Beteja n\u00eb lumin Neretva ishte nj\u00eb nga betejat m\u00eb epike t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb Jugosllavi. N\u00eb fund t\u00eb vitit 1942, komandanti i lart\u00eb gjerman u shqet\u00ebsua p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb uljeje t\u00eb Aleat\u00ebve n\u00eb Ballkan. Si rezultat, Adolf Hitleri urdh\u00ebroi nj\u00eb sulm p\u00ebr t\u00eb shtypur komand\u00ebn qendrore t\u00eb l\u00ebvizjes partizane t\u00eb pozicionuar n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs. Pika e kthes\u00ebs s\u00eb betej\u00ebs ishte shkat\u00ebrrimi i forcave partizane nga nj\u00eb ur\u00eb e ruajtur lart mbi lumin Neretva p\u00ebr t\u00eb ngadal\u00ebsuar avancimin e ushtris\u00eb gjermane.<\/p>\r\n\r\n
Beteja u b\u00eb e paharrueshme n\u00eb vitet 1960 p\u00ebrmes prodhimit t\u00eb filmit Battle of Neretva<\/em> n\u00eb t\u00eb cilin luajt\u00ebn Yul Brynner dhe Orson Welles nd\u00ebr aktor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Hollivudit. Posteri i filmit \u00ebsht\u00eb dizajnuar nga Pablo Picasso falas. Pas publikimit dhe suksesit t\u00eb filmit, autoritetet shtet\u00ebrore hap\u00ebn nj\u00eb muze t\u00eb Betej\u00ebs s\u00eb Neretv\u00ebs pran\u00eb vendit t\u00eb betej\u00ebs, n\u00eb qytetin e Jabllanic\u00ebs n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb. Muzeu ka funksionuar p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli, por ka pasur shum\u00eb pak vizitor\u00eb n\u00eb 20 vitet e fundit.<\/p>\n Fal\u00eb iniciativ\u00ebs s\u00eb nj\u00eb organizate joqeveritare nga Bosnja dhe Hercegovina, audienca tani mund ta rijetoj\u00eb betej\u00ebn p\u00ebrmes p\u00ebrmbajtjes s\u00eb modernizuar dhe realitetit virtual 3D, duke shtuar nj\u00eb arsye t\u00eb re p\u00ebr t\u00eb vizituar muzeun n\u00eb Jabllanic\u00eb.<\/p>\r\n\r\n Kthimi i muzeut n\u00eb nj\u00eb pike t\u00ebrheq\u00ebse<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong>Association Link, nj\u00eb organizat\u00eb joqeveritare nga Bosnja dhe Hercegovina, kishte zbatuar nj\u00eb projekt p\u00ebr promovimin e turizmit natyror rreth Jabllanic\u00ebs. Megjithat\u00eb, meqen\u00ebse rajoni \u00ebsht\u00eb gjithashtu i pasur me trash\u00ebgimi kulturore, ata vendos\u00ebn t\u00eb nisin nj\u00eb iniciativ\u00eb duke pasur k\u00ebt\u00eb n\u00eb fokus. \u201cNe kuptuam se muzeu n\u00eb Jabllanic\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs n\u00eb aspektin e vendndodhjes dhe tregimit, por nuk ofron shum\u00eb n\u00eb aspektin e p\u00ebrmbajtjes dhe nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr vizitorin, dhe vendos\u00ebm t\u00eb b\u00ebjm\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr k\u00ebt\u00eb,\u201d thot\u00eb Rasim Tulumovi\u0107 nga Association Link. Nga konsultimi me koleg\u00ebt nga Muzeu Komb\u00ebtar i Malit t\u00eb Zi, n\u00eb an\u00ebn e kufirit t\u00eb Malit t\u00eb Zi, ata m\u00ebsuan se muzeu n\u00eb Nik\u0161i\u0107 ishte n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ngjashme, dhe ata pan\u00eb se kjo do t\u00eb ishte nj\u00eb mund\u00ebsi e madhe p\u00ebr nj\u00eb iniciativ\u00eb nd\u00ebrkufitare p\u00ebr promovimin e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore si pjes\u00eb e nj\u00eb pakete turistike. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ata kishin nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb, dhe mb\u00ebshtetja erdhi nga programi i financuar nga BE-ja Cross-Border Cooperation (CBC) p\u00ebr Bosnj\u00ebn e Hercegovin\u00ebn dhe Malin e Zi.<\/p>\n Problemet kryesore me t\u00eb cilat p\u00ebrballeshin muzet\u00eb n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt e kufirit ishin prezantimi i p\u00ebrmbajtjes dhe promovimit. Rasim shpjegon se p\u00ebrdorimi i pajisjeve dhe teknikave moderne ishte pothuajse i panjohur n\u00eb k\u00ebto muze, dhe si rezultat numri i vizitor\u00ebve ishte i ul\u00ebt dhe ata q\u00eb erdh\u00ebn shpenzuan shum\u00eb pak koh\u00eb n\u00eb muze. \u201cP\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, nuk kishte vend p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb nj\u00eb kafe ose p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb nj\u00eb suvenir, dhe n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre k\u00ebto muze nuk sh\u00ebrbenin n\u00eb zhvillimin e turizmit\u201d, thot\u00eb Rasim.<\/p>\n Me mb\u00ebshtetjen e BE-s\u00eb, organizatat partnere prezantuan nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb novatore t\u00eb paraqitjes s\u00eb historis\u00eb duke p\u00ebrfshir\u00eb pajisje moderne n\u00eb muze dhe duke zhvilluar nj\u00eb prezantim t\u00eb realitetit virtual dhe nj\u00eb loj\u00eb t\u00eb animuar q\u00eb jep fakte historike n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arg\u00ebtuese. P\u00ebr shembull, n\u00ebse tani vendosni t\u00eb p\u00ebrjetoni turneun e realitetit virtual n\u00eb betej\u00ebn e Neretv\u00ebs n\u00eb muzeun Jabllanica, do t\u00eb duhet t\u00eb mbani syze 3D dhe do t\u00eb gjeni veten n\u00eb selin\u00eb e komand\u00ebs partizane, t\u00eb rrethuar nga aktor\u00eb t\u00eb animuar. Komandanti do t’ju jap\u00eb detyr\u00ebn e shp\u00ebtimit t\u00eb ushtar\u00ebve t\u00eb plagosur q\u00eb do t’ju \u00e7oj\u00eb n\u00ebp\u00ebr betej\u00eb, dhe n\u00eb rrug\u00ebn tuaj ju do t\u00eb p\u00ebrballeni me nj\u00eb num\u00ebr pengesash q\u00eb duhet t\u00eb kap\u00ebrcehen. \u201cNe besojm\u00eb se kjo qasje \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb m\u00ebrzitur nga t\u00eb m\u00ebsuarit historin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tradicionale\u201d, thot\u00eb Rasim.<\/p>\n Prezantimet virtuale ishin vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e projektit. Organizatat partnere gjithashtu i pajis\u00ebn muzet\u00eb me syze 3D, ekrane LED, tableta, e-guide dhe pajisje t\u00eb tjera virtuale t\u00eb prezantimit. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ata kontribuan n\u00eb trajnimin dhe certifikimin e guidave turistike n\u00eb metodologjin\u00eb bashk\u00ebkohore t\u00eb interpretimit, mb\u00ebshtet\u00ebn bizneset e vogla p\u00ebr t\u00eb prodhuar suvenire, dhe ndihmuan muzet\u00eb n\u00eb hartimin e planeve t\u00eb biznesit.<\/p>\r\n\r\n Rreth projektit<\/strong><\/p>\n Instrument for Pre-Accession (IPA) assistance II CBC\u00a0Programme Bosnia and Herzegovina \u2013 Mali i Zi 2014-2020 ka si q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb programit zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb zon\u00ebs kufitare midis Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs dhe Malit t\u00eb Zi, e cila promovohet p\u00ebrmes zbatimit t\u00eb aktiviteteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta q\u00eb maksimizojn\u00eb avantazhet krahasuese t\u00eb zon\u00ebs. Financimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm IPA p\u00ebr Programin Bosnje dhe Hercegovin\u00eb \u2013 Mali i Zi 2014-2020 \u00ebsht\u00eb 8,4 milion\u00eb euro.<\/p>\n <\/p>\r\n\r\n Projekti i financuar nga BE-ja \u201cAmusing Museums\u201d ka pasur nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ekonomik n\u00eb t\u00eb dy muzet\u00eb. P\u00ebr shembull, Muzeu Jabllanica dyfishoi tarif\u00ebn e hyrjes dhe pavar\u00ebsisht se ishte nj\u00eb vit pandemik \u2013 ku numri i vizitor\u00ebve t\u00eb huaj pritej t\u00eb ishte i ul\u00ebt \u2013 gjithashtu dyfishoi numrin e vizitor\u00ebve individual\u00eb. \u201cSi rezultat i mb\u00ebshtetjes s\u00eb BE-s\u00eb tani t\u00eb dy muzet\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhen plot\u00ebsisht t\u00eb vlefsh\u00ebm financiarisht, dhe muzet\u00eb e tjer\u00eb n\u00eb rajon kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb kontakt me ta p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se si t\u00eb zbatojn\u00eb qasjen e tyre\u201d, thot\u00eb Rasim.<\/p>\n M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, projekti gjithashtu ka pasur nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrkufitar midis muzeve dhe institucioneve kulturore t\u00eb t\u00eb dy vendeve. Projekti mund\u00ebsoi vizita t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb operator\u00ebve turistik\u00eb n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e kufirit, ku operator\u00ebt turistik\u00eb u frym\u00ebzuan p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb vizitor\u00ebt e tyre n\u00eb muze, dhe gjithashtu p\u00ebrfshinte bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb n\u00eb zbatimin e projektit midis institucioneve kulturore dhe autoriteteve lokale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Projekti i financuar nga BE-ja ofron realitet virtual p\u00ebr vizitor\u00ebt e muzeve n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3159632,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[724],"tags":[],"area-of-cooperation":[622],"country":[246,248],"opportunity-type":[],"class_list":["post-3160360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stories","area-of-cooperation-kultura-dhe-te-rinjtearti-dhe-kultura","country-bosnia-and-herzegovina","country-montenegro"],"acf":[],"yoast_head":"\n\u201cNe kuptuam se muzeu n\u00eb Jabllanic\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs n\u00eb aspektin e vendndodhjes dhe tregimit, por nuk ofron shum\u00eb n\u00eb aspektin e p\u00ebrmbajtjes dhe nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr vizitorin, dhe vendos\u00ebm t\u00eb b\u00ebjm\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.\u201d<\/strong><\/h2>\r\n\r\n
\u201cSi rezultat i mb\u00ebshtetjes s\u00eb BE-s\u00eb tani t\u00eb dy muzet\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhen plot\u00ebsisht t\u00eb vlefsh\u00ebm financiarisht, dhe muzet\u00eb e tjer\u00eb n\u00eb rajon kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb kontakt me ta p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se si t\u00eb zbatojn\u00eb qasjen e tyre.\u201d<\/strong><\/h2>\r\n\r\n