Skip to main content

Area of Cooperation: Democracy and fundamental rights

YEA-të morën pjesë në eventin “Block the hatred. Share inclusion!” në Pljevlja, Mal i Zi

Ofrimi i një hapësire për të rinjtë që të shprehin opinionet e tyre, të diskutojnë sfidat me të cilat përballen në komunitetet e tyre, është thelbësor për ndërtimin e një shoqërie më gjithëpërfshirëse dhe pa diskriminim. Kjo u theksua në një  workshop për studentët  që morën pjesë në Pljevlja, më 23 nëntor, si pjesë e nismës së European Union dhe Council of Europe, “Block the Hatred. Share the Love!” dhe në bashkëpunim me  RYCO – Regional Youth Cooperation Office. Aktiviteti mblodhi studentë, përfaqësues të institucioneve, OJF vendore nga Pljevla dhe Young European Ambassadors (YEA).

 

Në këtë event, YEA-të dhe të rinj të tjerë patën mundësinë të diskutonin me vendimmarrësit përballë bashkisë Pljevlja, Avokatit të Popullit, Ministrisë së Arsimit, Ministrisë së Sportit dhe Rinisë. Si pjesë e diskutimit, ata folën për mënyrat sipas të cilave urrejtja përhapet nëpërmjet sistemit dhe shoqërisë, dhe se çfarë mund të bëjnë të rinjtë për t’i mbështetur institucionet në luftën kundër gjuhës së urrejtjes dhe se sa i rëndësishëm është respekti dhe uniteti. Gjithashtu, ata nxorën në pah përfitimet e mjedisit shumëkulturor dhe nevojën për t’i nxitur të rinjtë e tjerë që të mos dorëzohen dhe të vazhdojnë punën dhe aktivizmin e tyre në dobi të shoqërive të tyre.

Përfundimi i punimeve në burgun bashkëkohor të Kragujevac-it, në Serbi

Të martën, më 16 nëntor 2022, zyrtarë të nivelit të lartë nga Serbia, BE-ja dhe shtete të tjera donatore  morën pjesë në inaugurimin e burgut të Kragujevac-it. Kostoja totale për ambientet e reja të burgut është 40 milion euro. Punimet qenë financuar pjesërisht me një hua prej 17 milionë eurosh nga CEB-i dhe me një grant ndihme teknike prej 3 milionë eurosh nga BE-ja dhe WBIF Bilateral Donors.

 

Duke qenë një nga institucionet më moderne dhe të sigurta të vuajtjes së dënimit në Evropë, burgu i Kragujevac-it mund të strehojë deri në 500 të burgosur në 265 qeli, duke përfshirë edhe disa të ndërtuara posaçërisht për të burgosurit me aftësi të kufizuara. Kompleksi përbëhet nga 11 godina me një sipërfaqe totale prej 22,000 m, duke mundësuar hapësira për socializim, aktivitete pune, trajnime profesionale, si dhe pajisje moderne e ambiente për kujdesin shëndetësor. Burgu do të hapë vende pune për 270 njerëz.

 

Që në vitin 2009, me mbështetjen e BE-së, WBIF Bilateral Donors dhe Council of Europe Development Bank (CEB),  Serbia ka nisur një program për të modernizuar ambientet e burgjeve në përputhje me European Prison Rules. Si pjesë e programit, ka nisur dhe një projekt i WBIF-së, për ndërtimin dhe pajisjen e dy godinave  të reja të burgjeve në Pančevo dhe Kragujevac. Godina e burgut të Pančevo-s, me kapacitete për 500 të burgosur, u përfundua në vitin 2018.

BE-ja në Kosovë i bashkohet Ministrisë së Drejtësisë në fushatën 16 Days of Activism against Gender-Based Violence

Për të ndihmuar rritjen e ndërgjegjësimit për nevojën e parandalimit dhe raportimit të çdo lloj forme të dhunës gjinore, BE-ja në Kosovë, Zvicra dhe UNDP-ja bashkuan forcat me Ministrinë e Drejtësisë së Kosovës dhe OJQ-në Integra, për realizuar fushatën e këtij viti 16 Days of Activism against Gender-Based Violence.

 

Kjo fushatë globale, që nisi në vitin 1991, tradicionalisht zhvillohet nga 25 nëntori, International Day for the Elimination of Violence against Women, deri në 10 dhjetor,  International Human Rights Day, dhe trajton të gjitha format e dhunës ndaj grave, përfshirë këtu dhunën seksuale dhe në familje ndaj grave dhe vajzave.

 

Kjo fushatë do të përfshijë një numër të madh komunikimesh dhe aktivitetesh informuese në Kosovë, të koordinuara nga Ministria e Drejtësisë, të tilla si tryeza të rrumbullakëta me gjykatës, prokurorë, gra dhe vajza, vizita bashkiake, shfaqje teatrore, spote publicitare dhe mesazhesh të projektuara në godinat e qeverisë.

Këshilli bie dakord për mandatin e negocimit për udhëtimin pa viza në Kosovë

Ambasadorët e shteteve anëtare të BE-së ranë sot dakord për mandatin e negocimit të Këshillit për një rregullore për udhëtimin pa viza për shtetasit e Kosovës. Bazuar te ky mandat, presidenca do të fillojë negociatat me Parlamentin Evropian.

 

Projektligjet do t’i lejonin shtetasit e Kosovës që të udhëtonin në BE pa viza, për një periudhë qëndrimi 90-ditore brenda një periudhe 180-ditore. Sipas pozicionit të Këshillit, përjashtimi nga domosdoshmëria e vizës do të vihej në zbatim që në datën e fillimit të operacionit të European Travel Information and Authorisation System (ETIAS)  dhe pavarësisht situatës, jo më vonë se 1 janari 2024.

Komisioneri Várhelyi viziton Bosnjën dhe Hercegovinën për të diskutuar rreth prioriteteve të reformës së BE-së, emigrimit dhe sigurisë së energjisë.

EU Commissioner for Neighbourhood and Enlargement, Olivér Várhelyi, do të vizitojë Bosnjën dhe Hercegovinën gjatë periudhës 28-29 nëntor për të diskutuar rreth prioriteteve të reformës së BE-së dhe një bashkëpunimi më të gjerë në zona thelbësore, veçanërisht për emigrimin.

 

Pas rekomandimit të Komisionit Evropian për statusin e vendit kandidat, Komisioneri Várhelyi do të takohet në Sarajevë me anëtarët e presidencës dhe zyrtarët e Bosnjës dhe Hercegovinës për të diskutuar hapat e ardhshëm dhe reformat lidhur me rrugëtimin e vendit drejt BE-së. Komisioneri Várhelyi do të diskutojë edhe për bashkëpunimin për menaxhimin e emigrimit dhe do të marrë pjesë në një ceremoni nënshkrimi marrëveshjeje midis Ministrisë së Sigurimit dhe  International Organisation for Migration (IOM) të Bosnjës dhe Hercegovinës, për rritjen e kthimeve vullnetare dhe jo-vullnetare, të mbështetura nga Komisioni Evropian me një fond prej 500,000 eurosh.

 

Komisioneri do të hapë zyrtarisht edhe FabLab-in, një nga qendrat digjitale themelore të mbështetura nga projekti EU4DigitalSME për të nxitur konkurrencën ndërmjet sipërmarrjeve të vogla dhe të mesme.

Fourth Regional Forum on Ending Violence against Women në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi

Fourth Regional Forum on Ending Violence against Women, i titulluar ndryshe “Integrated Policies, Inclusive Partnerships,” do të fillojë më 29 nëntor. Duke përfituar nga vrulli dhe përparimi i pesë viteve të fundit, do të krijojë kushtet për arritjet e vazhdueshme drejt dhënies fund të dhunës ndaj grave në rajon. Evenimenti është organizuar nga UN Women në bashkëpunim  me Këshillin e Evropës, Bashkimin Evropian dhe strukturat kombëtare të grave në Ballkanin Perëndimor.

 

Regional Forum është mekanizmi i vetëm i zakonshëm që mbledh grupet thelbësore të interesit në Ballkanin Perëndimor për t’i dhënë fund dhunës ndaj grave (VAW). Forumi i këtij viti do të trajtojë probleme të lidhura me vendosjen e vëzhgimit të femicidit – mekanizma për monitorimin e femicidit – në nivel kombëtar dhe rajonal,  duke përfshirë edhe ekzaminimin e strategjive dhe sfidave të atyre që janë vendosur në vende të tjera në Evropë apo kudo në botë. Evenimenti, gjithashtu do të përqendrohet te fuqizimi i aleancave, rrjeteve dhe platformave në nivel rajonal dhe lokal, përparimi i bashkëpunimit ndërmjet organizatave të grave dhe ofruesve të kujdesit shëndetësor, si dhe ekzaminimi i sfidave dhe mundësive në forcimin e mekanizmave të referimit  në nivele lokale dhe kombëtare.

 

Regional Forum do të përfshijë një kombinim të seancave plenare dhe punës në grup në zonat tematike të lartpërmendura për të mundësuar diskutime të thella. Ekspertët nga rajoni dhe përtej tij do të paraqesin analiza të bazuara te faktet dhe do të udhëheqin diskutime, në mënyrë që të bien dakord për metodat dhe qëndrimet e mbajtura ndaj ndërhyrjeve të zbatimit drejt dhënies fund të VAW-së në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi.

Programi M’BASE mbështet 23 projekte të shoqërisë civile në Mal të Zi

Fituesit e fondeve nga konkursi i tretë i programit M’BASE, që është financuar nga Bashkimi Evropian dhe zbatuar nga Centre for Civic Education, u mblodhën në Europe House për ceremoninë e nënshkrimit. Njoftimi për konkursin e tretë të programit M’BASE u dha më 13 shtator dhe deri në momentin që u mbyll më 13 tetor, ishin dorëzuar 82 aplikime për projektin. Gjithsej, 23 prej tyre do të vihen në zbatim.

Gjatë kohës që fliste për nënshkruesit, Yngve Engstroem, Head of the Cooperation Department në EU Delegation in Montenegro, e përshkroi programin M’BASE si një mundësi të mirë për organizatat e shoqërisë civile që të fitojnë akses në fondet e BE-së, të cilat do t’i ndihmojnë të rrisin kapacitetet e tyre dhe të luajnë një rol të rëndësishëm në komunitetet e tyre.

Si një program i organizatave të shoqërisë civile në Mal të Zi – nga shërbimet bazike te politikëbërësit – M’BASE është vënë në zbatim nga Centre for Civic Education në partneritet me German Friedrich Ebert Foundation, OJQ-në Centre for the Protection and Study of Birds (CZIP) dhe rrjetin e OJQ-së Politikon, dhe në bashkëpunim me Ministry of Public Administration dhe Ministry of European Affairs të qeverisë së Malit të Zi. Projekti është financuar nga Bashkimi Evropian dhe Ministry of Public Administration.

TAIEX Forumi i prokurorëve diskuton krimet ndërkufitare ekonomike dhe kibernetike

Partneritetet e ngushta dhe bashkëpunimi përtej kufijve janë çelësi i zhdukjes së krimeve ndërkufitare që nga rrënjët. Ky mesazh thelbësor jehoi në programin dy-ditor në evenimentin e 22-të të TAIEX International Forum for Prosecutors on Fighting Cross-Border Organised Crime në Budva, Mal të Zi, më 8-9 nëntor 2022. Ky TAIEX Forum u organizua për herë të parë në një shtet partner.

 

Evenimenti u organizua në bashkëpunim me Supreme State Prosecutor’s Office of Montenegro, EU Agency for Criminal Justice Cooperation, Eurojust, European Public Prosecutors’ Office (EPPO) dhe Public Prosecutor General`s Office of Saxony, në Gjermani. Mblodhi së bashku më shumë se  100 prokurorë dhe përfaqësues gjyqësorë nga më shumë se 30 vende, duke përfshirë rajonet e zgjerimit dhe fqinje, shtetet anëtare të BE-së dhe agjencitë e institucionet e BE-së, si në eveniment, ashtu edhe online. Folësit trajtuan raste të  ndryshme nga më të fundit, që nga pastrimi i parave dhe hetimet e krimeve kibernetike, deri te rimëkëmbja e pasurive, ekipet e hetimit të përbashkët dhe përdorimi i dëshmive digjitale.

 

Forumi kontribuoi për fuqizimin e bashkëpunimit ndërkombëtar në çështjet kriminale. Së pari, u dha praktikuesve në zinxhirin e drejtësisë penale mundësinë të ndërtojnë dhe përforcojnë rrjetet e tyre profesionale. Së dyti, rriti kapacitetin institucional për të trajtuar çështjet ndërkufitare në zona kritike si skemat e pastrimit të parave dhe përdorimi i dëshmive digjitale. Së fundmi, fuqizimi i bashkëpunimit penal ndërkufitar nuk do të mjaftohet vetëm me Forumin dyditor. TAIEX do të vazhdojë të mbështesë partnerët e tij në reformat e shtetit të së drejtës, me aktivitete të synuara dhe të përshtatura enkas për ndihmën teknike.

Edicioni i ri i Konferencës EU-Ballkani Perëndimor për Mediat në Shqipëri rikonfirmon rëndësinë e lirisë së medias dhe lirisë së shprehjes

The new edition of the EU-Western Balkans Media Conference took place on 10-11 November 2022 in Tirana, Albania and it hosted almost 200 participants, including journalists, media professionals, civil society organisations, fact-checkers, professors and more from the Western Balkan region, the EU and its partners.  
The Conference, jointly organised by the European Commission and the European External Action Service, started with a workshop opened by Andris Kesteris, Media and Civil Society Principal Adviser at the Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations, who, who together with the Commission’s main partners, such as USAID and GIZ, presented the newest media assistance programmes in the Western Balkans.  
The conference officially started with Ambassador Hohmann, Head of the EU Delegation to Albania, who highlighted that free and independent media are a key pillar of democracy in forming a public sphere, shaping public opinion and holding those in power to account.  
Michela Matuella, Acting Director for the Western Balkans at the Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations, followed up commenting: “Freedom of expression is a core European value and a prerequisite for accession and precisely it is also at the centre of the EU’s enlargement policy.” However, she underlined that governments and relevant actors (regulatory bodies, public broadcasters and media owners) must step up their efforts too, to create an enabling environment for media freedom.  
The conference continued with several panels on key issues such as information manipulation and foreign interference, modern content production, disinformation and collaborative approaches.  
One of the highlights of the conference was the delivery of the EU Investigative Journalism Awards in the Western Balkans, during which the three top investigative journalists from the WB6 were awarded.

Leximi READ kudo në Ballkanin Perëndimor

Një projekt i financuar nga BE-ja promovon zakonet dhe aftësitë e leximit dhe bashkëpunimin kulturor.

Një nga gjërat e para që vuri re ish-drejtori i institutit Goethe për Maqedoninë e Veriut, Tanja Krüger, kur mori detyrën ishte mungesa e zakonit të leximit midis të rinjve në vend. Kësisoj, ajo vendosi se gjatë misionit të saj, bashkë me ekipin e saj, do t’u jepte përparësi zakoneve të leximit mes të rinjve, në veçanti në zona rurale dhe të thella të vendit. Instituti Goethe kishte qysh atëherë projekte të lidhura me këtë temë që duheshin zbatuar në Maqedoninë e Veriut, por nevojitej të bëhej më shumë, kujton Marija Chorbeva Penovska nga Instituti në Shkup.

Mundësia erdhi me thirrjen për propozime për aktivitetet kulturore nga Ndihma për Shoqërinë Civile dhe Programi për Median i Bashkimit Evropian. Me mbështetjen e tyre, Instituti Goethe – bashkë me partnerë nga vende të tjera të rajonit nisi projektin Regional Network for Cultural Diversity (READ – Rrjeti Rajonal për Diversitetin Kulturor) që synon promovimin e aftësive ndërkulturore të leximit dhe të vlerave demokratike nëpërmjet kulturës së leximit dhe shfletimit të veprave letrare me cilësi të lartë dhe vlera mbi-rajonale.

„Fokusi i vizitave tona ishin komunitetet e vështira për t’u arritur: vende ku fëmijët nuk kishin pasur kurrë më parë mundësi të pjesëmerrnin në një event kulturor.“

Marija Chorbeva Penovska është menaxhere e projektit READ. Ajo na shpjegon se projekti përfshin katër programe të ndryshme, një prej të cilëve është „READ on wheels“ që është një librari e lëvizshme rajonale e pajisur me libra dhe përmbajtje të tjera nga vendet partnere të projektit. Libraria po lëviz përmes gjithë rajonit dhe Turqisë me fokus kryesor shkollat dhe libraritë, prej më shumë se tri vjetësh. Libraria e lëvizshme në një furgon me stafin shoqërues ka përshkuar tashmë Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë, duke vizituar kryesisht fshatra të largëta ku kanë organizuar rrëfime historish, seminare ilustruese shkrimi krijues, prezantimin e shkrimtarëve të rinj, leksioneve dhe debateve, huadhënie dhe dhurime librash dhe evente të ngjashme kulturore me fëmijë dhe të rinj. „Fokusi i vizitave tona ishin komunitetet e vështira për t’u arritur: vende ku fëmijët nuk kishin pasur kurrë më parë mundësi të pjesëmerrnin në një event kulturor.“ thotë Marija.

Një përbërës tjetër i projektit është mbështetja për festivalet e letërsisë në pesë vendet e synuara, që është mjet kyç për promovimin e bashkëpunimit ndërkulturor në rajon. Projekti përfshin edhe një program rezidence që, nëpërmjet thirrjeve të hapura, u ofron autorëve nga pesë vendet një mundësi për të njohur skenën letrare, artistike dhe kulturore në rajon dhe për të mbështetur përhapjen rajonale të veprave letrare nga vendet e synuara. Në të njëjtën kohë, publikut vendas i jepet një mundësi unike për t’u njohur me punën e artistëve të përzgjedhur.

Përbërësi i katërt i projektit është mbështetja e kapaciteteve të shoqërisë civile nëpërmjet një skeme nën-grantesh që mbështet organizatat më të vogla në fushat e përkthimit, botimit dhe/ose promovimit të veprave për të zgjeruar aksesin dhe njohuritë për letërsinë edhe jashtë kufijve të një vendi. Ky përbërës përfshin dhe projekte shumëgjuhëshe dhe ndërkulturore novatore.

Marina Terpovska Stargo, koordinatore e granteve të projektit, shpjegon se deri më tani u kanë ofruar mbështetje me grante 54 organizatave nëpërmjet dy thirrjeve për propozime. Pritet të mbështeten gjithsej 90 organizata nëpërmjet granteve të projektit.

„Besoj se duke ndërtuar një rrjet të tillë të madh punonjësish kulturorë dhe OSHC-sh që punojnë në sektorin kulturor, do të mundësojmë qëndrueshmërinë e projektit.“

Lidhur me projektin

Rrjeti Rajonal për Diversitet Kulturor (READ) është një projekt kulturor rajonal katërvjeçar i financuar nga BE-ja dhe i vënë në zbatim nga Instituti Goethe në Shkup së bashku me organizatat partnere: Qendra për Bashkëpunim Ballkanik – Loja (Maqedonia e Veriut), Instituti i Librit dhe i Promocionit (Shqipëri), Shoqata Kulturore Kalem (Turqi), Krokodil (Serbi) dhe Qendra Multimedia (Kosovë). Projekti kontribuon për pajtimin dhe tolerancën ndërkulturore duke hapur kanale të reja komunikimi ndërmjet shoqërive të pavarura kulturore, duke u ofruar atyre mundësi rrjetëzimi larg skenës politike. Projekti synon promovimin e aftësive ndërkulturore të leximit dhe të vlerave demokratike nëpërmjet kulturës së leximit dhe shfletimit të veprave letrare me cilësi të lartë dhe vlera mbi-rajonale.

Marija Chorbeva Penovska thotë se deri tani janë shumë të kënaqur me rezultatet e projektit, në veçanti me performancën e nën-granteve. „Në krye ishim skeptikë për përfundimet e këtyre projekteve të vogla, pasi pesha financiare e këtyre granteve ishte simbolike. Megjithatë, çdo projekt i vogël u kthye në një histori suksesi të madh, falë përpjekjeve të këtyre organizatave më të vogla,“ thotë Marija.

Megjithatë, Marija beson se suksesi më domethënës i projektit është lehtësimi i bashkëpunimit ndërmjet organizatave kulturore dhe të rinjve në rajon. „Besoj se duke ndërtuar një rrjet të tillë të madh punonjësish kulturorë dhe OSHC-sh që punojnë në sektorin kulturor, do të mundësojmë qëndrueshmërinë e projektit.“ thotë ajo.