Skip to main content

Area of Cooperation: Environment

Rasvjetljavanje uticaja na životnu sredinu u albanskoj energetskoj i ekstraktivnoj industriji

Written on . Posted in Priče.

Projekat koji finansira EU podržava unapređenje ekološke odgovornosti u albanskom energetskom i ekstraktivnom sektoru.

Albanija je zemlja za bogatom raznolikošću prirodnih resursa, uključujući minerale, naftu i vodene resurse, koje eksploatišu rudarska i hidroenergetska industrija. Međutim, ove industrije, su imale značajan uticaj na životnu sredinu, što je bilo predmet mnogih debata i kontroverzi, posebno u posljednjim decenijama. Industrije ekstrakcije nemaju dovoljno monitoringa i rehabilitacije životne sredine. Nedostatak statistike i/ili nepouzdani podaci. Ovo prije svega dolazi iz slabih kapaciteta i infrastrukture monitoringa životne sredine na lokalnom i centralnom nivou. Zbog toga, slabo je i sprovođenje zakona o rehabilitaciji zagađenja životne sredine.

 

Princip zagađivač plaća (Polluter-Pays Principle – PPP) i dalje ne funkcioniše, što čini ruralna područja još ranjivijim na zagađenje sa negativnim uticajima na životnu sredinu, uključujući uništavanje šuma, eroziju tla, zagađenje vode i oslobađanje toksičnih materija u vazduh, tlo i vodu. Teret ostaje na lokalnom stanovništvu. Posljednjih godina, posebno je postojala zabrinutost oko uticaja iskopavanja hroma na životnu sredinu i zdravlje, što je povezano sa povećanom stopom raka i drugih oboljenja u lokalnim zajednicama.

Sa druge strane, hidroenergetska industrija u Albaniji takođe je imala značajane uticaje na životnu sredinu, posebno na rijeke i vodene ekosistem u zemlji. Albanija je blagoslovljena hidro resursima, a vlada je provodila ambiciozan program razvoja hidroenergije posljednjih godina, uključujući izgradnju velikih brana i preusmjeravanje rijeka za proizvodnju električne energije. Međutim, ovi projekti su česti bili kritikovani zbog njihovog uticaja na lokalne zajednice i životnu sredinu, uključujući i gubitak vrijednih staništa, ometanje ribljih migracija i raseljavanje ljudi i zajednica. Iz ovih razloga, nevladina organizacija Organisation Eco Partners for Sustainable Development (ECOP) je pokrenula inicijativu za rješavanje ovih problema.

“Prekomjerna upotreba prirodnih resursa kao što su nafta, minerali i voda bez bilo kakve kontrole u Albaniji, privukla je pažnju ECOP-a. Radimo više od jedne decenije na upravljanju životnom sredinom, a posebno na aspektima sprovođenja i primjetili smo da albansko zakonodavstvo, koje je u procesu usklađivanja sa tekovinom prava EU, zaostaje u implementaciji zakonodavstva, administrativnim, institucionalnim i finansijskim kapacitetima za rješavanje zaštite životne sredine i degradacije, posebno u ruralnim područjima. Zato smo odlučili da doprinesemo u ovom pogledu.”

U 2018. godini projekat Rural Watch – unapređenje uloge civilnih društava u podršci transparentnosti i odgovornosti javnih vlasti i preduzeća u ruralnim oblastima” koji finansira Evropska unija, pokrenuo je EcoP sa ciljem rješavanja problema životne sredine u Albaniji uzrokovanih energetskim i ekstraktivnim industrijama. Entela Pinguli, izvršna direktorica EcoP-a, objašnjava da je potreba za projektima bila urgentna, navodeći: – “Prekomjerna upotreba prirodnih resursa kao što su nafta, minerali i voda bez bilo kakve kontrole u Albaniji, privukla je pažnju naše organizacije. Radimo više od jedne decenije na upravljanju životnom sredinom, a posebno na aspektima sprovođenja i primjetili smo da albansko zakonodavstvo, koje je u procesu usklađivanja sa tekovinom prava EU, zaostaje u implementaciji zakonodavstva, u administrativnim, institucionalnim i finansijskim kapacitetima za rješavanje zaštite životne sredine i degradacije, posebno u ruralnim područjima.”

Projekat je izabrao pet tačaka za energetiku i ekstraktivnu industriju (EEI) kao pilot regione u kojima posluju preduzeća sa praksama koje nisu u skladu sa nacionalnim zakonskim zahtjevima, uključujući dvije lokacije za ekstrakciju u  Patos Marinezu i Bulkizi, kao i tri energetska postrojenja, hidroelektranu rijeke Šušica (u rječnom bazenu Vjosa) i hidroelektranu Karište u Šebeniku i Nacionalnom parku Jablanice i hidroelektranu rijeke Mat. Program izgradnja kapaciteta omogućio je obuku organizacijama civilnog društva, medijima i advokatima na ovih pet EEI lokacija. Projekat je takođe sproveden uz zagovaračke aktivnosti kroz monitoring grupe koje su činili novinari, advokati, tehnički eksperti i predstavnici organizacija civilnog društva ili lokalnih zajednica. Pored direktnih koristi od aktivnosti zagovaranja, cilj je bio uvođenje dobre prakse u lokalne zajednice tako da mogu da nastave da ih sprovode na dug rok.

Projekat je zagovarao ime životne sredine prema lokalnim i centralnim vlastima kao i podizanju svijesti lokalnih organizacija civilnog društva i zajednica o posljedicama zagađenja životne sredine, njihovim pravima i obavezama podižući ovu temu na viši nivo posebno pružanjem komponente pravne pomoći, koja je dodatno osnažila lokalne zajednice da preduzmu akcije u ovom smislu. Projekat je pomogao u izradi  zahtjeva za pristup informacijama o životnoj sredini i osporavanju odbijanja da se informacije daju pred povjerenikom za pravo na informacije ili na sudu. Prava pomoć je takođe pružena za pravno savjetovanje organzacija civilnog društva i lokalnih zajednica u procedurama zaštite životne sredine kao što su Procjena uticaja na životnu sredinu (Environmental Impact Assessment – EIA) i u sudskim raspravama o pitanjima u vezi sa poštivanjem zakona o životnoj sredini.

“Centralizovano donošenje odluka, posebno za upravljanje strateškim prirodnim resursima kao što su nafta, voda, šuma, obalna linija itd., ne pomaže u održivoj upotrebi prirodnih resursa i primjeni politike na lokalnom nivou.“

O projektu

Projekat Rural Watch Albanija bavio se nekim od najurgentnijih pitanja ruralnog razvoja u Albaniji, posebno onima koji se tiču kvaliteta života i standarda za čisto i sigurno okruženje. Uz sve veći pritisak i ekonomski razvoj u ciljanim projektnim područjima kroz Energetiku i ekstraktivnu industriju (EEI) – posebno u Bulkizi sa svojom industrijom hroma; Bulkiza sa svojom hidroenergijom na rijeci Mat; Prrenjas/Librazhd sa svojom hidroenergijom na rijeci Škumbini u Nacionalnom parku Šebenik Jablanice; Fier/Patos sa ekstrakcijom ulja u Patos Marinezu; i Selenice sa svojom hidroenergijom na pritoci Šušice u rijeku Vjosu – postoji još veća potreba za jakim organizacijama civilnog društva (OCD) na terenu koje mogu pozvati nadležne javne vlasti i kompanije na odgovornost za ekološke, zdravstvene i sigurnosne standarde i propise.

Projekat je takođe uključio najbolje prakse u ruralnom razvoju iz Bugarske, naročito vezane za transparentnost i odgovornost energetskih i ekstraktivnih industrija (EEI) u pogledu povećanja javne svijesti, pristupa informacijama i pravdi, i javnog angažmana putem inovativnih medijskih kanala.

Ovo je postignuto u saradnji sa bugarskom organizacijom Blue Link, koja je pružila podršku za sprovođenje informativne kampanje. Kao dio ove kampanje, pokrenut je portal Rural Watch, koji pruža informacije o raznim slučajevima ruralne održivosti obuhvaćenih projektom, kao i korisne izvore informacija za ciljane ruralne lokacije. Entela ističe doprinos projekta podizanju pitanja uticaja na životnu sredinu na viši nivo, govoreći: “Centralizovano donošenje odluka, posebno za upravljanje strateškim prirodnim resursima kao što su nafta, voda, šuma, obalna linija itd., ne pomaže u održivoj upotrebi prirodnih resursa i primjeni politike na lokalnom nivou.“

MADE OF US: Nevjerovatna avantura je upravo počela!

Written on . Posted in Vijesti.

WeBalkans i Generalni direktorat Evropske komisije  za susjedstvo i pregovore o proširenju (European Commission’s Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations – DG NEAR) sa ponosom najavljuju početak kampanje podizanja svijesti “Made of Us – Putovanje EU – Zapadni Balkan” koja ima za cilj da promoviše pozitivnu sliku EU ljudima na Zapadnom Balkanu i obrnuto. Format kampanje uključuje 12 mladih vlogera iz EU i Zapadnog Balkana kao protagoniste kampanje koji će putovati širom regiona u parovima, koji se sastoje od jednog vlogera iz EU i jednog vlogera sa Zapadnog Balkana. Svaki od parova će putovati kroz  jednu od šest zemalja Zapadnog Balkana, te će usput podijeliti svoja iskustva kreiranjem vlastitog online sadržaja.

 

Ambasadorka EU u Crnoj Gori, gospođa Oana Cristina Popa, ambasadorka Italije gospođa Andreina Marsella i drugi govornici, govorili su na događaju povodom pokretanja kampanje, koji je održan u Evropskoj kući u Podgorici. Na događaju je predstavljena hrana i muzika inspirisana EU i Balkanom, kao i umrežavanje sa ličnostima iz prethodnih WeBalkans kampanja, kao i lokalni crnogorski influenseri na društvenim mrežama.

 

Vlogeri koji pokrivaju crnogorski dio puta, Emir Ciriković iz Crne Gore i Alice Franchi iz Italije, su takođe lično prisustvovali događaju i održali govore zajedno sa ostalim Made of US vlogerima koji su se pridružili online. Nakon događaja pokretanja kampanje, odmah su krenuli na put automobilima.

 

Kampanja će trajati ukupno šest sedmica od 18. aprila do 30. maja, pri čemu će se svake sedmice fokusirati na jednog od partnera WB6. Vlogeri će obići ukupno 18 projekata koje podržava EU, preći 6000 km autom, a na putu susresti mnoge interesantne i inspirativne lokalne ličnosti, sve vrijeme predstavljajući prirodne krajolike, izuzetne znamenitosti i jedinstveno kulturno naslijeđe koje Zapadni Balkan može da ponudi. Dvanaest vlogera će zabilježiti svoja iskustva koristeći vlastitu opremu i kanale društvenih mreža, pretačući putovanje u visokokvalitetne sadržaje za društvene mreže i web, fotografije i video zapise, koji će biti distribuirani na WeBalkans kanalima.

Ne propustite ni sekund ovog uzbudljivog putovanja – počnite pratiti WeBalkans i sve vlogere na Instagramu sada!

STALO NAM JE – BOLJI SMO ZAJEDNO!

Written on . Posted in Vijesti.

“Stalo nam je do Evrope, stalo nam je do Srbije i njenih građana – Bolji smo zajedno“, glavna je poruka kampanje u kojoj učestvuju ambasador Evropske unije u Srbiji i ambasadori zemalja članica.

 

Povodom pokretanja kampanje, ambasador Giaufret i njegove kolege su ugostili predstavnike medija u rezidenciji Evropske unije u Beogradu. Događaju je prisustvovala i ministarka za evropske integracije  Tanja Miščević, u duhu partnerstva između Srbije i EU i kao dokaz nastavka puta evropskih integracija Srbije.

 

Ambasador Giaufret je objasnio koja je motivacija za pokretanja kampanje.

 

“Zašto imamo ovu kampanju? Često nas vidite u medijima kako razgovaramo o političkim pitanjima – kao što su dijalog Beograda i Prištine ili usklađivanje sa spoljnom politikom. Ovo su važne teme, ali ponekad ne objašnjavamo zašto ulažemo toliko energije i sredstava. Odgovor je slogan kampanje – Stalo nam je do Srbije i njenih građana – Bolji smo zajedno“, kaže ambasador Giaufret.

 

Ambasadori su izjavili da sa ovom kampanjom žele da istaknu da im je stalo do građana Srbije, kao i do istih stvari kao i njima – do uspješne poljoprivrede, osnaživanja preduzeća, životne sredine, obezbjeđenja boljeg kvaliteta vazduha, putne infrastrukture i povezanosti, energetske efikasnosti i podrške u prevazilaženju energetske krize, kulturnog naslijeđa, vladavine prava, obrazovanja i mnogih drugih tema.

Direktna finansijska pomoć EU Kosovu premašuje 1,3 milijarde eura

Written on . Posted in Vijesti.

Šesnaesti uzastopni godišnji Sporazum o finansiranju između Evropske unije i Kosova u okviru EU Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA) uručio je ambasador EU na Kosovu Tomas Szunyog zamjeniku premijera Besniku Bislimiju 24. marta u Prištini. Sporazum, koji je vrijedan 62 miliona eura i dio je IPA III za period 2021-2027, podiže ukupan iznos direktne finansijske pomoći EU na više od 1,3 milijarde eura i potvrđuje EU i njene države članice kao glavne donatore sredstava za Kosovo.

Ovo je drugi sporazum finansijske pomoći između EU i Kosova ove godine; samo prošlog mjeseca, EU je osigurala za Kosovo 75 miliona eura iz svog Paketa energetske podrške za Zapadni Balkan kako bi pomogla građanima i preduzećima da se izbore sa povećanim cijenama energije, stimuliše uštedu energije i poboljšaju energetsku efikasnost.

 

Sporazum o finansiranju koji je danas potpisao zamjenik premijera  Bislimi pomoći će Kosovu da poboljša društveno-ekonomsku integraciju nevećinskih zajednica i povratnika, razvije infrastrukturu za upravljanje otpadom i otpadnim vodama, uključujući i kanalizacioni sistem u glavnom gradu Prištini, poboljša energetsku efikasnost u javnom sektoru i uskladi kosovske zakone sa pravnom tekovinom EU i podrži pravne stručnjake.

 

EU je počela obezbjeđuje IPA sredstva Kosovu još 2007. godine. Programi IPA I i IPA II pokrivali su  period od 2007-2020, uključujući 14 godišnjih Finansijskih sporazuma u vrijednosti od 1,2 milijarde eura. IPA III finansiranje za period 2021-2027 i povezani godišnji Finansijski sporazumi su počeli da se implementiraju prošle godine, pri čemu je Sporazum za 2021. godinu u vrijednost od 64 miliona eura, a  za 2022. dostavljen danas, u vrijednosti od 62 miliona eura.

EU i Albanija finalizuju IPA22 i IPA23 sporazume koji obezbjeđuju 162,6 miliona eura EU pomoći Albaniji

Written on . Posted in Vijesti.

Savjet ministara Vlade Albanije je 24.marta odobrio je finansijske sporazume između Evropske komisije i Republike Albanije o Godišnjim akcionim planovima (AAP) za 2022. i 2023. u okviru Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA) III.

 

Program za 2022. godinu (IPA22) uključuje doprinos EU od 82,6 miliona eura i pokriva aktivnosti u oblastima zaštite životne sredine, razvoja perspektiva za mlade, jačanje demokratije, usklađivanje sa pravnom tekovinom EU, nastavka borbe protiv organizovanog kriminala, jačanje pravosuđa, kao i podrške reformama za ispunjavanje standarda i normi EU. Program za 2023. godinu (IPA23) će osigurati dodatnih 80 miliona eura za podršku Albancima u društveno-ekonomskim posljedicama energetske krize. Sredstva iz oba programa su grantovi koje Albanija ne mora vraćati.

 

Program IPA23 će podržati Albance u društveno-ekonomskim posljedicama energetske krize finansiranjem odgovora Vlade Albanije na energetsku krizu, koji predviđa:

 

– Subvencije računa za energiju za preko milion albanskih domaćinstava;

 

– Podršku za 168.000 malih i srednjih preduzeća u Albaniji kako bi se nadoknadile visoke cijene energije.

 

Ova podrška je dio EU paketa energetske podrške Zapadnom Balkanu od milijardu dolara najavljenog na Samitu Zapadnog Balkana u Tirani 2022.

Sjeverna Makedonija: EU obezbjeđuje investicioni grant od 70 miliona eura za najveći projekat zaštite životne sredine

Written on . Posted in Vijesti.

EIB Global, ogranak European Investment Bank (EIB) za aktivnosti izvan Evropske unije, potpisao je investicioni grant EU u vrijednosti od 70 miliona eura sa vladom Republike Sjeverne Makedonije za izgradnju fabrike za prečišćavanje otpadnih voda u Skoplju. Potpisan na Svjetski dan voda, ovo je najveći investicioni grant EU koji je dodijeljen ovoj zemlji u okviru  Western Balkans Investment Framework (WBIF). Ovaj važan ekološki projekat koji će omogućiti bolje uslove života za oko 500.000 ljudi dio je Ekonomskog i investicionog plana Evropske komisije i  Zelene agende za Zapadni Balkan.

 

Ambasador EU u Sjevernoj Makedoniji David Geer je primjetio: „Put prema EU je proces transformacije, poboljšanja života i životnog standarda. Investicija Tima Evrope u Postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda u Skoplju je praktičan primjer upravo toga. Postrojenje će moći da na bezbjedan način tretira i prečišćava otpadne vode koje proizvodi skoro jedna trećina stanovništva zemlje. To će doprinijeti zelenijoj evropskoj budućnosti ove zemlje.“

 

U pripremnoj fazi, projekat je koristio razne grantove tehničke pomoći od EIB-a, EBRD-a, WBIF-a i francuske vlade – što je svjedočanstvo posvećenosti Tima Evrope Sjevernoj Makedoniji i njenim prioritetnim projektima. Sektor voda je takođe među ključnim prioritetima za EIB Global u zemlji. Ovo je druga investicija u ovaj sektor za manje od pet mjeseci, nakon kredita od 50 miliona eura odobrenog u novembru 2022. (€50 million loan signed in November 2022) za izgradnju i sanaciju infrastrukture za vodosnabdijevanje, prikupljanje i prečišćavanje otpadnih voda, kao i za hitne mjere zaštite od poplava  za 80 opština  širom Sjeverne Makedonije.

“Povezivanje bisera” – ujedinjenje prekograničnih opština kroz prirodu i turizam

Written on . Posted in Priče.

Uz podršku EU, prekogranične opštine u Srbiji i Sjevernoj Makedoniji udružuju snage kako bi podijelile svoje naslijeđe sa posjetiocima.

Bogata priroda i kulturno naslijeđe su zajedničke osobine pograničnog regiona između Sjeverne Makedonije i Srbije. Osogovske planine i Kukavica planinski masiv u granicama opština Kriva Palanka i Leskovac imaju izuzetan prirodni pejzaž. Obilje divljih kupina, malina, gljiva, ljekovitog bilja i ukusne tradicionalne hrane  poput kačamak palente su dodatni užitak za posjetioce ovog kraja.

Obilje mogućnosti za uživanje u prirodnim, kulturnim i istorijskim lokalitetima pruža priliku za razvoj  raznih vrsta turizma i zadovoljavanje znatiželje svakog posjetioca. Međutim, ovaj turistički potencijal nije bio dovoljno poznat u regionu, a još manje u inostranstvu. Opštine Leskovac i Kriva Palanka su zbog toga odlučile da udruže snage i uz podršku Evropske unije učine ovu destinaciju prepoznatljivom po svojoj atraktivnoj turističkoj ponudi, pokretanjem zajedničkog projekta prekogranične saradnje.

“Ljubitelji planina sa našeg područja redovno su posjećivali ovaj kraj. Međutim, evidentan je nedostatak infrastrukture za dolazak do nekih od najljepših lokaliteta, a malo ljudi van regiona je znalo da takve prirodne ljepote postoje u Leskovcu i Krivoj Palanci.“

Maja Kocić projekt menadžer iz grada Leskovca u Srbiji. Kao jedna od idejnih začetnika ovog projekta, objašnjava da je potreba za ovom inicijativom bila evidentna. “Ljubitelji planina sa našeg područja redovno su posjećivali ovaj kraj. Međutim, evidentan je nedostatak infrastrukture za dolazak do nekih od najljepših lokaliteta, a malo ljudi van regiona je znalo da takve prirodne ljepote postoje u Leskovcu i Krivoj Palanci,“ kaže Maja.

Okolina koja povezuje prekograničnu regiju lijepa je poput bisera, pa su gradovi odlučili da projekat nazovu “Povezivanje bisere”. Projekat uključuje razne aktivnosti i intervencije. U početku su partneri organizovali radionice kako bi olakšali saradnju između turističkih organizacija preko granice. Radionice su uključile deset organizacija sa obe strane granice koje su potom formirale radnu grupu prekograničnih zainteresovanih strana za buduće aktivnosti.

Nakon toga, projekat je prešao na prijeko potrebne male intervencije. Sa obe strane granice, projekat je doprinio postavljanju staza i planinarskih staza, izgradnji dječjih igrališta i ljetnikovaca, te postavljanju klupa, solarne rasvjete, informativnih tabli i kanti za otpatke.

Pored toga, projekat je organizovao promotivne događaje pod nazivom „zeleni vikendi“, koji su okupili stotine ljudi i uključivali živu muziku, degustaciju tradicionalne hrane i planinarske izlete.

“Kao rezultat projekta Povezivanje bisera, imamo značajan porast broja posjetilaca iz cijele Srbije, a očekujemo isto povećanje broja inostranih posjetilaca.“

O projektu

Povezivanje bisera je projekat prekogranične saradnje Srbije i Sjeverne Makedonije, koji je implementiran sredstvima pretpristupne pomoć Evropske unije (IPA II), a sprovodi ga grad Leskovac u Republici Srbiji u partnerstvu sa opštinom Kriva Palanka u Sjevernoj Makedoniji, kao i Centrom za razvoj Jablaničkog i Pčinjskog okruga.

Cilj projekta Povezivanje bisera je povećanje vidljivosti i kvaliteta regionalne prekogranične turističke ponude kroz mapiranje prirodnog, kulturnog i istorijskog naslijeđa, kao i unapređenje lokacija kroz građevinske radove u Leskovcu i Krivoj Palanci.

Maja objašnjava de je uticaj projekta vidljiv i opipljiv i biće još veći narednih mjeseci i godina. “Kao rezultat projekta Povezivanje bisera, imamo značajan porast broja posjetilaca iz cijele Srbije, a očekujemo i povećanje broja inostranih posjetilaca,“ kaže Maja.

Ona takođe objašnjava da je priroda projekta prekogranične saradnje značajno doprinijela kvalitetu uticaja. „Imali smo mnogo koristi od razmjene ideja, perspektiva i upravljačkih vještina sa opštinom Kriva Palanka u Sjevernoj Makedoniji, a ubrzo idemo u još jedan zajednički projekat.“

Predstavljamo svijetu jedinstveni gatački kajmak

Written on . Posted in Priče.

Projekt koji finansira EU pomaže nevladinoj organizaciji iz Bosne i Hercegovine u brendiranju i promovisanju tradicionalnog kajmaka s jedinstvenim receptom.

Gacko je mala opština sa oko 8.000 stanovnika na jugoistoku Bosne i Hercegovine. Najpoznatije je po obližnjem rudniku uglja i termoelektrani koja je ujedno i najveći poslodavac na ovom području. Međutim, Gacko ima svoj jedinstven i karakterističan način proizvodnje kajmaka, vrste kremastog sira koji se proizvodi i konzumira širom Zapadnog Balkana.

Tradicionalna metoda pravljenja kajmaka je sporo kuhanje sirovog mlijeka, zatim kuhanje dva sata  na vrlo niskoj temperaturi. Nakon što se skine sa vatre, vrhnje se skine i ostavlja nekoliko sati ili dana da se hladi i blago fermentiše. Za razliku od ove tradicionalne metode proizvodnje, prema gatačkom receptu kajmak sazrijeva nekoliko mjeseci u vrećama od ovčije ili kozje kože. Kao rezultat toga, gatački kajmak mijenja boju iz bijelu u žućkastu, sa čvrstom ali ne tvrdom konzistencijom, blago slankastog je okusa i karakteristične arome koju dobiva tokom zrenja. Kad se izvadi iz vreće, sir je suh i mrvljiv.

“Naš kajmak je jedinstven i veoma vrijedan proizvod, i zbog toga želimo da ga zaštitimo i promovišemo.“

Međutim, nema mnogo ljudi priliku da uživa u ovom jedinstvenom okusu jer se uglavnom prodaje na tržnicama ili u restoranima gatačkog kraja. Sa ovim na umu, Udruženje proizvođača gatačkog kajmaka pokrenulo je inicijativu da predstavi gatački kajmak svijetu. Dragana Milović je predsjednica Udruženja, koje je osnovano 2021.godine. Na početku, udruženje je imalo devet članova, a sada ima 24 člana, uglavnom žena iz ruralnih krajeva. Proizvodnja mliječnih proizvoda, uključujući kajmak, je glavni prihod za 90% njih.

Prema Draganinim riječima, cilj Udruženja je da njihov proizvod bude brendiran i prepoznatljiv na lokalnom i regionalnom nivou. Da bi se to postiglo potrebno je poštovati posebne procedure. Prvi je uspostavljanje sistema sljedivosti proizvodnje, čime bi se osiguralo brendiranje proizvoda od strane nadležnih institucija. U Udruženju vjeruju da će brendiranje kajmaka dovesti do šire prepoznatljivosti, a time i veće potražnje i bolje cijene. Težnja članova Udruženja je da poprave svoju materijalnu situaciju proizvodnjom kajmaka, posebno u ruralnim sredinama. Shodno tome, proizvodnja mora biti standardizovana, uz istovremeno očuvanje tradicije i prepoznatljivog ukusa kajmaka koji se proizvodi u regionu. „Naš kajmak je jedinstven i veoma vrijedan proizvod, i zbog toga želimo da ga zaštitimo i promovišemo“, kaže Dragana.

“Podrška koju smo dobili i od EU i od UNDP-a kroz projekat ReLOaD2 bila je od velikog značaja jer nam je omogućila da se približimo našem cilju brendiranja i promocije gatačkog kajmaka kod većeg broja ljudi.”

O projektu  

Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu  2 (ReLOaD2) je nastavak inicijativa koje podržava EU – Projekat jačanja lokalne demokratije (LOD, 2009-2016) i naknadno proširenog Regionalnog programa za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Opšti cilj projekta je jačanje participativnih demokratija i EU integracija na Zapadnom Balkanu osnaživanjem civilnog društva i podsticanjem mladih da aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka, te poboljšanjem pravnog i finansijskog okruženja koje podržava civilno društvo.

Udruženje je nedavno za svoju inicijativu dobilo podršku projekta koji finansira EU. Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu  2 (ReLOaD2) provodi se u 63 lokalne samouprave širom Zapadnog Balkana, a opština Gacko jedna je od 13 partnerskih jedinica lokalne samouprave uključenih u Bosni i Hercegovini, koju finansira Evropska unija i implementira Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP).

Podrška projekta uključivala je obuku o higijeni i kvalitetu mlijeka, pravilnoj ishrani stoke i vođenju evidencije stočne hrane i količina mlijeka. Učesnici su također prošli obuku o načinu uspostavljanja sistema sljedivosti proizvodnje u procesu proizvodnje gatačkog  kajmaka  i o zahtjevima za brendiranje. Osim toga, projekat je udruženju obezbijedio opremu za preradu i ispitivanje mlijeka koja je ključna za kontrolu kvaliteta.

Realizacija ovog projekta prvi je korak ka brendiranju gatačkog kajmaka. To je veoma važno pitanje i za lokalnu zajednicu i za regiju jer je poljoprivreda glavni izvor prihoda u regiji Gacko. „Podrška koju smo dobili i od EU i od UNDP-a kroz projekat ReLOaD2 bila je od velikog značaja jer nam je omogućila da se približimo našem cilju brendiranja i promocije gatačkog kajmaka kod većeg broja ljudi“, kaže Dragana Milović

Potpisivanje ugovora o izvođenju mjere zaštite od poplava u Republici Srpskoj, Bosna i Hercegovina

Written on . Posted in Vijesti.

Dana 7. februara 2023., na svečanosti u prostorijama Javnog preduzeća Vode Srpske u Banjoj Luci potpisano je šest ugovora o izvođenju radova koji se odnose se na izgradnju mjera zaštite od poplava za deset opština Republike Srpske podržanih grantovima tehničke pomoći EU. Događaj je okupio predstavnike Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske, European Investment Bank (EIB), Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini, Western Balkans Investment Framework (WBIF ) te nekoliko drugih zainteresovanih strana kao i medija.

 

Evropska unija, preko WBIF, je obezbijedila skoro 13,5 miliona eura grantova za aktivnosti koje se odnose na upravljanje rizikom od poplava u BiH. Projekat upravljanja rizicima od poplava u Republici Srpskoj (“Flood Risk Management Project in Republika Srpska”) ukupne investicione vrijednosti od 104 miliona eura, se implementira uz pomenute grantove EU, kredit Evropske investicione banke (EIB) u iznosu od 74 miliona eura i 4 miliona eura doprinosa korisnika. Dodatnih 16 milona eura grantova je osigurano preko fondova IBRD/IDA, GEF/UNDP i IPA 2014.

 

Sprovođenje ovih investicija za zaštitu od poplava  poboljšaće performanse i puzdanost sistema zaštite od poplava Republike Srpske i smanjiti ukupan rizik od poplava i pratećih šteta. Ovaj projekat će pozitivno uticati na privredu, društvo, životnu sredinu, javno zdravlje, uz direktno poboljšanje kvaliteta života u 30 opština sa gotovo 700,000 stanovnika u Republici Srpskoj. To će dalje doprinijeti transpoziciji i implementaciji EU Acquis Communautaire, posebno Direktive o poplavama, koja zahtijeva usklađen prekogranični pristup.

Osjećati zujanje u Crnoj Gori

Written on . Posted in Priče.

Projekat koji finansira EU podržava Udruženje pčelara Kolašin da privuče više mladih ljudi da se bave pčelarstvom.

Porodica Perišić iz Kolašina, malog grada na sjeveroistoku Crne Gore, kupila je prošle godine nekoliko pčelinjih društava i već uživa u kvalitetnom medu iz vlastite proizvodnje. Posao na proizvodnji ove žetve su uradile hiljade pčela – i jedna dvadesetogodišnja studentica ekonomije. Zajedno sa još osam mladih entuzijasta, Milica Perišić se nedavno počela baviti pčelarstvom zahvaljujući projektu Udruženja pčelara Kolašin koji promoviše ovaj hobi među mladima. Porodica Perišić je zainteresovana za pčelarstvo od početka pandemije COVID -19 kada se povećao fokus na prirodne proizvode. Projekat Udruženja pčelara je došao u pravo vrijeme, dajući Milici priliku i motivaciju da se samouvjereno upusti u pčelarstvo.

“Prije svega, ovo je odličan način da provedem slobodno vrijeme: da provedem malo vremena u prirodi i posmatram ova nevjerovatna mala stvorenja, ali isto tako, ovo je odlična prilika da zaradim novac – i neću odustati.“

Milica smatra da je pčelarstvo ozbiljna prilika za razvoj, iako je za sada samo hobi koji služi porodici i prijateljima. “Prije svega, ovo je odličan način da provedem slobodno vrijeme: da provedem malo vremena u prirodi i posmatram ova nevjerovatna mala stvorenja, ali isto tako, ovo je odlična prilika da zaradim novac – i neću odustati,“ kaže Milica.

Priznaje da ljudi smatraju da je neobično da se mlada žena bavi pčelarstvom. „Nekada se šale kada tražim knjige i časopise o pčelarstvu, jer često misle da je to hobi za starije, ljude u penziji, ali svi su na kraju zainteresovani da nauče više o mom hobiju,“ dodaje Milica. Zbog studija provodi dosta vremena u Podgorici, ali kad god može, vraća se u Kolašin. Milica kaže da u budućnosti može da zamisli sebe kako živi u ovom gradu za koji je kao srednjoškolka doživljavala da je sputava.

Udruženje pčelara promoviše pčelarstvo već 20 godina, a prošlu godinu smatraju najuspješnijom u tim nastojanjima.  Bogoljub Bulatović je predsjednik Udruženja objašnjava da je do prije pet godina funkcionisalo kao tradicionalna zajednica pčelara ali da su tada odlučili da se aktiviraju i dovedu više ljudi u pčelarstvo, sa posebnim fokusom na mlade. „Postoji velika potražnja za pčelarski proizvodima dok trenutna proizvodnja u Crnoj Gori ne zadovoljava potrebe tržišta i željeli smo da iskoristimo ovu priliku da naše mlade zadržimo ovdje kako se ne bi selili u veće gradove“, kaže Bogoljub.

“Vjerovatno će biti mnogo više, ali ako se samo dvoje ljudi  odluči da se ozbiljno posveti pčelarstvu, krajolik Kolašina će se značajno promijeniti.“

O projektu

Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) nastavak je inicijativa koju podržava EU – projekat Jačanja lokalne demokratije (LOD, 2009-2016) i naknadno proširenog Regionalni program za lokalnu demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Opšti cilj projekta je jačanje participativnih demokratija i EU integracija na Zapadnom Balkanu osnaživanjem civilnog društva i podsticanjem mladih da aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka, te poboljšanjem pravnog i finansijskog okruženja koje podržava civilno društvo.

U sklopu svoje nove misije, udruženje je pokrenulo projekat uz pomoć Evropske unije i UNDP-a. U sklopu projekta, Udruženje je početnicima obezbijedilo kompletan pčelarski pribor, savremenu literaturu i detaljnu obuku o pčelarstvu. Od početka projekta članstvo udruženja je povećano za 25%. Bogoljub objašnjava da pored alata i znanja koje su mladi stekli, od projekta koristi ima cijela lokalna zajednica jer pčelarstvo poboljšava prinose voća, a samim tim i sektor poljoprivrede. „Vjerovatno će ih biti mnogo više, ali ako samo dvoje ljudi odluči da se ozbiljno posvete pčelarstvu, krajolik Kolašina će se značajno promijeniti“, kaže Bogoljub.

Crna Gora je dom polovine svih evropskih biljnih vrsta i predstavlja ogroman potencijal za pčelarstvo. „Zato preporučujem svima koji su bar malo zainteresovani za prirodu da razmisle o sličnim poduhvatima“, kaže Bogoljub.