Skip to main content

Area of Cooperation: Democracy and fundamental rights

BE-ja mbështet bashkëpunimin rajonal për zhvillim të qëndrueshëm

Written on . Posted in Tregime.

Thirrja e pestë e përbashkët e BE-së dhe Fondit të Ballkanit Perëndimor për projekte për forcimin e bashkëpunimit dhe kohezionit rajonal në rajonin e Ballkanit Perëndimor, me tre aspektet më të rëndësishme të ndërhyrjes, pra bashkëpunimin kulturor, arsimin dhe shkencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm, tregon rëndësinë e bashkëpunimit midis vendeve të Ballkanit Perëndimor në gjetjen e zgjidhjeve që do të ndihmojnë organizatat dhe individët të përmirësojnë jetën në rajon. 

 

Iniciativa të ndryshme morën mbështetje përmes kësaj thirrjeje, nga iniciativat për adresimin e problemeve urgjente mjedisore deri te iniciativat për të vendosur bashkëpunim dhe shkëmbim rajonal për promovimin dhe ruajtjen e produkteve artizanale tradicionale, duke përfshirë ndërhyrjet lokale të synuara, si dhe iniciativat për fuqizimin e grave.  

 

Me thirrjen e re të Fondit për Ballkanin Perëndimor dhe për BE-në e cila do të publikohet së shpejti, do të ndajmë historitë e suksesit të zbatimit të projekteve rajonale të shoqatës “Miqtë e Korçës” nga Shqipëria dhe organizatës “Barazia” nga Kosova. 

 

Energjia diellore për banorët e Ballkanit Perëndimor 

 

Disa organizata të shoqërisë civile nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia janë bashkuar me një mision: të punojnë së bashku për të zbutur pasojat e ndryshimeve klimatike në Ballkanin Perëndimor dhe për të promovuar përfitimet e përdorimit të energjisë diellore. Udhëhequr nga shoqata “Miqtë e Korçës” nga Shqipëria, ky projekt mblodhi së bashku partnerët, “Rrjetin e Ujit Ballkanik” nga Maqedonia e Veriut, “Qendrën për Zhvillimin e Qëndrueshëm të Komunitetit” nga Maqedonia e Veriut, “Fondin e Inovacionit” të Malit të Zi dhe “MSJA” nga Mali i Zi, së bashku me ambasadorët ekologjik për Zhvillim të Qëndrueshëm nga Serbia, Universiteti Politeknik i Tiranës nga Shqipëria dhe Universiteti Politeknik i Korçës nga Shqipëria. Këta partnerë krijuan Rrjetin Solar-PV4Western Balkans, i cili synon të përfshijë palët e interesuara nga institucionet në nivelin e komunitetit lokal për të mbrojtur dhe promovuar praktikat më të mira të prodhuesve të pavarur të energjisë diellore. 

Shkëmbimi i informacionit dhe njohurive mbi legjislacionin, nismat dhe zgjidhjet inovative për energjinë diellore ishte kyç për të hedhur themelet për angazhimin dhe aktivitetet edukative në vendet që janë pjesë e rrjetit. 

 

“Sot, energjia diellore ofron mundësi të jashtëzakonshme për qytetarët, komunitetet dhe bizneset e vogla”. Bashkimi Evropian ka miratuar programe dhe ligje të rëndësishme për zhvillimin e energjisë diellore. Thjesht duhet t’i miratojmë këto ligje dhe t’i zbatojmë këto programe në vendet tona sa më shpejt që të jetë e mundur, për të siguruar energji të pastër dhe të përballueshme për qytetarët tanë, për punë dhe të ardhura për ekonominë vendase”, tha Gjergji Gjinko, kryetar i shoqatës Miqtë e Korçës, e cila drejtoi projektin “Energjia diellore për qytetarët e Ballkanit Perëndimor”. 

 

Ekspertët nga të gjitha organizatat partnere të përfshira në projekt kontribuan në projekt me ekspertizën e tyre, e cila varion nga përvoja në identifikimin dhe promovimin e praktikave të mira për lidershipin e grave në fushën e energjisë së qëndrueshme dhe shërbimeve të qëndrueshme gjinore energjetike për mjedise me të ardhura të ulëta, me çmime të ulëta, deri në shqyrtimin e çështjes së krizës klimatike në nivel akademik. 

 

Projekti rezultoi në raporte për katër vende (Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia) që do të informojnë qytetarët për ligjet, mundësitë dhe përfitimet e përdorimit të energjisë diellore, si dhe nevojën për të krijuar politika të reja. Ueb faqja e krijuar brenda projektit pasqyron ndjenjën e misionit të partnerëve dhe garanton rezultate afatgjata të projektit, një shtrirje më të gjerë dhe vazhdimësi të misionit dhe qëllimeve të partnerëve. 

 

Fuqizimi i grave përmes punimeve tradicionale të dorës 

 

“Ne jemi lidhur me organizatën “Pazarski Bazaar i Artizanatit” dhe qendrën “Gratë në Shërbime Publike” me qëllim që të promovojmë gratë nga Kosova, Shqipëria dhe Serbia në rajonin tonë dhe të ofrojmë mbështetje për mbrojtjen dhe zhvillimin e zejeve tradicionale. “Donim të tregonim dhe ruanim nga harresa punën e grave punëtore të shoqërisë sonë dhe t’i prezantojmë rajonit të gjitha tiparet dhe detajet e traditave tona, të cilat do të mbijetojnë dhe do të jetojnë në të ardhmen”, thotë Ubejda Osmani nga OJQ-ja “Barazi” nga Prizreni, Kosovë, e përkushtuar ndaj promovimit të komunitetit boshnjak dhe rritjes së ndikimit të tij në formimin e formave të ndryshme edukative dhe kulturore të grave.  

 

Me qëllim të vendosjes së bashkëpunimit dhe dialogut rajonal për promovimin dhe ruajtjen e zejtarisë tradicionale, përfshirë ndërhyrjet e synuara lokale, duke promovuar fuqizimin ekonomik të grave, projekti filloi me vizita në terren në disa fshatra dhe komunitete në Prizren, si dhe vizita te gratë që bëjnë artizanat tradicional, kompanitë e udhëhequra nga gratë dhe gratë e vetëpunësuara. Kjo u pasua nga dy punëtori, të organizuara me pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova. Një nga këto punëtori kishte të bënte me promovimin dhe brendimin e artizanatit dhe e dyti iu përkushtua hartimit të një plani afarist dhe tërheqjes së investimeve. Konferenca rajonale e mbajtur në Durrës, Shqipëri me rreth 30 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova, u fokusua në promovimin rajonal të artizanatit dhe trashëgimisë kulturore jomateriale nga gratë. 

Fondi për Ballkanin Perëndimor (WBF) është organizatë ndërkombëtare me bazë në Tiranë, Shqipëri, e themeluar nga qeveritë e Shqipërisë, Bosnjë dhe Hercegovinës, Kosovës*, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi dhe Serbisë. Krijimi i këtij fondi, si një nismë gjithëpërfshirëse dhe rajonale, konsiderohet si një tregues i qartë se bashkëpunimi në Ballkan po ringjallet. Fondi i Ballkanit Perëndimor synon të promovojë bashkëpunimin dhe vlerat e përbashkëta midis qytetarëve, shoqërisë civile dhe individëve, duke financuar projekte të vogla dhe të mesme në fusha kyçe.

“Mbështetja nga Fondi i Ballkanit Perëndimor na ndihmoi të avancojmë dhe forcojmë bashkëpunimin rajonal”, tha zonja Osmani, duke theksuar pjesëmarrjen e grave të etnive dhe prejardhjeve të ndryshme nga Kosova, Shqipëria dhe Serbia në projekt. “Në aktivitetet e projektit morën pjesë gra dhe vajza të përkatësive të ndryshme etnike, të moshës 20 deri në 65 vjeç, të afta në punimin e punimeve tradicionale të dorës, të cilat treguan interesim për start-up nismat dhe të vetëpunësimit, që ishin pjesë e aktiviteteve të projektit. Midis tyre kishte nëna të vetme, të veja, gra të martuara dhe gra që jetonin vetëm, me nivele dhe lloje të ndryshme arsimimi, profesione dhe interesa nga Kosova, Shqipëria dhe Serbia dhe nga komunitete të ndryshme, duke përfshirë komunitetin shqiptar, serb, boshnjak, turk dhe rom, si dhe gra të moshuara”, shtoi ajo.  

 

Rrëfimet e grave që morën pjesë në projekt janë pjesë e dokumentarit të prodhuar nga OJQ “Barazi” dhe partnerët e saj. 

Përdorimi i artit dhe kulturës për të bashkuar një komunitet të ndarë

Written on . Posted in Tregime.

“Ne gjithmonë krenohemi që jemi qytet shumëkombësh, por e kuptuam se nuk kishim hapësirë ​​për t’u bashkuar dhe mbledhur përtej linjave etnike. Kultura në Suboticë është shpesh mjet për autoritetet lokale për të nxitur ndarjet midis grupeve të ndryshme kombëtare”, thotë Gordana Vukov Ciganjik, bashkëthemeluese e shoqatës kulturore “Klara i Rosa” në Vojvodinë, Serbi.  

“Për shembull, nëse autoritetet lokale vendosin të ndërtojnë tre monumente, kroatët do të marrin më të voglin, jashtë qendrës së qytetit; hungarezët do të marrin një më të madh, më afër qendrës; dhe monumentet më të mëdha, më qendrore do të jenë për serbët. Nuk jemi ndarë plotësisht, ka shumë martesa të përziera; por gjithmonë je i detyruar ta përkufizosh veten si komb, jo si person,” shpjegon ajo.  

Me “Klara i Rosa”, Gordana – e cila është aktore me profesion – dhe bashkëthemeluesja Danijela Mamuzhiq – skulptore – donin të ofronin një hapësirë për shkëmbim kulturor, dialog dhe angazhim të qytetarëve përmes artit përtej origjinës etnike.   

“Ne besojmë se arti është një mjet kyç për ndryshimin shoqëror,” thotë Gordana. “Në ditët e sotme – veçanërisht pas pandemisë – njerëzit janë gjithnjë e më shumë të tjetërsuar, të vetmuar dhe shoqëria është më e mbyllur për të sapoardhurit. Për ne, roli i artit dhe kulturës është të shërojë dhe të lidh, të ndërtojë komunitetin, të fillojë dialog për tema që përndryshe do të ishin tabu”.  

Bashkimi i njerëzve përmes aktiviteteve kulturore  

 

Në nëntë vitet e para të ekzistimit, “Klara i Rosa” duhej të përdorte hapësira publike – parqe, sheshe, rrugë – për aktivitetet e saj. Ata e shndërruan oborrin e një kinemaje të vjetër të braktisur në galerinë e parë të hapur në Suboticë, me ekspozita arti në çdo muaj. Financimi EED e ka ndryshuar këtë, duke i mundësuar grupit që për herë të parë të merr me qira hapësirë ​​për aktivitetet e tyre.   

Këto ngjarje mund të jenë shfaqje të filmave dhe koncerte ose kurse të qeramikës dhe punëtori teatrore, të gjitha në frymën e shkëmbimit kulturor dhe ndërtimit të komunitetit përmes artit.   

Gjithashtu kanë hapur edhe Plac, radio stacion që lejon të gjithë të jenë krijues. Në hapësirën e tyre, një mësuese filozofie e shkollës së mesme lokale pret diskutime publike mbi të gjitha llojet e temave, nga politika te dashuria dhe vdekja. Aktivitetet e tyre mbahen në serbisht-boshnjakisht-kroatisht (BHS) SBK dhe hungarisht, por gjithnjë e më shpesh edhe në anglisht, për të përfshirë të huajt që sapo janë shpërngulur në Suboticë dhe për t’u dhënë qytetarëve mundësi për të ushtruar gjuhën.  

Gordana e përshkruan një tërheqje vjetore për artistet dhe aktivistet femra si një nga sukseset më të mëdha të organizatës deri më sot: “Disa pjesëmarrëse thanë se ajo ua ndryshoi jetën e tyre. Kishim mysafirë nga i gjithë Ballkani dhe patën mundësi unike për t’u takuar, për të krijuar lidhje të reja, për të filluar projekte të reja”.   

Një nismë tjetër e suksesshme ishte një punëtoria interaktive teatrore, e frymëzuar nga Romeo dhe Zhulieta me nxënës të shkollave të mesme nga Subotica, gjysma e tyre flasin SBK dhe gjysma hungarisht. “Këta adoleshentë shkojnë në të njëjtën shkollë, por zakonisht janë të ndarë sipas linjave gjuhësore,” thotë Gordana, “Ky projekt ishte një hapësirë ​​unike për ta për t’u takuar. Pa mundësi për të bashkëvepruar me bashkëmoshatarë nga komunitete të ndryshme gjuhësore, polarizimi politik rritet.”  

Ndonjëherë idetë për ngjarje të reja lindin rastësisht: nga një bisedë për ushqim me një vullnetar nga Rusia na lindi ideja për një orë gatimi. Në raste tjera, njerëzit vijnë me ide në zyrën e “Klara i Rosa”. “Është e rëndësishme për ne të mbajmë derën e hapur ndaj nismave të reja,” thotë Gordana, “Kjo na ndihmon të zhvillojmë një publik dhe e mban programin tonë të larmishëm dhe interesant. Është gjithashtu fuqizuese edhe për komunitetin, në këtë mënyrë edhe ata mund të ndjejnë pronësinë e hapësirës sonë kulturore”.  

Mbështetja e komunitetit u bë e dukshme edhe me një fushatë për mbledhjen e fondeve që i mundësoi “Klara i Rosa” të mblidhte ekuivalentin e 3,800 € për aktivitete të ardhshme. “Ndoshta dikujt nuk i duket shumë, por kjo tregoi se jemi të mbështetur nga një komunitet me interesa dhe qëllime të përbashkëta”, thotë Gordana.  

Ky artikull pasqyron pikëpamjet e grantmarrësve të paraqitur dhe nuk përfaqëson domosdoshmërisht mendimin zyrtar të EED-së dhe WeBalkans. 

Rritja me mbështetjen EED  

Sipas Gordanës, mbështetja e EED-së i ka fuqizuar të kenë synime ambicioze për të ardhmen. Kanë filluar dialog me autoritetet lokale dhe zhvillojnë më tej publikun e tyre rinor, veçanërisht në mesin e folësve hungarez. Gjithashtu planifikojnë të rrisin bashkëpunimet dhe aktivitetet e ngritjes së kapaciteteve me aktorë me të njëjtin mendim për t’i shërbyer komunitetit të tyre në mënyrën më të mirë të mundshme.  

“Kemi plane dhe ëndrra të mëdha dhe mendoj se falë ekipit tonë do të kemi sukses. Thesari ynë më i madh janë njerëzit”, thotë Gordana. “Duam të vazhdojmë të lidhim njerëzit përmes artit dhe të bashkojmë njerëz nga vende të tjera. Duam të shpërndajmë kulturën tonë dhe t’i ndihmojmë njerëzit të kuptojnë se nuk kanë nevojë të largohen nga Subotica për një jetë më të mirë, se ata mund të jenë të lumtur këtu”.   

VEPRIMET KOLEKTIVE RRËZOJNË STEREOTIPET, ZBUSIN VARFËRINË

Written on . Posted in Tregime.

Në qendrat kulturore nëpër Serbi, gra dhe burra të rinj romë krijojnë performancë arti që provokon mendimin, duke parashtruar pyetjen: “Si duhet të duket një rom?” Narrativi i tyre sfidon stereotipat dhe thyen barrierat për përfshirjen e romëve.  

Në Berat, Shqipëri, të rinjtë romë hyjnë në lagjet e tyre lokale për të kapur storjet e romëve të kthyer. Qëllimi i tyre është të ndajnë këto storje me një audiencë më të gjerë dhe të ndihmojnë në tejkalimin e pengesave që e vështirësojnë ri-integrimin. 

Ndërkohë, në Shuto Orizare, Maqedoni e Veriut, romët dhe të kthyerit bashkohen në forumet e komunitetit për të shprehur nevojat e tyre për shërbime më të mira qeveritare. Ky bashkëpunim rezulton në krijimin e një hapësire ku shërbimet do të jenë më të qasshme për grupet e rrezikuara dhe ku mund të zhvillohet dialogu mes qeverisë, shoqërisë civile dhe komuniteteve. 

Këto janë vetëm tre shembuj prej rreth 40 nismave të ndërmarra nga komuniteti që mbështesin të kthyerit romë për t’u ri-integruar dhe për t’i shpëtuar varfërisë, si pjesë e Projektit Rajonal të UNDP-s për Ri-Integrim të të Kthyerve të financuar nga BE-ja. Projekti përfshin nëntë komuna në Shqipëri, Mal të Zi dhe Serbi. 

Me mbështetjen e BE-së dhe UNDP-së, romët, të kthyerit dhe komunitetet lokale mësojnë, punojnë dhe argëtohen së bashku. Bashkëpunimi i tyre sfidon paragjykimet, thyen barrierat për inkluzivitet dhe përmirëson mirëqenien ekonomike të romëve dhe të kthyerve. 

Ky bashkëpunim njihet në Ditën Ndërkombëtare për Zhdukjen e Varfërisë, duke theksuar fuqinë kolektive për të nxitur ndryshime dhe për të përmirësuar mirëqenien ekonomike dhe njohjen sociale. 

 

Shprehje kreative për përfshirje 

Në Novi Sad, të rinjtë romë përdorin kreativitetin e tyre për të sfiduar stigmën. Performancat e tyre, të cilat pyesin audiencën “Si duhet të duket një romë?” inkurajojnë njerëzit të përballen me paragjykimet e tyre.  

Aktorja Aleksandra Milojkoviq Novikova sjell në jetë këtë mesazh në Teatrin Nacional të Serbisë me monodramën e saj “Vetëm”. Performanca fton audiencën të reflektojë dhe na rikujton gjithë neve se, ne mund të bëjmë dallimin. 

Të mbështetur nga BE-ja dhe UNDP-ja, këto performanca kanë për qëllim të rrëzojnë stereotipat dhe të tregojnë se çdokush luan një rol në krijimin e shoqërive inkluzive. 

 

Dhënia e zërit komuniteteve  

Komunitetet e romëve dhe të kthyerve shpesh keq prezantohen në media. Për të ndryshuar këtë, të rinjtë romë janë bashkuar për t’u bërë “reporterë të komunitetit”.

Me mbështetje të BE-së dhe UNDP-së, ata mësojnë aftësi gazetareske dhe të shkrimit të storjeve për të përforcuar zërin e romëve dhe të kthyerve.

Në Berat, Shqipëri, këto reporterë kanë kaluar kohë me të kthyerit romë, duke dokumentuar betejat dhe sukseset gjatë rindërtimit të jetës së tyre. Një storje paraqet grup grash të kthyera që kanë filluar biznes social duke ofruar shërbime përkujdesjeje dhe pastrimi. Me mbulim mediatik, biznesi i tyre po rritet. 

Kjo qasje ndaj raportimit të udhëhequr nga komuniteti dëshmon se si media mund të avokojë për përfshirjen e grupeve të rrezikuara. Ju mund të zbuloni punën e tyre përmes video dokumentareve dhe podcast-eve për të mësuar më shumë rreth sfidave dhe sukseseve të romëve të kthyer. 

 

T’i bësh hapësirat dhe shërbimet publike të qasshme për banorët 

Në Shuto Orizarë, Shkup, ndërtohet hapësirë e re e komunitetit për të nxitur lidhjet mes qeverisë dhe grupeve të rrezikuara, duke përmirësuar qasjen në shërbimet publike. Qendra e Burimeve e Shuto Orizares, një zyrë one-stop për të kthyerit dhe individët e tjerë të rrezikuar, u formua përmes konsultimeve me komunitetet lokale për të adresuar nevojat e tyre. 

Me mbështetje të BE-së dhe UNDP-së, kjo qendër nuk ofron vetëm shërbime por po ashtu, po krijon hapësirë për dialog dhe bashkëpunim mes qeverisë dhe komunitetit. Me kalimin e kohës, do të zhvillohet në bazë të nevojave dhe kontributet e njerëzve që e përdorin atë. 

Rreth projektit 

Projekti Ri-integrimi i të Kthyerve në Ballkanin Perëndimor fokusohet në thyerjen e barrierave që pengojnë të kthyerit e rrezikuar të ri-integrohen në shoqëri. Ky projekt, pjesë e Instrumentit të BE-së për Asistencë Para-Qasëse (IPA) II, mbështet të drejtat e komunitetit rom dhe ri-integrimin e të kthyerve, duke punuar me partnerë si UNDP-në, Bankën Botërore dhe Këshillin e Evropës. 

Në Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Serbi, projekti teston qasje të reja të qëndrueshme të ri-integrimit në nivel lokal. Gjithashtu lehtëson dialogun në përmirësimin e politikave dhe programeve nëpër Ballkanin Perëndimor për të mbështetur të kthyerit e rrezikuar. 

Bashkëpunimi për përfshirje dhe zbutje të varfërisë

Bashkëpunimi dhe veprimi i komunitetit janë thelbësore për përfshirje dhe zbutje të varfërisë. Duke punuar së bashku, brenda komunitetit rom si dhe me aktorë më të gjerë, mund të kemi ndryshim të vërtetë. Këto përpjekje adresojnë nevojat e menjëhershme, siç është përmirësimi i shërbimeve publike, por edhe duke trajtuar sfidat afatgjate si paragjykimet. 

Kur komunitet bashkohen, ato mund të arrijnë gjëra që individët nuk munden. Përmes veprimit kolektiv, njerëzit mund të ngrihen mbi varfërinë. Më 17 tetor, Ditën Ndërkombëtare për Zhdukjen e Varfërisë dhe çdo ditë, le të njohim fuqinë e të punuarit së bashku për të thyer stigmën dhe për të krijuar një botë më inkluzive.

YEA-të kontribuojnë në Forumin Brave New Media

Written on . Posted in Lajme.

Nga data 17 deri më 18 dhjetor, Ambasadorët e Rinj Evropianë (YEA-të) nga i gjithë rajoni i Ballkanit Perëndimor (BB6) morën pjesë aktive në ngjarjen dinamike @bravenewmedia. Kjo ngjarje krijoi një platformë ku zërat e rinj mundën të mblidhen dhe të formojnë të ardhmen e medias. Si pjesë e #BNMF23, YEA-të tanë, të përfaqësuar nga @maja.trajkovic dhe @arlindhamza, u angazhuan në një seancë të detajuar. Gjatë kësaj seance, ata diskutuan për YEA Network, lidhjen dhe detyrimet mes anëtarëve të tij, si dhe rëndësinë e këtij bashkëpunimi si për të tashmen ashtu edhe për të ardhmen e rajonit. Mesazhi kryesor që u komunikua ishte: “E kaluara i përket të kaluarës; e tashmja dhe e ardhmja janë në dorën tonë.” Pjesëmarrësit nga Rrjeti YEA përfshinin Kristian Petro, Tarik Bico, Arlind Hamza, Iva Korovic, Dmitriy Churin, Elica Matevska, Stanisha Stankovikj, Maja Trajkovic, Adrijana Nijitovic, dhe Teodora Cekic.

Komuniteti LGBTQ+ i Malit të Zi feston Vetëvendosjen

Written on . Posted in Tregime.

Krenaria e njëmbëdhjetë malazeze u organizua në Podgoricë nën sloganin, “Vetëvendosje” (“Samodređenje”)

Në korrik 2020, parlamenti i Malit të Zi votoi ngushtë për legalizimin e partneriteteve civile për çiftet e së njëjtës gjini, duke e bërë atë shtetin e parë ballkanik jashtë BE-së që e bën këtë. Një vit më vonë, martesa e parë brenda së njëjtës gjini u regjistrua në qytetin bregdetar të Budvës. Zyrtarët festuan këtë moment historik dhe u zotuan të rregullojnë kuadrin ligjor në përputhje me rrethanat. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se homoseksualiteti mbetet një çështje e ndjeshme në Malin e Zi, një vend socialisht konservator, siç ndodh në vendet e tjera të Ballkanit. Kërkesat e dërguara institucioneve përkatëse dhe Avokatit të Popullit tregojnë se në periudhën 2019-2022 janë raportuar mbi 400 raste të diskriminimit dhe gjuhës së urrejtjes. (Qasje e barabartë në drejtësi për personat LGBTIQ+ në Mal të Zi – Mit apo realitet i arritshëm? Mali i Zi Queer 2023).

Këtë vit, manifestimi i njëmbëdhjetë i Krenarisë Malazeze u zhvillua nën siglën e “Vetëvendosjes” ose “Samodređenje”. Organizuar nga OJQ Queer Montenegro, ajo synonte të përçonte mesazhin se dhuna ndaj komunitetit LGBT nuk duhet toleruar në Mal të Zi.

“Parada e Krenarisë është një lëvizje; është një protestë paqësore për të drejtat e njeriut dhe është thelbësore jo vetëm në Mal të Zi, por në mbarë botën. Sidomos në këto kohë kur lëvizjet e krahut të djathtë po kërcënojnë jo vetëm të drejtat LGBTQI, por të drejtat e njeriut në përgjithësi”.

Festimi i Krenarisë së këtij viti u përqendrua rreth temës së vetëvendosjes, duke theksuar të drejtën e çdo individi për të përcaktuar identitetin e vet. Ishte një ngjarje gjithëpërfshirëse, e synuar të jetë e aksesueshme për të gjithë. Java e Krenarisë shfaqi një sërë aktivitetesh, duke përfshirë një shfaqje të modës për të Drejtat e Njeriut, diskutime në panel mbi tema të tilla si E drejta për Vetëvendosje dhe cilësia e kujdesit shëndetësor për individët transgjinorë, diskutime mbi stresin dhe pabarazitë e pakicave, dhe më shumë. Kishte gjithashtu aktivitete të këndshme rrjetëzimi si Pride Quiz, Drag Shows, shfaqje të drejtpërdrejta të grupeve, festa të DJ-ve dhe, natyrisht, ngjarja kryesore, Montenegro Pride.

Enes Pucurica, një ambasador i ri evropian, luajti një rol në komitetin organizativ. Ai ndau: “Parada e Krenarisë është një lëvizje; është një protestë paqësore për të drejtat e njeriut dhe është thelbësore jo vetëm në Mal të Zi, por në mbarë botën. Sidomos në këto kohë kur lëvizjet e krahut të djathtë po kërcënojnë jo vetëm të drejtat LGBTQI, por të drejtat e njeriut në përgjithësi”.

Duke reflektuar mbi historinë e ngjarjeve të Krenarisë në Mal të Zi, marshimi i parë i Krenarisë në 2014 u përball me sfida të shumta, me mbi 500 protestues, kryesisht huliganë futbolli, duke u përfshirë në konfrontime të dhunshme me një grup të vogël aktivistësh homoseksualë. Kjo rezultoi me lëndime të njëzet polic;ve dhe ndalimin e 60 personave. Vitin e kaluar, një tubim publik lutjesh u organizua para katedrales në kundërshtim me ngjarjen e Krenarisë. Mirëpo, këtë vit organizatorët u përballën me sfida relativisht të vogla, kryesisht në lidhje me motin me shi në ditën e Marshit të Krenarisë. Enes vuri në dukje se pavarësisht shqetësimeve për pjesëmarrje të ulët për shkak të shiut, qindra njerëz, duke përfshirë mysafirë ndërkombëtarë, morën pjesë dhe ngjarja ishte një sukses i jashtëzakonshëm.

“Krenaria përveç që është një formë proteste është edhe një festë e identitetit tonë. Shërben si një kujtesë se ne ekzistojmë dhe nuk do të shkojmë askund”.

Rreth projektit

Montenegro Pride është marshimi kombëtar i krenarisë LGBTIQ në qytetin e Podgoricës, kryeqyteti i Malit të Zi, i cili u zhvillua për herë të parë në vitin 2013. Që atëherë, Krenaria e Malit të Zi është bërë një ngjarje e përvitshme. Vetë-identifikohet si një tubim krenarie LGBTIQ. Montenegro Pride organizohet nga një Komitet Organizativ vullnetar dhe bazë, i cili formohet përsëri nga e para çdo vit. Komiteti Organizativ i Montenegro Pride është një grup jo hierarkik dhe mbështetet në mënyrë logjistike nga organizata joqeveritare  Queer Montenegro. Pride merr mbështetje dhe financim nga donatorë dhe sponsorë të ndryshëm, duke përfshirë Bashkimin Evropian.

Sipas Enes, një ndryshim i dukshëm nga vitet e mëparshme ishte qasja për kurimin e programit të këtij viti. Ishte më e përqendruar te komuniteti, me fokus në mbledhjen e të dhënave nga komuniteti për atë që ata kishin nevojë dhe çfarë donin të shihnin të ndodhte. Enes theksoi, “Ne shfaqëm gjithashtu një shfaqje të suksesshme të modës me tërheqje dhe të drejtat e njeriut, së bashku me diskutime në panel dhe aktivitete të tjera tërheqëse.”

Enes vazhdon duke shpjeguar se këtë vit apo vitin e ardhshëm, autoritetet malazeze pritet të miratojnë një ligj për identitetin gjinor. Kjo është një nga arsyet kryesore pse slogani i Krenarisë së këtij viti ishte “vetëvendosje”. Enes shtoi: “Përveç se është një formë proteste, Krenaria është edhe një festë e identitetit tonë. Shërben si një kujtesë se ne ekzistojmë dhe nuk do të shkojmë askund”.

Komisioni miraton paketën e Zgjerimit të vitit 2023

Written on . Posted in Lajme.

Sot, Komisioni Evropian miratoi Paketën e Zgjerimit 2023, duke ofruar një vlerësim të hollësishëm të gjendjes dhe progresit të bërë nga Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia, Turqia, si dhe për herë të parë edhe Ukraina, Republika e Moldavisë dhe Gjeorgjia, në rrugët e tyre përkatëse drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Në veçanti, raporti fokusohet në progresin e zbatimit të reformave themelore, si dhe në dhënien e udhëzimeve të qarta për prioritetet e reformave të ardhshme. Anëtarësimi është dhe do të mbetet një proces i bazuar në merita, plotësisht i varur nga progresi objektiv i arritur nga secili vend.  
Ballkani Perëndimor  
Progresi i reformave të anëtarësimit në BE për shumë kohë ka mbetur në vend, pasi Mali i Zi ka vuajtur nga polarizimi i thellë dhe paqëndrueshmëria politike në periudhën raportuese. BE-ja mirëpret konstituimin e parlamentit të ri dhe formimin e qeverisë, e cila ne presim të demonstrojë me shpejtësi kapacitetin dhe përkushtimin e saj në rrugëtimin e Malit të Zi në BE dhe të zbatojë reformat në lidhje me anëtarësimin në BE. Në përgjithësi, progresi i negociatave të anëtarësimit do të varet nga reformat në fushën e shtetit të së drejtës (d.m.th. përmbushja e standardeve të përkohshme të përcaktuara në kapitujt 23 dhe 24). Mali i Zi vazhdon të jetë në përputhje me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë.  
Serbia ka vazhduar zbatimin e reformave në lidhje me anëtarësimin në BE, duke përfshirë edhe në fushën e shtetit të së drejtës. Serbia nisi zbatimin e ndryshimeve kushtetuese të vitit 2022 për të forcuar pavarësinë e gjyqësorit dhe miratoi legjislacionin e ri për median. Zbatimi i këtij të fundit mund të përmirësojë ndjeshëm mjedisin rregullator. Megjithatë, ndryshime të mëtejshme do të nevojiten për të qenë plotësisht në përputhje me acquis të BE-së dhe standardet evropiane. Si një çështje me përparësi, Serbia duhet të përmirësojë, përafrimin e saj me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së, duke përfshirë masat kufizuese dhe deklaratat ndaj Rusisë. Ajo që nevojitet për zbatimin e reformave në fushën e shtetit të së drejtës është gjithashtu puna e mëtejshme dhe angazhimi politik. Vlerësimi i Komisionit mbetet se Serbia ka përmbushur teknikisht standardet për hapjen e grupimit 3 (konkurrueshmëria dhe rritja gjithëpërfshirëse). Serbia duhet të bashkëpunojë plotësisht dhe të marrë të gjithë hapat e nevojshëm për të siguruar përgjegjësi për sulmin e dhunshëm ndaj Policisë së Kosovës më 24 shtator dhe sulmin ndaj KFOR-it më 29 maj. Për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, përderisa u arrit Marrëveshja në Dialogun e lehtësuar nga BE-ja, Serbia dhe Kosovaende nuk kanë filluar zbatimin e detyrimeve të tyre përkatëse, të cilat janë obliguese për Partitë dhe një pjesë kyç e rrugëtimeve evropiane.  
Në Maqedoninë e Veriut, autoritetet kanë deklaruar vazhdimisht se anëtarësimi i BE-së mbetet qëllimi i tyre strategjik. Maqedonia e Veriut ka vazhduar të përafrohet plotësisht me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë (CFSP) të BE-së. Vendi ka bërë gjithashtu disa përparime në fushën e drejtësisë, lirisë dhe sigurisë, duke përfshirë luftën kundrejt krimit të organizuar dhe menaxhimin e migracionit. Si vend negociues, Maqedonia e Veriut duhet të përmbushë zbatimin e reformave të lidhura me BE-në, duke përfshirë gjyqësorin,luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, reformën e administrimit publik, duke përfshirë menaxhimin e financave publike dhe prokurimin publik. Maqedonia e Veriut është zotuar të nisë dhe të arrijë ndryshimet përkatëse kushtetuese si çështje prioritare, me qëllim përfshirjen e shtetasve që janë pjesë e njerëzve të tjerë. Procesi i vlerësimit të acquis-it të BE-së ka përparuar me ngadalë dhe autoritetet kanë treguar një nivel të lartë përkushtimi. Komisioni i paraqiti Këshillit raportet e vlerësimit për “grupimin themelor” për Maqedoninë e Veriut në korrik dhe pret e padurim një vazhdim të shpejtë, me synimin për hapjen e negociatave në këtë grup deri në fund të vitit.  
Shqipëria vazhdoi të demonstronte vendosmërinë e saj për të zbatuar reformat e BE-së dhe të bëjë përparim në reformat nën “grupimin themelor”. Përafrimi i vazhdueshëm i plotë me CFSP-në e BE-së ishte gjithashtu një sinjal i fortë i zgjedhjes strategjike të vendit për anëtarësim në BE. Nevojiten përpjekje të mëtejshme për lirinë e shprehjes, çështjet e pakicave dhe të drejtat pronësore, si dhe në fusha kyç të shtetit të së drejtës, si lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Procesi i vlerësimit të acquis-it të BE-së ka përparuar me ngadalë dhe autoritetet kanë treguar një nivel të lartë përkushtimi. Komisioni i paraqiti këshillit raportet e vlerësimit mbi “grupimin themelor” për Shqipërinë në korrik dhe pret një ndjekje të shpejtë. Ai synon të hapë negociatat në grupimin 1 (themelor) deri në fund të vitit.  
Në Bosnje dhe Hercegovinë, statusi i kandidatit të vitit të kaluar solli një dinamikë pozitive shumë të nevojshme. Një qeveri e re është krijuar me shpejtësi pas zgjedhjeve dhe ka filluar të japë reforma, veçanërisht përmes amendamenteve që futin kontrollin e integritetit në gjyqësor. Megjithatë, nevojiten përpjekje të mëtejshme. Kjo përfshin miratimin e reformave të rëndësishme të shtetit të së drejtës dhe gjyqësorit dhe përparimin e reformave kushtetuese dhe zgjedhore, të cilat janë prioriteti më i madh për të garantuar të drejta të barabarta për të gjithë qytetarët. Është gjithashtu e rëndësishme ruajtja e rendit kushtetues të vendit. Masat secesioniste dhe autoritare të prezantuara në entitetin e Republikës Srpska nuk janë në përputhje me rrugëtimin e BE-së. Kërkohen përpjekje të mëtejshme që Bosnja dhe Hercegovina të përmbushë prioritetet kyç të përcaktuara në Opinionin e Komisionit për aplikimin e saj për anëtarësim. Prandaj, Komisioni rekomandon hapjen e negociatave të anëtarësimit në BE me Bosnjën dhe Hercegovinën, pasi të arrihet shkalla e nevojshme e përputhshmërisë me kriteret e anëtarësimit.   
Kosova ka mbetur e përkushtuar në rrugëtimin e saj evropiane. Ajo ka vazhduar të përafrohet plotësisht dhe vullnetarisht me CFSP-në e BE-së, duke përfshirë dënimin e luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës dhe miratimin e masave kufizuese kundër saj. Periudha e raportimit dëshmoi arritje legjislative, duke përfshirë një reformë të rëndësishme zgjedhore. Megjithatë, duhet bërë më shumë punë, duke përfshirë planin e veprimit për reformat në drejtësi. Më 1 janar 2024, do të hyjë në fuqi liberalizimi i vizave për Kosovën. Situata në veri të Kosovës është prekur nga disa kriza, më e fundit është sulmi i dhunshëm kundër policisë së Kosovës më 24 shtator 2023. Për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë, përderisa u arrit Marrëveshja në Dialogun e lehtësuar nga BE-ja, Kosova dhe Serbia ende nuk kanë filluar zbatimin e detyrimeve të tyre përkatëse, të cilat janë obliguese për Partitë dhe një pjesë kyç e rrugëtimeve evropiane.  
Hapat e radhës  
Tani i takon Këshillit të shqyrtojë rekomandimet e sotme të Komisionit dhe të marrë vendime për hapat e ardhshëm në procesin e zgjerimit.

Komisioni prezanton Planin e ri të Rritjes për Ballkanin Perëndimor që përfshin 6 miliardë euro grante dhe kredi për të përshpejtuar konvergjencën ekonomike me BE-në

Written on . Posted in Lajme.

Sot Komisioni Evropian miratoi një Plan të ri Rritjeje për Ballkanin Perëndimor, me synimin për të sjellë disa nga përfitimet paraprake në rajon përpara anëtarësimit, për të nxitur rritjen ekonomike dhe për të përshpejtuar konvergjencën socio-ekonomike aq të nevojshme. Objektivi duhet t’u mundësojë partnerëve të rrisin reformat dhe investimet, që në këtë mënyrë të përshpejtohet procesi i zgjerimit dhe rritja e ekonomive të tyre. Për ta bërë të mundur këtë, është propozuar një paketë e re për periudhën 2024-2027 të Reformës dhe Rritjes prej 6 miliardë eurosh për Ballkanin Perëndimor. Pagesat do të bëhen vetëm pas përmbushjes së reformave të rëna dakord.

 

Si pjesë e Planit të Rritjes, çdo partner i Ballkanit Perëndimor do të ftohet të përgatisë një Agjendë Reformash e cila do të bazohet në rekomandimet ekzistuese, duke përfshirë nga Paketa vjetore e Zgjerimit dhe Programet e Reformës Ekonomike të vendeve (ERP). Kjo Agjendë e Reformës do të konsultohet, vlerësohet dhe miratohet nga Komisioni.

 

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, u shpreh: “Me miratimin e sotshëm të Planit të Rritjes prej 6 milion eurosh për Ballkanin Perëndimor, ne po i afrojmë ekonomitë e Ballkanit Perëndimor me BE-në. Potenciali i këtij Plani të Rritjes është i jashtëzakonshëm. Ky Plan i Rritjes mund të shërbejë për të dyfishuar ekonomitë e Ballkanit Perëndimor në 10 vitet e ardhshme. Me një kombinim prej reforma dhe investime, ai do të lejojë Ballkanin Perëndimor të përfitojë nga fushat kyçe të tregut unik të BE-së, duke përfshirë lëvizjen e lirë të mallrave, shërbimeve dhe punëtorëve, zonën e vetme të pagesave me euro, transportin, energjinë dhe tregun e vetëm digjital.”

 

Hapat e radhës

 

Tani i takon Parlamentit Evropian dhe Këshillit që të shqyrtojnë propozimin për Instrumentin Lehtësues në kuadër të paketës së shqyrtimit afatmesëm të MFF-së. Sapo të miratohet plani, gjashtë partnerët e Ballkanit Perëndimor do të ftohen të paraqesin agjendat e tyre individuale të reformave që përcaktojnë reformat socio-ekonomike dhe themelore që do të ndërmarrin për të nxitur rritjen dhe konvergjencën sipas Planit të Rritjes gjatë periudhës 2024 – 2027. Si parakusht i nevojshëm, Serbia dhe Kosova duhet të angazhohen në mënyrë konstruktive për Dialogun e lehtësuar nga BE-ja në normalizimin e marrëdhënieve, të udhëhequr nga Përfaqësuesi i Lartë.

YEA-të zhvillojnë workshop-e mbi Media Information Literacy në Serbi dhe në Mal të Zi

Written on . Posted in Lajme.

Më 24 dhe 25 tetor, Ambasadorët e rinj evropian (YEA-të) zhvilluan me sukses një seri workshop-esh mbi Media Information Literacy (MIL) në Novi Sad dhe Niš, Serbi si edhe në Podgoricë, Mal të Zi. Gjatë këtyre workshop-eve, YEA-të kishin mundësinë e vlefshme për të ndarë njohuritë e tyre rreth temave me në qendër median dhe aspekte të ndryshme të edukimit mediatik me kolegët e tyre. Ngjarjet u bënë të mundura falë përkushtimit dhe përpjekjeve të Ambasadorëve të Rinj Evropianë, duke përfshirë Bojana Maraš, Anđela Micić, Maja Trajković, Anja Kafedžiska, Teodora Cekić, and Aleksandra Grbović Bitić.

Young European Ambassadors (YEAs) nga Kosova Takohen me Këshillin të Evropës

Written on . Posted in Lajme.

Në 20 tetor ndodhi një takim mjaft i rëndësishëm midis Young European Ambassadors (YEAs) të Kosovës dhe Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë. Lista e pjesëmarrësve përfshinte Amina Kaja, Elienta Culaj, Arjana Rudari, dhe Taulant Ferati, të gjithë përfaqësues të YEAs-së Ky takim u drejtua nga Frank Power,drejtori i Zyrës së Këshillit të Evropës në Prishtinë dhe Betim Zllanoga. Fokusi parësor i këtij takimi përqendrohet rreth një eksplorimi të thellë të strukturës së Këshillit të Evropës rrolit të tij si dhe rëndësisë së tij si përkrahës i parimeve thelbësore të të drejtat e Njeriut, demokracisë dhe Shtetit të së Drejtësisë.

 

Më pas, përfaqësuesit e Këshillit të Evropës ndriçuan YEA-të për fushatën “Block the Hatred Share the Love” duke përvijuar hapat aktive që po merren në brendësinë e kornizës së kësaj iniciative. Takimi përfundoi me një dialog konstruktivë lidhur me kontributet e mundshme të YEA-së në veprimtari që përqendrohen në luftën kundër Gjuhës së urrejtjes.