Skip to main content

Area of Cooperation: Environment

Počinje Evropska nedjelja mobilnosti

Written on . Posted in Vijesti.

„Hajde da se krećemo bolje – uštedimo energiju!“ slogan je ovogodišnje Evropske nedjelje mobilnosti koja je počela u subotu. Svake godine u periodu od 16. do 22. septembra održava se manifestacija, čiji je osnivač i pokrovitelj Evropska komisija. Kampanja ima za cilj da favorizuje nemotorizovane načine prevoza u gradovima u odnosu na automobilski saobraćaj koji koristi fosilna goriva, a sve u cilju poboljšanja kvaliteta životne sredine u urbanim sredinama.

 

Kampanja se sprovodi od 2002. godine, a prošle godine je skoro 3.000 gradova iz 50 zemalja Evrope i svijeta obilježilo ovu manifestaciju. Spisak gradova i opština iz Srbije koji su do sada registrovali djelatnost  do sada možete pronaći ovjde.

 

Za opštine i gradove, EVROPSKA NEDJELJA MOBILNOSTI pruža odličnu priliku da svojim stanovnicima predstave održive transportne alternative i da im objasni ekološke izazove sa kojima se suočavaju. Učešćem u akciji, gradovi i opštine mogu građanima da pokažu prednosti odabira čistijih vidova saobraćaja i na taj način poboljšaju saobraćajnu situaciju u svom lokalnom okruženju.

 

Lokalne samouprave su snažno ohrabrene da iskoriste ovu nedjelju za testiranje novih saobraćajnih mjera uz dobijanje povratnih informacija od javnosti. To je takođe odlična prilika za lokalne zainteresovane strane da se okupe i razgovaraju o različitim aspektima mobilnosti i kvaliteta vazduha, da traže inovativna rješenja za smanjenje upotrebe automobila, da isprobaju nova tehnološka i planska rješenja. Kampanja daje građanima priliku da istraže nove mogućnosti korišćenja gradskih ulica i da eksperimentišu sa praktičnim rejšenjima koja doprinose rješavanju važnih pitanja za gradove, kao što je zagađenje vazduha.

EU Čišćenje plaže Prespanskog jezera

Written on . Posted in Vijesti.

U nedjelju, 17. septembra 2023. godine, u 12.00 časova na Prespanskom jezeru, zamjenik šefa Delegacije Evropske unije Ben Nupnau i gradonačelnik Resena Jovan Tozievski, započeli su prvu #EUBeachCleanup akciju organizovanu u Sjevernoj Makedoniji. Akcija čišćenja je godišnja globalna inicijativa i ove godine će biti organizovana na plaži Slivnica kroz mrežu mladih evropskih ambasadora „Mi Balkans“ koju finansira EU.

 

Inicijativa EU za čišćenje plaža održava se širom svijeta svake treće nedjelje septembra. #EUBeachCleanup je kampanja koju organizuje Evropska komisija sa EEAS i Ujedinjenim nacijama. Održava se na svim vrstama obala, sa krajnjim ciljem da se podigne svijest o izazovima morskog smeća i plastičnog otpada.

 

Procjenjuje se da će godišnje do 37 miliona tona plastičnog otpada stići u okean do 2040. Zagađenje plastikom danas je ogroman problem, ali čak i male akcije mogu napraviti veliku razliku. Svaka flaša, svaka slamka, svaki komad smeća koji se očisti može dovesti do čistije, zdravije planete.

 

Ove godine obalu Prespanskog jezera očistilo je 20 mladih evropskih ambasadora sa Zapadnog Balkana koji su se pridružili makedonskim vršnjacima u čišćenju plaže Slivnica. Ovo je treća godina da mladi evropski ambasadori iz regiona učestvuju na događaju koji se organizuje kroz projekat „We Balkans“ koji finansira EU. Ova aktivnost zajednice, koju podržavaju Delegacija Evropske unije, Evropska kuća, kao i opština Resen, podstaći će ljude da očiste plaže Prespanskog jezera od smeća koje ih muči.

Podrška EU pomaže kosovskim MSP-ovima da iskoriste solarne panele i krenu prema pridruživanju EU.

Written on . Posted in Priče.

Sunce je glavni izvor energije na planeti Zemlji, a procjenjuje se da Kosovo ima 240 sunčanih dana godišnje. Iskorištavajući ovaj obilan potencijal i prelazeći na čiste izvore energije, mala i srednja preduzeća (MSP-ovi) na Kosovu su krenula u investicije u obnovljive izvore energije, koje je omogućila Evropska unija (EU), ostvarujući povezane koristi. Osim toga, ove investicije u obnovljive izvore energije ne pomažu samo kompanijama, već takođe otvaraju put Kosovu prema članstvu u EU, što nudi brojne prilike, posebno za MSP-ove. Ipak, put ka usvajanju acquis communautaire-a podrazumijeva značajne regulatorne promjene i nameće značajan finansijski teret preduzećima koja se trude da ispune ove nove standarde.

“Instalirali smo 112 kWp solarnih panela, što je značajno smanjilo naše troškove energije. Ranije smo imali mjesečni račun za struju od oko 1200 eura. Sada nam je mjesečni trošak oko 200 eura. To znači približno 80% smanjenje naših troškova za energiju.”

Forma SHPK, srednje preduzeće osnovano 2013. godine u selu Bresalc u opštini Gnjilane, ostvarilo je značajan napredak u svom sektoru zahvaljujući neumornom posvećenju i radu. Besim Rexhi, menadžer u Forma SHPK, ističe njihov primarni cilj proširenja na lokalna i međunarodna tržišta i privlačenja novih klijenata. On ističe ključne faktore koji doprinose njihovom uspjehu, uključujući posvećeni tim i posvećenost kontinuiranoj inovaciji proizvoda i usluga.

Kompanija trenutno zapošljava 70 ljudi, što je značajan porast u odnosu na početni broj od 10-15 zaposlenih. Njihova osnovna proizvodnja uključuje proizvodnju plastičnih komponenti koje se koriste prvenstveno u prevozničkim uslugama, posebno za željezničke i tramvajske usluge, pri čemu je Njemačka njihova glavna destinacija za izvoz.

Kako bi smanjili troškove energije i doprinijeli očuvanju životne sredine, Forma SHPK je uložila u solarne panele putem kredita koji je omogućila Kosovo SME Competitiveness Support Programme EBRD-a. Kao dio ove inicijative, Forma SHPK je takođe dobila dragocjene besplatne tehničke savjete od međunarodnog tima konsultanata i grant za povrat gotovine finansiran od strane EU. Besim Rexhi, menadžer kompanije, hvali izvanredne rezultate koji proizilaze iz ove investicije. “Instalirali smo 112 kWp solarnih panela, što je značajno smanjilo naše troškove energije. Ranije smo imali mjesečni račun za struju od oko 1200 eura. Sada nam je mjesečni trošak oko 200 eura. To znači približno 80% smanjenje naših troškova za energiju”, ponosno izjavljuje Rexhi.

“Jedini propust koji imam je što ranije nisam bio svjestan ogromnih prednosti obnovljive energije. Iako trenutni solarni paneli adekvatno zadovoljavaju moje energetske potrebe, ako je moguće, instalirao bih dodatnih 100 panela. Prihvatanje ekološki prihvatljivih praksi ne samo da smanjuje vaše troškove energije, već pruža i ličan osjećaj zadovoljstva, znajući da pozitivno doprinosite našoj planeti.”

O projektu

Program podrške konkurentnosti MSP-ova na Kosovu razvijen je posebno kako bi pomogao privatnim MSP-ovima da ispune nove propise i razumiju zahtjeve za unaprjeđenje u oblastima zaštite životne sredine, zaštite zdravlja i bezbjednosti na radu, i kvaliteta i bezbjednosti proizvoda. Kreditna linija koju je obezbijedila EBRD putem lokalnih partner banaka, zajedno sa grantom od 15% i besplatnom tehničkom podrškom finansiranom od strane Evropske unije, pomaže MSP-ovima da identifikuju svoje investicione potrebe za usklađivanje sa prioritetnim direktivama EU. Besplatni tehnički savjeti, pruženi od strane međunarodnog tima eksperata, pomažu MSP-ovima na Kosovu da pronađu najbolje rješenje za ispunjavanje direktiva EU, postanu konkurentni u trgovini sa partnerima iz EU i povećaju profitabilnost kod kuće kroz ponudu proizvoda i usluga veće kvalitete.

 

Budući put kompanije obuhvata obavezu proširenja izvoza ulaskom na dodatna strana tržišta, njegovanje snažnih odnosa sa klijentima, dobavljačima i različitim partnerima, kao i dalje unaprjeđenje vještina svoje radne snage. Besim takođe zagovara da i ostala preduzeća na Kosovu prihvate čiste izvore energije. “Jedini propust koji imam je što ranije nisam bio svjestan ogromnih prednosti obnovljive energije. Iako trenutni solarni paneli adekvatno zadovoljavaju moje energetske potrebe, ako je moguće, instalirao bih dodatnih 100 panela. Prihvatanje ekološki prihvatljivih praksi ne samo da smanjuje vaše troškove energije, već pruža i ličan osjećaj zadovoljstva, znajući da pozitivno doprinosite našoj planeti,” zaključuje Rexhi.

Od male farme do živinarske korporacije

Written on . Posted in Priče.

Program IPARD, finansiran od strane EU, podržava crnogorsku kompaniju za uzgoj peradi da postane veća.

U svojim dvadesetima, Radovan Jovović je završio pravni fakultet Univerziteta u Beogradu sa namjerom da postane advokat i radi za državnu kompaniju. Međutim, sve se promijenilo tokom putovanja Evropom kada je naišao na farmu sa kokoškama koja ga je fascinirala. Zaintrigiran, zaustavio se da razgovara sa vlasnikom farme, nesvjestan da će ovaj susret duboko uticati na njegov život. “Kako sam razgovarao sa vlasnikom farme sa kokoškama, počeo sam shvatati da bi ovo mogao biti zanimljiv poslovni poduhvat za istraživanje,” razmišlja Radovan.

“Kao porodični posao, uspjeli smo da ostvarimo pristojan prihod, posebno uzimajući u obzir ekonomske uslove devedesetih godina.”

Po povratku u Crnu Goru, Radovan je nastavio svoju karijeru kao advokat u državnoj instituciji. Ipak, njegova fascinacija pokretanjem farme sa kokoškama je i dalje postojala. Sa podrškom svojih roditelja, odlučio se i osnovao malu farmu sa oko 70 nosilja. Na njegovo zadovoljstvo, ovaj poduhvat se pokazao kao isplativ. Troškovi hrane za kokoške su bili pristojni, a tržišne cijene jaja su bile povoljne. “Kao porodični posao, uspjeli smo da ostvarimo pristojan prihod, posebno uzimajući u obzir ekonomske uslove devedesetih godina,” kaže Radovan.

Sukobi i ratovi koji su se odvijali u bivšoj Jugoslaviji negativno su uticali na posao; ipak, kompanija je opstala uprkos izazovima. Radovan objašnjava da su ekonomske sankcije koje su nametnute Jugoslaviji i nestabilni tržišni uslovi činili poslovanje vrlo teškim za njih. Međutim, oko 2004. godine, situacija je počela da se normalizuje, a tržište se postepeno stabilizovalo. Bilo je tokom ovog vremena da je Radovan krenuo na još jedno putovanje u Evropu, ovaj put sa ciljem da pronađe opremu i tehnologiju koja bi im omogućila da prošire svoje operacije kako bi mogli da smjeste preko 10.000 nosilja.

Godine 2007. uspešno su nabavili najsavremeniju računarsku tehnološku opremu iz Evrope. Istovremeno, proširili su fizički prostor farme i izgradili novi, moderni objekat sa znatno većim kapacitetom od preko 15.000 nosilja. “Ova investicija označila je prekretnicu u istoriji naše kompanije, pretvarajući je iz malog porodičnog preduzeća u korporaciju”, tvrdi Radovan.

“Kao jedan od pionira koji su aplicirali za IPARD program u Crnoj Gori, mogu sa sigurnošću reći da je podrška koju smo dobili bila prekretnica i katalizator ne samo za našu kompaniju, već i za brojne druge firme u našoj zemlji.”

O programu

Dio Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA) koji je osmišljen da podržava reforme u zemljama u procesu pridruživanja EU, Instrument za pretpristupnu pomoć za ruralni razvoj (IPARD) fokusira se na sektore agroindustrije i ruralnih područja ovih zemalja. Kroz ovaj alat, EU pruža korisnicima finansijsku i tehničku pomoć kako bi učinili svoj sektor poljoprivrede i ruralna područja održivijim, usklađujući ih sa zajedničkom poljoprivrednom politikom EU.

Radovan objašnjava da su u poslednjim godinama suočili sa dodatnim izazovima, uključujući tržišne probleme koji proizlaze iz pandemije COVID-19 i nedostatak hrane za kokoške i sirovina zbog agresije Rusije na Ukrajinu. “Ipak, uspješno smo savladali ove izazove, što dodatno potvrđuje održivost i stabilnost naše kompanije,” tvrdi Radovan.

Kao održivo i stabilno preduzeće, Alkoset je takođe mogao da iskoristi podršku EU putem IPARD programa za Crnu Goru. Kompanija je imala koristi od pomoći u izgradnji, rekonstrukciji i nabavci opreme, uključujući agregat, termotehniku, opremu za gajenje kokošaka u kavezima, opremu za nosilje i izgradnju novog objekta. “Kao jedan od pionira koji su aplicirali za IPARD program u Crnoj Gori, mogu sa sigurnošću reći da je podrška koju smo dobili bila prekretnica i katalizator ne samo za našu kompaniju, već i za brojne druge firme u našoj zemlji,” dodaje Radovan.

Oživljavanje turizma u sjevernom crnogorskom regionu: pionirski projekat

Written on . Posted in Priče.

Projekat finansiran od strane EU podržava osnaživanje ruralnog turizma u Crnoj Gori

Sjeverni dio Crne Gore obiluje prirodnim i kulturnim blagom, čineći ga privlačnom destinacijom za posjetioce. U poslednjim godinama, turizam u seoskim domaćinstvima doživio je značajan rast u ovom regionu, pri čemu se broj posjetilaca postepeno povećavao. Ovo se može pripisati, prije svega, dostupnosti visokokvalitetne domaće hrane i pića, kao i mogućnosti da se doživi tradicionalno okruženje. Međutim, uprkos ovim pozitivnim razvojima, broj noćenja među posjetiocima još uvek nije dostigao željeni nivo. Razlog tome bio je nedostatak dodatnih atrakcija ili opcija zabave koje bi privukle posjetioce da produže svoj boravak. Prepoznajući ovaj izazov, Udruženje za Ruralni Turizam, nevladina organizacija koja djeluje na sjeveru Crne Gore, krenula je u projekat s ciljem rješavanja ovog problema i poboljšanja ukupne situacije.

“Iako seoska domaćinstva na sjeveru Crne Gore nude odličnu hranu i smještaj, nedostajalo im je iskustvo pružanja zabave posjetiocima.”

Dalibor Sekularac, predstavnik Udruženja za Ruralni Turizam, ističe da je pitanje ograničenih opcija zabave za posjetioce redovna tema diskusija unutar udruženja već više od godinu dana. “Iako seoska domaćinstva na sjeveru Crne Gore nude odličnu hranu i smještaj, nedostajalo im je iskustvo pružanja zabave posjetiocima”, objašnjava Dalibor. Da bi riješili ovo pitanje, udruženje je osmislilo plan da uspostavi stazu za pješačenje dužine devet kilometara koja povezuje sela Lubnice i Kurkikuće. Ova staza bi pružila posjetiocima laganu i ugodnu šetnju, omogućavajući im istraživanje prirodnih atrakcija regiona. Fokus je bio posebno usmjeren na porodični turizam, jer je područje već imalo izazovne staze namijenjene iskusnim planinarima, ali nije imalo opcije pogodne za porodice s djecom koje preferiraju rekreativne pješačke ture.

Da bi sproveli svoju viziju, Udruženje za Ruralni Turizam apliciralo je za finansiranje putem Programa za Lokalnu Demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2), koji podržava EU i sprovodi UNDP. Njihov projekat se slagao sa kriterijumima programa, i dobili su neophodnu podršku. Uz pomoć ReLOaD2, identifikovali su i očistili stazu, koristili profesionalno označavanje GPS-om kako bi osigurali tačnost, postavili neophodnu signalizaciju i kreirali mapu i letke sa informacijama o stazi. Takođe su promovisali stazu na platformama za vanjski turizam poput Vikilock i na svom vlastitom veb sajtu. Kako bi poboljšali vidljivost, napravili su tri promotivna videa—jedan koji predstavlja stazu, drugi koji ističe seoska domaćinstva, i treći koji pruža pregled ruralnog turizma u regionu. Informacije o stazi uključuju i geokesing oznake, odražavajući trenutni trend u savremenom turizmu.

“Staza je dobro prihvaćena od strane posjetilaca, a neki vlasnici seoskih domaćinstava čak su počeli pružati usluge vodiča za stazu.”

O projektu

Regionalni Program za Lokalnu Demokratiju na Zapadnom Balkanu 2 (ReLOaD2) nastavak je inicijativa podržanih od strane EU—Projekta za Jačanje Lokalne Demokratije (LOD, 2009-2016) i kasnije proširenog Regionalnog Programa za Lokalnu Demokratiju na Zapadnom Balkanu (ReLOaD, 2017-2020). Opšti cilj projekta je jačanje participativnih demokratija i evropske integracije na Zapadnom Balkanu osnaživanjem civilnog društva i podsticanjem mladih da aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka, kao i poboljšavanjem podržavajućeg pravnog i finansijskog okruženja za civilno društvo.

Staza je sada u funkciji već skoro godinu dana, a nedavno su predstavnici Udruženja Seoskih Domaćinstava, UNDP-a i EU posjetili sela kako bi ocijenili njeno izvođenje. “Staza je dobro prihvaćena od strane posjetilaca, a neki vlasnici seoskih domaćinstava čak su počeli pružati usluge vodiča za stazu”, kaže Dalibor.

Prema Daliboru, projekat nije samo pružio podršku domaćinstvima već je poslužio i kao vrijedna prilika za učenje. “Iako je bio projekat malog obima, opremio nas je važnim vještinama u nabavci, izvještavanju i drugim relevantnim oblastima”, objašnjava Dalibor. “S znanjem koje smo stekli, osjećamo se sigurnije u apliciranju za veće projekte i programe finansirane od strane EU i drugih donatora.”

Revolucioniranje poljoprivrednih istraživanja u Srbiji: Inovativni objekat Instituta BioSense uz podršku EIB kredita

Written on . Posted in Priče.

Uz podršku kredita Evropske investicione banke (EIB), Institut BioSense u Srbiji dobija novu zgradu sa visoko sofisticiranom opremom i prostranim radnim prostorom.

BioSense, pionirski institut za istraživanje i razvoj informacionih tehnologija u biosistemima, predvodi revoluciju u poljoprivredi putem digitalnih inovacija u Srbiji. Od svog osnivanja 2015. godine, institut je bio na čelu istraživanja najnovijih naučnih i tehnoloških dostignuća u primjeni informacionih tehnologija u poljoprivredi. Njegov osnovni cilj je pružanje najsavremenijih digitalnih rješenja sektoru poljoprivrede u Srbiji i širom svijeta, osnažujući poljoprivrednike da postižu veće prinose uz optimalne investicije. Uticaj naučnih dostignuća Instituta BioSense proteže se daleko izvan okvira njihovih laboratorija. Ove inovacije se besprekorno integrišu u društvo, koristeći poljoprivrednike, servise za proširenje, kompanije, donosioce odluka, studente i učenike.

Da bi podržao Institut BioSense, EU obezbjeđuje finansiranje kroz ANTARES projekat, s velikodušnim grantom od 14 miliona eura iz programa EU za 2020. godinu “Širenje odličnosti i proširivanje učešća.” Vlada Srbije takođe je dala značajan doprinos od 20 miliona eura, dio kojeg je dobijen kroz povoljan kredit od 18 miliona eura od Evropske investicione banke. Ova sredstva su posvećena razvoju istraživačke infrastrukture, uključujući novu, najsavremeniju zgradu instituta i naprednu naučnu opremu.

“Od našeg osnivanja 2015. godine sa samo 10 zaposlenih, doživjeli smo značajan rast, sada zapošljavamo 150 ljudi. Obim našeg istraživanja se značajno proširio, što je zahtijevalo izgradnju nove zgrade, unaprijeđenu infrastrukturu i modernizovanu opremu.”

Profesor Vladimir Crnojević je direktor Instituta BioSense. On ističe hitnu potrebu za dodatnim radnim prostorom koja se pojavila tokom vremena. “Od našeg osnivanja 2015. godine sa samo 10 zaposlenih, doživjeli smo značajan rast, sada zapošljavamo 150 ljudi. Obim našeg istraživanja se značajno proširio, što je zahtijevalo izgradnju nove zgrade, unaprijeđenu infrastrukturu i modernizovanu opremu,” objašnjava profesor Crnojević.

Nova zgrada Instituta BioSense ističe se kao jedna od najinovativnijih struktura u Srbiji. Metikulozno je dizajnirana da zadovolji istraživače koji rade na projektima vezanim za mikro i nanotehnologije, vještačku inteligenciju, istraživanje biosistema, ćelijsku poljoprivredu, bioarheologiju i razne druge naučne discipline koje sprovodi istraživački institut za informacione tehnologije u biosistemima. Sa laboratorijama i kancelarijama koje čine oko 60% ukupne površine zgrade, pružen je dovoljan radni prostor za istraživače instituta. Zgrada, koja zauzima oko 6.500 kvadratnih metara, prikazuje jedinstvene arhitektonske elemente i kompleksna inženjerska rješenja. Zgrada je opremljena tehnologijom bazne izolacije, kombinujući seizmičke izolatore i izolacione temelje kako bi je zaštitila od seizmičkih aktivnosti i čak najmanjih spoljnih vibracija. Ova temeljna protiv-vibraciona tehnologija obezbjeđuje da osjetljiva oprema smještena unutar zgrade ostane zaštićena od spoljnih smetnji.

Laboratorije Instituta BioSense zahtijevaju izuzetan nivo čistoće, gdje se čak i najmanji čestica prašine smatra suviše velikom. Da bi zadovoljile ove stroge zahtjeve, određene laboratorije unutar objekta su dizajnirane kao čiste sobe. Ovi kontrolisani okviri zahtijevaju prisustvo čistog i nekontaminiranog vazduha, stvarajući pogodno radno mjesto za rukovanje najosetljivijom opremom. Pristup ovim prostorijama je ograničen, zahtijevajući od pojedinaca da se obuku u odgovarajuću odjeću prije nego što postepeno uđu kroz sve čistije prostore. Vizuelna komunikacija između različitih prostorija omogućena je staklenim panelima, dok specijalne kutije za transfer omogućavaju razmjenu materijala i opreme. Osim toga, institut se ponosi optičkim laboratorijem, potpuno obloženim crnim bojama za specijalizovana optička istraživanja.

“Zahvaljujući projektu ANTARES i podršci Evropske investicione banke, uspjeli smo da nabavimo potrebnu opremu i investiramo u našu novu zgradu.”

O programu

 

Evropska investiciona banka, institucija za dugoročno finansiranje Evropske unije, podržava održive kapitalne investicione projekte koji doprinose ciljevima politike Unije. Finansijske operacije EIB-a u zemljama Zapadnog Balkana doprinose olakšavanju procesa integracije sa Evropskom unijom. Od 2001. godine, EIB je odobrio preko 7 milijardi eura za projekte u Srbiji.

Institut BioSense doživio je značajan rast, proširivši se sa 50 zaposlenih na početku projekta na preko 140 zaposlenih danas, pri čemu više od 50 ima doktorat. Ovaj rast omogućen je kroz podršku EU-finansiranog programa ANTARES. Projekat je direktno stvorio 37 novih pozicija, a očekuje se da će još 15 pozicija biti popunjeno do završetka projekta. Ovo značajno pojačanje značajno je unaprijedilo naučne kapacitete instituta, rezultirajući uspješnim pokretanjem 36 Horizon projekata, 22 druga međunarodna projekta, 9 industrijskih projekata i 38 nacionalnih projekata, što ukupno iznosi oko 25 miliona eura.

Profesor Vladimir Crnojević priznaje ključnu ulogu projekta ANTARES i odluku države da obezbijedi finansiranje od Evropske investicione banke. “Zahvaljujući projektu ANTARES i podršci Evropske investicione banke, uspjeli smo da nabavimo potrebnu opremu i investiramo u našu novu zgradu,” potvrđuje profesor Crnojević.

Početak pregleda klastera resursa, poljoprivrede i kohezije s Albanijom i Sjevernom Makedonijom

Written on . Posted in Vijesti.

Prvi informativni sastanak o klasteru resursa, poljoprivrede i kohezije (Klaster 5) održan je 17. jula. Klaster 5 obuhvata poljoprivredu i ruralni razvoj, sigurnost hrane, veterinarsku i fitosanitarnu politiku, ribarstvo, regionalnu politiku i koordinaciju strukturnih instrumenata, kao i finansijske i budžetske odredbe. Prva dva dana sastanci su se fokusirali na poljoprivredu, ruralni razvoj i ribarstvo, a zatim na sigurnost hrane i budžetske odredbe. Bilateralni sastanci pregleda klastera 1, 2, 3 i 4 su završeni.

 

Analitički pregled pravnih tekovina EU (acquis), poznat kao pregled, pruža mogućnost kandidatskim zemljama da se upoznaju sa zakonima i standardima EU i obavezama koje oni nose. Takođe omogućava ispitivanje nivoa spremnosti i planova zemalja za dalje usklađivanje, kako bi se dobile preliminarne naznake pitanja koja će vjerovatno biti tema pregovora. Pregled je prvi korak u procesu pregovaranja o pristupanju. Pregledni proces je organizovan oko šest tematskih klastera. Ovi klasteri obuhvataju relevantne poglavlja acquis-a po širim temama vezanim za dobro upravljanje, unutrašnje tržište, ekonomsku konkurenciju i povezanost.

 

Za Albaniju i Sjevernu Makedoniju pregled je započeo već 19. jula 2022, odmah nakon Međuvladinih konferencija, i nastavljen je u septembru s Klasterom 1 – Osnove, oktobra s Klasterom 2 – Unutrašnje tržište, februara s Klasterom 3 – Konkurentnost i inkluzivni rast i juna s Klasterom 4 – Zelena agenda i održiva povezanost.

 

Vježba pregleda sastoji se od dve faze:

 

informativna sesija na kojoj odeljenja Komisije objašnjavaju, poglavlje po poglavlje, pravni acquis EU.

 

bilateralna sesija na kojoj je svaka kandidatska zemlja pozvana da predstavi svoj trenutni status po poglavljima u pripremi za usvajanje i sprovođenje acquis-a.

 

Evropska komisija će procijeniti i izvijestiti Savjet o stepenu spremnosti kandidatske zemlje za dati klaster, o planovima kandidatske zemlje za buduće pripreme i o preliminarnim naznakama pitanja koja će vjerovatno biti tema pregovora.

 

Savjet će odlučiti, jednoglasno, da li da definiše otvaranje referentnih vrijednosti za svaki pregovarački klaster, na osnovu predloga Komisije u izvještaju pregleda.

Prevazilaženje vodenih izazova u Sjevernoj Makedoniji

Written on . Posted in Priče.

Sjeverna Makedonija transformiše svoju vodnu infrastrukturu uz podršku Evropske unije

Božin Spasov, dugogodišnji stanovnik sela Leski u istočnom dijelu Sjeverne Makedonije, skoro sedam decenija je svjedok izazova pristupa čistoj vodi. Kao nastavnik u osnovnoj školi, on je dosljedno isticao važnost opreza dok pijete lokalnu vodu i razumijevanja njene nepouzdane dostupnosti. „Živeći u tako vrućoj klimi, suočavali smo se sa stalnim problemima sa vodosnabdijevanjem“, objašnjava Spasov. „Pogotovo tokom ljeta, skoro svaki dan bismo bili uskraćeni za vodu za piće.”

„Sada imamo pristup vodi i ljeti i zimi. U Leskom nema nikoga ko nije zadovoljan.”

Zastarjele i loše postavljene vodovodne cijevi pogoršale su nestašicu vode i ugrozile kvalitet vode za piće u selu tokom cijele godine. Voda je često bivala kontaminirana organskim materijama, što je predstavljalo opasnost po zdravlje. Kako bi riješila ovaj problem, lokalna samouprava je donijela odluku da se Leski poveže na vodovod Vinice, većeg grada u blizini, cjevovodom dužine 3,5 kilometara. Istovremeno, u Vinici je postavljena najsavremenija filtraciona stanica za prečišćavanje vode za piće i pumpna stanica.

U februaru 2023. godine, Evropska investiciona banka odobrila je Sjevernoj Makedoniji zajam od 50 miliona eura za rješavanje problema vezanih za vodu u zemlji. Ovakav razvoj događaja doneo je značajna poboljšanja situacije u Leskom. “Sada imamo pristup vodi i ljeti i zimi. U Leskom nema nikoga ko nije zadovoljan”, radosno primjećuje Spasov.

Kredit odobren u Sjevernoj Makedoniji proširiće svoje beneficije izvan Leskog, dostižući i druge gradove i mjesta koja se suočavaju sa sličnim izazovima sa vodom. Pozivan kao „okvirni zajam“, nudi finansiranje raznih projekata. Uz podršku garancije Evropskog fonda za održivi razvoj, programa EU, ovaj okvirni zajam će olakšati izgradnju i obnovu infrastrukture za vodosnabdijevanje, otpadne vode i zaštitu od poplava u 80 gradova širom Sjeverne Makedonije. Pored toga, Evropska investiciona banka je odobrila 1,2 miliona eura za tehničku pomoć.

Uticaj projekta će biti značajan, od koristi će imati oko 700.000 ljudi i podsticati nove ekonomske mogućnosti. Takođe će povećati otpornost zemlje na klimatske promjene, od čega će imati koristi oko 40% stanovništva.

“To je prioritet za obezbjeđivanje boljih uslova za život i na putu pristupanja EU uz usklađivanje sa standardima EU. Investicija će pomoći da se zatvori značajan investicioni jaz u sektoru voda i obezbijedi našim lokalnim partnerima dugoročno finansiranje za ispunjavanje njihovih potreba i ciljeva održivosti.”

O inicijativi

Pokrenut 2016. godine, ERI je dio odgovora Evropske unije na izazove u južnom susjedstvu i zapadnom Balkanu, kao što su prisilno raseljavanje i migracije, ekonomski padovi, političke krize, suše i poplave. ERI stvara radna mjesta i ekonomski rast u regionu ulaganjem u ključnu infrastrukturu i razvoj privatnog sektora. Takođe može pomoći migracionim tokovima. ERI nudi paket kredita i inovativnih finansijskih proizvoda, dok spaja sredstva donatorske zajednice sa finansiranjem EIB-a. Inicijativa se sprovodi u bliskoj saradnji sa zemljama EU, Evropskom komisijom i drugim partnerima. Bugarska, Hrvatska, Italija, Litvanija, Luksemburg, Poljska, Slovačka, Slovenija i Ujedinjeno Kraljevstvo bile su prve zemlje koje su doprinijele ERI.

Dodijeljena sredstva omogućiće odabranim opštinama da unaprijede i modernizuju svoju infrastrukturu za vodosnabdijevanje i kanalizaciju, uključujući distributivnu i sabirnu mrežu. Pored toga, biće sprovedene hitne mjere zaštite od poplava kako bi se povećala otpornost. Program opštinskih investicija u vodu sprovodiće Ministarstvo životne sredine i prostornog planiranja Sjeverne Makedonije, uz tehničku podršku EIB u iznosu od 1,2 miliona eura. Ova inicijativa je dio Inicijative za ekonomsku otpornost, koja ima za cilj da mobiliše dodatno finansiranje za podršku rasta, osnovne infrastrukture i socijalne kohezije na Zapadnom Balkanu.

Potpredsjednica EIB-a Liliana Pavlova, odgovorna za operacije u Sjevernoj Makedoniji, istakla je stratešku prirodu ove investicije, koju podržava Tim Evropa. „To je prioritet za obezbjeđivanje boljih uslova za život i na putu pristupanja EU uz usklađivanje sa standardima EU. Investicija će pomoći da se zatvori značajan investicioni jaz u sektoru voda i obezbijedi našim lokalnim partnerima dugoročno finansiranje za ispunjavanje njihovih potreba i ciljeva održivosti“, rekla je Pavlova. Pavlova je dalje istakla društvene i ekonomske koristi koje će proizaći iz poboljšanja životne sredine i uslova života, uz istovremeno povećanje otpornosti vodne infrastrukture na klimatske promjene – ključni cilj za EIB kao klimatsku banku EU.

Sjeverna Makedonija se pridružuje LIFE programu za zaštitu životne sredine i klimatske akcije

Written on . Posted in Vijesti.

Yesterday afternoon, in Brussels, Commissioner for Environment, Oceans and Fisheries Virginijus Sinkevičius and the Minister of Environment and Physical Planning of North Macedonia, Kaja Sukova, signed an agreement on North Macedonia’s association to the LIFE programme for environment and climate action. North Macedonia is the fourth non-EU country to join the programme after Iceland, Ukraine and Moldova. By joining the LIFE programme, North Macedonia will have the opportunity to benefit from LIFE’s support for mobilising public and private resources for climate action, biodiversity protection, circular economy and clean energy transition.

 

Commissioner Sinkevičius said: “The association of North Macedonia to LIFE is an opportunity to strengthen our joint action to tackle climate change, address pollution, boost the clean energy transition, achieve a circular economy, and protect and restore biodiversity. Closer cooperation will benefit citizens, businesses, and civil society in North Macedonia, and contribute to a greener, more sustainable continent in line with the European Green Deal objectives.”

 

Public and private organisations from North Macedonia will be able to receive financial support for projects on environment and climate action, such as for example to increase energy efficiency, clean polluted areas, improve the management of water resources, and support the development, monitoring and enforcement of laws similar to the ones in EU.

Applicants from North Macedonia can submit proposals under the LIFE calls for proposals launched in 2023.

MADE OF US: Izuzetna avantura uspješno stigla do kraja!

Written on . Posted in Vijesti.

Kampanja „Made of Us – Putovanje EU-Zapadni Balkan“, podržana od strane EU i koju vam donosi WeBalkans, završena je s velikim uspjehom. Kampanja je imala za cilj da podstakne pozitivnu percepciju EU među ljudima na Zapadnom Balkanu, i obrnuto. U njoj je učestvovalo 12 mladih vlogera, dinamičnih pojedinaca iz EU i Zapadnog Balkana, koji su zajedno krenuli na putovanje Zapadnim Balkanom. Svaki par vlogera je dokumentovao svoja iskustva i usput svakodnevno dijelio zadivljujući onlajn sadržaj.

 

Prošle nedjelje, 12. juna 2023., vlogeri su imali priliku da posjete Berlaimont, sjedište Evropske komisije, i da se sastanu sa članovima kabineta komesara Varhelija u okviru završnog događaja kampanje Made of Us. Događaj je bio prilika za vlogere da prikažu svoj najbolji sadržaj i govore o svojim najupečatljivijim trenucima sa putovanja, kao i za tim Made of Us da predstavi preliminarne rezultate kampanje. Nakon prvih prezentacija, vlogeri su se preselili u sjedište DG NEAR, gdje ih je srdačno primila Sigrid Bretel, vršilac dužnosti šefa Jedinice za međuinstitucionalne odnose i komunikaciju u DG NEAR. Tokom ove interakcije, vlogeri su imali priliku da dalje podijele svoja lična iskustva sa putovanja i vlogovanja, kao i vrijedne povratne informacije i lekcije naučene sa završenih putovanja. Događaj je zaključen obilaskom Brisela koji je posebno upriličen da se vlogeri oproste jedni od drugih i da proslave završetak projekta.

 

Kampanja je počela 18. aprila i nastavila se do 30. maja, pri čemu se svake nedjelje fokusirala na jednog od partnera WB6. Vlogeri su pokrili ukupno 18 projekata koje podržava EU, 6000 km automobilom, a usput su upoznali zanimljive i inspirativne lokalne ličnosti, sve vrijeme pokazujući prirodni pejzaž, izuzetne znamenitosti i jedinstveno kulturno nasljeđe koje Zapadni Balkan može da ponudi. Dvanaest vlogera je snimilo svoja iskustva koristeći sopstvenu opremu i kanale društvenih medija, prevodeći putovanje u visokokvalitetne društvene medije i veb sadržaj, fotografije i video zapise, koji su distribuirani na kanalima WeBalkansa.

 

Za više informacija o ovom uzbudljivom putovanju, posjetite stranicu kampanje Made of Us campaign page