Skip to main content

Autor: WeBalkans

Obnovljen albanski ikonski mozaik vraća svoj izvorni sjaj na glavnom trgu u Tirani

Written by WeBalkans on . Posted in News.

16. maja svečano je otkriven obnovljeni fasadni mozaik u Nacionalnom istorijskom muzeju na albanskom Skenderbegovom trgu u Albaniji. Ceremonija je bila dio obilježavanja Sedmice Evrope, a prisustvovali su joj predstavnici Delegacije EU, Ministarstva kulture, UN-a i UNOPS-a, medija, stručnjaci za nasljeđe i kreatori Mozaika. Mozaik je obnovljen u okviru programa EU4Culture koji finansira EU, a implementira United Nations Office for Project Services (UNOPS) u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture Albanije.  

Mozaik na fasadi Nacionalnog istorijskog muzeja se smatra jednim od najljepših primjera kasnog albanskog socijalističkog realizma. Postavljen 1981. godine na površini od 565 m2, prikazuje neke od važnih prekretnica u istoriji zemlje, koja se proteže od antike do komunističke ere.  Njegov dizajn su uradili renomirani umjetnici toga vremena, uključujući Vilson Kilicu, Josif Droboniku, Agim Nebiu, Anastas Kostandinija i Aleksandër Filipija.

 

U novembru 2019. godine, Albaniju je pogodio najsmrtonosniji potres u posljednjih 50 godina. Posljedice su bile razorne, uzrokujući ogromnu štetu u 11 opština, uključujući brojna mjesta kulturnog nasljeđa, uključujući i Mozaik. Kao odgovor za ovu krizu, Evropska unija je pokrenula projekat  EU4Culture, koji implementira United Nations Office for Project Services (UNOPS) u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture Albanije. Ovaj projekat se fokusira na obnavljanje i revitalizaciju objekata kulturnog nasljeđa koji su oštećeni u potresu i jedan je od najvećih programa kulturnog nasljeđa koji finansira EU širom svijeta, sa ukupnim budžetom od 40 miliona eura.

MADE OF US kampanja danas stiže u Srbiju

Written by WeBalkans on . Posted in News.

“Kampanja “Made of Us – Putovanje EU – Zapadni Balkan”, koju finansira Evropska unija, a donosi vam WeBalkans ove sedmice se nastavlja u Srbiji. Ova kampanja podizanja svijesti ima za cilj da promoviše pozitivnu sliku EU ljudima Zapadnog Balkana, i obrnuto. Njeni protagonisti su 12 mladih vlogera iz EU i Zapadnog Balkana koji u parovima putuju po regionu. Svaki par usput dijeli svoja iskustva kreirajući svoj vlastiti online sadržaj.

 

Delegacija EU u Srbiji danas je bila domaćin ručka sa novinarima kojim je najavljen početak putovanja u Srbiji. Gospođa Plamena Halacheva, zamjenica šefa delegacije EU u Srbiji poželjela je  dobrodošlicu vlogerima.

 

Vlogeri, Jelena Radovanović (fluorescentni_producent) iz Srbije i Joshua Steib (joshua.steib) iz Njemačke, krenuli su na svoje putovanje danas. Na putu će biti ukupno sedam dana od 16. do 22. maja, pokazujući najbolje od Srbije kao i ulaganja EU u region. Njihov plan puta uključuje posjete raznim lokacijama, uključujući tehnološke, kulturne i projekte vezane za zdravlje koje podržava EU. Među projektima koje finansira EU koje će posjetiti su i Anoris, preduzeće koje je izumilo „pametnu rukavicu“ za podršku osobama sa oštećenim vidom, Institut BioSense, koji je napravio nekoliko izuma, uključujući robota koji pomaže u poljoprivredi, i projekat u gradu Rumi koja pomaže mladima u profesionalnom razvoju i proizvodnji zdrave hrane.

 

Kampanja je počela 18. aprila i trajaće do 30. maja, fokusirajući se svake sedmice na jednog od WB6 partnera. Vlogeri će obići ukupno 18 projekata koje podržava EU, preći 6000 km autom, na putu sresti zanimljive i inspirativne lokalne ličnosti, sve vrijeme pokazujući prirodni pejzaž, izuzetne znamenitosti i jedinstveno kulturno naslijeđe koje Zapadni Balkan može da ponudi. Dvanaest vlogera će snimiti svoja iskustva koristeći vlastitu opremu i kanale društvenih mreža, prevodeći svoje putovanje u visokokvalitetni sadržaj za društvene mreže i web, fotografije i video zapise, koji će biti distribuirani na WeBalkans kanalima.

Povezivanje Evrope: Komisija potpisuje sporazuma na visokom nivou sa zemljama Zapadnog Balkana radi poboljšanja saobraćajnih veza

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Komisija je 16. maja potpisala sporazume na visokom nivou sa Bosnom i Hercegovinom, Crnom Gorom, Sjevernom Makedonijom i Srbijom. Sporazumi prilagođavaju transevropsku transportnu mrežu (TEN-T), mrežu željezničkih linija, puteva, luka i unutrašnjih plovnih puteva Evropske unije koji povezuju mjesta i gradove EU i uvezuje ih sa Zapadnim Balkanom. Ovo je veliki korak prema većoj transportnoj povezanosti između Evropske unije i naših partnera sa Zapadnog Balkana.

 

Komesarka za transport, Adina Vălean je rekla: “Potpisivanjem ovih sporazuma i našim prijedlogom za Evropski transportni koridor Zapadnog Balkana, postavljamo temelj za integrisanje transportne mreže Zapadnog Balkana u EU. Promovisaće razvoj održive i resursno efikasne transportne povezanosti između EU i ovih zemalja. Značaj bližih i neometanih transportnih veza ne može se potcijeniti.“

 

Transportna zajednica (Transport Community), koja okuplja zemlje članice EU koje predstavlja Komisija i partnere sa Zapadnog Balkana, aktivno podržava realizaciju projekata koji povezuju šest zemalja međusobno kao i sa EU.

 

Integracija transportnih mreža Zapadnog Balkana u TEN-T će takođe pomoći u pripremi zemalja kandidata i potencijalnih kandidata za njihovo buduće pristupanje EU.

#IDecide kampanja podizanja svijesti o lokalnim izborima u Albaniji

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Tokom nedavnih lokalnih izbora u Albaniji, #YEA u Albaniji nastavili su tradiciju kampanje podizanja svijesti #IDecide, sa ciljem promocije aktivnog učestvovanja na lokalnim izborima. Kampanja je uspješno stigla do četiri grada: Korça, Rrëshen, Selenica i Bulqiza, u kojima su se angažovali kako bi obučili mlade ljude o njihovim političkim pravima, naglasili značaj učestvovanja u izbornim procesima i ohrabrili ih da prijave sve slučajeve kršenja izbornog procesa.

 

Kao zaključak kampanje, održana je Završna konferencija. Konferencija je bila fokusirana na raspravu o nalazima i preporukama kampanje, analizu trendova glasanja tokom izbora i isticanje uticaja korupcije na izlaznost birača u demokratskim društvima.

EDUINO: Kako je rođena najveća digitalna obrazovna biblioteka Sjeverne Makedonije

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Od kratkoročnog rješenja da nacionalnog resursa: Putovanje EDUINO u digitalno obrazovanje

Na početku pandemije COVID-19, kada su škole zatvorene i učenje na daljinu postalo neophodno, postalo je jasno da Sjeverna Makedonija nije bila opremljena za prelazak sa tradicionalnog obrazovanja na digitalno učenje na daljinu. Nije bilo dovoljno digitalnih resursa da se to podrži, a nastavnici su generalno bili nepripremljeni za digitalno obrazovanje. Kao i u drugim dijelovima regiona, vlasti su borile da se nose sa izazovom i tražile su pomoć.

Nevladina organizacija SmartUp – Social Innovation Lab, zajedno sa UNICEF-om, BDE-om i ključnim ministarstvima obrazovanja u zemlji radili su posljednje 3-4 godine prije pandemije na podršci inovacijama i zajedničkom stvaranju u okviru sektora obrazovanja. Već su obučili solidnu grupu saradnika i razvili neke inicijalne platforme, koje su mogli brzo restrukturirati kako bi odgovorili na ove izazove. Prihvatili su izazov i počeli stvarati ono što je sada poznato kao najveća digitalna obrazovna biblioteka u Sjevernoj Makedoniji.

“Očekivali smo da ćemo na početku dobiti možda 100 ili 200 video lekcija. Međutim, u prva dva – tri dana, imali smo preko 600 video lekcija koje su poslali nastavnici iz cijele zemlje. Bilo je uzbudljivo.”

Aleksander Lazovski, suosnivač SmartUp-a, otkrio je da je organizacija odmah pokrenula poziv za nastavnike da dostave kratke video lekcije za EDUINO platformu, nakon što su preuzeli zadatak obezbjeđivanja digitalnih resursa za podršku učenju na daljinu u Sjevernoj Makedoniji. “Očekivali smo da ćemo na početku dobiti možda 100 ili 200 video lekcija. Međutim, u prva dva – tri dana, imali smo preko 600 video lekcija koje su poslali nastavnici iz cijele zemlje. Bilo je uzbudljivo.”, rekao je Aleksandar

Ovaj početni uspjeh naveo je osnivače da vide potencijal za EDUINO kao dugoročno nacionalno rješenje za digitalno obrazovanje u Sjevernoj Makedoniji. Platforma se pomjerila prema ovom cilju nakon perioda krize,  postajući ono što osnivači zovu “Kolektivni portal za digitalna obrazovna rješenja.“ Platforma je izgrađena na ideji zajedničkog stvaranja i djelovanja u zajednici, nudeći resurse za nastavnike, roditelje i učenike u predškolskom, osnovnom i srednjem obrazovanju.

EDUINO sada uključuje tri glavna dijela: EDUINO Školovanje, EDUINO ECD, i EDUINO Laboratorija.

EDUINO Školovanje sadrži biblioteku video lekcija, tutorijale o 21. digitalnim vještinama za edukatore, digitalne igre i resurse za učenje. EDUINO ECD nudi aktivnosti zasnovane na igri i mogućnosti profesionalnog razvoja. Na kraju, EDUINO Laboratorija je 2D virtuelna naučna laboratorija koja nudi iskustveno učenje o naučnim konceptima i klimatskim promjenama.

“Ove serije webinara koje finansira EU direktno su podržale profesionalni razvoj najmanje 5000 edukatora u Sjevernoj Makedoniji.”

O projektu

EDUINO, platforma za digitalno učenje Sjeverne Makedonije, podstakla je praksu zajednice i uspješno prikupila veliku količinu obrazovnog sadržaja od nastavnika i edukatora širom zemlje u roku od nekoliko sedmica od početka pandemije COVID-19.

Projekat je postigao značajan uspjeh u smislu brojeva i rezultata. Neka značajna dostignuća uključuju kreiranje preko 4500 video lekcija, koje su imale oko sedam miliona pregleda, kao i razvoj oko 800 aktivnosti zasnovanih na igri koje imaju za cilj  da pomognu djeci uzrasta od 3 do 10 godina da nauče složene obrazovne koncepte uz poboljšanje socio-emocionalnih vještina. Projekat je takođe privukao preko 25.000 registrovanih članova EDUINO zajednice.

Evropska unija je prepoznala uticaj i potencijal EDUINO-a i podržala je projekat postavši partner. EU je finansirala seriju EDUINO webinara, koji pruža interaktivne događaje za učesnike koji prate predavanja od 60 do 90 minuta o inovativnim i naprednim temama u oblasti obrazovanja kroz primjere dobre prakse i savjete praktičara ili stručnjaka. Prema Aleksandrovim riječima, serija EDUINO webinara je imala veliki uspjeh, sa ukupno 42 do sada organizovana webinara i prosječno 1800 učesnika po događaju. “Ove serije webinara koje finansira EU direktno su podržale profesionalni razvoj najmanje 5000 edukatora u Sjevernoj Makedoniji,” dodao je on.

Webinari su osmišljeni tako da pruže priliku učesnicima da postavljaju pitanja i savjetuju se sa predavačima o različitim oblicima, metodama, tehnikama i instrumentima za implementaciju procesa učenja i podučavanja u savremenoj nastavi. Danas, serija EDUINO webinara je jedan od najpriznatijih online resursa za sticanje vještina u oblasti obrazovanja i prema statistikama SmartUp-a, najgledaniji online webinari u zemlji.

Osnaživanje osoba sa invaliditetomu Crnoj Gori

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Od medicinske do procjene zasnovane na pravima: Nova era za vještačenje invaliditeta u Crno Gori.

Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) procjenjuje da otprilike 10% svjetske populacije ima neki oblik invaliditeta. Ova statistika se ogleda i u Crnoj Gori, u kojoj podaci Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova iz 2011. godine koju je sproveo Monstat pokazuju da se 11% crnogorske populacije, što je ekvivalentno broju od 68.064 osobe, suočava sa izazovima u dnevnim aktivnostima zbog dugotrajne bolest, invaliditeta ili starosti. Ove osobe nailaze ma teškoće u obavljanju osnovni dnevnih obaveza ili učestvovanju u raznim aktivnostima. Tokom ovog popisa prvi put su prikupljeni podaci o postojanju ovih poteškoća u obavljanju dnevnih aktivnosti.

Proces vještačenja i utvrđivanje invaliditeta je zvanična procedura koja je neophodna za utvrđivanje podobnosti za usluge, proizvode ili beneficije. Služi kao kapija kroz koji pojedinci koji traže podršku u vezi invaliditeta, bilo javno javno ili privatno, moraju proći. U Crnoj Gori, sistem vještačenja i utvrđivanja invaliditeta karakteriše kompleksnost, decentralizacija, manjak koordinacije i oslanjanje na zastarjeli medicinski model. Da bi riješio ovaj problem, Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) sarađuje sa vlastima Crne Gore i dobija podršku Evropske unije kako bi uveli pozitivne promjene u ovoj oblasti.

“Uživam radeći sa mašinama. Izrađujemo kutije, korpe i magnete. Režemo ih i sastavljamo. Okruženje je ugodno za rad; osjećam se kao kod kuće.”

Ismar Ramović, vrijedan i veseo radnik iz Tuzija, je neko koga bi svaki poslodavac želio imati u svom timu, kako ga je opisao Nebojša Milikić, njegov poslodavac. Nakon završetka školovanja, Ismar je strpljivo čekao gotovo tri godine prije nego što je našao zaposlenje. Danas je jedan od deset osoba sa invaliditetom koji rade u preduzeću, gdje se specijalizovao za izradu suvenira. “Uživam radeći sa mašinama. Izrađujemo kutije, korpe i magnete. Režemo ih i sastavljamo. Okruženje je ugodno za rad; osjećam se kao kod kuće,” kaže Ismar.

Kako bi osigurao svoje pravo na rad, Ismar je morao prolaziti kroz duge i zamršene procedure, slično kao i drugi sa invaliditetom. Pored medicinske procjene, Ismar se morao suočiti i sa dvije dodatne komisije za procjenu invaliditeta. ”Susretanje sa tim komisijama me zabrinjava. Brinem jer nisam siguran da li će mi odobriti naknadu,“ kaže on.

Uz podršku projekta „Reforma nacionalnog sistema vještačenja invaliditeta“, koji finansira EU, a implementira UNDP u saradnji sa Vladom Crne Gore i nevladinim organizacijama, uspostavlja se centralizovan proces procjene za procjenu invaliditeta i potreba svih osoba sa invaliditetom. Ova reforma ima za cilj da pojednostavi procedure i eliminiše preko 30 različitih komisija.

Primarni cilj ove reforme je da se olakša ostvarivanje prava za osobe sa invaliditetom na pravičniji način. Medicinski model će biti zamijenjen sa modelom procjene invaliditeta baziranim na ljudskim pravima. Kao rezultat toga, preko 50.000 osoba sa invaliditetom u Crnoj Gori će lakše ostvariti svoja prava, uz značajno smanjene administrativne procedure.

“Volio bih da mogu sve, sve administrativne procedure, završiti na jednom mjestu bez čekanja. Ne volim gužvu i čekanje.”

O projektu

Specifičan cilj projekta “Reforma nacionalnog sistema vještačenja invaliditeta” koji finansira EU je reforma nacionalnog sistema vještačenja i utvrđivanje invaliditeta. Reforma će omogućiti osobama sa invaliditetom pravičan tretman, lakši i ravnopravan pristup svim pravima socijalnog osiguranja i bolje izglede za socijalno uključivanje. Ovim projektom želi se postići sljedeći rezultati: Razvoj i usvajanje novih standardizovanih, unificiranih, nacionalnih kriterija za invaliditet zasnovanih na funkcionalnostima/sposobnostima i reorganizacija institucionalnih prava – smanjenjem sadašnjih 26 Komisija (sa oko 120 plaćenih stručnih saradnika) na jednu jedinstvenu komisiju.

“Volio bih da mogu sve, sve administrativne procedure, završiti na jednom mjestu bez čekanja. Ne volim gužvu i čekanje,” kaže Ismar. U Crnoj Gori osobe sa intelektualnim teškoćama se često susreću sa nedostatkom razumijevanja, podrške i prihvatanja od strane društva. Međutim, Ismarovo iskustvo je drugačije „Družim se sa kolegama na poslu, a često idemo zajedno na kafu. Ponekad čak igramo fudbal ili košarku”, dodaje.

Prema riječima njegovog poslodavca Nebojše, Ismar je postigao značajan napredak i postao sastavni dio tima. „Svojim radom i dostignućima, doprinosi ne samo sebi i našem preduzeću već i društvu u cjelini. Doprinos preostalih 15 zaposlenih ne može biti veći od doprinosa Ismara i drugih osoba sa invaliditetom koji rade ovdje”, navodi Nebojša.

Vlada obezbjeđuje beneficije za poslodavce koji zapošljavaju osobe sa invaliditetom, uključujući subvencije na plate i sredstva za adaptacije radnog mjesta. “Ključno je prilagoditi zadatke sa njihovim sposobnostima i uspjeh je zagarantovan. Podstičem sve poslodavce da prate moj primjer i zaposle osobe sa invaliditetom. Uvjeren sam da neće zažaliti”, ohrabruje Nebojša.

Otvoren poziv za nagradu EU za istraživačko novinarstvo 2023

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Nagrada EU za istraživačko novinarstvo 2023. prima prijave. Ponovo, prestižna nagrada slavi najbolje istraživačke priče objavljene u prošloj kalendarskoj godini i otvorena je za novinare sa Zapadnog Balkana i Turske.  
Ove godine, kao i nacionalne nagrade, Nagrada EU uvodi regionalnu nagradu za najbolje priče iz cijelog regiona zasnovanu na jasno definisanim kriterijima. Ova nova kategorija je uzbudljiv razvoj koji će ohrabriti novinare da razmišljaju izvan nacionalnih granica i bave se temama koje utiču na cijeli region.  
Godišnji nagradni fond za svaku zemlju iznosi 10.000 eura, a nagradni fond za regionalnu nagradu je takođe 10.000 eura. Nagrađuju se tri najbolje priče godine,  a iznos za nacionalne i regionalne nagrade je 5.000 eura (prvo mjesto), 3.000 (drugo) i 2.000 (treće).  
Priče koje mogu biti nominovane treba da doprinesu slobodi izražavanja, vladavini prava i transparentnosti. Trebalo bi da pokrivaju mnoštvo tema koje utiču na nacionalne i regionalne ekonomije, izazove zemalja u procesima evropskih integracija i pitanja kao što su organizovani kriminal, korupcija, porast ekstremizma, razne forme stranih uticaja, kršenje ljudskih prava, uključujući ona u digitalnoj sferi, kao i druge teme sa kojima javnost inače ne bi bila upoznata.  
Prijave se mogu nominovati za nacionalnu ili regionalnu nagradu, ili za obe, a ova mogućnost se nudi putem samog obrasca za prijavu. Dodatno, jedan kandidat se može prijaviti na konkurs sa više priča.  
Dobitnici nacionalnih nagrada u regionu Zapadnog Balkana i Turske automatski postaju kandidati za regionalnu nagradu EU za istraživačko novinarstvo, ako je to u njihovoj prijavnici. Žiri za dodjelu nacionalnih i regionalnih nagrada čine domaći i međunarodni medijski stručnjaci, urednici, članovi akademske zajednice i zaslužni novinari.

Mladi evropski ambasadori na Danu Evrope 2023 u Briselu

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Mladi evropski ambasadori (YEA) sa Zapadnog Balkana su pozvani da učestvuju u ovogodišnjoj proslavi Dana Evrope u Briselu u Belgiji, zajedno sa drugim YEA iz istočnog i južnog susjedstva EU. Ukupno dvanaest mladih evropskih ambasadora sa Zapadnog Balkana je imalo priliku da komunicira sa svojim vršnjacima i zvaničnicima iz EU i susjednih regiona kao i da učestvuju u raznim događajima.

 

Mladi evropski ambasadori su se uključili u razgovore sa različitim jedinicama u okviru Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations (DG NEAR), što im je omogućilo da dobiju uvid u projekte i područja fokusa DG NEAR. Osim toga, imali su priliku da upoznaju kolege mlade evropske ambasadore iz istočnog i južnog susjedstva. Dodatno, posjetili su Univerzitet College of Europe u Brižu, gdje su razgovarali sa rektorom univerziteta, gospođom Federica Mogherini, o ulozi mladih i akademske zajednice. Zadnjeg dana aktivnosti, organizovali su niz raznovrsnih događaja tokom Dana otvorenih vrata u Berlaymontu, prikazujući region Zapadnog Balkana na kreativan način.

Kampanja MADE OF US danas stiže u Bosnu i Hercegovinu

Written by WeBalkans on . Posted in News.

Kampanja “Made of Us – Putovanje EU – Zapadni Balkan”, koju finansira Evropska unija, a donosi vam WeBalkans ove sedmice se nastavlja u Bosni i Hercegovini. Ova kampanja podizanja svijesti ima za cilj da promoviše pozitivnu sliku EU ljudima Zapadnog Balkana, i obrnuto. Njeni protagonisti su 12 mladih vlogera iz EU i Zapadnog Balkana koji u parovima putuju po regionu. Svaki par usput dijeli svoja iskustva kreirajući svoj vlastiti online sadržaj.

 

EU u Bosni i Hercegovini  danas je bila domaćin ručka sa novinarima kojim je najavljen početak putovanja u Bosni i Hercegovini. Aurelie Valtat vršilac dužnosti zamjenika šefa delegacije EU u Bosni i Hercegovini i  Patrik Turosik, zamjenik šefa misije i konzul u ambasadi Slovačke u Bosni i Hercegovini, poželjeli su  dobrodošlicu vlogerima i pohvalili ih za njihov doprinos promociji EU i Bosne i Hercegovine.

 

Vlogeri, Miloš Kuzmanović (@miloskuzmanov1c) iz Bosne i Hercegovine i Simona Gavalcová (@vecinko) iz Slovačke, krenuli su na svoje putovanje danas. Na putu će biti ukupno sedam dana od 9. do 15. maja, pokazujući najbolje od Bosne i Hercegovine kao i ulaganja EU u region. Oni će posjetiti razne lokacije, uključujući istorijski grad Travnik, projekte vezane za ljudska prava i turistička preduzeća koja podržava EU. Posjetiće Muzej ratnog djetinjstva koji je dobio nagradu EU, muzej ekskluzivno posvećen iskustvu odrastanja pogođenog ratom, a među projektima koje finansira EU, Staru željezničku prugu, projekat koji uključuje uspostavljanje biciklističke staze na trasi stare pruge i rafting kamp Encijan koji se nalazi na rijeci Tari, jednoj od najljepših rijeka na Zapadnom Balkanu.

 

Kampanja je počela 18. aprila i trajaće do 30. maja, fokusirajući se svake sedmice na jednog od WB6 partnera. Vlogeri će obići ukupno 18 projekata koje podržava EU, preći 6000 km autom, na putu sresti zanimljive i inspirativne lokalne ličnosti, sve vrijeme pokazujući prirodni pejzaž, izuzetne znamenitosti i jedinstveno kulturno naslijeđe koje Zapadni Balkan može da ponudi. Dvanaest vlogera će snimiti svoja iskustva koristeći vlastitu opremu i kanale društvenih mreža, prevodeći svoje putovanje u visokokvalitetni sadržaj za društvene mreže i web, fotografije i video zapise, koji će biti distribuirani na WeBalkans kanalima.

 

Ne propustite najvažnije trenutke ovog uzbudljivog putovanja – počnite pratiti na WeBalkans i 12 vlogera iz EU i Zapadnog Balkana na Instagramu odmah!

Revitalizacija albanske kultne Venecijanske kule

Written by WeBalkans on . Posted in Stories.

Projekat koji finansira EU transformiše Venecijansku kulu u centar za multimedijalnu interpretaciju

Venecijanska kula je izuzetna istorijska odbrambena građevina koja se nalazi u Draču, Albanija. Dio je vizantijske tvrđave Drač, koja je bila poznata po tome što je bila jedna od najmoćnijih tvrđava na zapadnoj obali Jadranskog mora. Sadašnja tvrđava je proizvod najranijih građevinskih pohoda vizantijskog cara Anastasija I (491–518), koji je poticao iz Drača, poznatog i kao antički Dyrrhachium. Venecijanska kula, izgrađena tokom XV vijeka, podignuta je na vrhu ostataka vizantijske kule i bila je naoružana topovima za odbranu grada od pomorskih napada. Kula je dizajnirana posebno za artiljeriju i funkcionisala je kao osnovna osmatračnica za okolno područje.

Ovaj veličanstveni spomenik kulturnog nasljeđa i gradsko obilježje pretrpilo je štetu u potresu 2019. godine, ali je od tada podvrgnut restauraciji uz podršku projekta EU4Culture. Projekat je finansirala EU, a realizovao UNOPS u bliskoj saradnji sa albanskim Ministarstvom kulture. Radovi na restauraciji, koji su uključivali multimedijalnu opremu, bili su budžetirani u iznosu od 700.000 €. Nadalje, u razvoj multimedijalnih sadržaja uloženo je dodatnih 300.000 eura.

“Na ovom spomeniku godinama nije bilo intervencija, a šteta koju je prouzrokovao potres dodatno je pogoršala situaciju. Spomenik bi ozbiljno bio ugrožen bez ove intervencije koja je urađena uz podršku EU.“

Alban Ramohitaj, direktor Muzejskog centra Drač, objašnjava da je potres 2019. godine uzrokovao značajnu štetu Venecijanskoj kuli, kako na unutrašnjosti tako i na eksterijeru zgrade. “Na ovom spomeniku godinama nije bilo intervencija, a šteta koju je prouzrokovao potres dodatno je pogoršala situaciju. Spomenik bi ozbiljno bio ugrožen bez ove intervencije koja je urađena uz podršku EU“, kaže Alban.

Lejla Hadžić, savjetnica za kulturno nasljeđe na projektu EU4Culture, napominje da iako nije bilo većih strukturalnih problema sa kulom, bili su neophodni konzervatorski radovi. „Uklonili smo sve dodatke koji nisu bili od odgovarajućih materijala ili materijala koji nisu bili kompatibilni sa istorijskim materijalima i zamijenili ih sa materijalima koji su kompatibilni i više u rječniku tradicionalnih materijala i tehnika koje su korištene u vrijeme kada je kula prvobitno napravljena“, kaže Lejla.

Osim konzervatorskih radova, projekt EU4Culture je također doprinio promociji i tehnološkom napretku kule. Uz podršku projekta, Venecijanska kula je pretvorena u najmoderniji Centar za interpretaciju nasljeđa. Ovaj centar pruža posjetiocima priliku da istraže istorijske događaje i mjesta kroz različite digitalne i multimedijske alate, kao što su VR slušalice, digitalni periskopi, multimedijalne projekcije kupole i druge aktivnosti koje kombinuju zabavu s dubljim pogledom na drevnu povijest grada.

“Međutim, kada se ispravno koriste, restaurirani spomenici ne da samo ostaju dobro održavani, već služe i kao generatori prihoda za sektor kulturnog nasljeđa.“

O projektu

Projekat EU4Culture finansira Evropska unija (EU), a sprovodi ga Kancelarija Ujedinjenih nacija za projektne usluge (UNOPS) u bliskom partnerstvu sa Ministarstvom kulture Albanije. Fokusira se na renoviranje i revitalizaciju glavnih objekata kulturnog nasljeđa oštećenih u potresu i predstavlja jedan od najvećih programa kulturnog nasljeđa koji finansira Evropska unija sa ukupnim budžetom od 40 miliona eura.

Prema riječima stručnjaka za konzervaciju, ključno je da restaurirani objekti puste u upotrebu kako bi se osiguralo njihovo održavanje. U zemljama u kojima su budžeti za kulturu ograničeni, zapušteni spomenici će vjerovatno propasti zbog nedovoljnog održavanja. “Međutim, kada se ispravno koriste, obnovljeni spomenici ne da samo ostaju dobro održavani, već služe i kao generatori prihoda za sektor kulturnog nasljeđa“, kaže Lejla.

Lejla dalje objašnjava da prije radova na restauraciji, ulaznice za Venecijansku kulu nisu bile dostupne. Međutim, nakon intervencije, sve tri lokacije koje je podržao projekat EU4 Culture u Draču – Hamam, Arheološki muzej i Venecijanska kula – će uvesti ulaznice za posjetioce, čime se direktno doprinijeti budžetu za kulturno nasleđe.