Skip to main content

Area of Cooperation: Democracy and fundamental rights

ЕУ донира 150 детектори за метал за воените сили на БиХ

Заедно со високи воени претставници од Воениот комитет на ЕУ, 27-те амбасадори на Политичкиот и безбедносен комитет на ЕУ донираа 150 детектори за метал за Баталјонот за деминирање на воените сили на БиХ на крајот од нивната посета на БиХ. Детекторите за метал му беа врачени на министерот за одбрана на БиХ и се првите апарати доставени како дел од мерката помош во склоп на Европскиот мировен фонд, во вредност од 10 милиони евра, а кој вклучува, исто така, и 34 транспортни возила, како и 34 медицински возила.

 

Европскиот мировен фонд е нов механизам на ЕУ за градење на одбранбените капацитети на ЕУ и нејзините најблиски партнери. Дополнително на мерката за помош за подобрување и надградување на способностите на Баталјонот за деминирање на воените сили на БиХ, ЕУ неодамна одобри и мерка помош, вредна 6 милиони евра, за подобрување на капацитетите на Балканската медицинска оперативна група.

   

Амбасадорите ја поздравија соработката на БиХ со ЕУ во доменот на надворешни работи, безбедност и одбрана, која е неопходна за меѓусебна стабилност и просперитет и уште дотолку важна за време на неоправданата руска агресија кон Украина. Посетата, на високо ниво, вклучи и средба со војниците и командантот на „ЕУФОР Алтеа“ (EUFOR Althea).

ЕУ објавува нови насоки за поддршка на граѓанското општество во регионот за проширување

Околу 200 претставници од граѓанските здруженија, Европската комисија, делегации на ЕУ, власти од Западен Балкан и меѓународни организации учествуваа на Форумот за граѓанско општество во Скопје, на 8. и 9. јуни. Главната цел на состанокот беше да се ревидираат „Насоките за поддршка на ЕУ за граѓанското општество во регионот за проширување 2021 – 2027“.

 

Форумот ја реафирмира значајната улога на организациите на граѓанското општество, како во нивните општества, така и во процесот за интеграција во ЕУ. Ваквите организации можат да придонесат за неопходните реформи; помагајќи истовремено за инволвирање на граѓаните и поддршка за економска, општествена и политичка трансформација на регионот. Во времиња на криза, организациите на граѓанското општество се од суштинска важност за помош при следење на влијанието, намалувањето на дезинформациите и бранење на интересите на маргинализираните заедници.

 

ЕУ ќе ги примени насоките за мониторирање при регуларни интервали. Ова ќе ѝ помогне на ЕУ, како и на другите чинители, да ги определат областите каде постои простор за подобрување и соодветно да делуваат.

Споделувањето повеќе љубов, најнакрај, ќе ја запре омразата

Познати личности во Србија се придружуваат во борбата против говор на омраза против ЛГБТИ заедницата и други целни групи.

„Блокирај ја омразата. Сподели љубов“ е слоганот на новата инцијатива на ЕУ и Советот на Европа која има за цел борба против говорот на омраза; вклучително и растечкиот волумен на негативни содржини, особено на социјалните медиуми. Признавајќи дека станува збор за тешка битка за повлекување линија помеѓу слободата за изразување и говорот на омраза; регулирањето на тоа што е соодветно и каде се потребни филтри, кампањата цели кон едуцирање на корисниците на социјалните медиуми за обрнување внимание на тоа што го објавуваат на своите профили или на останатите јавни платформи.

Иницијативата има за цел да се бори против различните форми на говор на омраза насочени кон одредени заедници и ранливи социјални групи. Во Србија, како и на другите места во Балканот, кампањата инволвира јавни личности во својство на амбасадори за промена. Личности познати по своите достигнувања во доменот на уметноста, глумата, спортот, и други, ги охрабруваат своите публики и следбеници да дискутираат и усвојат позитивно однесување во разнолики општества; да ги променат предрасудите и да промовираат еднаквост. Лидерите на кампањата веруваат дека на овој начин може да се иницира потребната промена на јавното мислење и да се намали проблематичниот јазик во онлајн сферата.

„Ги повикуваме луѓето двапати да размислат пред да објават нешто онлајн: да бидат свесни дека токсичните приказни брзо се шират, а нивните ефекти се непоправливи затоа што можат да поттикнат омраза, а и насилство против одредена индивидуа или група; без разлика на намерата.“

Нинослав Младеновиќ од отсекот за антидискриминација, при Советот на Европа, е член на тим кој работи на проектот „Промоција на разноликост и еднаквост во Западен Балкан“. Објаснува дека е важно да се пренесе оваа порака до луѓето кои не се свесни за штетата која ја предизвикуваат; можеби ненамерно, со цел да бидат свесни за тоа како останатите можат да се чувствуваат во врска со нивните изјави. „Ги повикуваме луѓето двапати да размислат пред да објават нешто онлајн: да бидат свесни дека токсичните приказни брзо се шират, а нивните ефекти се непоправливи затоа што можат да поттикнат омраза, а и насилство против одредена индивидуа или група; без разлика на намерата.“

Размислување за онлајн трагата

Регионалната кампања на Советот на Европа доби дополнителна димензија во Србија каде што корисниците на онлајн медиуми добија блиц прашање: „Каква трага оставате онлајн?“ Ова ги поттикна корисниците да размислат пред да објават нешто; потсетувајќи ги дека содржината останува и нема веднаш да исчезне; без разлика на тоа дали поттикнува насилство или емпатија.

„Важно е што ја имаме моќта да го користиме нашиот јавен простор за промовирање емпатија, разбирање и заедничка почит, бидејќи тоа е тоа што, несомнено, недостасува во општеството.“

За програмата

Оваа програма ги поддржува клучните локални чинители и кориснички институции во Србија, и пошироко во Западен Балкан, во борбата против дискриминација, говор на омраза и злосторства од омраза насочени кон малцинства, луѓе од ЛГБТИ заедницата и ранливи групи во општеството. Исто така, ги поддржува напорите на Србија и останатите земји-кориснички од Западен Балкан во контекст на пристапните преговори со ЕУ во доменот на основни права. Оваа програма е финансирана во рамки на Хоризонталниот инструмент за Западен Балкан и Турција 2019 – 2022, на ЕУ и Советот на Европа.

Една од највпечатливите фигури во светот на глумата, Славен Дошло, ѝ се придружи на националната кампања како амбасадор за споделување на пораката за инклузивност. „Важно е што ја имаме моќта да го користиме нашиот јавен простор за промовирање емпатија, разбирање и заедничка почит, бидејќи тоа е тоа што, несомнено, недостасува во општеството,“ изјави Дошло во медиумско интервју како дел од кампањата. Познатиот актер толкуваше актерски улоги кои третираат проблеми кои, според него, мора да се решат; како, на пример, злоупотреба на човекови права и нееднаквост. Во една прилика кога Славен Дошло одиграл улога на лице од заедницата ЛГБТИ добил бран критики, па дури и пораки со омраза од Интернет корисници кои го поистоветувале актерот со неговата улога.

Ваквиот вид говор на омраза не е изненадувачки за организаторите на кампањата „Блокирај ја омразата. Сподели љубов“. Според студија, објавена од Центарот за слободни избори и демократија, годинешен гарант на програмата за Советот на Европа, помалку од 20 % од граѓаните во Србија имаат позитивен однос кон ЛГБТИ заедницата; а 50 % од испитаниците имаат негативен однос. Една од препораките на оваа студија е развивање стратегија за инволвирање на корисниците на онлајн медиуми и социјални мрежи, на возраст под 40 години, да влијаат врз останатите членови на општеството.

Оваа препорака веќе се имплементира во кампањата и тоа преку вклучување посебен вид „инфлуенсери“ – млади европски амбасадори за „не-омраза“. Нивната мрежа промовира младински активизам, во рамки на локалните заедници, како моќна алатка за општествена промена. Младите европски амбасадори учествуваа во маршови на гордоста, филмски проекции, дискусии за истополови партнерства, како и начини за подобрување на ситуацијата на ЛГБТИ луѓето кои се меѓу едни од најдискриминираните општествени групи. Околу 25 млади европски амбасадори, членови на мрежата, беа обучени од тимот на Советот на Европа, да ја зголемат својата свест за говорот на омраза, како и нивните вештини за развивање приказни за човекови права при земањето збор во јавност и однесувањето на социјалните медиуми.

Меѓутоа, потребна е долгорочна акција за промена на перцепциите и однесувањето кон ЛГБТИ заедницата. Младеновиќ објаснува дека започнале со работа во мај, пред Денот на Европа, и продолжиле со училишни посети за подигнување свест за штетата која говорот на омраза може да ја предизвика во општеството.

Покрај активностите за подигнување на свеста, Советот на Европа соработува со партнери за воведување структурни и систематски промени во системот. Еден од примерите е соработката со локалните институции за зајакнување на нивните капацитети за вклучување на правата на ЛГБТИ во локалните политички документи и подзаконски акти.

Не можеме сите да направиме такви промени на ниво на политика, но кампањата нè потсетува дека сите можеме да ја блокираме омразата и да споделиме љубов.

Месецот на гордоста поддржан од младите европски амбасадори ширум регионот

Младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)), зазедоа бројно учество во настаните и активностите кои го одбележаа Месецот на гордоста ширум регионот. Месецот на гордоста го означува периодот посветен за подигнување глас, славење и поддршка на борбата за граѓански права и еднаквост на членовите на ЛГБТИ-заедницата (лезбијки, геј, бисексуалци, трансродови и квир лица). Во текот на месец јуни, младите европски амбасадори маршираа, учествуваа на прикажување филмови и читања, а дебатираа и за медиумско покритие.   
Во Сараево, БиХ, младите европски амбасадори учествуваа во маршот на гордоста, низ центарот на градот; активност која беше проследена од дебата за влијанието на медиумите врз семејната динамика, како и од семеен пикник кој вклучи и дискусии за подигнување на јавната свест.  
Во Подгорица, Црна Гора, младите европски амбасадори зазедоа учество во серија настани организирани од страна на организациите на граѓанското општество. Започнаа со работилница за покритието на теми поврзани со ЛГБТИ, средба за дискусија за ментално здравје, како и правни проблеми поврзани со законот за родов идентитет. Настаните во Црна Гора ќе завршат со тридневен семинар за активисти.  
Младите европски амбасадори беа дел и од настаните во Србија каде месецот на гордоста го отворија активисти со панел-дискусија за идентитет, интерсексуални луѓе и ЛГБТИ права. Во меѓувреме, во Белград имаше и проекција на филм, како и публикација на извештај.  
Младите европски амбасадори учествуваа и во маршот на гордоста во Скопје, Северна Македонија, како и во Приштина, Косово. Во Приштина, беа споделени квир албански поеми, па, на тој начин, младите европски амбасадори добија можност да искусат поетско доживување, а сите учесници имаа прилика да споделат и сопствени поетски креации.  
Промовирањето активизам во рамки на нивните заедници е една од главните одлики кои ја карактеризира платформата Млади европски амбасадори, бидејќи младинскиот активизам е најмоќната алатка за општествена промена.

Балканската мрежа за истражувачко новинарство во Албанија повикува на истражувања за еколошки проблеми

Балканската мрежа за истражувачко новинарство во Албанија отвори повик за истражувачки стории, нудејќи грант за четири новинари кои ќе напишат статии на теми поврзани со животната средина. Повикот е дел од проектот насловен „Користење податоци и мултимедија за зголемување на квалитетот и независното новинарство во Албанија“, поддржан од ЕУ.

 

Целта на проектот е да создаде средина со можности за албанските новинари да можат да креираат независни содржини преку тренинг, менторство, техничка и финансиска поддршка и блиска соработка со граѓанското општество; како и подобрување на слободата на изразување и зајакнување на медиумскиот плурализам во Албанија.

 

Повикот е заснован на теми предложени од активистите на граѓанското општество и новинари за време на работилницата одржана на 10. јуни во Тирана. Во работилницата учествуваа околу 25 активисти на граѓанското општество и новинари кои дебатираа на важни теми, поврзани со животната средина, кои би требало да бидат истражени. Исто така, дискутираа и за потребата од посилна комуникација и соработка помеѓу организациите на граѓанското општество и новинарите.

 

Новинарите поддржани преку овој повик ќе можат да истражуваат, во текот на три месеци, и ќе добијат можност да работат со искусни уредници и ментори кои ќе ги водат низ пишувачкиот процес во согласност со стандардите на Балканската мрежа за истражувачко новинарство.

81 дом за корисниците на Регионалната програма за домување во Србија

На 20. јуни, во Белград, беше одбележан светскиот ден на бегалците со церемонијално доделување на договори за купување на 60 станови, во рамки на Регионалната програма за домување во Србија, за семејства на бегалци од БиХ и Република Хрватска.

 

Покрај корисниците на програмата, во настанот зедоа учество и Немања Старовиќ, државен секретар при Министерството за надворешни работи; Никола Бертолини, шеф за соработка при Делегацијата на ЕУ во Србија; Ричард Коли, шеф за соработка при амбасадата на Швајцарија во Србија; Стефани Кроз, претставничка на УНХЦР во Србија; Владимир Цуциќ, српски комесар за бегалци и миграција; Наташа Станисављевиќ, секретар за општествена заштита во градот Белград, и Душан Ковачевиќ, шеф на единицата за управување со проекти.

 

Во име на ЕУ, најзначајниот донатор во Програмата за регионално домување, г. Бертолини потенцира: „Една од главните цели на ЕУ е да овозможи достоен живот за нашите граѓани. Оваа програма им помогна на преку 6000 семејства во Србија да ја достигнат оваа цел.“

 

Три дена пред настанот во Белград, беа доделени договори за купување на 21 рурална куќа, на семејства бегалци, во Оџаци, Србија.

Јавна анкета покажува силна поддршка за ЕУ во Црна Гора

Членството на Црна Гора во ЕУ продолжува да биде поддржано од поголемото мнозинство граѓани кои имаат позитивен став кон заедницата и би гласале, на потенцијален референдум, за Црна Гора да биде следната земја членка. Ова беше уште еднаш потврдено со јавна анкета спроведена од „DeFacto Consultancy“ за ЕУ и Владата на Црна Гора во мај. Тие ги испитаа граѓаните за нивниот став за интеграцијата во ЕУ и пристапниот процес, преку репрезентативен примерок од 1008 испитаници ширум државата.

 

Силната поддршка за европската идеја, пресликана во бројки, покажува дека 76 % од граѓаните имаат позитивен став кон ЕУ, а скоро подеднаков број (74,6 %) го поддржуваат пристапувањето на Црна Гора кон ЕУ. Доколку утре се одржи референдум, приближно 90 % од граѓаните би го дале својот глас; од кои преку четири петтини или 83,5 % би гласале за Црна Гора да ѝ се придружи на ЕУ.

  ЕУ беше признаена од 43 % од граѓаните како најголем странски донатор во Црна Гора, а 39 % изјавиле дека ЕУ покажала најголема солидарност кон Црна Гора во борбата против КОВИ

Младите европски амбасадори се среќаваат со претседателот на Европскиот совет во Косово

Младите европски амбасадори (Young European Ambassadors (YEAs)) од Косово се запознаа и имаа дискусија со претседателот на Европскиот совет, Шарл Мишел, за време на неговата посета на Косово. Младите европски амбасадори му ја претставија нивната мрежа, објаснувајќи ја нивната цел и мотивации за да станат млади европски амбасадори.

 

По воведната презентација, дискусијата премина на регионалните и глобални проблеми; како, на пример, конфликтот во Украина и важноста на мирот. Во завршниот дел на дискусијата, младите европски амбасадори ја иницираа темата за слобода на движење на младите од Западен Балкан и се согласија со претседателот за важноста на програмите како, на пример, ЕРАЗМУС+ и останатите иницијативи и програми, финансирани од ЕУ, за личен и професионален развој на младите во Западен Балкан.

 

Платформата на млади европски амбасадори е креативна мрежа од млади активисти ширум Западен Балкан (Албанија, БиХ, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија). Младите европски амбасадори доаѓаат од различни средини, но споделуваат заедничка визија: обединет Западен Балкан во различностите. Заедно учат еден за друг и за ЕУ, спроведуваат креативни проекти, стекнуваат нови вештини и се поврзуваат преку социјалните медиуми, организираат инспиративни настани; секогаш водени од идејата дека младинскиот активизам е најголемата моќ за општествена промена.

 

Целите на мрежата се: споделување на вредностите на ЕУ, подигнување на свеста за соработката на ЕУ со партнерите во Западен Балкан, покажување на видливи резултати од соработката, придонесување за политички дијалог на различни теми и зголемување на општествениот активизам.

Заштита на правата на луѓето во движење

Со поддршка на ЕУ, црногорска невладина организација ги поддржува мигрантите со бесплатни правни услуги.

Ирфан* има 30 години и потекнува од Мароко, но за својата татковина вели: „Човековите права не се почитуваа, немаше работа: економијата беше слаба. Сè беше лошо!“. Пребегнал од Мароко во 2011 година; најпрво во Турција, со обичен лет. Набрзо, морал да ја напушти државата и притоа за првпат стапил во контакт со криумчари. Го префрлиле во Грција, а потоа во Албанија, сè додека, на крај, не пристигнал во Црна Гора. „Мојот живот беше во рацете на криумчарите. Можеа да направат што сакаат со мене; немав право на збор. Пристигнав во Црна Гора и се обидов да избегам, но немав сила да продолжам,“ додава Ирфан.

Ирфан живее во Црна Гора преку 10 години. Набрзо, по пристигнувањето, нашол работа во хотел каде што се вљубил во Црногорката Јована*. Сега се во брак и имаат две прекрасни деца. Во меѓувреме, Ирфан го научил и црногорскиот јазик и, на многу начини, се почувствувал целосно интегриран во општеството на неговиот нов дом. Меѓутоа, ова не било случајот од правна перспектива. Имал право да се пријави за црногорско државјанство, но, поради правни компликации; а и поради фактот дека одредени закони се контрадикторни, сè уште не може да го ужива правото. За да го реши проблемот, тропнал на вратата на црногорската невладина организација, „Правен центар“, која овозможува правна помош за странци кои бараат азил во Црна Гора преку проект, финансиран од ЕУ, наречен „Мој адвокат – бесплатна и професионална правна помош за мигранти“, во соработка со „Caritas“. Сега, ја добива нивната правна помош за својот проблем.

„Поради малиот број на мигранти кои сакаат да останат во Црна Гора, владата нема политика за нивна интеграција во насока на образование и вработување.“

Бесплатна правна помош за тие кои имаат потреба

Лука Ковачевиќ е директор на невладината организација „Правен центар“, основана во 2007 година, со цел поддршка на луѓе во движење и воени бегалци во поранешна Југославија. На времето, Црна Гора не поседуваше дури ни основна правна инфраструктура поврзана со барателите на азил; како ни владин план за обезбедување поддршка за барателите на азил или раселените лица. Лука и неговиот тим, првично започнале со работа за поддршка на владата при надминување на овие пречки и владата ја вовела правната инфраструктура која се применува оттогаш.

Но, во меѓувреме, мигранти од други страни на светот започнале да пристигнуваат во Црна Гора и имале потреба од поддршка. Според статистиките на невладината организација „Правен центар“, преку 95 % од бегалците во земјата ја користат Црна Гора како пат за транзитирање, а само мал број од нив одлучуваат да останат; бидејќи повеќето од нив се насочени кон земјите со поголеми економски перспективи. Меѓутоа, тие што остануваат имаат потреба од поддршка. Лука објаснува дека владата нема многу да им понуди. „Поради малиот број на мигранти кои сакаат да останат во Црна Гора, владата нема политика за нивна интеграција во насока на образование и вработување,“ вели тој.

Обезбедување поддршка за овие мигранти и други кои гледаат на Црна Гора како пат за транзитирање е причината поради која невладината организација на Лука го отпочна проектот „Мој адвокат – бесплатна и професионална правна помош за мигранти“, во соработка со „Caritas“.

„Направивме преку 146 теренски посети: бевме во сите црногорски општини; посетувајќи ги и поддржувајќи ги мигрантите во формални и неформални собирања. Мигрантите коишто ги поддржавме минатата година беа од Авганистан, Алжир, Иран, Мароко и подалеку.“

За проектот

Проектот „Мој адвокат – бесплатна и професионална правна помош за мигранти“, финансиран од ЕУ, беше започнат на почетокот од 2020 година, а заврши во јули 2021 година. Целосната финансиска вредност на проектот беше преку 130000 евра. Проектот цели кон почитување на правата на различни категории мигранти преку обезбедување правна помош, информирање и советување, хуманитарна помош и психосоцијална помош; како и работа за зајакнување на капацитетите на локалните организации на граѓанското општество и релевантни институции за креирање политики во врска со миграцискиот менаџмент, интеграција на странци со статус на меѓународна заштита и реинтеграција на повратници.

*Имињата се променети за да се заштити приватноста

Преку овој проект, 677 корисници добија поддршка; од нередовни мигранти и луѓе кои бараат меѓународна заштита во Црна Гора, до повратници кои се враќаат врз основа на договор за повторен прием. Покрај правната помош, на мигрантите им беа доделени и 350 пакети со хуманитарна помош. „Направивме преку 146 теренски посети: бевме во сите црногорски општини; посетувајќи ги и поддржувајќи ги мигрантите во формални и неформални собирања. Мигрантите коишто ги поддржавме минатата година беа од Авганистан, Алжир, Иран, Мароко и подалеку,“ вели Лука.

Започната кампањата „Europeans Making A Difference“ („Европјани кои прават разлика“)

На 10. јуни, Европската служба за надворешна акција го започна четвртото издание на кампањата „Europeans Making a Difference“ („Европјани кои прават разлика“) во Италијанскиот културен институт во Париз. Во рамки на Европската година на младите, ова издание на кампањата „Europeans Making a Difference“ („Европјани кои прават разлика“)  ги прикажува младите од Западен Балкан кои прават работи што значат, во регионот и пошироко.

 

Високиот претставник/Заменик претседателот Жосеп Борел изјави: „Оваа кампања нуди платформа за луѓето кои ги поместуваат границите; кои инспирираат и отвораат врата за другите. Во нашата работа, среќаваме Европјани кои секојдневно прават разлика. Со оваа кампања, сакаме да ги истакнеме нивните приказни не само затоа што се добри и вистински човечки приказни, туку затоа што нивните приказни не се доволно познати во државите-членки на ЕУ, а не се ни доволно видливи во Западен Балкан, исто така.“

 

На промотивниот настан беа претставени инспиративни млади луѓе од Западен Балкан, во дебата, проследена од шест видеа кои ја прикажуваат нивната работа.