Grant šema za modernizaciju lokalne javne infrastrukture i izgradnju kapaciteta za poboljšanu lokalnu upravu.
Albanija je zemlja sa oko 2,8 miliona stanovnika, a suočava se sa brojnim izazovima koji se odnose na upravljanje i pružanje usluga. Uprkos značajnom napretku koji je postignut tokom proteklih decenija, albanske javne institucije i dalje se suočavaju sa izazovima koji se odnose na odgovornost, transparentnost i efikasnost. Proces decentralizacije koji je započeo u zemlji 2014. godine je imao za cilj da riješi neke od ovih izazova prenošenjem više ovlasti i odgovornosti sa centralne vlade na lokalne vlasti. Međutim, proces decentralizacije se suočio sa raznim preprekama, uključujući i nedostatak resursa i kapaciteta na lokalnom nivou.
Kako bi se podržala Albanija u prevazilaženju ovih izazova, između ostalog, 2021. godine je pokrenut projekat EU4Municipalities. Svrha projekta je da podrži razvojni potencijal opština i poboljša socioekonomske i ekološke uslove lokalnih zajednica u Albaniji. Projekat ima za cilj da se pozabavi glavnim problemima koji utiču na kvalitet života i ekonomske izglede zajednice poboljšanjem lokalnih javnih usluga i njihovim usklađivanjem sa evropskim standardima. Projekat je implementiran od strane konzorcijuma partnera koji predvodi NALAS, mreža udruženja lokalnih vlasti jugoistočne Evrope, a uključuje nevladine organizacije Co-Plan Institute for Habitat Development, Eco Partners for Sustainable Development i NALAS-ove članove u albanskom udruženju za Lokalnu autonomiju i bivše udruženje albanskih opština.
“Nužnost projekta je prepoznata kroz direktnu razmjenu između ambasadora EU-a i predstavnika Delegacije EU sa opštinskim vlastima i lokalnim zajednicama prethodnih godina, što ukazuje na pristup odozdo prema gore.“
Elton Stafa, vođa tima projekta EU4 Municipalities u NALAS-u, ističe značajan doprinos projekta lokalnoj upravi. „Nužnost projekta je prepoznata kroz direktnu razmjenu između ambasadora EU-a i predstavnika Delegacije EU sa opštinskim vlastima i lokalnim zajednicama prethodnih godina, što ukazuje na pristup odozdo prema gore,“ kaže Elton.
Primarni način podrške projekta za lokalne samouprave je grant šema koji ima za cilj unapređenje lokalne javne infrastrukture, poboljšanje kvalitete javnih usluga, sprovođenje opštinskih strateških planova i izgradnju kapaciteta lokalne samouprave za upravljanje EU fondovima. U prvom pozivu za dostavljanje prijedloga projekata objavljenom 2021. godine, projekat je pružio podršku za šest opština kroz grantove do 200.000 eura. Drugi poziv, objavljen 2022. godine, proširio je podršku na dodatnih 13 opština sa grantovima u iznosu do 50.000 eura. Projekti koji su dobili grantove pokrivali su niz oblasti, uključujući lokalni ekonomski razvoj, zaštitu životne sredine, poboljšanje lokalne javne infrastrukture i usluga, osnaživanje mladih i zajednica i još mnogo toga. Projekta je do danas potpisao 19 ugovora za dodjelu bespovratnih sredstava u vrijednosti od 1,7 miliona eura EU doprinosa.
“Opštine imaju veliko interesovanje za projekat i finalizovani grant projekat je pokazao vrlo opipljive rezultate. Sve u svemu, EU4 Municipalites su postale značajan element sveukupnog razvoja opština u Albaniji.“
O projektu
EU za opštine (EU4M) je projekat koji finansira Evropska unija. Ima za cilj podsticanje razvojnog potencijala opština i poboljšanje socioekonomskih i ekoloških uslova u lokalnim zajednicama u Albaniji. Projekat „EU za opštine“ će podržati razvoj lokalne infrastrukture pružanjem boljih javnih usluga i održivim lokalnim ekonomskim razvojem. Projekat će imati direktan uticaj na poboljšanje kvaliteta života i izgleda za albanske građane u njihovim zajednicama, dok će pomoći lokalnim samoupravama da ojačaju svoje kapacitete za upravljanje fondovima EU.
Kao dio podrške jačanju kapaciteta opština, projekat je do sada obezbijedio 15 obuka o pripremi prijedloga projekata i upravljanju grantovima za 200 opštinskih predstavnika. Entela Pinguli, zamjenica vođe tima EU4Municipalities smatra ovaj projekat vrlo uspješnim. “Opštine imaju veliko interesovanje za projekat i finalizovani grant projekat je pokazao vrlo opipljive rezultate. Sve u svemu, EU4 Municipalites su postale značajan element sveukupnog razvoja opština u Albaniji,“ kaže Stafa.
Kao dio napora u jačanju opštinskih sposobnosti, projekat je održao 12 sesija obuka o pripremi prijedloga projekata i upravljanja grantovima, za 490 opštinskih predstavnika. Komponenta izgradnje kapaciteta je integralni dio šeme grantova EU4Municipalities. Entela Pinguli, zamjenica vođe tima EU4Municipalities smatra da je ova inicijativa vrlo efikasna „Opštine su iskazale veliko interesovanje za projekat, a od realizacije grant projekata se očekuje da imaju veoma opipljive rezultate, koji će poboljšati opštinske usluge i uticati na živote ljudi.
Gledajući unaprijed, očekuje se da projekat EU4Municipalities nastaviti da igra važnu ulogu u jačanju lokalne uprave za bolje pružanje usluga u Albaniji.
