Skip to main content

Area of Cooperation: Education and training

Заживување на старите традиции: Грнчарското патешествие на Велешките тинејџери

Објавено . Објавено во Приказни.

Млади занаетчии во Велес повторно го откриваат своето наследство преку оживување на традиционалното грнчарство. Прошетката низ тесните, стрмни улици на Велес, Северна Македонија, прави да се чувствувате како да патувате назад во времето. Градот, со својата калдрма и традиционалните куќи од камен, сведочи за минатото, кога цветало грнчарството. Едно од најкултните места во Велес е Сокачето на поезијата, каде што е роден славниот поет Кочо Рацин. Но, Рацин не бил само поет, тој се занимавал и со грнчарство — занает што некогаш бил сржта на градот. Неговите изработки и изработките на велешките мајстори биле толку ценети што некои парчиња успеале да најдат пат до пазарите во Западна Европа.  Денес, грнчарството во Велес е речиси на работ на исчезнување. Сепак, благодарение на една нова иницијатива, овој занает се враќа, предводен од новата генерација млади занаетчии. Анастасија Давчева и Антонио Трајковски, двајцата на возраст од 14 години, се дел од групата што ја сочинуваат 25 ученици од Велес кои ја открија својата страст за грнчарството преку работилниците поддржани од ЕУ и УНДП. Овие работилници се во рамките на проектот „Етно креативни работилници за заживување на старите занаети“, финансиран како дел од Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан (ReLOaD2).   На почетокот, Антонио беше скептичен во однос на учеството на работилниците.

„На почетокот грнчарството ми се чинеше чудно, но со време стануваше сè поинтересно. Денес повеќе уживам кога создавам работи од глина отколку кога играм игри на телефонот. Грнчарството е навистина фасцинантен занает.“

Антонио Трајковски  „На почетокот грнчарството ми се чинеше чудно, но со време стануваше сè поинтересно. Денес повеќе уживам кога создавам работи од глина отколку кога играм игри на телефонот. Грнчарството е навистина фасцинантен занает.“   И на Анастасија работилниците ѝ се забавни, и таа особено ужива додека работи на грнчарското тркало и кога црта дезени.  Овие работилници ги води Гоце Станчев, еден од последните четворица останати грнчари во Велес. Иако на почетокот беше скептичен, тој наиде на голем интерес и ентузијазам кај децата. 

„Да постигнеме барем две од 20 деца да станат грнчари, ќе биде голем успех.“ 

За повеќе информации за програмата ReLOaD, којашто е финансирана од ЕУ, посетете ја нејзината официјална веб-страница.               Грнчарството има длабоки корени во Велес. На почетокот од 20 век, многу велешки семејства се занимавале со грнчарство и создавале парчиња што биле прочуени надалеку, надвор од Северна Македонија. Оваа силна врска со традицијата го прави заживувањето на грнчарството уште позначајно, не само за зачувување на културното наследство на градот, туку и за неговата иднина.  Станчев верува дека за да се сочуваат грнчарството и другите традиционални занаети неопходно е тие да се интегрираат во образовниот систем. „Има иднина во грнчарството, но потребен е поттик“, истакнува тој. „Јас и сопругата професионално се занимаваме со овој занает веќе 15 години. На пазарот има побарувачка, но недостасуваат луѓе коишто можат да ја задоволат. Јас сум жив доказ дека може да се живее од грнчарство.“  Оваа иницијатива во Велес е само еден од 50-те проекти поддржани од програмата ReLOaD во Северна Македонија изминативе три години. Проектите се фокусирани на оснажување на младите, промовирање на социјалната кохезија, заштита на животната средина и зачувување на културното наследство.  За овие млади учесници, работилниците за грнчарство се многу повеќе од воннаставна активност – тие се нишка што ги поврзува со нивното културно наследство и им нудат потенцијал за идна успешна кариера. Како што вели Анастасија: „Би било убаво грнчарството да се зачува како занает, бидејќи е дел од традицијата на нашата земја.“  Оваа приказна сведочи како старите занаети може повторно да заживеат со ентузијазмот на младите, со ветар во грбот што ќе им го даде мудроста на оние кои со години ги одржуваат во живот овие традиции.  Тоа ни е јасен показател дека дури и во дигиталната ера, креативноста и врската со наследството продолжуваат да бидат значајни и да нè исполнуваат.

Скок на Србија во програмата Еразмус плус: Поттикнување меѓусебно разбирање и можности

Објавено . Објавено во Приказни.

Преглед на поддршката на ЕУ преку програмата ЕРАЗМУС + за Србија

На 5 февруари 2019 година, Србија направи значителен скок во програмата Еразмус плус, преминувајќи од обична земја-партнер во земја-активен учесник. На овој историски ден, комесарот Навракич потпиша значаендоговор со српскиот министер за образование, наука и технолошки развој, г-дин Младен Сарчевиќ. Патот кон овој статус и договор беше обележан со бројни процедури за проценка, со цел осигурување дека Србија е целосно подготвена да преземе подинамична улога во европските рамки. Со ова достигнување, Србија гордо стана 34-та земја што се приклучи на ценетата лига на земјите од програмата Еразмус плус во Европа.

Србија пред 2019 година беше активно вклучена во оваа глобална програма преку различни проекти. Земјата издржа многу предизвикувачки иницијативи, а српските организации имаа акумулирано значително искуство како партнерски ентитети во рамките на Еразмус плус. Еминентна илустрација за ова е фактот дека речиси 7.000 српски студенти тргнале на патувања за студирање во странство, додека од 2014 година па наваму, близу 4.300 европски поединци ја посетиле Србија како дел од неколку проекти Еразмус плус.

“Преку проектите ЕРАЗМУС + имав можност да стекнам мноштво нови знаења, да воспоставам врски со луѓе и пријатели од речиси секоја европска земја и да стекнам нови перспективи. Овие искуства несомнено ми го променија животот.”

Станувајќи програмска земја отвори мноштво можности за Србија во последните четири години, во рамките на Еразмус плус. Овој нов статус ѝ овозможи на Србија да се вклучи во поширок спектар на проекти, кои опфаќаат разновиден опсег на активности. Имено, Србија се приклучи на проекти чиј фокус се: спортот, стручното образование и обука (VET), како и училишето и образованието за возрасни. Овој договор ефективно создаде врски меѓу Србија и другите земји од ЕУ.

Теодора Цекиќ, млада музичарка со потекло од Србија со завршени додипломски и магистерски студии по Музичка уметност, е доказ за трансформативната моќ на проектите ЕРАЗМУС +. Теодора не само што е Млад европски амбасадор, туку таа е и посветен младински активист, кој преку волонтерска работа, соработувал со бројни невладини организации. Меѓу многуте млади Срби кои ги искористија придобивките од проектите ERASMUS +, патувањето на Теодора беше особено извонредно. Таа активно учествуваше во преку 20 краткорочни проекти и програми на ERASMUS + во последниве неколлку години, што опфаќаат различни категории како што се младинска размена и иницијативи за градење капацитети.

Размислувајќи за нејзиното искуство со проектите ERASMUS +, Теодора го нагласува нивното длабоко влијание како врз нејзиниот професионален, така и врз нејзиниот личен развој. „Преку проектите ЕРАЗМУС + имав можност да стекнам мноштво нови знаења, да воспоставам врски со луѓе и пријатели од речиси секоја европска земја и да стекнам нови перспективи. Овие искуства несомнено ми го променија животот“, страсно изразува Теодора.

“Сметам дека промоцијата е многу важна бидејќи повеќето луѓе од Србија што ги среќавам преку ЕРАЗМУС + се речиси секогаш истите луѓе. Значи, потребна ни е поголема промоција за повеќе млади луѓе да можат да имаат корист од програмата“.

За програмата

Еразмус+ е најголемата европска образовна програма која се занимава со финансирање на проекти за мобилност и соработка во областа на образованието, обуката, младите и спортот. Создадена е во 2014 година, а во 2021 година влезе во нов седумгодишен период на имплементација кој ќе трае до 2027 година. Предвидениот буџет за овој седумгодишен период на новата програма Еразмус+ е поголем од кога било и изнесува 26 милијарди евра. 

ЕРАЗМУС + се покажа како извонреден пат до успехот за Србија, што нуди единствена можност да се поттикнат врските меѓу луѓето и да се негува меѓусебното разбирање. Имено, програмта ѝ овозможи на Србија да го прошири својот досег надвор од границите на Европската област, создавајќи партнерства со меѓународните соработници. Ова проширување е во согласност со пошироката цел на ЕУ за унапредување на соработката со земјите од Западен Балкан, а вклучувањето на Србија во земјите од програмата Еразмус плус претставува значаен чекор во оваа насока.

Размислувајќи за влијанието на проектите ЕРАЗМУС +, Теодора ја нагласува нивната огромна вредност за младите поединци во Србија. Сепак, таа верува дека пошироката промоција е од суштинско значење за да се обезбеди поширок круг на млади луѓе да може да учествуваат во оваа програма. Теодора ревносно се залага за зголемена промоција, истакнувајќи дека повеќето луѓе од Србија со кои таа се среќава во иницијативите ЕРАЗМУС + се обично познати лица. Таа вели: „Сметам дека промоцијата е многу важна бидејќи повеќето луѓе од Србија што ги среќавам преку ЕРАЗМУС + се речиси секогаш истите луѓе. Значи, потребна ни е поголема промоција за повеќе млади луѓе да можат да имаат корист од програмата“, нагласува Теодора.

Суперучилишта: Премостување на поделбите и градење пријателства во Западен Балкан

Објавено . Објавено во Приказни.

Програмата RYCO за училишна размена во WB6 го поддржува процесот на градење мир и помирување во регионот.

Катрина Беришај Вујачиќ, професорка по италијански јазик со над 18 години наставно искуство, живее во Подгорица, главниот град на Црна Гора. Нејзиното работно место е во Тузи, мал град во близина сместен блиску до албанската граница. Во нејзиното мешано средно училиште, Катрина води настава и на албански и на црногорски јазик со цел да ги задоволи потребите на различните ученици што ги има. Дополнително, таа е на позиција претседател на Здружението на наставници по италијански јазик на Црна Гора. Покрај редовната настава на италијански јазик, Катрина активно учествува во иницијативи за неформална настава. Повеќе од шест години, таа водеше волонтерски клуб во нејзиното училиште и истовремено беше ангажирана во бројни проекти во рамките на Регионалната канцеларија за младинска соработка (RYCO).

“RYCO организираше информативни сесии за проектот Суперучилиштз, на кои присуствуваа наставници и претставници од училиштата од целиот регион. Учествував на една од овие сесии и веднаш се уверив дека нашите училишта треба да земат учество“.

Додека учествуваше во RYCO проектот во кој беше вклучено Здружението на наставници по италијански јазик, и од Црна Гора и од Албанија, Катрина дозна за Проектот за училишна размена во Западен Балкан, Суперучилишта, посветен на поддршка на напорите за градење мир и помирување во регионот. Таа се сеќава: „RYCO организираше информативни сесии за проектот Суперучилиштз, на кои присуствуваа наставници и претставници од училиштата од целиот регион. Учествував на една од овие сесии и веднаш се уверив дека нашите училишта треба да земат учество.”

По информативната сесија, Катрина закажа средба со директорот на нејзиното училиштето за да продискутираат за оваа можност. Со поддршка на директорот, училиштето се приклучи на програмата за училишна размена на Суперучилишта.

Како дел од програмата, училиштето на Катрина беше домаќин на учениците од гимназијата Стеван Сремац од Ниш, Србија, во нивниот кампус во Тузи. Овде, учениците беа вклучени во заеднички часови кои покриваат различни теми, давајќи им шанса да соработуваат, да воспостават нови врски и да формираат пријателства. Присетувајќи се на искуството, Катрина споделува: „Не сме сретнале вакво нешто порано и првично бевме загрижени за тоа како ќе се одвива. Сепак, уште од првиот ден, учениците се поврзаа неверојатно добро и почнаа да функционираат како обединета паралелка. Како да се познаваа долго време.”

“Верувам дека оваа размена имаше значително влијание бидејќи работилниците опфаќаа теми како стереотипи, предрасуди и откривање на заеднички интереси и културни особини меѓу поединци со различно потекло. Овој аспект функционираше исклучително добро за време на нашето искуство со размената.”

За проектот

Superschools е програма на RYCO за училишна размена во WB6 со цел да се поддржи процесот на градење мир и помирување и интеркултурното учење и дијалог меѓу училиштата, учениците и нивните заедници. Програмата е дел од мултидонаторскиот проект „Проект за училишна размена во Западен Балкан“ кофинансиран од Европската Унија и германското сојузно Министерство за економска соработка и развој (BMZ) и имплементиран од страна на Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) заедно со Регионална канцеларија за младинска соработка (RYCO). Проектот има вкупен буџет од 5,5 милиони евра и придонесува за севкупната цел за зголемување на вештините и знаењата на младите во Западен Балкан преку подобрување на образовните системи и промовирање на соработката во регионот, преку воспоставување регионална шема за училишта размена.

Катрина забележува дека на почетокот, учениците со албанско етничко потекло во нивното училиште биле некако загрижени за учество во овој проект, главно поради тоа што вклучува ученици од Србија. Сепак, до крајот на размената, имаше забележителна и позитивна промена во нивните перцепции едни кон други. Таа објаснува: „Верувам дека оваа размена имаше значително влијание бидејќи работилниците опфаќаа теми како стереотипи, предрасуди и откривање на заеднички интереси и културни особини меѓу поединци со различно потекло. Овој аспект функционираше исклучително добро за време на нашето искуство со размената“.

Според мислењето на Катрина, регионот на Западен Балкан во голема мера би имал корист од повеќе проекти од ваква природа, бидејќи тие значително придонесуваат за унапредување на напорите за градење мир, кои во моментов се многу барани.

Млади европски амбасадори (YEA) од Албанија се сретнаа со претседателката фон дер Лејен во ЕУ Куќата во Тирана

Објавено . Објавено во Вести.

Само еден ден пред Самитот Берлински процес во Тирана, Младите европски амбасадори (YEA) имаа привилегија да се сретнат со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лејен, на поднесувањето на апликациите за кампусот на Колеџот на Европа во Тирана за академската 2024-2025 година.

 

Дополнително, ректорот на Колеџот на Европа, Федерика Могерини, упати покана до Младите европски амбасадори да ги посетат канцелариите на Колеџот на Европа во Тирана за разговори во врска со потенцијална идна соработка. Како регионална мрежа, Младите европски амбасадори со задоволство ќе ја прошират оваа вредна можност не само кон младите студенти во Албанија, туку и кон оние од #Западен Балкан и низ Европа.

 

Колеџот на Европа започна постдипломска програма „Магистер по европска трансформација и интеграција – ЕУ и Југоисточна Европа“ која ќе биде понудена во новоформиранот кампус во Тирана. На својот нов кампус во Тирана, Колеџот ја поддржува својата цврста посветеност на највисоките стандарди за академска извонредност по кои оваа институција е позната.

 

Магистер по европска трансформација и интеграција е замислена да одговори на зголемената побарувачка за експерти кои покажуваат темелно разбирање на процесот на проширување на Европската унија и добро оформена, критичка перспектива за истакнатите предизвици на 21 век, со особен акцент на односите во Југоисточна Европа и ЕУ-Западен Балкан.

 

За време на 10-месечната програма, почнувајќи од септември 2024 година, учесниците ќе се стекнат со темелно знаење за институционалната архитектура на ЕУ и нејзиното функционирање низ различни димензии. Студентите ќе ги истражуваат можностите и предизвиците на пристапниот процес во ЕУ, ќе развијат регионална експертиза за Југоисточна Европа и ќе се занимават со важни современи прашања како што се дигитализацијата, климатските промени и енергетската транзиција.

Европската извонредност доаѓа во Тирана: потпишан меморандум за разбирање со Колеџот на Европа

Објавено . Објавено во Вести.

На посветен настан кој се одржа во „Europe House“ Тирана, во петокот, 6. октомври, ЕУ презеде значаен чекор за зголемување на образовните можности за студентите во Албанија. Беше потпишан Меморандум за разбирање со реномираниот Колеџ на Европа, отворајќи ги вратите кон образование од светско реноме за албанските студенти. Спогодбата го формализира и поплочува патот кон отворање на дисперзирана гранка на Колеџот на Европа во албанската престолнина.

 

На настанот присуствуваа високи претставници, како од ЕУ, така и од Албанија, вклучително и ректорот на Колеџот на Европа – Федерика Могерини, европскиот комесар за соседство и проширување – Оливер Вархелеј, амбасадорот Луиџи Сорека, управниот директор на ЕУ – Анџелина Еикорст, министерката за образование и спорт – Огерта Манастирлиу, како и градоначалникот на Тирана – Ерион Велиај. Ова заедничко присуство ја потенцираше важноста од соработка за поттикнувањето поцврсти врски помеѓу Албанија и ЕУ. Меморандумот, кој за првпат ќе ја донесе оваа престижна институција надвор од ЕУ, беше потпишан од претставници на Министерството за образование, општината Тирана и Колеџот на Европа, во присуство на комесарот Вархелеј и амбасадорот Сорека.

 

На церемонијата присуствуваа и младите европски амбасадори од Албанија. За време на настанот, младите европски амбасадори имаа привилегија да се запознаат со значајни фигури, како Оливер Вархелеј – комесар за соседство и проширување, Луиџи Сорека – амбасадор на ЕУ во Албанија и Федерика Могерини – ректор на Колеџот на Европа. Младите европски амбасадори ја споделија нивната возбуда за новиот кампус.

 

Колеџот на Европа е реномиран по својата извонредност во образувањето европски лидери и дипломати. Преку остварувањето присуство во Тирана, ќе овозможи прилика за локалните студенти, како и за студентите од ширум светот, за врвно образование во нов кампус. Овој развој совршено се вклопува со напорот на ЕУ за поддршка на образование и развој на вештини во соседните региони.

Младите европски амбасадори од Албанија посетуваат проект финансиран од „ЕУзаУчилишта“ (EU4Schools)

Објавено . Објавено во Вести.

На 2. октомври, младите европски амбасадори Едона Хаклај и Стујарт Исламај, од Албанија, го посетија средното училиште „Олси Ласко“, кое беше детално реконструирано благодарение на програмата #ЕУзаУчилишта (#EU4Schools). За време на посетата, Едона и Стујарт имаа можност да ги истражат реновираните простории во училиштето и да разговараат со учениците. Дополнително, ја искористија приликата за да им ја претстават Мрежата млади европски амбасадори, како и палета можности кои ЕУ ги нуди за младината во регионот. Младите европски амбасадори имаа плодна размена со учениците и наставниците, добивајќи увид во трансформативното влијание кое проектот го има врз нивното учење. Овие согледувања беа споделени преку каналите на социјалните медиуми на „Webalkans“.

 

Иницијативата „ЕУзаУчилишта“ е програма за пофалба, финансирана од ЕУ, а започната како одговор на разорниот земјотрес кој ја погоди Албанија на 26. ноември 2019 година. Моментално, програмата е во изведба преку здружени сили на Програмата за развој на ОН и Владата на Албанија, обезбедувајќи неопходна поддршка за граѓаните во единаесет општини: Драч, Камза, Каваја, Круја, Курбин, Лежа, Мирдита, Рогожина, Шијак, Тирана и Вора. Важно е да се потенцира дека оваа програма е витална компонента на финансиската посветеност на ЕУ, објавена за време на Конференцијата на меѓународни донатори која се одржа во Брисел, на 17. февруари 2020 година. Главната цел на оваа иницијатива е дополнително зајакнување на локалните и национални управи во нивниот напор за ублажување на општествените и економски загуби, забрзувајќи го, притоа, процесот на закрепнување преку реновирање и реконструкција на образовните установи.

Трансформирање на образованието во Албанија: илјадници деца ја започнуваат новата школска година во модерни објекти

Објавено . Објавено во Вести.

Над единаесет илјади ученици и 748 наставници во Албанија ја започнаа школската година во нови објекти благодарение на поддршката од програмата „EU4Schools“. Како дел од оваа програма, беа завршени над 40 училишта, а 16 се моментално во процес на изградба. Овие модерни училишта и градинки се поцврсти, побезбедни и попристапни; изградени заедно со локалната заедница.  
„Горд сум што денес се враќам во Албанија и ги гледам овие неверојатни резултати кои ги постигнавме со нашиот партнер за имплементација – „Програма за развој на ОН“ во Албанија. Брзата и ефективна реакција на ЕУ во процесот на пост-земјотресно закрепнување на образовниот сектор во Албанија сега е голема реалност за албанскиот народ,“ изјави вршителот на должност, амбасадор Луиџи Сорека.  
„ЕУзаУчилиштата“ („EU4Schools“) е програма финансирана од ЕУ како одговор на процесот на закрепнување по земјотресот на 26. ноември, 2019 г. Програмата е имплементирана од „Програмата за развој на ОН“, во соработка со владата на Албанија. Истата има за цел да ги поддржи граѓаните на Албанија во единаесет погодени општини, особено: Круја, Драч, Курбин, Камза, Каваја, Тирана, Мирдита, Лежа, Рогожина, Шијак и Вора во доменот на образованието. Програмата ќе обезбеди брза помош за возобновување на образовните услуги во локалните заедници со цел учениците да изгубат минимум школски денови со што ќе се овозможи постепено нормализирање на животот на погоденото населени во овие општини, а образованието ќе биде најголем приоритет.

Надоградување на младите луѓе со работно искуство

Објавено . Објавено во Приказни.

Отклучување на потенцијалот: Финансирањето од ЕУ ја зголемува вработливоста кај младите од Ѓаковица преку практична обука

Косово се соочува со голема побарувачка за квалификувани работници, подготвени да работат физички или онлајн за остатокот од светот. Зграпчувањето нови можности овозможени со зелената и дигиталната транзиција може да се резлизира со доживотно учење и развој на вештините кај младите. Слични јазови меѓу вештините се присутни во областа на ЕУ, каде што Европската комисија (EC) ја прогласи 2023 година за European Year of Skills. Целта е да им се обезбедат на граѓаните соодветни вештини со цел нивно прилагодување на промените на пазарот на трудот.

“Постои голем јаз во вештините на пазарот на труд на Косово, кој само се продлабочи по пандемијата“.

Постигнување позначајно влијание во помалите градови  

 

Пазарот на труд во Косово се соочува со најразлични предизвици, но во помалите градови има уште помалку можности за работодавците и за работниците. На врвот на листата на проблеми е јазот во вештините: компаниите не ги наоѓаат работниците што им се потребни, додека оние кои бараат работа не се доволно квалификувани за да се вработат. Во западниот град Ѓаковица, Jakova Innovation Centre (JIC) идентификуваше голем потенцијал во адресирањето на неусогласеноста на потребите на пазарот на труд и образовните вештини. Овој феномен веројатно придонесува за невработеноста на повеќе од половина од младите во Косово.

„Постои голем јаз во вештините на пазарот на трудот на Косово кој само се продлабочи по пандемијата“, вели Фатос Аџеми, проект менаџер на кофинансираниот проект меѓу Европската унија и општина Ѓаковица кој се однесува на вработливоста на младите, жените и обесправените групи…

За да се справи со проблемот, JIC примени двонасочен пристап: работа со работодавачот и со оние кои бараат работа. Откако ги наведоа потенцијалните можности во приватниот и јавниот сектор, тие идентификуваа осум барани вештини преку анализа на пазарот на труд и проценка на потребите – резултатот: 31 вработен и над сто завршени пракси.

„Нашите методи за ангажирање млади луѓе на пазарот на трудот се покажаа успешни, за што имавме многу позитивни критики“, вели Аџеми. „Тие завршија пракси каде што ја носеа тежината на работата на своите раменици, вршеа професионални должности врз основа на тоа што се вешти да го работат“.

Покрај обуката, учесниците растеа во текот на нивното искуство со програмата за менторство во текот на двегодишниот проект.

“Ги поставивме темелите на голема мрежа на постоечки и нови компании кои работат во Ѓаковица, преку којапродолжува активно да се идентификува недостигот на вештини кај јавните власти, што е уште едно од нашите достигнувања како проект“.

За проектот

Како водечки партнер, Центарот за иновации во Ѓаковица и општина Ѓаковица го имплементираа проектот „Обединети кон зајакнување на младите, жените и обесправените групи“ во текот на две години, финансиран од Канцеларијата на Европската Унија во Косово. Главната цел на проектот беше да се анализира сегашниот пазар на труд и да се создадат нови можности за младите, жените и обесправените групи. Дополнително, проектот имаше за цел да им ги обезбеди на целните групи вештините потребни за пазарот на трудот, поврзување и усогласување на работодавците со вработените за обука на работното место, пракси и редовно вработување и финансирање на нови иновативни идеи за создавање нови старт-ап компании.

Старт-ап компании, надминување на првата препрека

JIC, исто така, ги поддржа старт-ап компаниите на кои им беше потребна помош за да ја надминат почетната линија, особено оние кои работат во мали градски средини како Ѓаковица и соседните општини Јуник и Дечан. Помеѓу 16-те грантисти, проектот поддржа жени претприемачи и сопственици на старт-ап компании со попреченост во различни индустрии, како што се преработка на храна, ИТ, консултации за исхрана, раст на бизнисот и многу други.

„Ги поставивме темелите на голема мрежа на постоечки и нови компании кои работат во Ѓаковица, преку којапродолжува активно да се идентификува недостигот на вештини кај јавните власти, што е уште едно однашите достигнувања како проект“, вели Аџеми.

Континуираното идентификување и адресирање на недостигот на вештини е задолжително за сите актери, како што е и потребата за доживотно учење и стекнување вештини за да се вклопат во транзициите, како се зголемуваат шансите за вработување на сите. Повеќе од три четвртини од компаниите во ЕУ имаат потешкотии да најдат работници со потребните вештини, а само една третина од возрасните се обучуваат, вели EC.

Промовирање здрав раст и развој во градинките во Сараево

Објавено . Објавено во Приказни.

Проект финансиран од ЕУ за обука на воспитувачите и родителите за оптимален развој на децата во општина Центар, Сараево, во Босна и Херцеговина.

Во 2019 година, Институтот за население и развој (IPD), граѓанска организација од Босна и Херцеговина, спроведе истражување во кое беа вклучени 127 воспитувачи во кантонот Сараево. Целта беше да се идентификуваат нивните барања за дополнителна професионална поддршка во спроведувањето на програмата за здрав раст и развој, која добива поддршка од Министерството за образование, наука и млади на кантонот Сараево. Во текот на овој процес, IPD ја препозна потребата од постојана работа со децата од предучилишна возраст. Користејќи ги наодите од истражувањето од 2019 година и со водство на експерти, тие развија едукативен пакет за подобрување на емоционалните и социјалните вештини на децата.

Овој пакет беше специјално дизајниран да одговори на потребите на родителите и воспитувачите. Со цел да обезбеди соодветни насоки за неговото користење и ефикасно да ги задоволи потребите на децата на возраст од четири до шест години, IPD започна дополнителен проект насловен „Промовирање на здрав раст и развој на децата во предучилишните установи во општина Центар, Сараево“. Овој проект се спроведува како дел од програмата ReLOaD2, финансиски поддржана од Европската Унија и имплементирана од страна на Програмата за развој на Обединетите нации (UNDP).

“Ја создадовме веб-платформата „Здрав раст и развој“, која им овозможува на родителите да учествуваат на онлајн курсеви за обука и да добијат практично знаење кое можат да го практикуваат заедно со своите деца.”

Според координаторот на проектот Амер Џекман, иницијативата опфаќа 19 предучилишни установи и вклучува 50 воспитувачи од оваа општина. Овие воспитувачи учествуваа на дводневни работилници наменети за унапредување на нивните вештини и компетенции потребни за имплементацијата на проектот. Секоја предучилишна установа доби „кутија за градинка“ која содржи избор на практични алатки кои го олеснуваат ангажманот со децата. Имено, во кутиите за градинка има кукли по име Хана и Дадо, кои станаа составен дел од секојдневниот живот на децата во општина Центар, Сараево.

Џекман објаснува дека овие кукли служат како средство за игра преку кое воспитувачите даваат важнинасоки за здрав раст и развој. Преку играта, децата без напор ги сфаќаат концептите за одржување на здрав начин на живот. Дополнително, кутиите за градинка имаат работни листови, постери, картички со слики и картички со емоции кои се усогласени со активностите на проектот. Дополнително, Џекман ја нагласува клучната улога на вклученоста на родителите во спроведувањето на проектот. „Ја создадовме веб-платформата „Здрав раст и развој“ со што им  овозможивме на родителите да учествуваат на онлајн обуки и да добијат практични знаења што можат да ги практикуваат заедно со своите деца“, објаснува Џекман.

“Физичкото насилство обично се манифестира подоцна кај момчињата, додека кај девојчињата доминираат различни форми на вербално насилство. Момчињата кои доживуваат физичко насилство на рана возраст имаат двојно поголеми шанси самите да станат насилници, да се впуштаат во тепачки, да носат оружје и да покажуваат насилно однесување во односите. Овие грижи ја нагласуваат важноста од спроведување на програми кои споделуваат заеднички цели со „Здрав раст и развој“ во раното детство.”

За проектот

Регионалната програма за локална демократија во Западен Балкан 2 (ReLOaD2) е продолжение на иницијативите поддржани од ЕУ – Проект за зајакнување на локалната демократија (LOD, 2009-2016) и последователно проширената Регионална програма за локална демократија на Западен Балкан (ReLOaD, 2017-2020). Како и претходните, овој проект е финансиран од Европската Унија (ЕУ) и имплементиран од Програмата за развој на Обединетите нации (UNDP). ReLOaD2 се спроведува особено во Западен Балкан, особено  Албанија, Босна и Херцеговина (БиХ), Косово*, Северна Македонија, Црна Гора и Србија.

Вкупно 150 родители ја завршија онлајн обуката на тема „Здрав раст и развој“, со преку 200 пристапни услуги за консултации и поддршка, преку Фејсбук платформата на IPD „Советници на родителите“.

Маја Алихоџиќ, мајка чие дете учествуваше во програмата, сподели како обуката им помогнала на родителите да ги надминат секојдневните предизвици во воспитувањето на нивните малечки. „За прв пат почувствував дека децата се третираат и со нив се зборува поинаку. Советите што ги добивме многу помогнаа во адресирањето на различни теми, при тоа промовирајќи отворен разговор и заедничко учење. Верувам дека сега подобро се разбираме едни со други и се чувствувам поподготвена за да се справам со различни ситуации. Се надевам дека слични програми ќе бидат достапни во основните училишта, со што учеството на родителите и образованието на децата ќе станат стандардна пракса во сите образовни институции“, споделува Алихоџиќ.

IPD го нагласува зголемувањето на насилството, вознемирувањето и вербалното насилство и кај момчињата и кај девојчињата, дури и во пониските одделенија од основното училиште. Џекман забележува: „Физичкото насилство обично се манифестира подоцна кај момчињата, додека различните форми на вербално насилство доминираат кај девојчињата. Момчињата кои доживуваат физичко насилство на рана возраст имаат двојно поголеми шанси самите да станат насилници, да се впуштаат во тепачки, да носат оружје и да покажуваат насилно однесување во односите. Овие грижи ја нагласуваат важноста од спроведување на програми кои споделуваат заеднички цели со „Здрав раст и развој“ во раното детство “, додава Џекман.

Тој понатаму тврди дека едукацијата на децата за здрав начин на живот треба систематски да се интегрира во сите институции и агенции за згрижување деца. Обезбедувањето на квалитетно образование и промоцијата на здрав начин на живот се во согласност со Седумнаесетте цели за одржлив развој на Обединетите нации, поддржани од проектот финансиран од ЕУ, ReLOaD2.

„EDUINO“: Како се роди најголемата дигитална едукативна библиотека во Северна Македонија

Објавено . Објавено во Приказни.

Од краткорочно решение до национален извор: Патувањето на „EDUINO“ во дигиталното образование

На почетокот од пандемијата КОВИД-19, кога училиштата се затворија, а далечинското учење стана неопходност, ни стана јасно дека Северна Македонија не беше добро опремена за да се справи со транзицијата од традиционално образование кон далечинско дигитално учење. Имаше недостаток од дигитални ресурси, а наставниците беа општо неподготвени за дигитално образование. Како и во останатите земји од регионот, авторитетите се соочија со тешкотии при соочувањето со овој предизвик и побараа помош.

Невладината организација „SmartUp“ – Лабораторија за општествена иновација, заедно со УНИЦЕФ, Биро за развој на образованието и останати клучни министерства во државата, работеа во текот на 3-4 години пред пандемијата со цел поддршка на иновација и ко-креација во образовниот сектор. Претходно, веќе имаа обучено солидна група соработници и беа спровеле неколку почетни платформи со можност за брзо реструктурирање за справување со овие предизвици. Го прифатија предизвикот и започнаа со создавањето на денешната најголема дигитална образовна библиотека во Северна Македонија.

„На почетокот, очекувавме да добиеме можеби 100 или 200 видео лекции. Меѓутоа, во првите два или три дена, стигнаа преку 600 видео лекции испратени од наставниците ширум државата. Беше навистина возбудливо.“

Александар Лазовски, ко-основач на „SmartUp“, споделува дека организацијата веднаш отворила повик до наставниците да испратат кратки видео лекции за платформата „EDUINO“, откако претходно се погрижиле да ги обезбедат неопходните дигитални ресурси за поддршка на далечинско учење во Северна Македонија. „На почетокот, очекувавме да добиеме можеби 100 или 200 видео лекции. Меѓутоа, во првите два или три дена, стигнаа преку 600 видео лекции испратени од наставниците ширум државата. Беше навистина возбудливо,“ вели Александар.

Почетниот успех ги навел основачите да го согледаат потенцијалот на „EDUINO“ како долгорочно решение за дигитално образование во Северна Македонија. Платформата се насочила кон оваа цел по периодот на кризата со пандемијата, претворајќи се во „колективен портал за решенија за дигитално образование“. Платформата е создадена со идеја за ко-креирање и општествена акција, нудејќи ресурси за наставниците, родителите и учениците во претшколско, основно и средно образование.

Денес, „EDUINO“ вклучува три главни категории: „EDUINO“ е-училница, „EDUINO“ е-занимална и „EDUINO“ лабораторија. „EDUINO“ е-училницата вклучува библиотека со видео лекции, упатства за вештини за едукатори во 21. век, дигитални игри и ресурси за учење. „EDUINO“ е-занималната нуди активности засновани на игри и можности за професионален развој. Најнакрај, „EDUINO“ лабораторијата е виртуелна научна лабораторија во 2Д која нуди можности за учење преку искуства за научни концепти и климатска промена.

„Серијата вебинари, финансирана од ЕУ, директно го поддржа професионалниот развој на најмалку 5000 едукатори во Северна Македонија.“

За проектот

„EDUINO“ – платформата за дигитално учење во Северна Македонија, поттикна заедница на пракса и успешно соедини значаен волумен образовни содржини креирани од наставници и едукатори ширум државата за време од неколку недели, на почетокот од пандемијата КОВИД-19.

Проектот доживеа значаен успех од аспект на бројки и резултати. Во поголемите достигнувања се вбројуваат создавањето преку 4500 видео лекции, кои достигнаа преку 7 милиони гледања, како и развојот на приближно 800 активности засновани на игра кои имаат за цел да им помогнат на децата на возраст помеѓу 3 и 10 години да совладаат сложени образовни концепти, истовремено подобрувајќи ги нивните општествено-емоционални вештини. Проектот привлече преку 25000 регистрирани членови во заедницата „EDUINO“.

Европската Унија го препозна влијанието и потенцијалот на „EDUINO“ и го поддржа проектот, станувајќи нивен партнер. ЕУ ја финансираше серијата „EDUINO“ вебинари која овозможува интерактивни настани за учесниците и тоа преку предавања во времетраење од 60 до 90 минути на иновативни и напредни теми од полето на образованието преку примери за добри практики и совети од практичари или експерти. Според Александар, серијата вебинари „EDUINO“ претставува огромен успех, со вкупно 42 спроведени вебинари досега и просек од 1800 учесници од настан. „Серијата вебинари, финансирана од ЕУ, директно го поддржа професионалниот развој на најмалку 5000 едукатори во Северна Македонија,“ дополнува Александар.

Вебинарите се дизајнирани со цел овозможување прилика за учесниците да постават прашања и да се консултираат со предавачи за најразлични форми, методи, техники и инструменти за имплементација на процесите за учење и предавање во современото образование. Денес, серијата вебинари „EDUINO“ е еден од највреднуваните онлајн ресурси за стекнување вештини во полето на образованието и, според статистиките на „SmartUp“, најгледаната серија онлајн вебинари во државата.