Skip to main content

Area of Cooperation: Democracy and fundamental rights

Konferenca rajonale kundër dezinformimit

The Regional Cooperation Council (RCC) organizoi më 1 qershor konferencën e tretë rreth dezinformimit në bashkëpunim me Osservatorio Balcani e Caucaso Transeuropa, European Centre of Excellence for Countering Hybrid Threats, dhe Italian Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation. Konferenca bëri së bashku më shumë se 100 pjesëmarrës duke përfshirë ekspertë, të njohur nga fusha e arsimit, gazetarë dhe studiues, përfaqësues të organizatave të të rinjve nga Ballkani Perëndimor, studentë dhe profesionistë nga rajoni e më tej.

 

“Ballkani Perëndimor, për fat të keq, ka qenë gjithmonë i ndjeshëm ndaj rasteve të dhunës, urrejtjes dhe është përgjegjësia jonë të kultivojmë mirëkuptimin dhe ndërgjegjësimin për këtë fenomen në rajonin tonë. Lajmi i mirë është se qytetarët e Ballkanit Perëndimor kanë kuptuar sesa i dëmshëm është dezinformimi dhe 74% e tyre janë dakord se dezinformimi paraqet një kërcënim sigurie për ekonominë” tha në hapjen e konferencës Amer Kapetanović, kreu i Political Department of the Regional Cooperation Council.

 

Pas dy vitesh organizimi të këtyre konferencave me qëllimin për të rritur ndërgjegjësimin rreth fenomenit të dezinformimit, konferenca e këtij viti është e fokusuar në një nivel praktik dhe në ngritjen e kapaciteteve, kryesisht tek të rinjtë dhe studentët nga Ballkani Perëndimor.

Ta themi historinë siç duhet

Programi Drejtësia Tranzicionale në Ballkan i ka sjellë informacion të besueshëm publikut të Ballkanit Perëndimor për më shumë se dhjetë vite.

Kula në Kroaci dhe Hrtkovci në Serbi janë dy fshatra të Ballkanit Perëndimor që kanë një tragjedi të përbashkët. Në vitin 1992, pasi shpërtheu konflikti i armatosur në ish-Jugosllavi, serbët dhe kroatët nga Kula në Kroaci dhe Hrtkovci në Serbi shkëmbyen shtëpitë dhe u shpërngulën në fshatrat e njëri-tjetrit. Kjo u përshkrua si një “zhvendosje e njerëzishme”, por në të vërtetë ishte një shkëmbim i detyruar i popullsisë në mes të një lufte. Historia e këtyre dy fshatrave u portretizua në filmin dokumentar, “Shtëpia jote ishte streha ime”, i publikuar nga Rrjeti Ballkanik i Raportimit Investigativ (BIRN).

Dokumentari u krijua si pjesë e programit Drejtësia Tranzicionale në Ballkan, një platformë rajonale ebashkëfinancuar nga BE-ja. Platforma publikon lajme online që flasin për problematikat vendase të lidhura me krimet e luftës, duke përmirësuar kështu konceptimin e publikut të gjerë për problematikat e drejtësisë tranzicionale në ish-Jugosllavi.

“Jemi e vetmja media në rajon që flet me detaje për gjyqet e krimeve të luftës dhe që bazohet vetëm te faktet. Mendoj se kjo është një ndër gjërat më të rëndësishme që ka arritur me sukses drejtësia tranzicionale nëBallkan gjatë dhjetë viteve të fundit.”

Mbi dhjetë vite raportim i krimeve të luftës

Nejra Mualomerović, partnere e programit, shpjegon se qëllimi kryesor i programit është të sigurojë një transmetim të rregullt dhe të përditësuar të informacionit lidhur me problematikat e drejtësisë tranzicionale (kryesisht me gjyqet e krimeve të luftës) në rajon. Kjo është arritur falë një rrjeti të përkushtuar korrespondentësh nga e gjithë ish-Jugosllavia dhe kontribuesish nga mediat e tjera, organizatat e shoqërisë civile, institucionet qeveritare e akademitë. “Jemi e vetmja media në rajon që flet me detaje për gjyqet e krimeve të luftës dhe që bazohet vetëm te faktet. Mendoj se kjo është një ndër gjërat më të rëndësishme që ka arritur me sukses drejtësia tranzicionale në Ballkan gjatë dhjetë viteve të fundit,” thotë Nejra.

Sidoqoftë, duke qenë se numri i gjyqeve të krimeve të luftës është ulur, programi ka filluar të zhvillojë aktivitete të tjera me të njëjtin qëllim, duke përdorur përvojën dhe informacionin që zotëron. Një nga projektet e tyre është një bazë të dhënash për varret masive. Ekipi i programit ka filluar ta përpilojë këtë që në vitin 2020, duke u përballur me vështirësitë për shkak të numrit të madh të varreve masive dhe informacionit të parregullt. Nejra shpjegon që për shkak se informacioni nuk ndodhej në një vend të vetëm dhe pjesa më e madhe e tij vihej në dispozicion vetëm në kopje të printuara, stafit të programit iu desh të vizitonte institucione dhe organizata të shumta. Ata shkuan edhe me një fotograf te vendndodhjet e varreve masive, për t’i regjistruar dhe për t’i ruajtur në bazën e të dhënave. Më pas, informacioni u bë publik.

Gjatë këtyre vizitave, u bë i qartë fakti se shumica e vendndodhjeve të varreve masive nuk ishin të shënuara, nuk përkujtoheshin dhe nuk kishte akses te to. Disa prej tyre ndodheshin në prona private, disa ishin kthyer në vendgrumbullime mbeturinash, ndërsa në disa të tjera ishin ngritur kisha,” thotë Nejra.

Megjithatë, ekipi ka arritur të gjejë, filmojë, fotografojë dhe të ruajë me dhjetëra vendndodhje në bazën e të dhënave dhe puna vazhdon akoma.

“Mendoj se të gjithë njerëzit që kanë punuar me BIRN-in gjatë këtyre dhjetë viteve, e kanë parë punën e tyre edhe nga pikëpamja e ndikimit që do të ketë te brezat e ardhshëm dhe te mënyra e të parit të historisë prej tyre.”

Lidhur me projektin

Programi Drejtësia Tranzicionale në Ballkan është një platformë rajonale që synon të përmirësojë konceptimin që ka publiku i gjerë për problematikat e drejtësisë tranzicionale në shtetet ish-Jugosllave (Bosnja dhe Hercegovina, Kroacia, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia). Programi mbështetet nga Bashkimi Evropian, Agjencia Suedeze për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ndërkombëtar (SIDA) dhe Ambasada e Mbretërisë së Holandës.

Një nga nismat më të fundit të programit është Muzeu i Shtëpisë së Reporterëve, që do të hapet në Sarajevë këtë vjeshtë. Do të jetë muzeu i parë i pavarur rajonal jofitimprurës në Ballkan, që do të tregojë historinë gjithëpërfshirëse të shpërbërjes së Jugosllavisë, luftërave të saj, si dhe pasojave të këtyre të fundit nga një perspektivë gazetareske. Muzeu do të hapet në një godinë trekatëshe në qendrën e qytetit, me një hapësirë prej 600 m2. Dy katet e para do të shërbejnë si ekspozita të përkohshme që do të tregojnë historitë e krimeve të luftës që janë kryer në ish-Jugosllavi, duke përfshirë këtu historitë e refugjatëve, spastrimit etnik, gjenocidit, kampeve të luftës, si dhe të jetës së gazetarëve gjatë kësaj lufte. Kati i tretë do të shërbejë si një hapësirë komunitare për gazetarët dhe pjesëtarët e tjerë të shoqërisë civile e publikut të gjerë dhe do të përdoret për diskutime lidhur me gazetarinë konfliktuale dhe rolin e medias në ditët e sotme.

Nejra është në dijeni të faktit që, tematikat e drejtësisë tranzicionale nuk janë të lehta për t’u folur. “Por, unë mendoj se të gjithë njerëzit që kanë punuar me BIRN-in gjatë këtyre dhjetë viteve, e kanë parë punën e tyre edhe nga pikëpamja e ndikimit që do të ketë te brezat e ardhshëm dhe te mënyra e të parit të historisë prej tyre,” thotë ajo.

YEA zhvillojnë seminare për edukimin mediatik për shkollat

Seminare për edukimin mediatik të organizuara nga Young European Ambassadors (YEA) kanë filluar, për nxënësit e shkollave fillore në Ballkanin Perëndimor. Seminari i parë u zhvillua në Zenica të Bosnjës dhe Hercegovinës, ku Young European Ambassadors, Dragana Vucković dhe Džulisa Otuzbir, mbajtën një seminar për nxënësit e klasës së shtatë në shkollën fillore Miroslav Krleža.

 

YEAs kanë marrë pjesë më parë në trajnime për trajnerët e rinj për bazat e edukimit mediatik. Tani ata janë të gatshëm të ndajnë këto njohuri me studentët e rinj që janë përdorues të përmbajtjeve të mediave, veçanërisht të mediave sociale. Duke u nisur nga ideja se është thelbësore angazhimi të rinjve në krijimin dhe marrjen e njohurive të duhura rreth mediave, qëllimi kryesor i seminareve mes bashkëmoshatarëve është të prezantojnë nxënësit e rinj në rëndësinë e përdorimit në formën e duhur të përmbajtjes së mediave.

 

Platforma YEA është një rrjet kreativ i aktivistëve të rinj nga e gjithë Ballkani Perëndimor (Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia). YEA-t vijnë nga vende të ndryshme, por të gjithë ndajnë një vizion të përbashkët: Ballkanin Perëndimor të bashkuar në diversitet. Ata mësojnë për njëri-tjetrin dhe BE-në së bashku, ndjekin projekte krijuese, fitojnë aftësi të reja, lidhen përmes mediave sociale dhe organizojnë evente frymëzuese – gjithmonë të shtyrë nga ideja se aktivizmi tek të rinjtë është forca më e fuqishme për ndryshimin shoqëror.

 

Synimet e rrjetit janë: për të ndarë vlerat e BE-së; për të rritur ndërgjegjësimin për bashkëpunimin e BE-së me partnerët e saj të Ballkanit Perëndimor; për të treguar rezultatet konkrete të këtij bashkëpunimi; për të kontribuar në dialogun politik mbi tema të ndryshme; dhe për të ndihmuar në rritjen e aktivizmit civil.

Forumi i shoqërisë civile 2022

Projekti TACSO 3 i financuar nga BE-ja njoftoi EU-Western Balkans and Turkey Civil Society Forum 2022 dhe fton drejtuesit e organizatave të shoqërisë civile (OSHC) dhe aktivistët me përvojë të shoqërisë civile, si dhe përfaqësuesit e OJQ-ve për të aplikuar si kontribues në seancat e Forum dhe si pjesëmarrës të eventit.  
The Civil Society Forum 2022 (Forum ’22) do të mbahet më 8 dhe 9 qershor si një event hibrid drejtpërsëdrejti dhe virtual. Një numër i limituar prej 120 pjesëmarrësish do të përzgjidhen për pjesëmarrjen drejtpërsëdrejti që do të mbahet në Shkup. Pjesëmarrja në internet do të lejojë pjesëmarrje më të madhe nëpërmjet videove në të gjitha sesionet e Forum ’22.  
Forum ‘22 do të mbledhë përfaqësues të shoqërisë civile (duke përfshirë organizatat jofitimprurëse të mediave), autoritete publike, përfaqësues të BE-së, donatorë dhe palë të tjera të interesuara në fushën e zhvillimit të shoqërisë civile në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi. Do të diskutohen situatat aktuale për OJQ-të në rajon, si dhe veprimet e përbashkëta nga ana e BE-së, autoritetet publike dhe shoqëria civile që do të trajtojnë sfidat e identifikuara.  
Qëllimi kryesor i Forum ‘22 është lançimi, prezantimi dhe ndjekja e Guidelines for Support to Civil Society in the Enlargement region (2021-2027) e BE-së, për të cilat ka pasur bisedime të gjera me shoqërinë civile në dy vitet e fundit dhe të cilat janë rishikuar në bazë të reagimeve të marra dhe zhvillimeve të reja.

Shpallen fituesit e çmimit “Most Roma Friendly Mayor” 2022

Komisioni Evropian ka shpallur sot shtatë fituesit e edicionit të tretë të çmimit për “Most Roma Friendly Mayor” në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi. Çmimi njeh autoritetet lokale që besojnë në qytetarët e tyre dhe i trajtojnë ata në mënyrë të barabartë. Ai synon të ndryshojë qëndrimin ndaj përfshirjes së romëve dhe autoriteteve lokale që u japin pushtet komuniteteve romë dhe që i dëgjojnë nevojat e tyre. Ceremonia e dhënies së çmimeve u mbajt në kuadër të Romani Week të organizuar në Parlamentin Evropian (16-19 maj) në prani të Anëtarit të Parlamentit Evropian Romeo Franz me Acting Director for the Western Balkans në European Commission’s DG Neighbourhood and Enlargement (DG NEAR), Michela Matuella, që dorëzuan çmimet.

 

Komisioneri për Neighbourhood and Enlargement, Olivér Várhelyi, tha: “Unë mendoj se ceremonia e dhënies së çmimeve gjatë European Parliament Romani Week ka rëndësi të veçantë. Ky çmim jo vetëm që vlerëson punën e jashtëzakonshme të kryebashkiakëve të përzgjedhur në thyerjen e barrierave midis autoriteteve lokale dhe komuniteteve rome, por gjithashtu u tregon politikanëve, aktivistëve dhe ekspertëve se ndryshimi është i mundur. Jam me të vërtetë i frymëzuar nga përkushtimi i fituesve të këtij viti për të fuqizuar dhe mobilizuar komunitetet rom dhe për të forcuar aftësinë e tyre për të hyrë në dialog me autoritetet publike. Jam krenar për secilin prej tyre dhe shpresoj që ky çmim të frymëzojë të tjerët që të ndjekin shembullin e tyre”.

 

Qëllimi kryesor i Romani Week është konsolidimi i angazhimit të Parlamentit Evropian dhe institucioneve të tjera për të luftuar anticiganizmin dhe për ta kthyer këtë angazhim në veprim. Duke festuar së bashku me fituesit e çmimit “Most Roma Friendly Mayor” ishte një moment i rëndësishëm që mundëm të takohemi personalisht nën kujdesin e EU Romani Week pas dy viteve të izolimit. Ceremonia e dhënies së çmimeve është në kulmin e fushatës në Bruksel dhe synon të krijojë sinergji të forta me veprimet që kanë ndodhur në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi, por edhe shtetet anëtare të BE-së në nivel lokal dhe kombëtar.

 

Nga 10-12 milionë romë që jetojnë në Evropë, rreth 1 milion jetojnë në Ballkanin Perëndimor dhe 2.8 milionë në Turqi. Integrimi i plotë dhe përfshirja e romëve është një prioritet kyç për BE-në dhe fillon me nxitjen e dialogut me autoritetet publike dhe partnerët e projektit të fokusuar në rritjen e ndërgjegjësimit në administratat komunale për çështjet e romëve. Integrimi i romëve është gjithashtu një nga kushtet që partnerët e zgjerimit duhet të përmbushin për t’u bërë një shtet anëtar i BE-së.

Afat i ri për Çmimin e BE-së për Gazetari Investigative për 2022-shin

Afati i ri për dorëzimin e aplikacioneve për Çmimin e Gazetarisë Hulumtuese të BE-së për vitin 2022 për Bosnje dhe Hercegovinën, Kosovën, Malin e Zi dhe Serbinë është 13 maji në orën 23.59. Individë ose grupe gazetarësh nga Ballkani Perëndimor dhe Turqia kanë të drejtë të aplikojnë në të gjitha format e gazetarisë (të shkruara, online, radio dhe televizion) të publikuara ose të transmetuara në media në çdo vend në gjuhët zyrtare, ndërkombëtare ose të pakicave gjatë vitit 2021.

 

Pranohen të gjitha historitë investigative në lidhje me lirinë e shprehjes, sundimin e ligjit, transparencën, abuzimin me pushtetin dhe të drejtat themelore, korrupsionin si dhe krimin e organizuar. Për secilin vend, fondi i çmimeve është 10,000 Euro, i përbërë nga një çmim i parë prej 5,000 Euro, një çmim i dytë prej 3,000 Euro dhe një çmim i tretë prej 2,000 Euro.

 

Çmimet e BE-së për Gazetarinë Investigative në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi synojnë të lartësojnë dhe promovojnë arritjet e jashtëzakonshme të gazetarëve investigativë, si dhe të vënë më tepër në dukje gazetarinë cilësore në rajon. Çmimet janë pjesë e projektit në vazhdim për Forcimin e Lajmeve Cilësore dhe Gazetarisë së Pavarur në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi, të financuar nga Bashkimi Evropian.

Ballkani Perëndimor feston Ditën e Evropës

Si çdo vit prej më shumë se dy dekadash, Dita e Evropës u festua në të gjithë Ballkanin Perëndimor më 9 maj. Qytetarët mund të shijonin aktivitete të tilla, si koncerte me muzikë live, ekspozita arti dhe sporte. Ambasadorët e Rinj Evropianë ishin edhe ata pjesë e aktiviteteve të Ditës e Evropës nëpër qytetet e Ballkanit Perëndimor, duke kontribuar nëpërmjet seminareve, diskutimeve dhe aktiviteteve ndërgjegjësuese që përfshinin tema të tilla, si të drejtat e njeriut, e ardhmja digjitale dhe e gjelbër, ndërtimi i paqes dhe barazia gjinore.

Dita e Evropës përkujton firmosjen e ‘Deklaratës Shuman’ në 9 maj1950. Ky ishte një plan ambicioz për të siguruar paqen afatgjatë në Evropën e pasluftës dhe konsiderohet si fillimi i atij që sot quhet Bashkimi Evropian. Në një fjalim në Paris në 1950, ministri i atëhershëm i punëve të jashtme të Francës, Robert Schuman, hodhi idenë e tij për një formë të re bashkëpunimi politik në Evropë, qe do ta bënte të pamendueshme luftën mes kombeve të Evropës. Kjo ditë është një mundësi për të kujtuar deklaratën e Shumanit, dokumentin e parë bazë të krijimit të BE-së së sotme, bashkë me festimin e vlerave evropiane.

Nis në Serbi fushata “Block the hatred. Share the love!”

Çdo individ ka një rol të rëndësishëm në reagimin ndaj fjalimeve të urrejtjes me gjuhë pozitive dhe respekt të ndërsjellë. Ky ishte një nga mesazhet kyçe që përcillte kjo fushatë ndërgjegjësimi, “Block the hatred. Share the love!”e drejtuar nga Bashkimi Evropian në bashkëpunim me Këshillin e Evropës, e cila u mbajt më 5 maj në Beograd.

 

Qëllimi i fushatës “Block the hatred. Share the love!”  është lufta e formave të ndryshme të fjalimeve të urrejtjes që ka në synimin e saj komunitetet dhe individët në Serbi, veçanërisht ata nga grupet e cënueshme dhe minoritetet. Fushata do të mbahet online, nëpërmjet faqeve të rrjeteve sociale, si dhe nëpërmjet ngjarjeve publike. Këto aktivitete do të përfshijnë figura publike, institucione dhe aktivistë, do të promovojë diversitetin dhe barazinë në Serbi dhe në rajon përmes përvojave personale, dëshmive dhe shkëmbimit të praktikave të mira.

 

Ambasadorët e fushatës kundër fjalimeve të urrejtjes në Serbi janë figura të shquara publike në botën e aktrimit: Milena Radulović, Sandra Siladjev, Miloš Timotijević dhe Slaven Došlo, dhe kjo fushatë u mbështet edhe nga Young European Ambassadors. Ata thonë se e mbështesin fushatën sepse besojnë se së bashku mund të bëjmë një ndryshim pozitiv dhe të bëjmë shoqërinë tonë më gjithëpërfshirëse.

 

Fushata është ngritur në kuadër të një iniciative për promovimin e diversitetit dhe barazisë në Serbi, e cila është pjesë e programit të përbashkët të Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës “Horizontal Facility for the Western Balkans and Turkey 2019-2022“. Ky program mbështet aktorët kryesorë lokalë dhe institucionet përfituese në Serbi dhe Ballkanin Perëndimor në luftën kundër diskriminimit, fjalimeve të urrejtjes dhe krimeve të urrejtjes kundër minoriteteve, anëtarëve të komunitetit LGBTI dhe grupeve të tjera të cënueshme të rrezikuara në shoqërinë serbe.

BE dhe partnerët e Western Balkans bashkojnë forcat për të luftuar dezinformimin

Më 27 prill, European Commission’s Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations (DG NEAR) organizoi një event virtual mbi pasojat e reja gjeopolitike të dezinformimit në Ballkanin Perëndimor, me më shumë se 95 pjesëmarrës nga të gjithë partnerët e Western Balkans. Eventi Technical Assistance and Information Exchange (TAIEX) ishte një përpjekje e përbashkët ndërmjet DG NEAR, European External Action Service dhe shteteve anëtare të BE-së.

 

Në kontekstin e luftës në Ukrainë, drejtori për Neighbourhood East and Institution Building Director, Lawrence Meredith, theksoi rreziqet e dezinformimit në goditjen e demokracisë dhe sigurisë, ndërsa Drejtoresha e Përgjithshme për Ballkanin Perëndimor, Michela Matuella, theksoi se liria e shprehjes dhe mediat janë elemente kyçe të procesit të zgjerimit. Acting Director for Thematic Support, Coordination of Policy and Financial Instruments, Mathieu Bousquet, u përqendrua në zgjidhje praktike për t’iu përgjigjur dezinformimit.

 

Në total, 17 folës nga shtetet anëtare të BE-së dhe institucionet e BE-së ndanë informacion rreth kutisë së mjeteve legjislative të BE-së dhe rasteve studimore praktike, si dhe mjete konkrete për të luftuar dezinformimin. Pjesëmarrësit e eventit arritën në përfundimin se duhen bërë më shumë përpjekje për të rritur ndërgjegjësimin dhe kuptimin e taktikave të huaja të manipulimit, për të investuar në gazetarinë cilësore, të pavarur dhe aftësinë e mediave, dhe për të mbështetur bashkëpunimin e mëtejshëm dypalësh ose shumëpalësh për të luftuar dezinformimin. Shpejtësia dhe fleksibiliteti i instrumentit TAIEX u konsiderua i përshtatshëm për të mbështetur këto përpjekje të përbashkëta.

Në gjurmët e rrëqebullit të Ballkanit në rrezik zhdukjeje

Një ekip gazetarësh të Maqedonisë së Veriut fitojnë çmimin prestigjioz të BE-së për hetimin e tyre të kërcënimeve me të cilat përballet rrëqebulli i rrezikuar.

Rrëqebulli i Ballkanit është një lloj maceje e egër që klasifikohet si një specie në rrezik kritik zhdukjeje. Besohet se vetëm rreth 45 individë nga kjo specie ekzistojnë ende në rajon. Gjuetia pa leje, degradimi i terrenit dhe aktivitetet e ndërtimit janë kërcënime serioze për macen më të madhe të rajonit.

 

Rrëqebulli i Ballkanit mund të gjendet në Maqedoninë e Veriut, Shqipëri dhe Kosovë. Edhe pse gjuetia apo lëndimi i rrëqebullit të Ballkanit ndalohet me ligj në të tria shtetet, një hetim zbuloi se situata është shumë më ndryshe në praktikë. Një ekip gazetarësh nga radioja maqedonase MOF doli në përfundimin se, në fakt, kjo kafshë nuk mbrohet siç duhet dhe gjendet në rrezik serioz zhdukjeje.

Hetimi i tyre zgjati disa muaj dhe prodhoi një artikull, të titulluar “Në ndjekje të gjurmëve të rrëqebullit të Ballkanit – një artikull investigativ me dy pjesë”. Artikulli paraqet një pamje të zymtë të situatës së rrëqebullit të Ballkanit që rrezikohet vazhdimisht nga gjuetia e paligjshme. Ekipi investigativ gjeti rrëqebuj të balsamosur në muret e restoranteve pranë habitatit natyror të kafshës, rrëqebuj që mbaheshin në kafaze si tërheqje për turistët dhe dyshime për përfshirjen e zyrtarëve të policisë në gjueti. Për më tepër, hetimi tregoi se, përveç kërcënimeve nga gjuetia e paligjshme, rrëqebulli i Ballkanit po rrezikohet gjithashtu nga hedhja e paligjshme e mbetjeve dhe nga aktivitetet e ndërtimit si rrugët dhe hidrocentralet në parqet natyrore dhe përreth tyre.

”Në rajonin tonë kemi legjislacion të shkëlqyer në letër, por shpesh ky legjislacion nuk vihet në zbatim siç duhet.”

Njohja e përpjekjeve

Ekipi i gazetarëve që drejtoi dhe botoi artikullin investigativ përbëhej nga Bojan Shashevski, Daniel Evrosimoski, Emilija Petreska dhe Jasmina Jakimova. Jasmina shpjegon se frymëzimi i tyre erdhi nga dëshira për të treguar një histori që rrallëherë raportohet dhe gjithashtu për të hetuar nëse ligjet për mbrojtjen e natyrës dhe kafshëve të egra po zbatoheshin siç duhet. ”Në rajonin tonë kemi legjislacion të shkëlqyer në letër, por shpesh ky legjislacion nuk vihet në zbatim siç duhet.”

Bazuar te reagimet nga lexuesit, artikulli korri një sukses të madh dhe gjithashtu fitoi Çmimin e BE-së për Gazetarinë Investigative në Maqedoninë e Veriut për vitin 2021. Çmimi u dha nëpërmjet projektit të financuar nga BE-ja, të quajtur “Fuqizimi i Lajmeve Cilësore dhe Gazetarisë së Pavarur në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi,” dhe juria e përshkroi artikullin si produkt të një studimi të shkëlqyer.

Në ceremoninë e çmimeve, Emilija Petreska nga radioja MOF tha, “Është zhgënjyese të marrësh vesh se, edhe pas më shumë se një viti që kur publikuam artikullin, institucionet akoma nuk kanë reaguar ndaj zbulimeve. . . Çfarë të ardhmeje po planifikojmë nëse vazhdojmë të shkatërrojmë ekosistemet, habitatet natyrore të rrëqebullit të Ballkanit dhe trashëgiminë natyrore që kemi dhe – si rrjedhim – veten?”.

“Çmimi kishte rëndësi të madhe për ne, jo për paratë, por për njohjen: është një ndjesi e mrekullueshme të dish se përpjekjet e tua janë bërë të ditura”

Lidhur me projektin

Synimi i projektit të financuar nga BE-ja për “Fuqizimin e Lajmeve Cilësore dhe Gazetarisë së Pavarur në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi,” është të shtojë besimin e qytetarëve te media dhe të krijojë një mjedis të sigurt për gazetarët, që këta të fundit të mund të prodhojnë lajme të pavarura nëpërmjet trajnimit, mentorimit, ndihmës teknike dhe financiare, si dhe botimit. Projekti është zhvilluar që në vitin 2019 në shtetet kandidate të mundshme si Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Turqia.

Jasmina shpjegon se, duke qenë se ishin një organizatë e vogël mediash, ekipi i saj u habit kur u thanë se kishin fituar çmimin e parë. “Çmimi kishte rëndësi të madhe për ne, jo për paratë, por për njohjen: është një ndjesi e mrekullueshme të dish se përpjekjet e tua janë bërë të ditura,” thotë ajo.

Çmimet e BE-së për gazetarinë investigative kanë si synim të përgjithshëm kremtimin dhe promovimin e rezultateve të jashtëzakonshme të gazetarëve investigativë nga shtetet e Ballkanit Perëndimor dhe Turqisë, si dhe rritjen e shikueshmërisë së gazetarisë cilësore investigative nga publiku i këtyre shteteve.