kosovu. Projekat, koji je finansirala EU, imao je budžet od 2 miliona eura i implementirao ga je Danish Refugee Council u periodu od 42 mjeseca, počevši od 2.decembra 2019. godine.

Glavni cilj projekta bio je da doprinese stvaranju jedinstvenog, sveobuhvatnog unapređenog sistema podataka o građanskom statusu  u cilju povećanja pouzdanosti kosovskog sistema registracije u okviru dijaloga između Beograda i Prištine. U projektu je ušestvovalo ključno osoblje Agencije za civilnu registraciju Kosova, Ministarstva unutrašnjih poslova kao i opštinske kancelarije civilnog statusa (pružaju usluge na lokalnom nivou).

Unapređenje digitalnih trendova i tržišne konkurentnosti u BiH uz podršku EU i Vlade Njemačke

Written by WeBalkans on . Posted in News.

U Sarajevu je ovog vikenda održan prvi Digital Innovation Hubs Forum (DIH Forum), u sklopu Sarajevo Maker Faire, koji je ujedno i prva inicijativa Centra za digitalne inovacije (DIH) u Bosni i Hercegovini.  Sarajevo Maker Faire, koji je tokom vikenda posjetilo 12.000 posjetilaca i ljubitelja inovacija, je među najvećim svjetskim porodičnim festivalima inovacija, kreativnosti i tehnologije, na kojem su svi centri za digitalne inovacije predstavili svoje aktivnosti u Sarajevu.

 

Projekt EU4DigitalSME uspostavio je četiri digitalna inovaciona haba (DIH-a) u Bosni i Hercegovini (dva u Sarajevu, jedan u Tuzli i jedan u Banjoj Luci), sa ciljem razvoja digitalne tehnologije kako bi se povećala konkurentnosti domaćih roba i usluga na tržištu, koje će rezultovati novim radnim mjestima, ekonomskim rastom i razvojem. DIH-ovi su od vitalnog značaja za Bosnu i Hercegovinu jer omogućavaju malim i srednjim preduzećima da razviju vještine, stimulišu inovacije i privlače investicije savladavanjem mogućnosti digitalne tehnologije. Važan momenat je sigurno uspostavljanje platforme za saradnju, na kojoj Bosna i Hercegovina ostaje konkurentan igrač na svjetskom tržištu.

 

Uspostavljanje digitalnih inovacionih habova i uspostavljanje ekosistema  za digitalizaciju u Bosni i Hercegovini zajednički finansiraju Evropska unija i Savezno ministarstvo za ekonomsku saradnji i razvoj Savezne Republike Njemačka (BMZ) kroz projekat Inovacije i digitalizacija malih i srednjih preduzeća u Bosni i Hercegovini/ EU4DigitalSME.

Revolucionizacija stočarstva u Srbiji

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Upoznajte RoboShepherd-a izum napravljen u Naučno-tehnološkom parku u Nišu

Vjerovatno, većina vas poznaje RoboCop-a, protagonistu filma iz 80-tih koji je bio pola čovjek, a pola mašina. Tokom te ere, koncept robota koji mijenja ljude u različitim ulogama bio je samo pojam prikazan u naučnofantastičnim filmovima. Međutim, tokom narednih decenija ova ideja se postepeno pretvarala u stvarnost, a danas smo svjedoci robota koji nam pomažu u različitim zadacima. Nedavno se u Srbiji pojavio takav zapažen primjer. Ipak, ovoga puta cilj nije zamjena ljudskog rada, već rješavanje zadataka povezanih s ponašanjem životinja, posebno onih koji se odnose na ovčarske pse.

 

Coming Computer Engineering, srpsko preduzeće za informacione tehnologije, sarađivalo je  sa inženjerima sa Mašinskog fakulteta (Faculty of Mechanical Engineering) Univerziteta u Nišu na razvoju i uvođenju najsavremenijeg, multifunkcionalnog robota poznatog kao RoboShepard. Ova inovativna kreacija rješava jedan od najvećih izazova sa kojim se susreću poljoprivredni proizvođači u Srbiji: nedostatak raspoloživih radnika.

“RoboShepard je dizajniran za revitalizaciju tradicionalnog stočarstva, uključujući uzgoj stoke na pašnjacima.“

“RoboShepard je dizajniran za revitalizaciju tradicionalnog stočarstva, uključujući uzgoj stoke na pašnjacima“, izjavljuje Dušan Krstić, rukovodilac projekta u Coming Computer Engineering. „Uzimajući u obzir ograničeno raspoloživu radnu snagu u poljoprivredi, naš cilj je bio da zamijenimo ljude robotima. Ovi roboti će voditi životinje na pašnjake, štiti ih od grabežljivaca i osigurati da pasu odgovarajuću količinu trave.“ Mogućnost da vidite robotske pastire kako čuvaju stado od 620 ovaca mogla bi da postane poznat prizor na srpskim pašnjacima. Pored brige o stoci, Coming Computer razvija i robote za razne druge poljoprivredne zadatke, kao što su sadnja, navodnjavanje, žetva, i oranje.

Za razliku od mnogih mašina, ovi elektronski asistenti su sposobni da rade na strmim terenima.

“Testirali smo sposobnost prototipa da povuče 345 kilograma uz nagib od 30%, koristeći sistem automatskog niveliranja“, objašnjava Nikola Velčev, inženjer u Coming-u. „Ovaj sistem omogućava robotu da spusti prednji dio kada naiđe na strme padine, sprečavajući prevrtanje kada nosi značajan teret ili  vuče prikolicu.“ Robot je takođe prilagodljiv za operacije na zemlji, kao što je branje jagoda, te može momentalno prilagoditi robotsku platformu da podigne ruku do 2 metra u visinu.

„Naš cilj je da razvijemo platformu koja može uključivati razne dodatke za različite aktivnosti“ objašnjava Velčev. „Robot se kontroliše pomoću džojstika, opremljenog pokretom podržanim senzorom koji može detektovati prepreke i izbjeći ih. Uz pomoć GPS navigacije, moći će se autonomno vraćati sa pašnjaka u štalu.“

U naredne tri godine, roboti će ući u proizvodnju, sa cjenovnom strategijom koja će ih učiniti dostupnim za male poljoprivredne proizvođače. Trenutno, roboti ove vrste koštaju preko 100.000 eura, što ih čini nedostupnim većini poljoprivrednika u Srbiji i okruženju.

“Suština naučno-tehnološkog parka  je u uspostavljanju zajednice inovativnih preduzeća, podsticanju razmjene znanja, međusobne podrške i aktivnog učešća u organizovanim aktivnostima.”

O projektu

Projekat istraživanja i razvoja u javnom sektoru (R&D) odnosi se na niz investicija usmjerenih na revitalizaciju javnih istraživačko-razvojnih aktivnosti u zemlji. Investicije uključuju nadogradnju postojeće infrastrukture, stvaranje centra za promociju nauke, izgradnju smještaja za studente i mlade naučnike i stvaranje centara izvrsnosti u prioritetnim istraživačkim oblastima. Cijena projekta procijenjena je na procijenjenu investicionu cijenu od 420 miliona eura. Projekat je u potpunosti u skladu sa kreditnim prioritetima EIB-a za jačanje i razvoj aktivnosti podrške zemljama kandidatima i potencijalnim kandidatima. Evropska investiciona banka, dugoročna finansijska institucija Evropske unije, podržava održive projekte kapitalnih investicija koji unapređuju ciljeve politike Unije. U zemljama Zapadnog Balkana, finansiranje EIB-a doprinosi olakšavanju procesa integracije sa Evropskom unijom. Od 2001. godine EIB je dodijelila 2,6 milijardi evra u korist projekata u Srbiji.

Podizanje standarda u naprednoj poljoprivredi

Obično, potrebno je pet do deset godina za razvoj ovako karakterističnih poljoprivrednih rješenja baziranih na vještačkoj inteligenciji. Čak i za svjetske visoko-tehnološke kompanije sa sjedištem u istaknutim centrima informacionih tehnologija poput Silicijumske doline. Međutim, inovatori u Naučno-tehnološkom parku u Nišu (Science-Technology Park in Niš) postigli su ovaj uspjeh u nevjerovatne tri godine, uz podršku Fonda za inovacionu djelatnost Republike Srbije (Republic of Serbia's Innovation Fund)i Evropske unije.

Među brojnim preduzećima koja posluju u okviru Naučno-tehnološkog parka u Nišu, centra za inovacije koji je otvoren 2020. godine, nalazi se Coming Computer Engineering. Park je nastao kao regionalna ključna tačka za unapređenje inventivnih naučnih i tehnoloških projekata, uz njihovu međunarodnu promociju. Blisko sarađuje sa univerzitetskom i akademskom zajednicom, ujedinjujući preko 500 mladih IT inženjera kako bi podstakli regiju da postane globalni centar za vrhunske tehnologije.

“Suština Naučno-tehnološkog parka je u uspostavljanju zajednice inovativnih preduzeća, podsticanju razmjene znanja, međusobne podrške i aktivnog učešća u organizovanim aktivnostima“, kaže Milan Ranđelović, direktor Naučno-tehnološkog parka. „Naš cilj je da podstaknemo lokalne visokotehnološke preduzetnike i povećamo svijest uz jačanje cjelokupnog ekosistema inovacija u regiji.“

Zajedno sa svojim virtualnim članovima, preduzeća koja se nalaze u okviru Parka zapošljavaju oko 5.000 ljudi. Izgradnju objekata Naučno-tehnološkog parka je finansirala Vlada Srbije i kredit Evropske investicione banke (a loan from the European Investment Bank) osiguran 2010. godine za sektor istraživanja i razvoja u Srbiji.

Objavljeno takmičenje mladih kreatora evropskog nasljeđa 2023

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Mladi kreatori evropskog nasljeđa je takmičenje za mlade ljude Evrope. To je prilika za njih da istraže svoju okolinu, upoznaju svoje lokalno materijalno i nematerijalno kulturno nasljeđe i podijele priču o Evropi. Ciljevi takmičenja Mladi kreatori evropskog nasljeđa su prikupljanje iskustava i priča o tome kako djeca i mladi ljudi razumiju evropsku dimenziju svog lokalnog nasljeđa. Ovo može uključivati materijalno nasljeđe kao što su spomenici i zgrade, karakteristike prirodnog pejzaža ili nematerijalno nasljeđe koje dijeli njihova zajednica kao što su ples, pjevanje ili lokalne kulturne tradicije. Veoma se podstiču kreativne interpretacije.

 

Takmičenje je dio Dana evropskog nasljeđa (European Heritage Days). Sa blizu 70.000 događaja koji se organizuju svake godine u evropskim državama potpisnicama Evropske kulturne konvencije (European Cultural Convention) i sa oko 30 miliona posjetilaca, ova zajednička akcija Savjeta Evrope (Council of Europe) i Evropske komisije je jedinstven primjer inicijative na lokanom nivou koju  dijele milioni ljudi koji žive u Evropi. Pogledajte web stranicu  Dana evropskog nasljeđa za više informacija o takmičenju, uključujući i način  registracije, status učešća vaše države, uloga mentora na takmičenju.

Kampanja MADE OF US danas stiže u Albaniju

Written by WeBalkans on . Posted in News.

“Kampanja “Made of Us – Putovanje EU – Zapadni Balkan”, koju finansira Evropska unija, a donosi vam WeBalkans ove sedmice se nastavlja u Albaniji. Ova kampanja podizanja svijesti ima za cilj da promoviše pozitivnu sliku EU ljudima Zapadnog Balkana i obrnuto. Njeni protagonisti su 12 mladih vlogera iz EU i Zapadnog Balkana koji u parovima putuju po regionu. Svaki par usput dijeli svoja iskustva kreirajući svoj vlastiti online sadržaj. Delegacija EU u Albaniji  danas je bila domaćin ručka sa novinarima kojim je najavljen početak putovanja u Albaniji. Alexi Hupin, šef političkog odsjeka Evropske unije u Albaniji, poželio je dobrodošlicu vlogerima i pohvalio ih za njihov doprinos promociji EU i Albanije.

 

Vlogeri, Ornela Zani (@ornela.zani) iz Albanije i Natalia Orda (@natalia_orda) iz  Poljske, krenuli su juče na put. Na putu će biti ukupno sedam dana od 23. do 30. maja, pokazujući najbolje od Albanije kao i ulaganja EU u region. Njihov itinerer uključuje posjete raznim lokacijama, uključujući turističke, kulturne i umjetničke projekte koji su dobili podršku EU. Među projektima koje finansira EU koje će istraživati su EU4Culture, koji pruža pomoć u obnavljanju lokacija i spomenika pogođenih zemljotresom 2019. godine. One će takođe pokrivati “Za Fest”, muzički festival koji skreće pažnju na sjeverni region Albanije, kao i Put vina rimskih careva, kolekciju virtuelnih tura koje pokrivaju čitav region Zapadnog Balkana, uključujući Albaniju.

 

Kampanja je počela 18. aprila i trajaće do 30. maja, fokusirajući se svake sedmice na jednog od WB6 partnera. Vlogeri će obići ukupno 18 projekata koje podržava EU, preći 6000 km autom, na putu sresti zanimljive i inspirativne lokalne ličnosti, sve vrijeme pokazujući prirodni pejzaž, izuzetne znamenitosti i jedinstveno kulturno naslijeđe koje Zapadni Balkan može da ponudi. Dvanaest vlogera će snimiti svoja iskustva koristeći vlastitu opremu i kanale društvenih mreža, prevodeći svoje putovanje u visokokvalitetni sadržaj za društvene mreže i web, fotografije i video zapise, koji će biti distribuirani na WeBalkans kanalima.

Jačanje energetske efikasnosti u javnim zgradama: Transformacija infrastrukture Sarajeva

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat koji finansira EU radi na revitalizaciji javne zgrade Sarajeva za svjetliju i zeleniju budućnost.

Bosna i Hercegovina je zemlja koju karakteriše značajna energetska neefikasnost u građevinskom, industrijskom i uslužnom sektoru. Javne zgrade u Bosni i Hercegovini (BiH) imaju prosječnu potrošnju energije tri puta veću od prosjeka EU, što ih čini potpuno energetski neefikasnim. Više od 70% javnih zgrada u BiH izgrađeno je prije više od 30 godina, bez velikog razmatranja energetske efikasnosti (EE). Štaviše, preko 80% zgrada javnog sektora trenutno se oslanja na fosilna goriva ili sisteme daljinskog grijanja, prvenstveno na bazi uglja.

Sarajevo najveći grad u zemlji sa procijenjenom populacijom od 360.000 stanovnika, se nalazi u Kantonu Sarajevo. Ova regionalna administrativna oblast obuhvata grad Sarajevo i okolinu, sa ukupnom populacijom od oko 450.000 stanovnika. Kanton Sarajevo se u velikoj mjeri oslanja na uvoz električne energije, koji čini oko 61,6% potrošene električne energije u 2021. godini, dok je oko 38,3% proizvedeno iz domaćih izvora. Međutim, postoji napredak u ovoj oblasti, podržan od strane Evropske unije kroz projekat „Energetska efikasnost u javnim zgradama Kantona Sarajevo“.

“EU sa zadovoljstvom podržava napore Vlade Kantona Sarajevo u borbi protiv zagađenja vazduha kroz brojne projekte. Za ovu konkretnu inicijativu, koja će dovesti do čistijeg grijanja, poboljšane izolacije i sveukupno boljih uslova u školama, vrtićima, studentskim domovima i ambulantama u Kantonu Sarajevo, EU obezbjeđuje grant od 2 miliona eura. Ovaj projekat predstavlja važan iskorak prema kolektivnom nastojanju za unapređenje životne sredine i kvaliteta vazduha u Kantonu Sarajevo.“

U toku je značajno povećanje energetske efikasnosti javnih zgrada u Sarajevu zahvaljujući finansijskom paketu od 10 miliona eura Evropske unije (EU) i Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD). EU je odobrila 2 miliona eura, dok je EBRD dala kredit od 8 miliona eura za obnovu 40 zgrada u glavnom gradu Bosne i Hercegovine. Ovi radovi su prioritetna inicijativa u okviru Akcionog plana Zeleni grad za Kanton Sarajevo.

Investicije su prvenstveno usmjerene na 29 škola i pratećih objekata, šest vrtića, tri studentska doma i dvije ambulante. Očekuje se da će implementacija mjera za uštedu električne energije rezultirati u procijenjenoj uštedi električne energije od oko 13.7 GWh i godišnjim smanjenjem emisije CO2 od 4,774 tona. Mjere za energetsku efikasnost obuhvataju uvođenje čistijih i efikasnijih sistema grijanja, poboljšanu izolaciju, bolje osvjetljenje i sveukupna poboljšanja.

Jedan od korisnika ove podrške je vrtić Labudovi u Sarajevu, gdje su nedavno završeni radovi na energetskoj efikasnosti. Ovi radovi s uključivali  termo-izolaciju fasade, djelimičnu zamjenu dotrajalih otvora, ugradnju termostatskih ventila na postojeće radijatore, ugradnju kalorimetara i automatsku regulaciju grijanja sa cirkularnom pumpom, zamjenu neefikasne rasvjete novim LED sijalicama, te pripremne i prateće mjere za obnavljanje zgrade.

Gilles Rebattet, Šef operacija, Odjeljenja za Ekonomski razvoj, prirodne resurse i infrastrukturu pri Delegaciji EU u Bosni i Hercegovini, prisustvovao je svečanosti povodom obilježavanja završetka radova u vrtiću Labudovi. Istakao je štetan uticaj zagađenja vazduha, koje ima značajne ekonomske posljedice, skraćuje životni vijek i povećava troškove liječenja. “EU sa zadovoljstvom podržava napore Vlade Kantona Sarajevo u borbi protiv zagađenja vazduha kroz brojne projekte. Za ovu konkretnu inicijativu, koja će dovesti do čistijeg grijanja, poboljšane izolacije i sveukupno boljih uslova u školama, vrtićima, studentskim domovima i ambulantama u Kantonu Sarajevo, EU obezbjeđuje grant od 2 miliona eura. Ovaj projekat predstavlja važan iskorak prema zajedničkom nastojanju za unapređenje životne sredine i kvaliteta vazduha u Kantonu Sarajevo“, primjetio je Rebattet.

“Naš vrtić je zaista dobio divan preobražaj koje nas izdvaja. Izolirali smo zgradu i zamijenili sve sigurnosne ventile za grijanje i vjerujem da će i sadašnje i buduće generacije uživati u ljepoti našeg vrtića.”

O projektu

Projekat „Energetska efikasnost u javnim zgradama u Kantonu Sarajevo“ se implementira kao dio Regionalnog programa energetske efikasnosti (REEP/REEP Plus) za Zapadni Balkan. Ovaj program je identifikovan kao jedan od vodećih projekata u okviru „Talasa obnove“ u investicionom prozoru „Čista energija“ Ekonomskog i investicionog plana Evropske komisije za Zapadni Balkan. Ovi projekti daju značajan doprinos smanjenju emisije stakleničkih plinova i poboljšanju životnog standarda i zdravlja građana. Aktivnosti koje se sprovode u okviru REEP/REEP Plus usklađene su sa Uredbom EU i ciljevima Zelene agende za Zapadni Balkan, slijedeći pet stubova Evropskog Zelenog dogovora (European Green Deal).

Regionalni program energetske efikasnosti osnovan je Investicionim okvirom za Zapadni Balkan 2012. godine. Različite organizacije sarađuju kako bi bio uspješan, uključujući Energetsku zajednicu, Evropsku banku za obnovu i razvoj, Evropsku komisiju i KfW razvojnu banku. Sastoji se od više od 600 miliona eura investicija EBRD-a i KfW bankarske grupe, koje su kombinovane sa grantovima iz WBIF-a.

Dječiji vrtić Labudovi u Sarajevu je prvi objekat koji je prošao kompletno renoviranje, čime su stvoreni bolji uslovi za mališane, smanjeni troškove grijanja i minimizirane štetne emisije u vazduh.

“Naš vrtić je zaista dobio divan preobražaj koje nas izdvaja. Izolirali smo zgradu i zamijenili sve sigurnosne ventile za grijanje i vjerujem da će i sadašnje i buduće generacije uživati u ljepoti našeg vrtića”, ističe Špresa Zenoni, dugogodišnje vaspitačica u vrtiću Labudovi. Dodaje de je izolacija objekta omogućila ugodnije i veselije okruženje za djecu u vrtiću.